38. 精进发起的智慧之注释
38. Vīriyārambhañāṇaniddesavaṇṇanā
3. 慧品义注 · 5 段
89在“精进发动之智”的解说中,“未生起的”是指在某一个生命体里,或者在某一个所缘上,还没有生起的。因为在无始的轮回中,根本不存在未生起的不善法,但善法确实有未生起的。“恶的”是指低劣的。“不善法”是指从不善巧产生的法。“为了不让它生起”就是为了不令生起。“已生起的”是指在这个生命体里已经产生的。“为了断除”就是为了断除。“未生起的善法”是指在这个生命体里从未产生过的、从善巧产生的法。“为了令生起”就是为了令生起。“已生起的”是指在这个生命体里已经产生的。“为了安住”就是为了安住。“为不忘失”是为了不毁坏。“为更增广”是为了反复增上。“为广大”是为了广大。“为修习”是为了增长。“为圆满”是为了圆满。
89. Vīriyārambhañāṇaniddese anuppannānanti ekasmiṃ attabhāve, ekasmiṃ vā ārammaṇe anibbattānaṃ. Anamatagge hi saṃsāre anuppannā akusalā nāma natthi, kusalā pana atthi. Pāpakānanti lāmakānaṃ. Akusalānaṃ dhammānanti akosallasambhūtānaṃ dhammānaṃ. Anuppādāyāti na uppādanatthāya. Uppannānanti imasmiṃ attabhāve nibbattānaṃ. Pahānāyāti pajahanatthāya. Anuppannānaṃ kusalānaṃ dhammānanti imasmiṃ attabhāve anibbattapubbānaṃ kosallasambhūtānaṃ dhammānaṃ. Uppādāyāti uppādanatthāya. Uppannānanti imasmiṃ attabhāve nibbattānaṃ. Ṭhitiyāti ṭhitatthāya. Asammosāyāti avināsatthāya. Bhiyyobhāvāyāti punappunabhāvāya. Vepullāyāti vipulabhāvāya. Bhāvanāyāti vaḍḍhiyā. Pāripūriyāti paripūraṇatthāya.
现在,为了在不善法里特别指出欲贪、在善法里特别指出出离,而说了“未生起的欲贪”等话。其中,“欲贪”是指与定相反的欲贪。“出离”是指初禅的定,或者指初禅,或者也可以说一切善法都是出离。
Idāni akusalesu kāmacchandaṃ, kusalesu nekkhammaṃ visesetvā dassetuṃ anuppannassa kāmacchandassātiādimāha. Tattha kāmacchandoti samādhipaṭipakkho kāmarāgo. Nekkhammanti paṭhamajjhānasamādhi, paṭhamajjhānaṃ vā, sabbe eva vā kusalā dhammā nekkhammaṃ.
现在,为了把一切烦恼,以及对治一切烦恼的阿拉汉道配合起来说明,而说了“未生起的一切烦恼”等。其中,在“已生起的阿拉汉道之安住”等语句里,应当知道:“安住”等的配合,是就生起刹那已生起的阿拉汉道,依住刹那与灭刹那而言的。《分别论注》里也说:“它的转起,这就叫住。”不过有些人说:“应当看作阿拉汉道的前分道。”
Idāni sabbakilesānaṃ sabbakilesapaṭipakkhassa arahattamaggassa ca vasena yojetvā dassetuṃ anuppannānaṃ sabbakilesānantiādimāha. Tattha uppannassa arahattamaggassa ṭhitiyātiādīsu uppādakkhaṇe uppannassa arahattamaggassa ṭhitikkhaṇabhaṅgakkhaṇavasena ‘‘ṭhitiyā’’tiādiyojanā veditabbā. Vibhaṅgaṭṭhakathāyampi ‘‘yā cassa pavatti, ayameva ṭhiti nāmā’’ti (vibha. aṭṭha. 406) vuttaṃ. Keci pana ‘‘arahattamaggassa pubbabhāgamaggo daṭṭhabbo’’ti vadanti.
《精进发慧品》的注释终
