15. 种种事智解说的注释
15. Vatthunānattañāṇaniddesavaṇṇanā
3. 慧品义注 · 3 段
66在“种种事智的解说”中,“于内确定眼”的意思是:确定属于内在的眼。为了说明他是怎样确定眼的,先问“如何于内确定眼?”,然后以“眼由无明所生”等语句来展示确定的方式。其中,过去的无明和渴爱是资助因,过去的业是生起因,现在的食是资助因。由此也把资助眼的时节与心都包含在内了。“基于四大种”:这里的属格表示受格的意义,意思是执取四大种而生起。由此显示了净色眼的状态,排除了附带物的状态。“已生”:从时间上,或从相续刹那来说,指现在。“集起”:指从因而生起。到这里,显示了修观前行阶段对眼的确定。通过“非有而生”等语句显示无常随观。因为在生起之前并不存在,所以是“非有而生”;由于将来坏灭之后不再存在,所以是“有已,便不存在”。“有边故”:“有边”是指它有终结,有边者就是“有边者”,如同说“有念者、有行者、有慧者”一样。因此,“有边者故”是指它有坏灭的存在状态。“不坚固”:因为在一切阶段都会破坏,也没有坚固性,所以不坚固。“非常”:即无常。“变易法”:因为衰老和死亡这两方面而有变易的性质。“眼无常”等句,以及“眼是无常”等句,其含义已如前述。“意”:这里指的是有分意,所以“由无明所生”等说法正好适用。“由食所生”:这里应当理解为,从相应触食和意思食的角度来说。“已生”:从时间相续的角度来说。
66. Vatthunānattañāṇaniddese cakkhuṃ ajjhattaṃ vavatthetīti ajjhattabhūtaṃ cakkhuṃ vavatthapeti. Yathā so cakkhuṃ vavatthapeti, tathā vattukāmo kathaṃ cakkhuṃ ajjhattaṃ vavatthetīti pucchitvā puna cakkhu avijjāsambhūtanti vavatthetītiādinā vavatthāpanākāraṃ dasseti. Tattha avijjātaṇhā atītā upatthambhakahetuyo, kammaṃ atītaṃ janakahetu, āhāro idāni upatthambhakahetu. Etena cakkhūpatthambhakāni utucittāni gahitāneva honti. Catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāyāti upayogatthe sāmivacanaṃ, cattāri mahābhūtāni upādiyitvā pavattanti attho. Etena pasādacakkhubhāvo dassito hoti, sasambhārabhāvo paṭikkhitto. Uppannanti addhāvasena, santatikhaṇavasena vā paccuppannaṃ. Samudāgatanti hetuto samuṭṭhitaṃ. Ettāvatā vipassanāpubbabhāge cakkhuvavatthānaṃ dassitaṃ. Ahutvā sambhūtantiādīhi aniccānupassanā. Pubbe udayā avijjamānato ahutvā sambhūtaṃ, uddhaṃ vayā abhāvato hutvā na bhavissati. Antavantatoti anto assa atthīti antavā, antavā eva antavanto yathā ‘‘satimanto, gatimanto, dhitimanto ca yo isī’’ti (theragā. 1052). Tato antavantato, bhaṅgavijjamānatoti attho. Addhuvanti sabbāvatthānipātitāya, thirabhāvassa ca abhāvatāya na thiraṃ. Asassatanti na niccaṃ. Vipariṇāmadhammanti jarāya ceva maraṇena cāti dvedhā vipariṇāmapakatikaṃ. Cakkhu aniccantiādīni cakkhuṃ aniccatotiādīni ca vuttatthāni. Manoti idha bhavaṅgamanassa adhippetattā avijjāsambhūtotiādi yujjatiyeva. Āhārasambhūtoti ettha sampayuttaphassāhāramanosañcetanāhāravasena veditabbaṃ. Uppannoti ca addhāsantativasena.
关于种种事智的解说注释终
