种种行境智的解说注释
16. Gocaranānattañāṇaniddesavaṇṇanā
3. 慧品义注 · 6 段
67在“种种行境智”的解说中,“于外确定诸色”的意思是:相对于内在,对外在的色处诸法加以确定。“无明所生”等语,是因为它们属于自身相续中的业生色而说的。因为食也是业生色的资助缘。而声音因为是时节与心所生起的,所以没有说“无明所生”等四法。触境因为本身就是四大种,所以没有说“依于四大种”。这里所说的“法”,包括与有分心相应的三个无色蕴、属于法处且由业所生的细色,以及所有的色等诸法。此外,任何法由何种因生起,就应当依那种因来理解它。否则,即使是属于自身相续的色等诸法,也无法全部涵盖。因为不系属于根的色等法也是观禅的所缘,所以应当知道它们被“业所生”这一词所包含。因为它们也是以一切众生共通的业为缘而由时节所生的。然而,另有一些人说:“不系属于根的色等法不是观禅的所缘。”然而——
67. Gocaranānattañāṇaniddese rūpe bahiddhā vavatthetīti ajjhattato bahiddhābhūte rūpāyatanadhamme vavatthapetīti attho. Avijjāsambhūtātiādi attabhāvapariyāpannakammajarūpattā vuttaṃ. Āhāropi hi kammajarūpassa upatthambhakapaccayo hoti. Saddassa pana utucittasamuṭṭhānattā avijjāsambhūtādicatukkaṃ na vuttaṃ. Phoṭṭhabbānaṃ sayaṃ mahābhūtattā ‘‘catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāyā’’ti na vuttaṃ. Dhammāti cettha bhavaṅgamanosampayuttā tayo arūpino khandhā, dhammāyatanapariyāpannāni sukhumarūpāni ca kammasamuṭṭhānāni, sabbānipi rūpādīni ca. Apica yāni yāni yena yena samuṭṭhahanti, tāni tāni tena tena veditabbāni. Itarathā hi sakasantānapariyāpannāpi rūpādayo dhammā sabbe na saṅgaṇheyyuṃ. Yasmā anindriyabaddharūpādayopi vipassanūpagā, tasmā tesaṃ kammasambhūtapadena saṅgaho veditabbo. Tepi hi sabbasattasādhāraṇakammapaccayautusamuṭṭhānā. Aññe pana ‘‘anindriyabaddhā rūpādayo avipassanūpagā’’ti vadanti. Taṃ pana –
“当以智慧看见‘一切行都是无常’时,
这时就对苦生起厌离,这就是通向清净的道路。”
‘‘Sabbe saṅkhārā aniccāti, yadā paññāya passati; Atha nibbindati dukkhe, esa maggo visuddhiyā’’ti. (dha. pa. 277) –
这与最初的巴利圣典相违。在《清净道论》中也这样说:“在这里,有人从一开始就执取内在的诸行而修观。然而,仅仅以纯粹观察内在并不能使道生起,外在的也必须被观见。因此,对他人的蕴以及无执受的诸行,也观为无常、苦、无我。”(《清净道论》2.784)因此,对他人眼等处的分别,以及对不系属于根之色等处的分别,也是应当被接受的。所以,三界的一切行中,并不存在不能作为观禅对象的。
Ādikāya pāḷiyā virujjhati. Vuttañca visuddhimagge – ‘‘idhekacco āditova ajjhattasaṅkhāre abhinivisitvā vipassati, yasmā pana na suddhaajjhattadassanamatteneva maggavuṭṭhānaṃ hoti, bahiddhāpi daṭṭhabbameva, tasmā parassa khandhepi anupādinnasaṅkhārepi aniccaṃ dukkhamanattāti vipassatī’’ti (visuddhi. 2.784). Tasmā paresaṃ cakkhādivavatthānampi anindriyabaddharūpādivavatthānampi icchitabbameva, tasmā tebhūmakasaṅkhārā avipassanūpagā nāma natthi.
关于种种行境智的解说注释终
