417. 迦旃延尼本生(一)
417. Kaccānijātakaṃ (1)
1白衣皎净,发湿未干,迦旃延尼,何故俯身瓮上?
碎胡麻与米粒俱洗,欲作胡麻饭耶,究为何缘?
2婆罗门,这胡麻饭并非为食用,已妥善煮熟。
法已消亡,今日我将为他在坟场中央举行盛大祭礼。
3迦旃尼,你审察之后就该去做该做的事;法已经死了,到底是谁在对你这样说呢?
千眼帝释天神有无与伦比的威神力,法中最殊胜者却永不灭没。
4梵天神啊,我对此有坚固的准量:法已消亡,于此我毫无疑惑。
如今那些造作恶行的人,现在却个个安享快乐。
5我媳昔本不孕身,虐我之后反得子;
如今她为一家主,我却见弃独一身。
6我确实还活着,并未死去;我来此正是为了你的利益。
那个杀害了你之后生下儿子的人,我要让她和她的儿子一同化为灰烬。
7若此事令你欢喜,天王啊,你便是专为我的利益而来。
愿我、儿子、儿媳和孙子彼此和睦,同住家中。
8迦提耶尼,倘若这能令你欢喜,纵使身遭杀戮,你也不会舍弃法。
你与儿子、儿媳和孙子,彼此和睦喜悦,共住家中。
9那位迦提耶尼,与儿媳一起,和睦喜悦,安住在家。
子与孙皆悉心照料,她为天帝释所护。
Odātavatthā suci allakesā, kaccāni kiṃ kumbhimadhissayitvā ; Piṭṭhā tilā dhovasi taṇḍulāni, tilodano hehiti kissa hetu. Na kho ayaṃ brāhmaṇa bhojanatthā , tilodano hehiti sādhupakko; Dhammo mato tassa pahuttamajja , ahaṃ karissāmi susānamajjhe. Anuvicca kaccāni karohi kiccaṃ, dhammo mato ko nu taveva saṃsi; Sahassanetto atulānubhāvo, na miyyatī dhammavaro kadāci. Daḷhappamāṇaṃ mama ettha brahme, dhammo mato natthi mamettha kaṅkhā; Ye yeva dāni pāpā bhavanti, te teva dāni sukhitā bhavanti. Suṇisā hi mayhaṃ vañjhā ahosi, sā maṃ vadhitvāna vijāyi puttaṃ; Sā dāni sabbassa kulassa issarā, ahaṃ panamhi apaviddhā ekikā. Jīvāmi vohaṃ na matohamasmi , taveva atthāya idhāgatosmi; Yā taṃ vadhitvāna vijāyi puttaṃ, sahāva puttena karomi bhasmaṃ. Evañca te ruccati devarāja, mameva atthāya idhāgatosi; Ahañca putto suṇisā ca nattā, sammodamānā gharamāvasema. Evañca te ruccati kātiyāni, hatāpi santā na jahāsi dhammaṃ; Tuvañca putto suṇisā ca nattā, sammodamānā gharamāvasetha. Sā kātiyānī suṇisāya saddhiṃ, sammodamānā gharamāvasittha; Putto ca nattā ca upaṭṭhahiṃsu, devānamindena adhiggahītāti.
418. 八声本生 (2)
418. Aṭṭhasaddajātakaṃ (2)
10昔日,人们称此处为低洼之地,水量丰沛,鱼群众多。
这是鹳王的居所,是我祖辈相传的家园。
如今我们依青蛙而活命,不会舍弃这片水域。
11谁还会再度打破那无德者畔达罗的眼睛?
谁能护佑我的幼雏、巢窝与我,赐予平安?
12一切边材皆已啖尽,直至它再无处可去;
大王,食已啄尽,蠹虫不乐居于心材;
13我今确当离去,脱此王宫之缚。
我将于树枝为舍的林间,独自悦乐自心。
14那么,我便离开这里,从王宫中获得解脱。
我将行于兽群之首,饮那最上的净水。
15那样的我,沉醉于诸欲,染着于欲乐,昏昧其中。
猎人巴拉多已携猎物而归,巴希卡,愿你吉祥如意;
16在漆黑无光的暗夜里,在那高耸的山巅之上。
她温柔而轻柔地触碰我:“小心,别在岩石上绊倒。”
17能洞见生之灭尽者,无疑不再入母胎受生;
这是最后一生,是最终的母胎受生,我的轮回已尽,不受后有。
Idaṃ pure ninnamāhu, bahumacchaṃ mahodakaṃ; Āvāso bakarājassa, pettikaṃ bhavanaṃ mama; Tyajja bhekena yāpema, okaṃ na vajahāmase . Ko dutiyaṃ asīlissa, bandharassakkhi bhecchati ; Ko me putte kulāvakaṃ, mañca sotthiṃ karissati. Sabbā parikkhayā pheggu, yāva tassā gatī ahu; Khīṇabhakkho mahārāja, sāre na ramatī ghuṇo. Sā nūnāhaṃ ito gantvā, rañño muttā nivesanā; Attānaṃ ramayissāmi, dumasākhaniketinī. So nūnāhaṃ ito gantvā, rañño mutto nivesanā; Aggodakāni pissāmi, yūthassa purato vajaṃ. Taṃ maṃ kāmehi sammattaṃ, rattaṃ kāmesu mucchitaṃ; Ānayī bharato luddo, bāhiko bhaddamatthu te. Andhakāratimisāyaṃ, tuṅge uparipabbate; Sā maṃ saṇhena mudunā, mā pādaṃ khali yasmani. Asaṃsayaṃ jātikhayantadassī, na gabbhaseyyaṃ punarāvajissaṃ; Ayamantimā pacchimā gabbhaseyyā , khīṇo me saṃsāro punabbhavāyāti.
419. 苏拉萨本生(三)
419. Sulasājātakaṃ (3)
18这些金臂环,以及众多珍珠、琉璃;
尊者,请将这一切带走,并宣告:“我是您的女奴。”
19善女子,请放下吧,莫要如此悲泣哀号;
我不记得有过不杀(对方)而取来财物的事。
20自从我对自身有了记忆,自从我懂事以来,
我不曾记得,还有谁比你更可爱。
21来吧,让我拥抱你,再向右绕致敬;
因为从今往后,你我再无相逢之时。
22并非在一切处,男子皆为智者;
于此于彼种种情境中,女子亦具智慧与明辨。
23并非在一切处,男子皆为智者;
女人亦可成为智者,能于顷刻间善巧思量。
24她确实快速而敏捷,在近处便已筹谋;
犹如以满弓射鹿,苏拉萨诛灭了仇敌。
25忽逢要事而不能速悟,彼钝慧者遭害受擒;
犹如困守山窟之贼。
26若于临危之事速能明悟,即脱敌之困迫;
譬如苏拉萨之于萨图卡。
Idaṃ suvaṇṇakāyūraṃ, muttā veḷuriyā bahū; Sabbaṃ harassu bhaddante, mañca dāsīti sāvaya. Oropayassu kalyāṇi, mā bāḷhaṃ paridevasi; Na cāhaṃ abhijānāmi, ahantvā dhanamābhataṃ. Yato sarāmi attānaṃ, yato pattāsmi viññutaṃ; Na cāhaṃ abhijānāmi, aññaṃ piyataraṃ tayā. Ehi taṃ upagūhissaṃ , karissañca padakkhiṇaṃ; Na hi dāni puna atthi, mama tuyhañca saṅgamo. Na hi sabbesu ṭhānesu, puriso hoti paṇḍito; Itthīpi paṇḍitā hoti, tattha tattha vicakkhaṇā. Na hi sabbesu ṭhānesu, puriso hoti paṇḍito; Itthīpi paṇḍitā hoti, lahuṃ atthaṃ vicintikā . Lahuñca vata khippañca, nikaṭṭhe samacetayi; Migaṃ puṇṇāyateneva , sulasā sattukaṃ vadhi. Yodha uppatitaṃ atthaṃ, na khippamanubujjhati; So haññati mandamati, corova girigabbhare. Yo ca uppatitaṃ atthaṃ, khippameva nibodhati; Muccate sattusambādhā, sulasā sattukāmivāti.
420. 善吉祥本生第四
420. Sumaṅgalajātakaṃ (4)
27为主者若察自身正盛怒,切莫即时便加刑罚;
不合其时、不称己分,徒令他人生大苦恼。
28先澄己心,不徇好恶,乃可论人之恶;
自审其义既明,然后罚当其罪。
29不恼他人亦不恼自身,心无迷醉,明辨合宜与不合宜;
世间执杖为王之人,善护声誉,终不堕于荣光。
30那些未经审虑的刹帝利,因迷乱而轻率地使用惩罚。
恶名缠身者虽舍性命,即便离开此世,也仍会堕入恶道。
31那些喜爱圣者所开示之法的人,以其言语、心意与行为,是无上者。
他们安住于寂静、柔和与定,如是去往此世与他世。
32我是国王,是男女众生的主宰;即便心生忿怒,我也能调伏自己。
我制止那样的人们造恶,出于悲悯,如理施以惩罚。
33刹帝利,人民的统领,愿吉祥与幸运永不离弃你。
你无瞋恚,常怀净信之心,无有忧恼,愿你治理百年之久。
34刹帝利啊,具足此诸功德,安住圣行,易受教诫,无有瞋怒;
愿你安乐无损恼地统御大地,于此世命终舍离之后,得生善趣。
35如此,以善巧的引导、善妙的言说,依于法、依于正理,以方便而引导;
愿他能安抚骚动的民众,犹如大云以雨水抚慰大地。
Bhusamhi kuddhoti avekkhiyāna, na tāva daṇḍaṃ paṇayeyya issaro; Aṭṭhānaso appatirūpamattano, parassa dukkhāni bhusaṃ udīraye. Yato ca jāneyya pasādamattano, atthaṃ niyuñjeyya parassa dukkaṭaṃ; Tadāyamatthoti sayaṃ avekkhiya, athassa daṇḍaṃ sadisaṃ nivesaye. Na cāpi jhāpeti paraṃ na attanaṃ, amucchito yo nayate nayānayaṃ; Yo daṇḍadhāro bhavatīdha issaro, sa vaṇṇagutto siriyā na dhaṃsati. Ye khattiyā se anisammakārino, paṇenti daṇḍaṃ sahasā pamucchitā; Avaṇṇasaṃyutā jahanti jīvitaṃ, ito vimuttāpi ca yanti duggatiṃ. Dhamme ca ye ariyappavedite ratā, anuttarā te vacasā manasā kammunā ca; Te santisoraccasamādhisaṇṭhitā, vajanti lokaṃ dubhayaṃ tathāvidhā. Rājāhamasmi narapamadānamissaro, sacepi kujjhāmi ṭhapemi attanaṃ; Nisedhayanto janataṃ tathāvidhaṃ, paṇemi daṇḍaṃ anukampa yoniso. Sirī ca lakkhī ca taveva khattiya, janādhipa mā vijahi kudācanaṃ; Akkodhano niccapasannacitto, anīgho tuvaṃ vassasatāni pālaya. Guṇehi etehi upeta khattiya, ṭhitamariyavattī suvaco akodhano; Sukhī anuppīḷa pasāsamediniṃ , ito vimuttopi ca yāhi suggatiṃ. Evaṃ sunītena subhāsitena, dhammena ñāyena upāyaso nayaṃ; Nibbāpaye saṅkhubhitaṃ mahājanaṃ, mahāva megho salilena medininti .
421. 第四二一 恒伽摩罗本生(五)
421. Gaṅgamālajātakaṃ (5)
36大地化为炽炭,焦烬遍满此土。
那时你唱着歌谣,烈日也烤不到你。
37上方烈日炙烤,下方热沙灼烧。
那时你唱着歌谣,烈日也烤不到你。
38炎热不曾折磨我,折磨我的是种种热恼;
大王,折磨人的是种种因缘,并非那炎热。
39“我见到了你的根源,欲啊,你从思惟中生起;
我不再以思慕喂养你,如此,爱欲,你便无所立足。
40欲乐纵少犹不足,纵有众多亦不饱;
呜呼愚者之空谈,醒者应当远避之。
41我此微业所感果,优陀耶臻崇高位;
青年舍欲而出家,斯得实为殊胜。
42苦行断恶业,苦行舍理发陶工之卑贱出身;
恒伽摩罗,以苦行降伏骄慢,乃敢直呼梵授王之名。
43“母亲,你们亲眼见证吧,这就是忍辱与柔和所感得的现前果报。”
那位受一切人礼敬的,我们连同国王及所有臣民,一同向他礼敬。
44切莫对那正在牟尼之道上修学的恒河摩罗说任何闲话。
因为他确已渡过那汪洋大海;渡过之后,离忧者便自在而行。
Aṅgārajātā pathavī, kukkuḷānugatā mahī; Atha gāyasi vattāni , na taṃ tapati ātapo. Uddhaṃ tapati ādicco, adho tapati vālukā; Atha gāyasi vattāni , na taṃ tapati ātapo. Na maṃ tapati ātapo, ātapā tapayanti maṃ; Atthā hi vividhā rāja, te tapanti na ātapo. Addasaṃ kāma te mūlaṃ, saṅkappā kāma jāyasi; Na taṃ saṅkappayissāmi, evaṃ kāma na hehisi. Appāpi kāmā na alaṃ, bahūhipi na tappati; Ahahā bālalapanā, parivajjetha jaggato. Appassa kammassa phalaṃ mamedaṃ, udayo ajjhāgamā mahattapattaṃ; Suladdhalābho vata māṇavassa, yo pabbajī kāmarāgaṃ pahāya. Tapasā pajahanti pāpakammaṃ, tapasā nhāpitakumbhakārabhāvaṃ; Tapasā abhibhuyya gaṅgamāla, nāmenālapasajja brahmadattaṃ. Sandiṭṭhikameva ‘‘amma’’ passatha, khantīsoraccassa ayaṃ vipāko; Yo sabbajanassa vanditohu, taṃ vandāma sarājikā samaccā. Mā kiñci avacuttha gaṅgamālaṃ, muninaṃ monapathesu sikkhamānaṃ; Eso hi atari aṇṇavaṃ, yaṃ taritvā caranti vītasokāti.
422. 切提王本生(六)
422. Cetiyajātakaṃ (6)
45若法受到损害,便会损害那损害者;若未受到损害,便不会损害任何。
因此,切勿加害于法,以免你为那受害之法所害。
46口出妄语者,诸天神便会舍离;
他口中散发腐臭之气,亦从自身地位坠落。
若有人被问及问题时,心中明知,却作他答。
47若你所说真实,国王啊,你便可如往昔一般为王;
若你所说虚妄,国王啊,愿你(切提王)陷入地中;
48他非时降雨,应时反倒无雨;
明知所问,却以异辞作答;
49王啊,若你所言真实,便如往昔为王。
大王,若你所言虚妄,愿你(切提王)沉入地下。
50他的舌头将裂为两叉,一如蛇舌,国土之主啊;
明知所问而故意答非所问者,是谓妄语;
51国王啊,你若所言属实,自当一如往昔为王;
若你所说虚妄,国王啊,愿你(切提王)沉得更深。
52他的舌头将不复存在,如同鱼一般,治理一方的君王啊;
明知所问而故意答非所问者,是谓妄语;
53国王啊,你若所言属实,自当一如往昔为王;
若你所说虚妄,国王啊,愿你(切提王)沉得更深。
54彼家族唯生女子,不生男子;
若有人明知所问,却作他语解说,
55若你所说真实,国王啊,你便可如往昔一般为王;
王若妄语,当更深入支提;
56其子不保,四散奔亡。
明明自知所问,被问及时却故意颠倒作答。
57若你所说真实,国王啊,你便可如往昔一般为王;
若你所说虚妄,国王啊,愿你(切提王)沉得更深。
58那位国王曾被仙人诅咒,过去他能在空中飞行;
切迪亚王身陷没地中,自甘卑劣故受此报;
59是故智者不赞随欲而行。
心中无瞋者,当说与真实相应的言语。
Dhammo have hato hanti, nāhato hanti kiñcanaṃ ; Tasmā hi dhammaṃ na hane, mā tvaṃ dhammo hato hani. Alikaṃ bhāsamānassa, apakkamanti devatā; Pūtikañca mukhaṃ vāti, sakaṭṭhānā ca dhaṃsati; Yo jānaṃ pucchito pañhaṃ, aññathā naṃ viyākare. Sace hi saccaṃ bhaṇasi, hohi rāja yathā pure; Musā ce bhāsase rāja, bhūmiyaṃ tiṭṭha cetiya. Akāle vassatī tassa, kāle tassa na vassati; Yo jānaṃ pucchito pañhaṃ, aññathā naṃ viyākare. Sace hi saccaṃ bhaṇasi, hohi rāja yathā pure; Musā ce bhāsase rāja, bhūmiṃ pavisa cetiya. Jivhā tassa dvidhā hoti, uragasseva disampati; Yo jānaṃ pucchito pañhaṃ, aññathā naṃ viyākare. Sace hi saccaṃ bhaṇasi, hohi rāja yathā pure; Musā ce bhāsase rāja, bhiyyo pavisa cetiya. Jivhā tassa na bhavati, macchasseva disampati; Yo jānaṃ pucchito pañhaṃ, aññathā naṃ viyākare. Sace hi saccaṃ bhaṇasi, hohi rāja yathā pure; Musā ce bhāsase rāja, bhiyyo pavisa cetiya. Thiyova tassa jāyanti , na pumā jāyare kule; Yo jānaṃ pucchito pañhaṃ, aññathā naṃ viyākare. Sace hi saccaṃ bhaṇasi, hohi rāja yathā pure; Musā ce bhāsase rāja, bhiyyo pavisa cetiya. Puttā tassa na bhavanti, pakkamanti disodisaṃ; Yo jānaṃ pucchito pañhaṃ, aññathā naṃ viyākare. Sace hi saccaṃ bhaṇasi, hohi rāja yathā pure; Musā ce bhāsase rāja, bhiyyo pavisa cetiya. Sa rājā isinā satto, antalikkhacaro pure; Pāvekkhi pathaviṃ cecco, hīnatto patva pariyāyaṃ . Tasmā hi chandāgamanaṃ, nappasaṃsanti paṇḍitā; Aduṭṭhacitto bhāseyya, giraṃ saccūpasaṃhitanti.
423. 根本生(7)
423. Indriyajātakaṃ (7)
60那罗陀,若有人以欲而随顺诸根,
他舍弃了此世与他世两界,虽生犹如枯萎。
61快乐之后紧随的是苦,苦之后紧随的是乐;
你从快乐落入痛苦,可期待更殊胜的快乐。
62临难能堪难,不避诸艰难;
智者历艰苦,终证相应乐。
63感官欲乐并非真实之乐,它们既无实质,亦无真实义利。
不应轻视已造的善业,也不可偏离正法而退堕。
64能干的居士是善的,分享饮食也是善的。
得利时心不骄狂,失利时心不动摇。
65这便是智慧,连达维罗也作此说。
随感官的驱使而奔驰放纵,没有比这更卑劣的了。
66如落入敌手一般,希毗(王)正如我这样陷落;
业、学识与技艺,婚配、戒行与柔和——凡此皆当加以察验;
此诸所有与名声,既已尽失,随自业而受生;
67我如丧尽千金者,无亲无护,无有依怙。
背离了圣法,我正与饿鬼无异。
68令希求安乐者受苦之后,我沦落至这般境地。
我得不到安乐,就像站在太阳之中一样。
Yo indriyānaṃ kāmena, vasaṃ nārada gacchati; So pariccajjubho loke, jīvantova visussati . Sukhassānantaraṃ dukkhaṃ, dukkhassānantaraṃ sukhaṃ; Sosi patto sukhā dukkhaṃ, pāṭikaṅkha varaṃ sukhaṃ. Kicchakāle kicchasaho, yo kicchaṃ nātivattati; Sa kicchantaṃ sukhaṃ dhīro, yogaṃ samadhigacchati. Na heva kāmāna kāmā, nānatthā nātthakāraṇā; Na katañca niraṅkatvā, dhammā cavitumarahasi. Dakkhaṃ gahapatī sādhu, saṃvibhajjañca bhojanaṃ; Ahāso atthalābhesu, atthabyāpatti abyatho. Ettāvatetaṃ paṇḍiccaṃ, api so davilo bravi; Na yito kiñci pāpiyo, yo indriyānaṃ vasaṃ vaje. Amittānaṃva hatthatthaṃ, sivi pappoti māmiva; Kammaṃ vijjañca dakkheyyaṃ, vivāhaṃ sīlamaddavaṃ; Ete ca yase hāpetvā, nibbatto sehi kammehi. Sohaṃ sahassajīnova abandhu aparāyaṇo; Ariyadhammā apakkanto, yathā peto tathevahaṃ. Sukhakāme dukkhāpetvā, āpannosmi padaṃ imaṃ; So sukhaṃ nādhigacchāmi, ṭhito bhāṇumatāmivāti.
424. 第四二四 燃烧本生(八)
424. Ādittajātakaṃ (8)
69燃烧的屋中,被取出的器皿——
那于他是有利益的,而非那些留在彼处被烧毁之物。
70世间就这样为老与死所燃烧。
应当以布施取出财物;已经施舍的,便是妥善取走了。
71若有人以如法所得、由精进勤勉而获得的财物而行布施,
他越过了阎魔的灰河,那凡人抵达天界。
72人们说布施与战斗相等,即使善人稀少,也能战胜众多。
即使所施甚少,若以净信布施,仅凭此,他来世便得安乐。
73以审择而行的布施,是善逝所称扬的;于此世间,那些应受供养者,
布施给这些人,能得广大果报,犹如种子播在良田之中。
74行世不害众生,因畏他人讥议而不敢作恶;
人所赞叹正是此怀怯畏者,非彼无畏之勇——圣者正因有所畏,故不造恶。
75以低劣的梵行,投生于刹帝利家族;
以中等的梵行,生于天界;以最上的梵行,证得清净。
76确实,布施在许多方面备受赞叹;然而,法句比布施更为殊胜。
往昔乃至更早的圣者们,以智慧证得了涅槃。
Ādittasmiṃ agārasmiṃ, yaṃ nīharati bhājanaṃ; Taṃ tassa hoti atthāya, no ca yaṃ tattha ḍayhati. Evāmādīpito loko, jarāya maraṇena ca; Nīharetheva dānena, dinnaṃ hoti sunīhataṃ . Yo dhammaladdhassa dadāti dānaṃ, uṭṭhānavīriyādhigatassa jantu; Atikkamma so vetaraṇiṃ yamassa, dibbāni ṭhānāni upeti macco. Dānañca yuddhañca samānamāhu, appāpi santā bahuke jinanti; Appampi ce saddahāno dadāti, teneva so hoti sukhī parattha. Viceyya dānaṃ sugatappasatthaṃ, ye dakkhiṇeyyā idha jīvaloke; Etesu dinnāni mahapphalāni, bījāni vuttāni yathā sukhette. Yo pāṇabhūtāni aheṭhayaṃ caraṃ, parūpavādā na karoti pāpaṃ; Bhīruṃ pasaṃsanti na tattha sūraṃ, bhayā hi santo na karonti pāpaṃ. Hīnena brahmacariyena, khattiye upapajjati; Majjhimena ca devattaṃ, uttamena visujjhati. Addhā hi dānaṃ bahudhā pasatthaṃ, dānā ca kho dhammapadaṃva seyyo; Pubbeva hi pubbatareva santo , nibbānamevajjhagamuṃ sapaññāti.
425. 无因本生 (9)
425. Aṭṭhānajātakaṃ (9)
77纵使恒河遍覆白莲而静,杜鹃化作螺贝之色,
阎浮树结出棕榈之果,那时或许才会如此。
78当龟毛可织成三种外衣之时;
到了冬天,那时或许会有件过冬的披衣吧。
79当蚊足建成瞭望塔,造得精巧安稳之时。
坚固而无可动摇,那时此事方有可能。
80若以兔角,善作梯阶;
为登天界之用,那时此事方有可能。
81当老鼠攀上梯子,啃食月亮;
且将罗睺逐得仓惶奔逃——到那时,此事才会发生。
82当苍蝇饮尽缸中酒,成群而行;
若能在炽燃的炭火上安身,那时,那才有可能发生。
83当一头驴子,双唇端好、面容俊美;
又善巧歌舞,技艺娴熟,那时,那才有可能发生。
84当乌鸦与猫头鹰私下会聚商议时,
它们彼此心生恋慕,那时大概才会有这事吧。
85当莲叶制成的伞变得坚固异常,
为了遮挡大雨,那时此事或许才会发生。
86当古拉嘎鸟(将)香醉山,
以喙衔起飞走时,那时此事或许才会发生。
87当那艘远航的大船,备有装置、配有帆和索具,
若有个男孩能将它拿起并带走,那一刻便该是如此吧。
Gaṅgā kumudinī santā, saṅkhavaṇṇā ca kokilā; Jambu tālaphalaṃ dajjā, atha nūna tadā siyā. Yadā kacchapalomānaṃ, pāvāro tividho siyā; Hemantikaṃ pāvuraṇaṃ , atha nūna tadā siyā. Yadā makasapādānaṃ , aṭṭālo sukato siyā; Daḷho ca avikampī ca , atha nūna tadā siyā. Yadā sasavisāṇānaṃ, nisseṇī sukatā siyā; Saggassārohaṇatthāya, atha nūna tadā siyā. Yadā nisseṇimāruyha, candaṃ khādeyyu mūsikā; Rāhuñca paripāteyyuṃ , atha nūna tadā siyā. Yadā surāghaṭaṃ pitvā, makkhikā gaṇacāriṇī; Aṅgāre vāsaṃ kappeyyuṃ, atha nūna tadā siyā. Yadā bimboṭṭhasampanno, gadrabho sumukho siyā; Kusalo naccagītassa, atha nūna tadā siyā. Yadā kākā ulūkā ca, mantayeyyuṃ rahogatā; Aññamaññaṃ pihayeyyuṃ, atha nūna tadā siyā. Yadā muḷāla pattānaṃ, chattaṃ thirataraṃ siyā; Vassassa paṭighātāya, atha nūna tadā siyā. Yadā kulako sakuṇo, pabbataṃ gandhamādanaṃ; Tuṇḍenādāya gaccheyya, atha nūna tadā siyā. Yadā sāmuddikaṃ nāvaṃ, sa-yantaṃ sa-vaṭākaraṃ ; Ceṭo ādāya gaccheyya, atha nūna tadā siyāti.
426. 豹子本生(一〇)
426. Dīpijātakaṃ (10)
88能忍吗?能度日吗?舅父,您是否安乐?
母亲祝您安乐,我等也愿您安乐。
89母羊啊,你踩了我的尾巴,又伤害我。
如今,你以为凭着一声“舅舅”的称呼,自己就该被放走吗?
90你先前面东而坐,我则迎面走向你。
“你的尾巴在后面,我又如何能踏着呢?”
91“这四大洲,含大洋,含群山,广至何处;”
“我的尾巴便至何处,你又如何能避得开它呢?”
92先前,父母与兄弟便已对我说过此事。
邪恶者的尾巴很长,我则是从空中而来的。
93看见那从空中而来的,母羊啊!
鹿群纷纷逃散,我的食物已被你毁尽。
94当母羊如此悲泣之时,那食红肉者——
扼其咽喉便扑倒撕扯。凶暴者身上,哪有善言可以言说。
95恶者无正理,无法亦无善说;
于恶人当远离,彼终不喜善士。
Khamanīyaṃ yāpanīyaṃ, kacci mātula te sukhaṃ; Sukhaṃ te ammā avaca, sukhakāmāva te mayaṃ. Naṅguṭṭhaṃ me avakkamma , heṭhayitvāna eḷike ; Sājja mātulavādena, muñcitabbā nu maññasi. Puratthāmukho nisinnosi, ahaṃ te mukhamāgatā; Pacchato tuyhaṃ naṅguṭṭhaṃ, kathaṃ khvāhaṃ avakkamiṃ . Yāvatā caturo dīpā, sasamuddā sapabbatā; Tāvatā mayhaṃ naṅguṭṭhaṃ, kathaṃ kho tvaṃ vivajjayi. Pubbeva metamakkhiṃsu , mātā pitā ca bhātaro; Dīghaṃ duṭṭhassa naṅguṭṭhaṃ, sāmhi vehāyasāgatā. Tañca disvāna āyantiṃ, antalikkhasmi eḷike; Migasaṅgho palāyittha, bhakkho me nāsito tayā. Iccevaṃ vilapantiyā, eḷakiyā ruhagghaso; Galakaṃ anvāvamaddi, natthi duṭṭhe subhāsitaṃ. Neva duṭṭhe nayo atthi, na dhammo na subhāsitaṃ; Nikkamaṃ duṭṭhe yuñjetha, so ca sabbhiṃ na rañjatīti.
衣着清净,明亮无垢;鹤王臂钏,堪为上等杖。
然后是火炭塔、天神,接着是燃烧的恒河、十只山羊。
Parisuddhā manāvilā vatthadharā, bakarājassa kāyuraṃ daṇḍavaro; Atha aṅgāra cetiya devilinā, atha āditta gaṅgā daseḷakināti.