231. 鞋子本生故事
231. Upāhanajātakaṃ (2-9-1)
161譬如有人为求安乐而买鞋,其鞋却反生苦恼;
那鞋被酷热炙烤、为硬地所压,竟啮啃起那人的双脚。
162同样地,一个出身低贱、不具圣性的人,从我们这里受学了明与闻;
Yathāpi kītā purisassupāhanā, sukhassa atthāya dukhaṃ udabbahe; Ghammābhitattā thalasā papīḷitā, tasseva pāde purisassa khādare. Evameva yo dukkulīno anariyo, tammāka vijjañca sutañca ādiya;
他却在那里以所学反噬其人,这种人即被称为不具圣性,恰如那双坏鞋一般。
Tameva so tattha sutena khādati, anariyo vuccati dupāhanūpamoti .
232. 琵琶弦本生故事
232. Vīṇāguṇajātakaṃ (2-9-2)
163愚者无导,独思之谋;
夫人,汝实不宜与驼背歪斜之人交往。
164我曾将他错认为人中的雄牛,竟贪恋起这驼背之人。
Ekacintito yamattho, bālo apariṇāyako; Na hi khujjena vāmena, bhoti saṅgantumarahasi. Purisūsabhaṃ maññamānā, ahaṃ khujjamakāmayiṃ;
如今,他蜷缩而卧,恰似一把断了弦的琴。
Soyaṃ saṃkuṭito seti, chinnatanti yathā viṇāti .
233. 维坎纳本生(2-9-3)
233. Vikaṇṇajātakaṃ (2-9-3)
165随你所愿,欲往何处便往何处——倒钩之箭,已洞穿你的要害;
甘美之食夺你性命,你这贪馋之徒,却还追着鱼儿不肯回头。
166就这样,他投身于世间利养,随自心的推动而流转,饱受摧残。
Kāmaṃ yahiṃ icchasi tena gaccha, viddhosi mammamhi vikaṇṇakena; Hatosi bhattena suvāditena , lolo ca macche anubandhamāno. Evampi lokāmisaṃ opatanto, vihaññatī cittavasānuvattī;
他便这样命丧亲友之间,如同那条追逐鱼儿的鳄鱼一般。
So haññati ñātisakhāna majjhe, macchānugo soriva suṃsumāroti .
234. 阿斯答布本生谭
234. Asitābhūjātakaṃ (2-9-4)
167此皆汝自作,爱欲已离汝身;
不复再受生,如利刃斩断雷努卡。
168贪求无厌者,以极贪及极贪之骄慢,如是丧失其利;
如我昔日失阿斯达(Asita)跋女。
Tvameva dānimakara , yaṃ kāmo byagamā tayi; Soyaṃ appaṭisandhiko, kharachinnaṃva renukaṃ . Atricchaṃ atilobhena, atilobhamadena ca; Evaṃ hāyati atthamhā, ahaṃva asitābhuyāti.
235. 瓦恰那卡本生(2-9-5)
235. Vacchanakhajātakaṃ (2-9-5)
169家有黄金,有食物,瓦恰那卡(Vacchanakha)啊,那才是快乐之家;
在那里,你们吃饱喝足之后,便可无有牵挂地安歇。
170不勤营生者,难以持家;不吐妄语者,难以持家。
不施杖罚、不害他人者,亦难持家。
如是,家多缺漏,防不胜防,谁还愿建立家室?
Sukhā gharā vacchanakha, sahiraññā sabhojanā; Yattha bhutvā pivitvā ca, sayeyyātha anussuko. Gharā nānīhamānassa, gharā nābhaṇato musā; Gharā nādinnadaṇḍassa, paresaṃ anikubbato ; Evaṃ chiddaṃ durabhisambhavaṃ , ko gharaṃ paṭipajjatīti.
236. 白鹭本生(2-9-6)
236. Bakajātakaṃ (2-9-6)
171这真是一只祥瑞的鸟儿,容颜皎洁如白睡莲;
它敛起双翅,缓缓地,仿佛正在入定。
172你们并不了解他的戒行,还没弄清楚就加以称赞;
这只鸟并不保护我们,因此它敛翼不动。
Bhaddako vatayaṃ pakkhī, dijo kumudasannibho; Vūpasantehi pakkhehi, mandamandova jhāyati. Nāssa sīlaṃ vijānātha, anaññāya pasaṃsatha; Amhe dijo na pāleti, tena pakkhī na phandatīti.
237. 萨给德本生 (2-9-7)
237. Sāketajātakaṃ (2-9-7)
173世尊,是什么因缘,令此处的某些人,
心极度清凉而寂静,心也变得明净澄澈;
174宿世同住或因缘,现世相益或由恩;
如是爱念从兹起,犹如青莲出水中。
Ko nu kho bhagavā hetu, ekacce idha puggale; Atīva hadayaṃ nibbāti, cittañcāpi pasīdati. Pubbeva sannivāsena, paccuppannahitena vā; Evaṃ taṃ jāyate pemaṃ, uppalaṃva yathodaketi.
238. 一句本生(2-9-8)
238. Ekapadajātakaṃ (2-9-8)
175来,孩子,说一句含摄众多义理的偈颂,
你只需说些简要之言,好让我们依此成办利益。
176孩子,应善巧通达的一句,显示多种义理;
且它安立于戒德之中,成就于忍辱之上;
足以令朋友喜悦,亦足以令敌人痛苦。
Iṅgha ekapadaṃ tāta, anekatthapadassitaṃ ; Kiñci saṅgāhikaṃ brūsi, yenatthe sādhayemase. Dakkheyyekapadaṃ tāta, anekatthapadassitaṃ; Tañca sīlena saññuttaṃ, khantiyā upapāditaṃ; Alaṃ mitte sukhāpetuṃ, amittānaṃ dukhāya cāti.
239. 绿蛙本生 (2-9-9)
239. Haritamaṇḍūkajātakaṃ (2-9-9)
177我虽毒蛇之身,已入鱼笼之口;
翠蛙之母却喜,乐见群鱼食我。
178利之所在,人争掠夺;
他夺来时,夺者反遭夺。
Āsīvisampi maṃ santaṃ, paviṭṭhaṃ kumināmukhaṃ; Ruccate haritāmātā, yaṃ maṃ khādanti macchakā. Vilumpateva puriso, yāvassa upakappati; Yadā caññe vilumpanti, so vilutto vilumpatīti .
240. 大平加拉王本生
240. Mahāpiṅgalajātakaṃ (2-9-10)
179一切民众皆被品嘎拉所害;待他死后,人们因此事而感到庆幸。
守门人,莫非那非黑眸之人是你的至爱?你为何因此悲泣?
180那非黑眸之人并非我的至爱,我恐惧的是他再度归来。
他从此处离去后,也许会加害阎魔王;阎魔王被他所害后,又会将他送回此处。
181千车薪柴焚其身,百罐清水浇淋之;
其地亦已深掘周匝——毋惧,彼不复来矣。
Sabbo jano hiṃsito piṅgalena, tasmiṃ mate paccayā vedayanti; Piyo nu te āsi akaṇhanetto, kasmā nu tvaṃ rodasi dvārapāla. Na me piyo āsi akaṇhanetto, bhāyāmi paccāgamanāya tassa; Ito gato hiṃseyya maccurājaṃ, so hiṃsito āneyya puna idha. Daḍḍho vāhasahassehi, sitto ghaṭasatehi so; Parikkhatā ca sā bhūmi, mā bhāyi nāgamissatīti.
瓦鲁帕哈那、库贾、维坎纳卡卡、阿斯答布(Asitābhū)亚,第五位是瓦恰纳卡;
迪加、佩玛瓦鲁塔马、埃卡帕达、库米纳穆卡、宾嘎拉卡,共十则。
Varupāhana khujja vikaṇṇakako, asitābhuya pañcamavacchanakho; Dija pemavaruttamaekapadaṃ, kumināmukha piṅgalakena dasāti.