474. 芒果本生(一)巴利
474. Ambajātakaṃ (1)
1 梵行者,往昔您曾为我带来大大小小的芒果;
梵志啊,如今您用的仍是那些咒语,树木却不再结果了。注疏 1
2 我等候星辰会和,于咒语中不见刹那、须臾的时机;
一旦星宿会合、时机成熟,我定会带来丰盛的芒果。注疏 1
3 从前你从不谈星宿会合,也不提刹那、须臾;
从前,你自己就曾带来这许多芒果,色泽、香气、滋味悉皆具足。注疏 1
4 婆罗门啊,过去你依凭咒语,树木便会结果;
如今你连这咒语也不能念诵了,那么,你今日之法又是什么呢?注疏 1
5 旃陀罗之子如法授我此咒,宣说咒之体性与规则;
若有人问及我的名姓种姓,切莫隐匿——隐匿则咒失其效力。注疏 1
6 那就是我——在众人中受国王询问,被虚伪征服,而说了虚妄之语;
“ 我错误地说‘这些是婆罗门的真言’,咒语因此离我而去,我唯有可怜地哭泣。”注疏 1
7 蓖麻树、苦楝树,抑或珊瑚树;
采蜜者得蜜,斯即其树中第一。注疏 1
8 刹帝利、婆罗门、吠舍、首陀罗,旃陀罗、补羯娑诸姓;
若从何人得闻正法,于彼人而言,其人即为人中最胜。注疏 1
9 你们且对此人施以责打,再扼住他的脖颈,将他推倒在地,这个卑贱之徒!
他历尽艰辛才获得的最上义利,却因傲慢与过慢而亲手毁坏。注疏 1
10 正如将深坑、洞穴、地狱、腐足陷阱误认作平地,而坠落其中。
如同误认绳索而踩到黑蛇,又如盲人却踩踏在火炭之上;
智者啊,我这失足之人、咒已丧失,还请你同样再赐予我;注疏 1
11 我曾如法将咒传授于你,你亦如法受持了它。
我虽曾满怀欣喜称叹你天性良善,然而那安住于法的你,这咒语不会离弃。注疏 1
12 那愚者啊,费尽艰辛才得来的咒语,在这人间是何等稀有难得;
他虽然得以活命,却因缺少智慧,口出虚诳,便把自己毁坏了。注疏 1
13 对于愚钝、痴迷、忘恩负义、口出虚言、不调御者,
我们不会把这样的智语付与他。这智语从哪里来,便回哪里去吧,我不中意你。巴利 注疏 1
Ahāsi me ambaphalāni pubbe, aṇūni thūlāni ca brahmacāri; Teheva mantehi na dāni tuyhaṃ, dumapphalā pātubhavanti brahme. Nakkhattayogaṃ paṭimānayāmi, khaṇaṃ muhuttañca mante na passaṃ ; Nakkhattayogañca khaṇañca laddhā, addhāharissambaphalaṃ pahūtaṃ. Nakkhattayogaṃ na pure abhāṇi, khaṇaṃ muhuttaṃ na pure asaṃsi; Sayaṃ harī ambaphalaṃ pahūtaṃ, vaṇṇena gandhena rasenupetaṃ. Mantābhijappena pure hi tuyhaṃ, dumapphalā pātubhavanti brahme; Svājja na pāresi jappampi mantaṃ , ayaṃ so ko nāma tavajja dhammo. Caṇḍālaputto mama sampadāsi, dhammena mante pakatiñca saṃsi; Mā cassu me pucchito nāmagottaṃ, guyhittho atthaṃ vijaheyya manto . Sohaṃ janindena janamhi puṭṭho, makkhābhibhūto alikaṃ abhāṇiṃ; ‘‘Mantā ime brāhmaṇassā’’ti micchā, pahīnamanto kapaṇo rudāmi. Eraṇḍā pucimandā vā, atha vā pālibhaddakā; Madhuṃ madhutthiko vinde, so hi tassa dumuttamo. Khattiyā brāhmaṇā vessā, suddā caṇḍālapukkusā; Yamhā dhammaṃ vijāneyya, so hi tassa naruttamo. Imassa daṇḍañca vadhañca datvā, gale gahetvā khalayātha jammaṃ; Yo uttamatthaṃ kasirena laddhaṃ, mānātimānena vināsayittha. Yathā samaṃ maññamāno pateyya, sobbhaṃ guhaṃ narakaṃ pūtipādaṃ; Rajjūti vā akkame kaṇhasappaṃ, andho yathā jotimadhiṭṭhaheyya; Evampi maṃ tvaṃ khalitaṃ sapañña , pahīnamantassa punappadāhi . Dhammena mantaṃ tava sampadāsiṃ, tuvampi dhammena pariggahesi; Pakatimpi te attamano asaṃsiṃ, dhamme ṭhitaṃ taṃ na jaheyya manto. Yo bāla mantaṃ kasirena laddhaṃ, yaṃ dullabhaṃ ajja manussaloke; Kiñcāpi laddhā jīvituṃ appapañño , vināsayī alikaṃ bhāsamāno. Bālassa mūḷhassa akataññuno ca, musā bhaṇantassa asaññatassa; Mante mayaṃ tādisake na dema, kuto mantā gaccha na mayha ruccasīti.
475. 颤栗本生谭(二)巴利
475. Phandanajātakaṃ (2)
14 手持斧头的人啊,你走进树林,伫立在那儿;
朋友,我问你,请告诉我,你想砍伐什么树木?注疏 1
15 熊啊,你行游林中,历遍平坦与崎岖;
朋友,我今问你:何种木材,堪作坚固轮辋?注疏 1
16 既非婆罗树,亦非金合欢树,不是阿萨迦那树,更不消说陀婆树了;
有一种树名为芬陀那,它的木材用来做轮辋最为坚固。注疏 1
17 它的叶子是什么样子?树干又是什么样子?
朋友,我向你请教,请你告诉我,好让我们能够辨识那芬陀那树。注疏 1
18 那树的枝条垂挂,弯而不折;
那树名为芬陀那,我正立于其根下。注疏 1
19 辐条、轮毂,以及车辕与轮辋,
这一切你尽可用来作务,这棵芬陀那树会很顺手。注疏 1
20 这时,连那棵芬陀那树也应声说道:
我也有一句话要说,跋罗陀婆阇,请你听我说。注疏 1
21 从熊的肩部,割取四指宽(的皮肉);
以此接合轮辋,这样车子便更为牢固。注疏 1
22 就这样,连那棵颤动的树当时也结下了仇怨。
它给已生与未生的众熊,都带来痛苦。注疏 1
23 如是,芬陀那树敌视熊,熊也敌视芬陀那树;
它们相互争执,彼此杀害。注疏 1
24 同样,人们只要生起争执,
他们便如那车轴与芬陀那树一般,跳起了孔雀舞。注疏 1
25 所有聚集在此的人啊,我为你们说这番话,愿你们吉祥。
要彼此和睦相处,不要争执,不要变得像车轴与芬陀那树那样。注疏 1
26 你们应当修习和合,这是诸佛所称赞的。
乐于和合、安住于法的人,不会从安稳中退失。巴利 注疏 1
Kuṭhārihattho puriso, vanamogayha tiṭṭhasi; Puṭṭho me samma akkhāhi, kiṃ dāruṃ chetumicchasi. Isso vanāni carasi, samāni visamāni ca; Puṭṭho me samma akkhāhi, kiṃ dāruṃ nemiyā daḷhaṃ. Neva sālo na khadiro, nāssakaṇṇo kuto dhavo; Rukkho ca phandano nāma, taṃ dāruṃ nemiyā daḷhaṃ. Kīdisānissa pattāni, khandho vā pana kīdiso; Puṭṭho me samma akkhāhi, yathā jānemu phandanaṃ. Yassa sākhā palambanti, namanti na ca bhañjare; So rukkho phandano nāma, yassa mūle ahaṃ ṭhito. Arānaṃ cakkanābhīnaṃ, īsānemirathassa ca; Sabbassa te kammaniyo, ayaṃ hessati phandano. Iti phandanarukkhopi, tāvade ajjhabhāsatha; Mayhampi vacanaṃ atthi, bhāradvāja suṇohi me. Issassa upakkhandhamhā , ukkacca caturaṅgulaṃ; Tena nemiṃ pasāresi , evaṃ daḷhataraṃ siyā. Iti phandanarukkhopi, veraṃ appesi tāvade; Jātānañca ajātānaṃ, issānaṃ dukkhamāvahi. Iccevaṃ phandano issaṃ, isso ca pana phandanaṃ; Aññamaññaṃ vivādena, aññamaññamaghātayuṃ. Evameva manussānaṃ, vivādo yattha jāyati; Mayūranaccaṃ naccanti, yathā te issaphandanā. Taṃ vo vadāmi bhaddaṃ vo , yāvantettha samāgatā; Sammodatha mā vivadatha , mā hotha issaphandanā. Sāmaggimeva sikkhetha, buddhehetaṃ pasaṃsitaṃ; Sāmaggirato dhammaṭṭho, yogakkhemā na dhaṃsatīti.
476. 疾行天鹅本生巴利
476. Javanahaṃsajātakaṃ (3)
27 天鹅啊,请就在此停驻,得见你令我欢喜;
您既是尊主亲临,此处所有,但凭吩咐。注疏 1
28 有人因听闻而变得可爱,而另一人一见便欲贪消退。
见面与听闻,皆可令人喜爱。你是否因见到我而喜爱我?注疏 1
29 闻声便已心生喜爱,亲见更不待多言。
你既这般见而可亲,天鹅啊,请留在我的身边。注疏 1
30 我们愿安住于你屋中,恒受礼敬与供养。
而他若某日醉酒,恐怕会说:“替我把那天鹅王烹来吃。”注疏 1
31 愿那饮酒受诅咒——如果它竟比你更受我珍爱!
只要你还留驻在我家中,我便滴酒不饮。注疏 1
32 豺狼与鸟类的叫声,容易辨别。
大王,而人的言语,却比这些更难以分辨。注疏 1
33 即便有人自忖:“此为亲族、朋友或伙伴。”
那个先前心怀善意的人,后来却成了敌人。注疏 1
34 心若系念于某人,他虽隔千里,亦如近在咫尺的同伴。
心若不系念于某人,即便近在眼前,亦如远在天涯。注疏 1
35 净心之人,近处清净,远隔大海彼岸亦清净;
染心之人,近处染污,远隔大海彼岸亦染污。注疏 1
36 同室而相离者,怨敌也,车乘之王;
远隔而心共住者,善人也,增荣国土者啊。注疏 1
37 久居一处,可爱之人也会变得令人不喜。
我们这就告辞离去,趁尚未令你感到厌烦。注疏 1
38 你若这样,对恳求者的合掌祈求都毫不理会;
也不听从我们这些善良侍从的话;
我们这样恳求你,请你再给一次机会。注疏 1
39 如果我们这样安住,就不会有障碍;
大王,昌隆国土者啊,你我之日夜俱已逝去;
庶几有期,终得相见。巴利 注疏 1
Idheva haṃsa nipata, piyaṃ me tava dassanaṃ; Issarosi anuppatto, yamidhatthi pavedaya. Savanena ekassa piyā bhavanti, disvā panekassa viyeti chando; Disvā ca sutvā ca piyā bhavanti, kaccinnu me pīyasi dassanena. Savanena piyo mesi, bhiyyo cāgamma dassanaṃ; Evaṃ piyadassano me , vasa haṃsa mamantike . Vaseyyāma tavāgāre, niccaṃ sakkatapūjitā; Matto ca ekadā vajje , ‘‘haṃsarājaṃ pacantu me’’. Dhiratthu taṃ majjapānaṃ, yaṃ me piyataraṃ tayā; Na cāpi majjaṃ pissāmi , yāva me vacchasī ghare. Suvijānaṃ siṅgālānaṃ, sakuṇānañca vassitaṃ; Manussavassitaṃ rāja, dubbijānataraṃ tato. Api ce maññatī poso, ñāti mitto sakhāti vā; Yo pubbe sumano hutvā, pacchā sampajjate diso. Yasmiṃ mano nivisati, avidūre sahāpi so; Santikepi hi so dūre, yasmiṃ nāvisate mano. Antopi so hoti pasannacitto, pāraṃ samuddassa pasannacitto; Antopi so hoti paduṭṭhacitto, pāraṃ samuddassa paduṭṭhacitto. Saṃvasantā vivasanti, ye disā te rathesabha; Ārā santo saṃvasanti, manasā raṭṭhavaḍḍhana. Aticiraṃ nivāsena, piyo bhavati appiyo; Āmanta kho taṃ gacchāma , purā te homa appiyā . Evaṃ ce yācamānānaṃ, añjaliṃ nāvabujjhasi; Paricārakānaṃ sataṃ , vacanaṃ na karosi no; Evaṃ taṃ abhiyācāma, puna kayirāsi pariyāyaṃ. Evaṃ ce no viharataṃ, antarāyo na hessati; Tuyhañcāpi mahārāja, mayhañca raṭṭhavaḍḍhana; Appeva nāma passemu , ahoratānamaccayeti.
477. 小那罗陀本生(四)巴利
477. Cūḷanāradajātakaṃ (4)
40 你未曾劈柴,亦未曾取水;
你的火都还没点燃,怎么还像个傻子一样发呆?注疏 1
41 迦叶,我已无法安住林中,我告诉你;
林居实在艰苦,我想回王国。注疏 1
42 为使我去此,游行诸国土,随所住处修威仪;
婆罗门,请以彼法教诲我。注疏 1
43 若你舍离了森林与林中的根和果,
若你乐住于国土之中,请谛听我此教法。注疏 1
44 莫沾染毒,远离悬崖;
莫陷入泥沼,于毒蛇处应警惕而行。注疏 1
45 对于梵行者,什么是毒药、悬崖,或泥沼?
你称什么为毒蛇?我问你,请你告诉我。注疏 1
46 亲爱的,此世间所称之漏,其名曰酒;
它悦意、芬芳、迷人、甘美,味如野蜂蜜。
那罗陀啊,圣者们曾说,这便是梵行的毒。注疏 1
47 吾儿,此世间中,女人们会倾覆那放逸之人。
她们夺走年轻人的心,犹如风把散落的棉絮吹去。
那罗陀啊,这便称为梵行的悬崖。注疏 1
48 利养、声誉、恭敬,及在家人家的供养,
那罗陀啊,此即所谓的梵行泥沼。注疏 1
49 吾子,那些执持刀剑的诸王居住于此大地,
吾子那罗陀,他们正是如是的大威德人王。注疏 1
50 不必跟随那些握有权势的统治者身后,随侍而行。
那罗陀,在梵行方面,这便称作毒蛇。注疏 1
51 为求食物,于用餐时分,往其人舍。
当知此处何为善巧,由此而行乞食。注疏 1
52 进入他人家中,为求饮料或食物;
硬食适量而嚼,软食适量而食,且莫于色相心生染著。注疏 1
53 牛棚、美酒与奸诈之徒,会堂及弃秽之所;
悉当远远避离,犹如车乘避开崎岖之道。巴利 注疏 1
Na te kaṭṭhāni bhinnāni, na te udakamābhataṃ; Aggīpi te na hāpito , kiṃ nu mandova jhāyasi. Na ussahe vane vatthuṃ, kassapāmantayāmi taṃ; Dukkho vāso araññasmiṃ, raṭṭhaṃ icchāmi gantave. Yathā ahaṃ ito gantvā, yasmiṃ janapade vasaṃ; Ācāraṃ brahme sikkheyyaṃ, taṃ dhammaṃ anusāsa maṃ. Sace araññaṃ hitvāna, vanamūlaphalāni ca; Raṭṭhe rocayase vāsaṃ, taṃ dhammaṃ nisāmehi me. Visaṃ mā paṭisevittho , papātaṃ parivajjaya; Paṅke ca mā visīdittho , yatto cāsīvise care. Kiṃ nu visaṃ papāto vā, paṅko vā brahmacārinaṃ; Kaṃ tvaṃ āsīvisaṃ brūsi, taṃ me akkhāhi pucchito; Āsavo tāta lokasmiṃ, surā nāma pavuccati; Manuñño surabhī vaggu, sādu khuddarasūpamo ; Visaṃ tadāhu ariyā se, brahmacariyassa nārada. Itthiyo tāta lokasmiṃ, pamattaṃ pamathenti tā; Haranti yuvino cittaṃ, tūlaṃ bhaṭṭhaṃva māluto; Papāto eso akkhāto, brahmacariyassa nārada. Lābho siloko sakkāro, pūjā parakulesu ca; Paṅko eso ca akkhāto, brahmacariyassa nārada. Sasatthā tāta rājāno, āvasanti mahiṃ imaṃ; Te tādise manussinde, mahante tāta nārada. Issarānaṃ adhipatīnaṃ, na tesaṃ pādato care; Āsīvisoti akkhāto, brahmacariyassa nārada. Bhattattho bhattakāle ca , yaṃ gehamupasaṅkame; Yadettha kusalaṃ jaññā, tattha ghāsesanaṃ care. Pavisitvā parakulaṃ, pānatthaṃ bhojanāya vā; Mitaṃ khāde mitaṃ bhuñje, na ca rūpe manaṃ kare. Goṭṭhaṃ majjaṃ kirāṭañca , sabhā nikiraṇāni ca; Ārakā parivajjehi, yānīva visamaṃ pathanti.
478. 信使本生(五)巴利
478. Dūtajātakaṃ (5)
54 婆罗门啊,我曾遣信使,到你恒河岸边修禅之处;
他们相问,你却默然不答,莫非你的痛苦是心中隐秘?注疏 1
55 迦尸国的增盛者,若你心中生起痛苦,
切莫向那无法令你从痛苦中解脱的人诉说。注疏 1
56 谁能依法令彼已生之苦,纵仅分毫得脱;
便当恳切为彼宣说。注疏 1
57 狐狸之声与鸟雀之鸣,皆不难辨识;
而人的语言之声,大王,较彼更难以分辨。注疏 1
58 纵令有人视彼为亲族友伴,
先怀善意,后竟转成仇敌。注疏 1
59 若有人未受询问,便在不适当的时机,向人倾诉自己的痛苦,
对此欢喜之人,实为他的仇敌;为他求福之人,反倒心怀忧苦。注疏 1
60 智者知时宜,亦知智者其心专一;
故向他人道深彻之言,出语柔和而饶益。注疏 1
61 若他自知此事实难承受,那么那些话语便非为令我安乐而来。
智者独忍猛利之苦,守护真实与惭耻。注疏 1
62 大王,我遍游诸国,出入城镇与王都;
托钵行乞,惟求资财以奉吾师。注疏 1
63 从居士、王臣与豪富婆罗门处,
人主啊,我获七枚金币。
大王,彼诸人众今已亡失,我故忧愁深重;注疏 1
64 大王,彼诸人者,皆我心所思念。
那些人,无力使我从苦中解脱,因此我不曾向他们吐露(心事)。注疏 1
65 大王,我已以心仔细思察过您;
他足以令人脱诸苦,故我今向您禀告;注疏 1
66 那位净信欢喜、使迦尸国昌隆者,便授予了他。
十四枚纯金打造的金币。巴利 注疏 1
Dūte te brahme pāhesiṃ, gaṅgātīrasmi jhāyato; Tesaṃ puṭṭho na byākāsi, dukkhaṃ guyhamataṃ nu te. Sace te dukkhamuppajje, kāsīnaṃ raṭṭhavaḍḍhana; Mā kho naṃ tassa akkhāhi, yo taṃ dukkhā na mocaye. Yo tassa dukkhajātassa, ekaṅgamapi bhāgaso ; Vippamoceyya dhammena, kāmaṃ tassa pavedaya . Suvijānaṃ siṅgālānaṃ, sakuṇānañca vassitaṃ; Manussavassitaṃ rāja, dubbijānataraṃ tato. Api ce maññatī poso, ñāti mitto sakhāti vā; Yo pubbe sumano hutvā, pacchā sampajjate diso. Yo attano dukkhamanānupuṭṭho, pavedaye jantu akālarūpe; Ānandino tassa bhavantimittā , hitesino tassa dukhī bhavanti. Kālañca ñatvāna tathāvidhassa, medhāvīnaṃ ekamanaṃ viditvā; Akkheyya tibbāni parassa dhīro, saṇhaṃ giraṃ atthavatiṃ pamuñce. Sace ca jaññā avisayhamattano, na te hi mayhaṃ sukhāgamāya; Ekova tibbāni saheyya dhīro, saccaṃ hirottappamapekkhamāno. Ahaṃ raṭṭhāni vicaranto, nigame rājadhāniyo; Bhikkhamāno mahārāja, ācariyassa dhanatthiko. Gahapatī rājapurise, mahāsāle ca brāhmaṇe; Alatthaṃ satta nikkhāni, suvaṇṇassa janādhipa; Te me naṭṭhā mahārāja, tasmā socāmahaṃ bhusaṃ. Purisā te mahārāja, manasānuvicintitā; Nālaṃ dukkhā pamocetuṃ, tasmā tesaṃ na byāhariṃ. Tvañca kho me mahārāja, manasānuvicintito; Alaṃ dukkhā pamocetuṃ, tasmā tuyhaṃ pavedayiṃ. Tassādāsi pasannatto, kāsīnaṃ raṭṭhavaḍḍhano; Jātarūpamaye nikkhe, suvaṇṇassa catuddasāti.
479. 《羯陵伽菩提本生》(六)巴利
479. Kāliṅgabodhijātakaṃ (6)
67 羯陵伽王是转轮王,以正法统理大地;
他乘着具大威神力的龙象,来到菩提树附近。注疏 1
68 羯陵伽·婆罗堕若趁那位敬重沙门种姓的羯陵伽王驱车转轮之际,
攀住那车轮,合掌而作是言。注疏 1
69 大王,请降临此地——沙门已履之土;
此处,无上正觉的佛陀光明照耀。注疏 1
70 这片土地上的草与蔓藤,皆向右旋绕;
大地的中心有其精粹,大王,我们于圣典中如是听闻。注疏 1
71 这片以海为边际的大地,承载着一切众生;
这就是大地的中心,下来礼敬吧。注疏 1
72 那些龙象,那些出身高贵的象王;
那片地方,龙象根本无法靠近。注疏 1
73 你尽可派遣那头出身高贵的龙象,那头长牙的象王;
至此范围,象能进入。注疏 1
74 羯陵伽王听了这话,思量着占卜师的话语;
他遣出那头象,[心想]我们便会知晓,这番话到底如何。注疏 1
75 那头被国王遣出的象,发出鹤鸣般的叫声后;
它畏缩后退,蹲坐下来,如同承受不住那沉重的负担。注疏 1
76 羯陵伽的婆罗堕若,察知这头象寿命将尽,
急忙对羯陵伽王说:
大王,请换乘他象,此象寿数将尽;注疏 1
77 羯陵伽王闻已,匆匆趋而换乘彼象。
国王正在行进时,那头象便倒在原地。
那象正如相术师所言。注疏 1
78 羯陵伽王对那位羯陵伽的婆罗门这样说道:
你即是正自觉者,是一切知者、一切见者。注疏 1
79 那位婆罗门未予接受,便这样对羯陵伽王说:
大王,我们只是占相者,佛陀才是遍知一切的人。注疏 1
80 诸佛是一切知者、一切见者,不依相术而了知。
我们依于传承之力,诸佛则彻知一切。注疏 1
81 以种种正在演奏的乐器,向等正觉作广大供养;
奉上花鬘与涂香,国王便近前而去。注疏 1
82 他汇集了六万辆车的鲜花;
羯陵伽王于无上菩提道场,行大供养。巴利 注疏 1
Rājā kāliṅgo cakkavatti, dhammena pathavimanusāsaṃ ; Agamā bodhisamīpaṃ, nāgena mahānubhāvena. Kāliṅgo bhāradvājo ca, rājānaṃ kāliṅgaṃ samaṇakolaññaṃ; Cakkaṃ vattayato pariggahetvā , pañjalī idamavoca. Paccoroha mahārāja, bhūmibhāgo yathā samaṇuggato ; Idha anadhivarā buddhā, abhisambuddhā virocanti. Padakkhiṇato āvaṭṭā, tiṇalatā asmiṃ bhūmibhāgasmiṃ; Pathaviyā nābhiyaṃ maṇḍo, iti no sutaṃ mante mahārāja . Sāgarapariyantāya, mediniyā sabbabhūtadharaṇiyā; Pathaviyā ayaṃ maṇḍo, orohitvā namo karohi. Ye te bhavanti nāgā ca, abhijātā ca kuñjarā; Ettāvatā padesaṃ te, nāgā neva mupayanti. Abhijāto nāgo kāmaṃ, pesehi kuñjaraṃ dantiṃ; Ettāvatā padeso , sakkā nāgena mupagantuṃ. Taṃ sutvā rājā kāliṅgo, veyyañjanikavaco nisāmetvā; Sampesesi nāgaṃ ñassāma, mayaṃ yathimassidaṃ vacanaṃ. Sampesito ca raññā, nāgo koñcova abhinaditvāna; Paṭisakkitvā nisīdi, garuṃva bhāraṃ asahamāno. Kāliṅgabhāradvājo, nāgaṃ khīṇāyukaṃ viditvāna; Rājānaṃ kāliṅgaṃ, taramāno ajjhabhāsittha; Aññaṃ saṅkama nāgaṃ, nāgo khīṇāyuko mahārāja. Taṃ sutvā kāliṅgo, taramāno saṅkamī nāgaṃ; Saṅkanteva raññe, nāgo tattheva pati bhumyā; Veyyañjanikavaco, yathā tathā ahu nāgo. Kāliṅgo rājā kāliṅgaṃ, brāhmaṇaṃ etadavoca; Tvameva asi sambuddho, sabbaññū sabbadassāvī. Taṃ anadhivāsento kāliṅgaṃ , brāhmaṇo idamavoca; Veyyañjanikā hi mayaṃ, buddhā sabbaññuno mahārāja. Sabbaññū sabbavidū ca, buddhā na lakkhaṇena jānanti; Āgamabalasā hi mayaṃ, buddhā sabbaṃ pajānanti. Mahayitvā sambodhiṃ , nānāturiyehi vajjamānehi; Mālāvilepanaṃ abhiharitvā atha rājā manupāyāsi . Saṭṭhi vāhasahassāni, pupphānaṃ sannipātayi; Pūjesi rājā kāliṅgo, bodhimaṇḍamanuttaranti .
480. 四八〇 阿吉提本生(七)巴利
480. Akittijātakaṃ (7)
83 见阿吉提安住于寂静,众生之主帝释天神这样说:
大梵天神啊,你独自在酷暑中静坐,是希求什么呢?注疏 1
84 帝释天神啊,再生是苦,此身坏灭亦是苦;
痴迷而死是苦,因此我才安住于寂静,帝释天神啊。注疏 1
85 您这番话,说得真好,合宜且善妙。
迦叶,我赐你一个愿,无论你心中希求什么。注疏 1
86 众生之主帝释天神,若蒙赐我此恩愿;
由此得儿女妻眷,财谷及诸所爱物。
得到之后却永不满足的贪欲——愿此贪欲不居于我心。注疏 1
87 你所说的这番话,实在善妙、合宜且优美;
迦叶,我赐你一个愿,无论你心中希求什么。注疏 1
88 帝释天神,一切众生之主,若您赐我此恩惠,
田地、宅院、黄金,以及牛马与奴仆;
凡是因它生起而令人衰败的,愿那过失不居我身。注疏 1
89 你这些善说、恰如其分的话语,
迦叶,我赐你一个愿,无论你心中希求什么。注疏 1
90 帝释,一切众生之主,
若蒙赐我一愿:愿我不见愚人,不闻愚人,亦不与愚人共住。
不应与愚者交谈,也不应喜好这样的交谈。注疏 1
91 愚人做了什么冒犯你的事?迦叶,请说出缘由。
迦叶,你为何不愿见到愚人?注疏 1
92 愚痴的人把自己引向灾祸,还去承担不该承担的事。
其人性刚难调,纵被正言劝诫,亦起瞋怒;
他全然不知律,不见他为善。注疏 1
93 你的这番话语,善说恰宜、善妙优美,
迦叶,我赐你一个愿,无论你心中希求什么。注疏 1
94 众生之主帝释,若蒙赐我一愿:
愿我得见智者,得闻智者,与智者同住共处。
让我与智者交谈、对话,践行此事,且深心爱乐。注疏 1
95 迦叶,那位明智者究竟对你做了什么?请说出原因。
迦叶,你因为什么而想见到这位智者?注疏 1
96 智者以正道引导人,不从事不正当之事;
易受善导的人更优秀,被人如法地说也不发怒。
他深明律仪,与这样的人相聚,实为殊胜。注疏 1
97 您所说这番话语,善巧优美,甚为得当。
迦叶,我赐你一个愿,无论你心中希求什么。注疏 1
98 一切众生之主宰,帝释天神啊,若您将那殊胜的恩惠赐予我,
夜尽时分,直至日出之际,
愿天界的食物出现,也愿持戒的乞食者出现。注疏 1
99 愿我布施时,所施之物不竭尽;布施之后,我不生懊悔。
布施时,愿我心充满净信。帝释,这就是我所求的愿。注疏 1
100 您这番话真是善说,恰如其分、优美得体;
迦叶,我赐你一个愿,无论你心中希求什么。注疏 1
101 一切众生之主、帝释天神啊,若您真要赐我一个愿,
愿你从此不再靠近我,帝释,这就是我所求的愿望。注疏 1
102 以众多苦行的修持,诸多男子与女人,
众人皆渴望见到我,为何见我却有畏惧?注疏 1
103 像您这般具足天神容貌、一切所愿皆得圆满者——
见到你这般的人,苦行便会退失;这便是我对与你相见所生的畏惧。巴利 注疏 1
Akittiṃ disvā sammantaṃ, sakko bhūtapatī bravi; Kiṃ patthayaṃ mahābrahme, eko sammasi ghammani. Dukkho punabbhavo sakka, sarīrassa ca bhedanaṃ; Sammohamaraṇaṃ dukkhaṃ, tasmā sammāmi vāsava. Etasmiṃ te sulapite, patirūpe subhāsite; Varaṃ kassapa te dammi, yaṃ kiñci manasicchasi. Varaṃ ce me ado sakka, sabbabhūtānamissara; Yena putte ca dāre ca, dhanadhaññaṃ piyāni ca; Laddhā narā na tappanti, so lobho na mayī vase. Etasmiṃ te sulapite, patirūpe subhāsite; Varaṃ kassapa te dammi, yaṃ kiñci manasicchasi. Varaṃ ce me ado sakka, sabbabhūtānamissara; Khettaṃ vatthuṃ hiraññañca, gavassaṃ dāsaporisaṃ; Yena jātena jīyanti, so doso na mayī vase. Etasmiṃ te sulapite, patirūpe subhāsite; Varaṃ kassapa te dammi, yaṃ kiñci manasicchasi. Varaṃ ce me ado sakka, sabbabhūtānamissara; Bālaṃ na passe na suṇe, na ca bālena saṃvase; Bālenallāpa sallāpaṃ, na kare na ca rocaye. Kiṃ nu te akaraṃ bālo, vada kassapa kāraṇaṃ; Kena kassapa bālassa, dassanaṃ nābhikaṅkhasi. Anayaṃ nayati dummedho, adhurāyaṃ niyuñjati; Dunnayo seyyaso hoti, sammā vutto pakuppati; Vinayaṃ so na jānāti, sādhu tassa adassanaṃ. Etasmiṃ te sulapite, patirūpe subhāsite; Varaṃ kassapa te dammi, yaṃ kiñci manasicchasi. Varaṃ ce me ado sakka, sabbabhūtānamissara; Dhīraṃ passe suṇe dhīraṃ, dhīrena saha saṃvase; Dhīrenallāpasallāpaṃ, taṃ kare tañca rocaye. Kiṃ nu te akaraṃ dhīro, vada kassapa kāraṇaṃ; Kena kassapa dhīrassa, dassanaṃ abhikaṅkhasi. Nayaṃ nayati medhāvī, adhurāyaṃ na yuñjati; Sunayo seyyaso hoti, sammā vutto na kuppati; Vinayaṃ so pajānāti, sādhu tena samāgamo. Etasmiṃ te sulapite, patirūpe subhāsite; Varaṃ kassapa te dammi, yaṃ kiñci manasicchasi. Varaṃ ce me ado sakka, sabbabhūtānamissara; Tato ratyā vivasāne , sūriyuggamanaṃ pati; Dibbā bhakkhā pātubhaveyyuṃ, sīlavanto ca yācakā. Dadato me na khīyetha, datvā nānutapeyyahaṃ; Dadaṃ cittaṃ pasādeyyaṃ, etaṃ sakka varaṃ vare. Etasmiṃ te sulapite, patirūpe subhāsite; Varaṃ kassapa te dammi, yaṃ kiñci manasicchasi. Varaṃ ce me ado sakka, sabbabhūtānamissara; Na maṃ puna upeyyāsi, etaṃ sakka varaṃ vare. Bahūhi vatacariyāhi , narā ca atha nāriyo; Dassanaṃ abhikaṅkhanti, kiṃ nu me dassane bhayaṃ. Taṃ tādisaṃ devavaṇṇaṃ , sabbakāmasamiddhinaṃ; Disvā tapo pamajjeyya , etaṃ te dassane bhayanti.
481. 塔迦里亚本生 (8)巴利
481. Takkāriyajātakaṃ (8)
104 正是我这愚人自出恶语,如林中青蛙向着蛇呼唤;
塔迦利亚啊,我堕入此深坑——多言饶舌,确非善事。注疏 1
105 多言之人,自招系缚杀害、愁忧悲泣;
师乎,众既埋汝于坑,汝亦唯自咎而已。注疏 1
106 何须去问敦提拉?卡莉卡待其兄弟,正亦如此;
我身赤裸,连成双的衣裳也输得精光,此等之事,世间多有。注疏 1
107 燕雀本不参战,却飞入争斗的山羊之间;
它在那里被山羊头撞伤,这样的事也是屡见不鲜。注疏 1
108 四个人拉起一块粗布,同时护持着一个人;
他们全都头破血流,倒在那里。这样的事,也是司空见惯。注疏 1
109 犹如被绑在竹丛中的母羊,挣扎时触到刀刃;
它的喉咙便被割断。这样的事,也是司空见惯。注疏 1
110 这些并非天神,亦非乾闼婆之子,这些是鹿,是为满足我的需要而被送来的;
一只在晚食时煮,另一只在次日晨食时煮。”注疏 1
111 纵有百千恶语,也及不上善语十六分之一的价值;
说恶语会招致烦恼,因此那些紧那罗保持沉默,这并非愚痴。注疏 1
112 她既说了这样的话,便释放了她,带她到雪山去吧;
并将此人交给御厨房,让他们一早就把他煮了作晨食。注疏 1
113 牲畜以雨云为依怙,众人以牲畜为依怙。
大王,您是庇护者,我则是妻子的庇护者。
了知二者之一,便得脱身,前往山林。注疏 1
114 指责实难以全然回避,大王,也应与各类人等相交共处。
一者以何因缘得称誉,他人即以彼因缘遭讥嫌。注疏 1
115 举世皆为积习所成,习积而弥甚;举世皆具心识,各安住于自心。
一切众生各怀其心,在此世间,谁又肯顺从谁的心(受谁的心支配)呢?注疏 1
116 紧那罗与妻子原本默然无语,如今因怖畏才说出话来。
如今他已获释,快乐无病,言语在人中竟有这般效力!巴利 注疏 1
Ahameva dubbhāsitaṃ bhāsi bālo, bhekovaraññe ahimavhāyamāno ; Takkāriye sobbhamimaṃ patāmi, na kireva sādhu ativelabhāṇī . Pappoti macco ativelabhāṇī, bandhaṃ vadhaṃ sokapariddavañca; Attānameva garahāsi ettha, ācera yaṃ taṃ nikhaṇanti sobbhe. Kimevahaṃ tuṇḍilamanupucchiṃ, kareyya saṃ bhātaraṃ kāḷikāyaṃ ; Naggovahaṃ vatthayugañca jīno, ayampi attho bahutādisova. Yo yujjhamānānamayujjhamāno , meṇḍantaraṃ accupatī kuliṅgo; So piṃsito meṇḍasirehi tattha, ayampi attho bahutādisova. Caturo janā potthakamaggahesuṃ, ekañca posaṃ anurakkhamānā; Sabbeva te bhinnasirā sayiṃsu, ayampi attho bahutādisova. Ajā yathā veḷugumbasmiṃ baddhā , avakkhipantī asimajjhagacchi; Teneva tassā galakāvakantaṃ , ayampi attho bahutādisova. Ime na devā na gandhabbaputtā, migā ime atthavasaṃ gatā me ; Ekañca naṃ sāyamāse pacantu, ekaṃ punappātarāse pacantu. Sataṃ sahassāni dubhāsitāni, kalampi nāgghanti subhāsitassa; Dubbhāsitaṃ saṅkamāno kileso , tasmā tuṇhī kimpurisā na bālyā. Yā mesā byāhāsi pamuñcathetaṃ, giriñca naṃ himavantaṃ nayantu; Imañca kho dentu mahānasāya, pātova naṃ pātarāse pacantu. Pajjunnanāthā pasavo, pasunāthā ayaṃ pajā; Tvaṃ nāthosi mahārāja, nāthohaṃ bhariyāya me ; Dvinnamaññataraṃ ñatvā, mutto gaccheyya pabbataṃ. Na ve nindā suparivajjayetha , nānā janā sevitabbā janinda; Yeneva eko labhate pasaṃsaṃ, teneva añño labhate ninditāraṃ. Sabbo loko paricitto aticitto , sabbo loko cittavā samhi citte; Paccekacittā puthu sabbasattā, kassīdha cittassa vase na vatte. Tuṇhī ahū kimpuriso sabhariyo , yo dāni byāhāsi bhayassa bhīto; So dāni mutto sukhito arogo, vācākirevattavatī narānanti.
482. 四八二、金色鹿王本生(九)巴利
482. Rurumigarājajātakaṃ (9)
117 我将赐予他极胜的村落,与盛装严饰的众女子;
谁能告诉我那只鹿?那正是众鹿之中的最胜之鹿。注疏 1
118 请赐我最好的村庄与盛装打扮的女子。
我会告诉你那只鹿——那鹿群中最上等的鹿。注疏 1
119 在这片林丛中,芒果与娑罗繁花盛开;
地上覆满胭脂虫,鹿便立在彼处。注疏 1
120 他拉满弓,搭上箭,走上前来。
鹿远远望见国王,便从远处开口说话。注疏 1
121 “ 请稍等,大王,莫要射我,车乘中的雄主。”
“ 是谁告诉你:‘那只鹿就在那里’?”注疏 1
122 “ 那造恶之人,朋友啊,正远远地站着。”
“ 正是此人告诉我:‘那鹿就在此处。’”注疏 1
124 鹿啊,走兽、飞鸟乃至世人,你为何都要责怪?
只因听见你口吐人言,一种异常的恐惧便攫住了我。注疏 1
125 我把他从湍流中、从被急流冲走的险境里救了上来;
由此因缘,恐惧降临我身。大王,与不善者交往,确实是苦。注疏 1
126 我便将这四羽穿身之箭,射入这(背信之人的)心脏;
我要杀死他,那背弃朋友、作恶多端、竟不知(他人)恩德之人。注疏 1
127 人主啊,善者从不赞叹对智者或愚者的杀戮。
让这本性邪恶之人回家去吧,他所应得的工钱,便给他吧。
而我,则是随顺你心意的人。注疏 1
128 噜噜鹿实为诸贤者中之一位,他虽遭人欺骗,却不加害于人;
让那行恶之人径自回家吧,他被夺走的东西,我归还给他;
我也许你随意出行,你自可离去。注疏 1
129 豺狼的叫声容易辨认,鸟类的啼鸣也易分辨;
然而,大王,人的言语,却比这些更难辨别。注疏 1
130 纵然有人思忖:此乃亲族、友伴或知交;
彼先怀善意,后竟成仇敌。注疏 1
131 乡村的人们聚集,城里的人们也聚集;
鹿群正在啃食庄稼,恳请大王加以制止。注疏 1
132 任国土消亡,邦国沦亡;
我既已施与无畏之礼,便决不会背弃露露鹿。注疏 1
133 愿我没有国土,哪怕王国也随之毁灭,
我也绝不会向鹿王许下诺言后,再作妄语。巴利 注疏 1
Tassa gāmavaraṃ dammi, nāriyo ca alaṅkatā; Yo metaṃ migamakkhāti , migānaṃ migamuttamaṃ. Mayhaṃ gāmavaraṃ dehi, nāriyo ca alaṅkatā; Ahaṃ te migamakkhissaṃ, migānaṃ migamuttamaṃ. Etasmiṃ vanasaṇḍasmiṃ, ambā sālā ca pupphitā; Indagopakasañchannā , ettheso tiṭṭhate migo. Dhanuṃ advejjhaṃ katvāna, usuṃ sannayhupāgami ; Migo ca disvā rājānaṃ, dūrato ajjhabhāsatha. Āgamehi mahārāja, mā maṃ vijjhi rathesabha; Ko nu te idamakkhāsi, ettheso tiṭṭhate migo. Esa pāpacaro poso, samma tiṭṭhati ārakā; Soyaṃ me idamakkhāsi, ettheso tiṭṭhate migo. Saccaṃ kireva māhaṃsu, narā ekacciyā idha; Kaṭṭhaṃ niplavitaṃ seyyo, na tvevekacci yo naro. Kiṃ nu ruru garahasi migānaṃ, kiṃ pakkhīnaṃ kiṃ pana mānusānaṃ; Bhayañhi maṃ vindatinapparūpaṃ, sutvāna taṃ mānusiṃ bhāsamānaṃ. Yamuddhariṃ vāhane vuyhamānaṃ, mahodake salile sīghasote; Tatonidānaṃ bhayamāgataṃ mama, dukkho have rāja asabbhi saṅgamo. Sohaṃ catuppattamimaṃ vihaṅgamaṃ, tanucchidaṃ hadaye ossajāmi; Hanāmi taṃ mittadubbhiṃ akiccakāriṃ , yo tādisaṃ kammakataṃ na jāne. Dhīrassa bālassa have janinda, santo vadhaṃ nappasaṃsanti jātu; Kāmaṃ gharaṃ gacchatu pāpadhammo, yañcassa bhaṭṭhaṃ tadetassa dehi; Ahañca te kāmakaro bhavāmi. Addhā ruru aññataro sataṃ so , yo dubbhato mānusassa na dubbhi; Kāmaṃ gharaṃ gacchatu pāpadhammo, yañcassa bhaṭṭhaṃ tadetassa dammi; Ahañca te kāmacāraṃ dadāmi. Suvijānaṃ siṅgālānaṃ, sakuṇānañcavassitaṃ; Manussavassitaṃ rāja, dubbijānataraṃ tato. Api ce maññatī poso, ñāti mitto sakhāti vā; Yo pubbe sumano hutvā, pacchā sampajjate diso. Samāgatā jānapadā, negamā ca samāgatā; Migā sassāni khādanti, taṃ devo paṭisedhatu. Kāmaṃ janapado māsi, raṭṭhañcāpi vinassatu; Na tvevāhaṃ ruruṃ dubbhe, datvā abhayadakkhiṇaṃ. Mā me janapado āsi , raṭṭhañcāpi vinassatu; Na tvevāhaṃ migarājassa, varaṃ datvā musā bhaṇeti.
483. 獐鹿本生(第四八三则)巴利
483. Sarabhamigajātakaṃ (10)
134 人应当怀抱希望,智者不会厌倦退缩;
我亲见自身,恰如所愿,已然成就。注疏 1
135 人应心怀希望,智者不会厌倦退转;
我亲见自身,已从水中被救拔至岸上。注疏 1
136 人当奋发努力,智者不应厌倦退缩。
我亲见自己,正如所愿,成为那样。注疏 1
137 人应当精进努力,智者不会倦怠退缩;
我亲见自身,已从水中被救拔至岸上。注疏 1
138 纵使为痛苦所逼,有智之人也绝不放弃对安乐将至的希冀;
诸多触受,或损或益,不期而至,降临于人。注疏 1
139 未及思量之事,却得发生;所思量之事,反归消散。
财富,不论对女人还是男人,都绝非仅凭想象便能获得。注疏 1
140 你以前在险峻难行的山崖间追赶的那只萨罗婆鹿;
你依靠着那位毫不畏缩者(沙罗婆兽)的英勇,才得以存活至今。注疏 1
141 那沙罗婆兽用石头搭好踏脚,将你从深陷的险境中救拔出来。
它把陷于苦迫、濒临死亡之人解救了出来——你说的正是那只心无怯懦的兽。注疏 1
142 当时你是在场亲历,还是有人将此事告知于你?
你是揭开一切覆盖、遍见一切者,婆罗门,你的智慧如此令人敬畏吗?注疏 1
143 彼时我身实不在其处,亦无人以此相告;
人主啊,智者却能凭善说之偈句,推知其中义理。注疏 1
144 你已经拿起了能摧毁敌人精进的带羽之箭,箭就在弓上,你还在犹豫什么?
速速射出此箭,即刻射杀那头沙罗婆鹿,因为这是国王的食物,智慧最胜者啊。注疏 1
145 我亦确知,婆罗门:鹿乃刹帝利之食;
感念昔恩常敬奉,故不杀彼沙罗婆鹿。注疏 1
146 大王啊,此非鹿也,实是阿修罗;
四方之主啊,人主啊,杀却它,愿你成为不死之主。注疏 1
147 王啊,你若心中踌躇、难以决断——是否该杀这头沙罗婆鹿,你的同伴——
人中英杰、最胜者啊,你将携同妻儿,走向阎魔的婆提罗尼河。注疏 1
148 纵令我与诸乡民,儿女妻室及友伴,
共赴阎摩吠多罗尼河,亦决不杀害那予我命者。注疏 1
149 荒野可怖,我独困厄,此鹿于我,实为施恩之主;
大梵天神啊,忆念他往昔这般恩德,我既明知,何忍加害?注疏 1
150 愿你随顺善友,长寿久住,以法的功德治理此国;
众女眷围绕承事,愿你于国中欢喜自在,犹如三十三天中的帝释天神。注疏 1
151 无瞋常怀澄净心,乐施一切往来客;
量力而施量力受,无咎之人得生天。巴利 注疏 1
Āsīsetheva puriso, na nibbindeyya paṇḍito; Passāmi vohaṃ attānaṃ, yathā icchiṃ tathā ahu. Āsīsetheva puriso, na nibbindeyya paṇḍito; Passāmi vohaṃ attānaṃ, udakā thalamubbhataṃ. Vāyametheva puriso, na nibbindeyya paṇḍito; Passāmi vohaṃ attānaṃ, yathā icchiṃ tathā ahu. Vāyametheva puriso, na nibbindeyya paṇḍito; Passāmi vohaṃ attānaṃ, udakā thalamubbhataṃ. Dukkhūpanītopi naro sapañño, āsaṃ na chindeyya sukhāgamāya; Bahū hi phassā ahitā hitā ca, avitakkitā maccamupabbajanti . Acintitampi bhavati, cintitampi vinassati; Na hi cintāmayā bhogā, itthiyā purisassa vā. Sarabhaṃ giriduggasmiṃ, yaṃ tvaṃ anusarī pure; Alīnacittassa tuvaṃ, vikkantamanujīvasi . Yo taṃ viduggā narakā samuddhari, silāya yoggaṃ sarabho karitvā; Dukkhūpanītaṃ maccumukhā pamocayi, alīnacittaṃ taṃ migaṃ vadesi. Kiṃ tvaṃ nu tattheva tadā ahosi, udāhu te koci naṃ etadakkhā; Vivaṭṭacchaddo nusi sabbadassī, ñāṇaṃ nu te brāhmaṇa bhiṃsarūpaṃ. Na cevahaṃ tattha tadā ahosiṃ, na cāpi me koci naṃ etadakkhā; Gāthāpadānañca subhāsitānaṃ, atthaṃ tadānenti janinda dhīrā. Ādāya pattiṃ paraviriyaghātiṃ, cāpe saraṃ kiṃ vicikicchase tuvaṃ; Nunno saro sarabhaṃ hantu khippaṃ, annañhi etaṃ varapañña rañño. Addhā pajānāmi ahampi etaṃ, annaṃ migo brāhmaṇa khattiyassa; Pubbe katañca apacāyamāno, tasmā migaṃ sarabhaṃ no hanāmi. Neso migo mahārāja, asureso disampati; Etaṃ hantvā manussinda, bhavassu amarādhipo. Sace ca rājā vicikicchase tuvaṃ, hantuṃ migaṃ sarabhaṃ sahāyakaṃ ; Saputtadāro naravīraseṭṭha , gantvā tuvaṃ vetaraṇiṃ yamassa. Kāmaṃ ahaṃ jānapadā ca sabbe, puttā ca dārā ca sahāyasaṅghā; Gacchemu taṃ vetaraṇiṃ yamassa, na tveva hañño mama pāṇado yo . Ayaṃ migo kicchagatassa mayhaṃ, ekassa kattā vivanasmi ghore; Taṃ tādisaṃ pubbakiccaṃ saranto, jānaṃ mahābrahme kathaṃ haneyyaṃ. Mittābhirādhī cirameva jīva, rajjaṃ imaṃ dhammaguṇe pasāsa; Nārīgaṇehi paricāriyanto, modassu raṭṭhe tidiveva vāsavo. Akkodhano niccapasannacitto, sabbātithī yācayogo bhavitvā ; Datvā ca bhutvā ca yathānubhāvaṃ, anindito saggamupehi ṭhānanti.
殊胜芒果、斧头与天鹅王,继有林中使者为第五;
次菩提、阿吉提、闻行者,复有鹿与最末之沙罗婆。巴利
Varaamba kuṭhāri sahaṃsavaro, atharaññasmiṃ dūtakapañcamako; Atha bodhi akitti sutakkarinā, atha rurumigenaparo sarabhoti.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18