Manussasseva te sīsaṃ, hatthapādā ca vānara; Atha kena nu vaṇṇena, agāraṃ te na vijjati. Manussasseva me sīsaṃ, hatthapādā ca siṅgila ; Yāhu seṭṭhā manussesu, sā me paññā na vijjati. Anavaṭṭhitacittassa , lahucittassa dubbhino ; Niccaṃ addhuvasīlassa, sukhabhāvo na vijjati. So karassu ānubhāvaṃ, vītivattassu sīliyaṃ; Sītavātaparittāṇaṃ, karassu kuṭavaṃ kapīti.
毁屋者本生第一
322. 咚咚声本生(4-3-2)
322. Duddubhajātakaṃ (4-3-2)
85
尊者,我居之处有咚咚之声;
此声我亦不识,究竟何物咚咚作响。
86
兔子听到木苹果落地的声响,以为“大祸临头”,便仓皇奔逃。
鹿群听了兔子的话,全都惊慌失措。
87
未得句义明,随逐他人声;
愚者崇喧哗,其信依他生。
88
那些具足戒德、乐于慧与止息的人,
具慧的智者远远远离(恶行),不依附他人。
Duddubhāyati bhaddante, yasmiṃ dese vasāmahaṃ; Ahampetaṃ na jānāmi, kimetaṃ duddubhāyati. Beluvaṃ patitaṃ sutvā, duddubhanti saso javi; Sasassa vacanaṃ sutvā, santattā migavāhinī. Appatvā padaviññāṇaṃ, paraghosānusārino; Panādaparamā bālā, te honti parapattiyā. Ye ca sīlena sampannā, paññāyūpasame ratā; Ārakā viratā dhīrā, na honti parapattiyāti.
咚咚声本生第二
323. 三二三·梵授本生
323. Brahmadattajātakaṃ (4-3-3)
89
大王,梵授(Brahmadatta)啊,乞求者会面临两种结果:
或不得利,或得其财,乞求之法,本来如此。
90
人言乞求即啼哭,般遮罗(Pañcāla)车乘之主;
凡拒人所乞者,是谓以啼还啼。
91
莫让齐聚的般遮罗人见到我哭泣。
或是你拒绝〔我的请求〕,因此我盼望能有一处僻静之地。
92
婆罗门,我赠你一千头赤牛,连同公牛。
圣者听了您这与法相应的偈颂,怎会不布施于圣者呢?
Dvayaṃ yācanako rāja, brahmadatta nigacchati; Alābhaṃ dhanalābhaṃ vā, evaṃ dhammā hi yācanā. Yācanaṃ rodanaṃ āhu, pañcālānaṃ rathesabha; Yo yācanaṃ paccakkhāti, tamāhu paṭirodanaṃ. Mā maddasaṃsu rodantaṃ, pañcālā susamāgatā; Tuvaṃ vā paṭirodantaṃ, tasmā icchāmahaṃ raho. Dadāmi te brāhmaṇa rohiṇīnaṃ, gavaṃ sahassaṃ saha puṅgavena; Ariyo hi ariyassa kathaṃ na dajjā , sutvāna gāthā tava dhammayuttāti.
Samaṇaṃ taṃ maññamāno, upagacchimasaññataṃ; So maṃ daṇḍena pāhāsi, yathā assamaṇo tathā. Kiṃ te jaṭāhi dummedha, kiṃ te ajinasāṭiyā; Abbhantaraṃ te gahanaṃ, bāhiraṃ parimajjasi. Ehi godha nivattassu, bhuñja sālīnamodanaṃ; Telaṃ loṇañca me atthi, pahūtaṃ mayha pipphali. Esa bhiyyo pavekkhāmi, vammikaṃ sataporisaṃ; Telaṃ loṇañca kittesi , ahitaṃ mayha pipphalīti.
第五 蜥蜴王本生
326. 第三二六则 迦迦卢花本生(4-3-6)
326. Kakkārujātakaṃ (4-3-6)
101
若人以身不偷盗,以口不妄语;
获得声誉而不骄慢,此人实堪受迦迦卢花。
102
他应依法求取财富,不以欺诈方式获取财物;
得到财富受用也不骄慢,这样的人才真正堪受迦迦卢花。
103
内心无有虚伪,信心恒不退转;
不独享美味,这样的人确实堪受迦迦卢花。
104
无论当面或背后,都不毁谤善人;
如其所言而行,这样的人确实堪受迦迦卢花。
Kāyena yo nāvahare, vācāya na musā bhaṇe; Yaso laddhā na majjeyya, sa ve kakkārumarahati. Dhammena vittameseyya, na nikatyā dhanaṃ hare; Bhoge laddhā na majjeyya, sa ve kakkārumarahati. Yassa cittaṃ ahāliddaṃ, saddhā ca avirāginī; Eko sāduṃ na bhuñjeyya, sa ve kakkārumarahati. Sammukhā vā tirokkhā vā , yo sante na paribhāsati; Yathāvādī tathākārī, sa ve kakkārumarahatīti.
迦迦卢花本生第六
327. 迦迦瓦蒂本生 (4-3-7)
327. Kākavatījātakaṃ (4-3-7)
105
风从那方吹来了香气,那里住着我心爱的人;
此地距咖咖瓦提的确遥远,我的心却安乐于彼处。
106
你是如何渡过海洋的?又是如何渡过凯普卡河的?
你是如何渡过七重大海的?又是如何登上丝棉树的?
107
因你,我渡过汪洋;因你,我渡过凯普卡。
因你,我渡过七海;因你,我攀上丝棉树。
108
唾弃我这具巨大之躯吧!唾弃我这具无知之物吧!
我为妻子找来了情夫,又将他带来带去。
Vāti cāyaṃ tato gandho, yattha me vasatī piyā; Dūre ito hi kākavatī , yattha me nirato mano. Kathaṃ samuddamatarī, kathaṃ atari kepukaṃ ; Kathaṃ satta samuddāni, kathaṃ simbalimāruhi. Tayā samuddamatariṃ, tayā atari kepukaṃ ; Tayā satta samuddāni, tayā simbalimāruhiṃ. Dhiratthumaṃ mahākāyaṃ, dhiratthumaṃ acetanaṃ; Yattha jāyāyahaṃ jāraṃ, āvahāmi vahāmi cāti.
咖咖瓦提本生第七
328. 不应悲伤本生(4-3-8)
328. Ananusociyajātakaṃ (4-3-8)
109
这位夫人已属众人,我与他们又有何干?
是故,我不为这面带笑容的可意人儿悲伤。
110
若为他所没有的每一件事物,一一哀悼悲泣的话,
那么,他也该为自己悲伤,因其恒常陷于死亡的支配之下。
111
寿命不待行住坐卧之人,
纵只眨眼一瞬,寿数亦已流逝。
112
如此,自身注定衰败,终将别离,无可置疑;
尚存者当慈悯照护,已逝者则不必忧伤。
Bahūnaṃ vijjatī bhotī, tehi me kiṃ bhavissati; Tasmā etaṃ na socāmi, piyaṃ sammillahāsiniṃ. Taṃ taṃ ce anusoceyya, yaṃ yaṃ tassa na vijjati; Attānamanusoceyya, sadā maccuvasaṃ pataṃ. Na heva ṭhitaṃ nāsīnaṃ, na sayānaṃ na paddhaguṃ ; Yāva byāti nimisati, tatrāpi rasatī vayo. Tatthattani vatappaddhe , vinābhāve asaṃsaye; Bhūtaṃ sesaṃ dayitabbaṃ, vītaṃ ananusociyanti .