271. 毁井者本生
271. Udapānadūsakajātakaṃ (3-3-1)
61林栖仙人久修苦行,历尽艰辛凿成此井;
朋友啊,你怎忍将它毁去?
62此是豺狼天性:饮罢便在水中遗秽;
这是父祖相传之法,你不应对它责难。
63你们的法既是如此,那非法又当如何?
但愿我们永不目睹你们的法与非法。
Āraññikassa isino, cirarattaṃ tapassino; Kicchākataṃ udapānaṃ, kathaṃ samma avāhasi . Esa dhammo siṅgālānaṃ, yaṃ pitvā ohadāmase; Pitupitāmahaṃ dhammo, na taṃ ujjhātumarahasi. Yesaṃ vo ediso dhammo, adhammo pana kīdiso; Mā vo dhammaṃ adhammaṃ vā, addasāma kudācananti.
272. 虎本生 (3-3-2)
272. Byagghajātakaṃ (3-3-2)
64因与那样的友伴交往,安稳便会减损。
智者会事先将他除去,犹如挖掉树上的节瘤。
65若有良友,与之相交而令安稳增长;
智者于一切事中,当待之如待己身。
66来吧,老虎们,回转来,重返广袤的森林。
莫砍伐这无虎的丛林,愿老虎们不要无林可依。
Yena mittena saṃsaggā, yogakkhemo vihiyyati; Pubbevajjhābhavaṃ tassa, rukkhe akkhīva paṇḍito. Yena mittena saṃsaggā, yogakkhemo pavaḍḍhati; Kareyyattasamaṃ vuttiṃ, sabbakiccesu paṇḍito. Etha byagghā nivattavho, paccupetha mahāvanaṃ; Mā vanaṃ chindi nibyagghaṃ, byagghā māhesu nibbanāti.
273. 一七八·龟本生 (2-3-8)
273. Kacchapajātakaṃ (3-3-3)
67是谁如婆罗门,饭食备好、双手盈满?
他向何处乞食,又怀着敬信去亲近谁人?
68我是愚痴的猿猴,碰触了不可碰触之物。
尊者,请救我!脱离此难,我便归返山林。
69龟属迦叶(Kassapa)一族,猿猴属憍陈如(Kondañña)族。
放过憍陈如吧,迦叶,你已行不净行。
Ko nu uddhitabhattova , pūrahatthova brāhmaṇo; Kahaṃ nu bhikkhaṃ acari, kaṃ saddhaṃ upasaṅkami. Ahaṃ kapismi dummedho, anāmāsāni āmasiṃ; Tvaṃ maṃ mocaya bhaddante, mutto gaccheyya pabbataṃ. Kacchapā kassapā honti, koṇḍaññā honti makkaṭā; Muñca kassapa koṇḍaññaṃ, kataṃ methunakaṃ tayāti.
274. 贪婪本生 (3-3-4)
274. Lolajātakaṃ (3-3-4)
70这只头戴冠羽的鹭鸟是谁?女贼之身,祖父是那蹦跳之辈。
苍鹭啊,且到这边来,我这位乌鸦朋友可凶得很哪。
71我不是那顶着冠羽的苍鹭,我呀,是只贪婪的乌鸦。
我没听从你的话——你看,我羽毛被拔尽,就这样回来了。
72善友,你今又遭此苦,只因你的戒行如此;
人间财利,原非禽鸟所能安享。
Kāyaṃ balākā sikhinī, corī laṅghipitāmahā; Oraṃ balāke āgaccha, caṇḍo me vāyaso sakhā. Nāhaṃ balākā sikhinī, ahaṃ lolosmi vāyaso; Akatvā vacanaṃ tuyhaṃ, passa lūnosmi āgato. Punapāpajjasī samma, sīlañhi tava tādisaṃ; Na hi mānusakā bhogā, subhuñjā honti pakkhināti.
275. 美丽本生
275. Rucirajātakaṃ (3-3-5)
73这是哪一只美丽的苍鹭,栖息在乌鸦巢中?
那凶猛的乌鸦是我的朋友,这鸟巢是它的。
74朋友,以粟米为食的鸟儿啊,难道你不认识我了吗?
我没听从你的话——你看,我羽毛被拔尽,就这样回来了。
75善友,你今又遭此苦,只因你的戒行如此;
人间财利,原非禽鸟所能安享。
Kāyaṃ balākā rucirā, kākanīḷasmimacchati; Caṇḍo kāko sakhā mayhaṃ, yassa cetaṃ kulāvakaṃ. Nanu maṃ samma jānāsi, dija sāmākabhojana; Akatvā vacanaṃ tuyhaṃ, passa lūnosmi āgato. Punapāpajjasī samma, sīlañhi tava tādisaṃ; Na hi mānusakā bhogā, subhuñjā honti pakkhināti.
276. 拘楼法本生 (3-3-6)
276. Kurudhammajātakaṃ (3-3-6)
76人主啊,既知您的信心与戒德,
我们愿以那安膳那色的(大象),在羯陵伽(Kāliṅga)换取(您的)美名。
77凡食我食者、为我眷从,及专为此处而来者,
一切皆不可拒,此乃古师之遗训。
78婆罗门,我将这头象赠予你们,它堪配国王,为国王所享用,具足荣光,
它装饰华美,覆以金网,连同御者,随心所愿,往你们想去之处驶去。
Tava saddhañca sīlañca, viditvāna janādhipa; Vaṇṇaṃ añjanavaṇṇena, kāliṅgasmiṃ nimimhase . Annabhaccā cabhaccā ca, yodha uddissa gacchati; Sabbe te appaṭikkhippā, pubbācariyavaco idaṃ. Dadāmi vo brāhmaṇā nāgametaṃ, rājārahaṃ rājabhoggaṃ yasassinaṃ; Alaṅkataṃ hemajālābhichannaṃ, sasārathiṃ gacchatha yena kāmanti.
277. 罗玛咖本生 (3-3-7)
277. Romakajātakaṃ (3-3-7)
79罗玛咖(Romaka),我们在这山岩的洞穴中,已住了五十余载。
从前,这些鸟儿毫无畏惧,心意寂然,常飞落到我手中。
80如今,瓦康伽啊,这些鸟儿为何这般急切,飞向另一处山岩?
它们想必已不再像从前那样认得我了,或许是离别太久,又或许眼前的已不是那一群。
81我们认得你,我们并不迷乱;你正是那人,我们正是那群,并非他者。
你的心对这些众生已生恶毒,苦行者啊,因此我们畏惧你。
Vassāni paññāsa samādhikāni, vasimha selassa guhāya romaka; Asaṅkamānā abhinibbutattā , hatthatta māyanti mamaṇḍajā pure. Te dāni vakkaṅga kimatthamussukā, bhajanti aññaṃ girikandaraṃ dijā; Na nūna maññanti mamaṃ yathā pure, cirappavutthā atha vā na te ime. Jānāma taṃ na mayaṃ sampamūḷhā , soyeva tvaṃ te mayamasma nāññe; Cittañca te asmiṃ jane paduṭṭhaṃ, ājīvikā tena tamuttasāmāti.
278. 水牛王本生
278. Mahiṃsarājajātakaṃ (3-3-8)
82汝意欲何为,忍此苦于彼轻浮背信之人?
视彼如施主,能满一切所愿。
83以角顶之令摧伏,以足踏之使坚住;
若无人为制止者,愚人转更增嗔怒。
84它以为其他牛都像我一样能忍,日后对他人也会如此作为。
他们将在那里杀害他,那便是我的解脱。
Kimattha mabhisandhāya, lahucittassa dubbhino ; Sabbakāmadadasseva , imaṃ dukkhaṃ titikkhasi. Siṅgena nihanāhetaṃ, padasā ca adhiṭṭhaha; Bhiyyo bālā pakujjheyyuṃ, no cassa paṭisedhako. Mamevāyaṃ maññamāno, aññepevaṃ karissati; Te naṃ tattha vadhissanti, sā me mutti bhavissatīti.
279. 百叶鸟本生 (3-3-9)
279. Satapattajātakaṃ (3-3-9)
85譬如一青年行于道中,遇见一林间觅食之牝豺,
牝豺心怀善意而予忠告,青年却视之为不怀善意;
把那个存心不良的百叶鸟,当成了心怀善意之人。
86同样地,这世间也有这样一种人:
他人以饶益之语相劝,他却从颠倒的一面去领受。
87那些出于怖畏而称赞他,或吹捧他的人,
他却反将那人奉为知己,如同那位青年误将百叶鸟当作朋友一般。
Yathā māṇavako panthe, siṅgāliṃ vanagocariṃ; Atthakāmaṃ pavedentiṃ , anatthakāmāti maññati; Anatthakāmaṃ satapattaṃ, atthakāmoti maññati. Evameva idhekacco, puggalo hoti tādiso; Hitehi vacanaṃ vutto, paṭigaṇhāti vāmato. Ye ca kho naṃ pasaṃsanti, bhayā ukkaṃsayanti vā ; Tañhi so maññate mittaṃ, satapattaṃva māṇavoti.
280. 二八〇 毁容器者本生(3-3-10)
280. Puṭadūsakajātakaṃ (3-3-10)
88兽王想必真是精通制袋之术,
既如此毁坏此袋,料其必将再毁他物。
89我的母亲并非制作叶袋的行家,我父亲也不是。
这个家族的法便是如此:凡已做成的成品,我们都加以毁坏。
90你们竟有这样的法,那非法又会是什么样子呢?
但愿我们永不目睹你们的法与非法。
Addhā hi nūna migarājā, puṭakammassa kovido; Tathā hi puṭaṃ dūseti, aññaṃ nūna karissati. Na me mātā vā pitā vā, puṭakammassa kovido; Kataṃ kataṃ kho dūsema, evaṃ dhammamidaṃ kulaṃ. Yesaṃ vo ediso dhammo, adhammo pana kīdiso; Mā vo dhammaṃ adhammaṃ vā, addasāma kudācananti.
胜妙灵井、林中猛虎、猕猴、孔雀与白鹤,丽妙超伦;
善人王、鸽遭污损、百羽美禽、筐篮之业,斯为十事。”
Udapānavaraṃ vanabyaggha kapi, sikhinī ca balāka ruciravaro; Sujanādhiparomakadūsa puna, satapattavaro puṭakamma dasāti.