Natthi loke raho nāma, pāpakammaṃ pakubbato; Passanti vanabhūtāni, taṃ bālo maññatī raho. Ahaṃ raho na passāmi, suññaṃ vāpi na vijjati; Yattha aññaṃ na passāmi, asuññaṃ hoti taṃ mayā. Dujjacco ca sujacco ca, nando ca sukhavaḍḍhito ; Vejjo ca addhuvasīlo ca, te dhammaṃ jahu matthikā. Brāhmaṇo ca kathaṃ jahe, sabbadhammāna pāragū; Yo dhammamanupāleti, dhitimā saccanikkamoti.
试戒本生第五
306. 善生本生 (4-1-6)
306. Sujātajātakaṃ (4-1-6)
21
大王,铜盏之中所置此卵,究是何物?
微红可爱者,我今请问,愿尊为我宣说。
22
那些果子,王后啊,是您从前身为剃发者、身着破布衣时(所拾得的);
那时你双手兜着衣襟在捡拾,那枚枣子便是你的。
23
灼烧之中他不得安乐,诸欲乐皆弃他而去;
就在那枣子行将成熟之处,当把她送回那里。
24
大王,这些是属于那位证得神通的女人的。
请宽容善生吧,天王;莫对她动怒,车乘之雄啊。
Kimaṇḍakā ime deva, nikkhittā kaṃsamallake; Upalohitakā vaggū, taṃ me akkhāhi pucchito. Yāni pure tuvaṃ devi, bhaṇḍu nantakavāsinī; Ucchaṅgahatthā pacināsi, tassā te koliyaṃ phalaṃ. Uḍḍayhate na ramati, bhogā vippajahanti taṃ ; Tatthevimaṃ paṭinetha, yattha kolaṃ pacissati. Honti hete mahārāja, iddhippattāya nāriyā; Khama deva sujātāya, māssā kujjha rathesabhāti.
苏嘉德本生第六
307. 紫矿树本生(4-1-7)
307. Palāsajātakaṃ (4-1-7)
25
婆罗门,你明知这帕拉沙树无心、不闻、不知;
勤勇精进、恒不放逸,却为何问它睡得是否安稳?
26
这棵树声名远播,高大挺拔,伫立于此地,宛如众生的住处。
因此,为财宝之故,我礼敬这棵跋罗沙树,以及那些住于此处的众生。
27
婆罗门,我顾念知恩,当随力为你去做。
既已来到善士座前,你的辛劳奔走又怎会徒劳无果?
28
定度迦树旁那棵霹罗劫树,往昔曾受盛大供祭、为众所环绕;
其根下埋着无人继承的宝藏,去吧,将它取出。
Acetanaṃ brāhmaṇa assuṇantaṃ, jāno ajānantamimaṃ palāsaṃ; Āraddhaviriyo dhuvaṃ appamatto, sukhaseyyaṃ pucchasi kissa hetu. Dūre suto ceva brahā ca rukkho, dese ṭhito bhūtanivāsarūpo; Tasmā namassāmi imaṃ palāsaṃ, ye cettha bhūtā te dhanassa hetu. So te karissāmi yathānubhāvaṃ, kataññutaṃ brāhmaṇa pekkhamāno; Kathañhi āgamma sataṃ sakāse, moghāni te assu pariphanditāni. Yo tindukarukkhassa paro pilakkho , parivārito pubbayañño uḷāro; Tassesa mūlasmiṃ nidhi nikhāto, adāyādo gaccha taṃ uddharāhīti.
巴拉萨本生第七
308. 鸟本生 (4-1-8)
308. Sakuṇajātakaṃ (4-1-8)
29
我们为你做了该做的事,也尽了我们当时所有的力气。
“兽王啊,向您致敬!我等可否稍有所得?”
30
“我以血为食,常行残忍之事;”
“你曾落入我的牙缝之间,居然还能活这么久,这确实非同小可。”
31
不知恩、不报恩之人,对所受恩德,毫无回报。
若人不知感恩,与之交往便毫无实义。
32
若以当面交往侍奉,却得不到友谊之道。
不怀怨恨,不出恶言,只静静地从他身边离去。
Akaramhasa te kiccaṃ, yaṃ balaṃ ahuvamhase; Migarāja namo tyatthu, api kiñci labhāmase. Mama lohitabhakkhassa, niccaṃ luddāni kubbato; Dantantaragato santo, taṃ bahuṃ yampi jīvasi. Akataññumakattāraṃ , katassa appaṭikārakaṃ; Yasmiṃ kataññutā natthi, niratthā tassa sevanā. Yassa sammukhaciṇṇena, mittadhammo na labbhati; Anusūya manakkosaṃ, saṇikaṃ tamhā apakkameti.
萨古纳本生第八
309. 贱尸本生 (4-1-9)
309. Chavakajātakaṃ (4-1-9)
33
此乃最后所作,二人皆不见法;
二人俱失落本性,而那焚烧咒语者亦然。
凡有诵持咒语者,
34
食香稻米饭,佐以清净肉汁。
因此,我不修习那种仙人所行的法。
35
去游方吧,广阔世间之中,其他众生也在煮食;
莫让你所行的非法,如石头击碎陶罐一般击碎你。
36
婆罗门,那种名声与财富的获得,实在可鄙!
或者,那种以堕落或非法行为来过活的方式。
Sabbamidaṃ carimaṃ kataṃ , ubho dhammaṃ na passare; Ubho pakatiyā cutā, yo cāyaṃ mantejjhāpeti ; Yo ca mantaṃ adhīyati. Sālīnaṃ odanaṃ bhuñje, suciṃ maṃsūpasecanaṃ; Tasmā etaṃ na sevāmi, dhammaṃ isīhi sevitaṃ. Paribbaja mahā loko , pacantaññepi pāṇino; Mā taṃ adhammo ācarito, asmā kumbhamivābhidā. Dhiratthu taṃ yasalābhaṃ, dhanalābhañca brāhmaṇa; Yā vutti vinipātena, adhammacaraṇena vāti.
《贱尸本生》第九
310. 殊胜本生(4-1-10)
310. Seyyajātakaṃ (4-1-10)
37
这片以大海为腰带、以大海为耳环的大地,
我不愿带着讥嫌去希求,瑟雅啊,你应当这样了知。
38
婆罗门,那种名声与财富的获得,实在可鄙!
那是靠堕落,或靠行非法而得的生计。
39
即使托钵,作为无家者游方而行;
这样的活命才更善好,胜过以非法去营求。
40
即使托钵,作为无家者游方而行;
在世间不伤害其他众生,即便以王权来换,这也更为殊胜。
Sasamuddapariyāyaṃ , mahiṃ sāgarakuṇḍalaṃ; Na icche saha nindāya, evaṃ seyya vijānahi. Dhiratthu taṃ yasalābhaṃ, dhanalābhañca brāhmaṇa; Yā vutti vinipātena, adhammacaraṇena vā. Api ce pattamādāya, anagāro paribbaje; Sāyeva jīvikā seyyo, yā cādhammena esanā. Api ce pattamādāya, anagāro paribbaje; Aññaṃ ahiṃsayaṃ loke, api rajjena taṃ varanti.
Api kassapa mandiyā, yuvā sapati hanti vā; Sabbaṃ taṃ khamate dhīro, paṇḍito taṃ titikkhati. Sacepi santo vivadanti, khippaṃ sandhīyare puna; Bālā pattāva bhijjanti, na te samathamajjhagū. Ete bhiyyo samāyanti, sandhi tesaṃ na jīrati; Yo cādhipannaṃ jānāti, yo ca jānāti desanaṃ. Eso hi uttaritaro, bhāravaho dhuraddharo; Yo paresādhipannānaṃ , sayaṃ sandhātumarahatīti.
迦叶愚痴本生——第二
313. 忍辱说法者本生(4-2-3)
313. Khantīvādījātakaṃ (4-2-3)
49
那斩断你双手、双足与耳鼻者,
大勇士,对他发怒吧,不要毁灭这王国。
50
那割断我手与脚、割去我耳与鼻的人,
愿那位国王长寿,因为我这等人不会发怒。
51
于过去世,曾有沙门,为忍辱之示现者;
安住于忍辱的他,迦尸王却割截其肢。
52
粗暴之业,其报惨烈难当;
迦尸王身陷地狱,亲受此苦。
Yo te hatthe ca pāde ca, kaṇṇanāsañca chedayi; Tassa kujjha mahāvīra, mā raṭṭhaṃ vinasā idaṃ. Yo me hatthe ca pāde ca, kaṇṇanāsañca chedayi; Ciraṃ jīvatu so rājā, na hi kujjhanti mādisā. Ahū atītamaddhānaṃ , samaṇo khantidīpano; Taṃ khantiyāyeva ṭhitaṃ, kāsirājā achedayi. Tassa kamma pharusassa, vipāko kaṭuko ahu; Yaṃ kāsirājā vedesi, nirayamhi samappitoti.
忍辱说者本生第三
314. 铜釜本生(4-2-4)
314. Lohakumbhijātakaṃ (4-2-4)
53
我们度过了何其糟劣的一生,有应施之物存在时,却不曾行布施;
明明拥有财物,我们竟未为自己营造庇护之处。
54
整整六万年,完完全全地逝去;
那些在地狱中受煎熬者,何时才会有尽头?
55
既无尽头,何来尽头?尽头实不可见;
因为那时,所造恶业既属我,也属于你,贤者啊。
56
是故,我从这里离去之后,定当获得人的生命;
我将成为乐善好施、戒行具足之人,广行众多善法。
Dujjīvitamajīvimha, ye sante na dadamhase; Vijjamānesu bhogesu, dīpaṃ nākamha attano. Saṭṭhi vassasahassāni, paripuṇṇāni sabbaso; Niraye paccamānānaṃ, kadā anto bhavissati. Natthi anto kuto anto, na anto paṭidissati; Tadā hi pakataṃ pāpaṃ, mama tuyhañca mārisā . Sohaṃ nūna ito gantvā, yoniṃ laddhāna mānusiṃ; Vadaññū sīlasampanno, kāhāmi kusalaṃ bahunti.
铜釜本生第四
315. 得一切肉本生
315. Sabbamaṃsalābhajātakaṃ (4-2-5)
57
你的话确实粗暴,原来你是个乞讨肉的人;
你的言语像皮膜一样,朋友,我就给你这皮膜。
58
此乃人之肢体,世间称之为兄弟;
此言如肢体相系,朋友,我将这肢体交付于你。
59
儿子口唤“爸爸”,牵动父亲的心肠;
与心相应的言语,朋友,我将心交付予你。
60
村中若无友,其村与荒野何异;
对众所言皆同:挚友,我以一切相赠。
Pharusā vata te vācā, maṃsaṃ yācanako asi ; Kilomasadisī vācā, kilomaṃ samma dammi te. Aṅgametaṃ manussānaṃ, bhātā loke pavuccati; Aṅgassa sadisī vācā , aṅgaṃ samma dadāmi te. Tātāti putto vadamāno, kampeti hadayaṃ pitu; Hadayassa sadisī vācā, hadayaṃ samma dammi te. Yassa gāme sakhā natthi, yathāraññaṃ tatheva taṃ; Sabbassa sadisī vācā, sabbaṃ samma dadāmi teti.
得一切肉本生第五
316. 兔子贤者本生(第316)
316. Sasapaṇḍitajātakaṃ (4-2-6)
61
我那七条红鱼,悉从水中捞取上岸
婆罗门,这是我所有的;你享用了它,便可安住于林中。
62
我有田守人的布,还有(从他那里)取来的夜间食物;
两串肉、两只大蜥蜴,及一罐凝乳;
婆罗门,这是我所有的;你享用了它,便可安住于林中。
63
熟透的芒果,清凉的水,还有凉爽宜人、令人心旷神怡的树荫。
婆罗门,这是我所有的;你享用了它,便可安住于林中。
64
兔子无有芝麻,无有绿豆,亦无米谷;
用这火把我烤熟,吃了我之后,就住在林子里吧。
Satta me rohitā macchā, udakā thalamubbhatā; Idaṃ brāhmaṇa me atthi, etaṃ bhutvā vane vasa. Dussa me khettapālassa, rattibhattaṃ apābhataṃ; Maṃsasūlā ca dve godhā, ekañca dadhivārakaṃ; Idaṃ brāhmaṇa me atthi, etaṃ bhutvā vane vasa. Ambapakkaṃ dakaṃ sītaṃ, sītacchāyā manoramā ; Idaṃ brāhmaṇa me atthi, etaṃ bhutvā vane vasa. Na sasassa tilā atthi, na muggā napi taṇḍulā; Iminā agginā pakkaṃ, mamaṃ bhutvā vane vasāti.
兔子贤者本生第六
317. 亡者哭泣本生 (4-2-7)
317. Matarodanajātakaṃ (4-2-7)
65
你们只知为已死的死者悲泣,却不为那必将死去的人而哭;
一切有身体的众生,无不次第舍弃生命。
66
诸天神、人类、四足走兽、群飞之鸟、爬行的蛇类以及龙众,
在自己的身体中不得自在,他们耽着欢娱之际,便舍弃了生命。
67
如此漂移不定、不得安稳,于人间见乐见苦而起系着;
哭泣与哀号全无实益,你们这些淹没在悲伤里的人们,为何还徒自沉溺其中?
68
那些放逸、嗜酒、不修善行、愚痴、好斗、不勤于修习的人——
那些不明法义的人,反将智者视作愚人。
Mataṃ mataṃ eva rodatha, na hi taṃ rodatha yo marissati; Sabbepi sarīradhārino, anupubbena jahanti jīvitaṃ. Devamanussā catuppadā, pakkhigaṇā uragā ca bhogino; Samhi sarīre anissarā, ramamānāva jahanti jīvitaṃ. Evaṃ calitaṃ asaṇṭhitaṃ, sukhadukkhaṃ manujesvapekkhiya; Kanditaruditaṃ niratthakaṃ, kiṃ vo sokagaṇābhikīrare. Dhuttā ca soṇḍā akatā, bālā sūrā ayogino ; Dhīraṃ maññanti bāloti, ye dhammassa akovidāti.
亡者哭泣本生第七
318. 夹竹桃本生 (4-2-8)
318. Kaṇaverajātakaṃ (4-2-8)
69
昔日春时,夹竹桃枝间,亲手以双臂紧拥你的那位女子;
如今她向你问安。
70
朋友啊,风能卷走山岳,此事实难置信;
风若真能卷走山岳,亦能卷走整个大地。
黝黑之女若已逝,焉能向我道安康;
71
她实未逝,亦无他恋。
莎玛一心专一,唯独思慕于他。
72
莎玛以久识者换得我这陌路,以恒常换取无常;
莎玛也会将我换成别人,我将远远地离开这里。
Yaṃ taṃ vasantasamaye, kaṇaveresu bhāṇusu; Sāmaṃ bāhāya pīḷesi, sā taṃ ārogyamabravi. Ambho na kira saddheyyaṃ, yaṃ vāto pabbataṃ vahe; Pabbatañce vahe vāto, sabbampi pathaviṃ vahe; Yattha sāmā kālakatā , sā maṃ ārogyamabravi. Na ceva sā kālakatā, na ca sā aññamicchati; Ekabhattikinī sāmā, tameva abhikaṅkhati. Asanthutaṃ maṃ cirasanthutena , nimīni sāmā adhuvaṃ dhuvena; Mayāpi sāmā nimineyya aññaṃ, ito ahaṃ dūrataraṃ gamissanti.
夹竹桃本生第八
319. 鹧鸪本生(4-2-9)
319. Tittirajātakaṃ (4-2-9)
73
我活得何等快乐,又能享用饮食。
我正立于险难之中,尊者啊,我今后的归趣如何?
74
鸟啊,若你的心不倾向恶业,
对于不执著、安善的人,恶便不染著于他。
75
众人念言“是我亲属安坐于此”,故而纷至沓来;
业缘所感彼自受之,我心于斯忧惧难安。
76
心若清净无染污,恶业不临于其身;
少事安闲行善者,罪恶无由得沾染。
Susukhaṃ vata jīvāmi, labhāmi ceva bhuñjituṃ; Paripantheva tiṭṭhāmi, kā nu bhante gatī mama. Mano ce te nappaṇamati, pakkhi pāpassa kammuno; Abyāvaṭassa bhadrassa, na pāpamupalimpati. Ñātako no nisinnoti, bahu āgacchate jano; Paṭicca kammaṃ phusati, tasmiṃ me saṅkate mano. Na paṭicca kammaṃ phusati, mano ce nappadussati; Appossukkassa bhadrassa, na pāpamupalimpatīti.
Atha cora sakassapa khantīvaro, dujjīvitatā ca varā pharusā; Atha sasa matañca vasanta sukhaṃ, succajaṃvatanaccajinā ca dasāti.
3. 毁屋者品
3. Kuṭidūsakavaggo
321. 毁屋者本生(第四集第三品之一)
321. Kuṭidūsakajātakaṃ (4-3-1)
81
你的头确如人一般,手脚也是如此,猿猴啊!
那么,你是出于什么原因,没有住处呢?
82
僧耆拉鸟,我头为人首,手足亦如人;
人中最胜之慧,于我则无有。
83
对于心不坚定、心意轻浮、心怀诡诈者,
戒行不恒常之人,安乐的状态便无由生起。
84
你当施展威德,超越一己之习限吧;
猴子,你快搭建一座草棚,好抵御寒风啊!
Manussasseva te sīsaṃ, hatthapādā ca vānara; Atha kena nu vaṇṇena, agāraṃ te na vijjati. Manussasseva me sīsaṃ, hatthapādā ca siṅgila ; Yāhu seṭṭhā manussesu, sā me paññā na vijjati. Anavaṭṭhitacittassa , lahucittassa dubbhino ; Niccaṃ addhuvasīlassa, sukhabhāvo na vijjati. So karassu ānubhāvaṃ, vītivattassu sīliyaṃ; Sītavātaparittāṇaṃ, karassu kuṭavaṃ kapīti.
毁屋者本生第一
322. 咚咚声本生(4-3-2)
322. Duddubhajātakaṃ (4-3-2)
85
尊者,我居之处有咚咚之声;
此声我亦不识,究竟何物咚咚作响。
86
兔子听到木苹果落地的声响,以为“大祸临头”,便仓皇奔逃。
鹿群听了兔子的话,全都惊慌失措。
87
未得句义明,随逐他人声;
愚者崇喧哗,其信依他生。
88
那些具足戒德、乐于慧与止息的人,
具慧的智者远远远离(恶行),不依附他人。
Duddubhāyati bhaddante, yasmiṃ dese vasāmahaṃ; Ahampetaṃ na jānāmi, kimetaṃ duddubhāyati. Beluvaṃ patitaṃ sutvā, duddubhanti saso javi; Sasassa vacanaṃ sutvā, santattā migavāhinī. Appatvā padaviññāṇaṃ, paraghosānusārino; Panādaparamā bālā, te honti parapattiyā. Ye ca sīlena sampannā, paññāyūpasame ratā; Ārakā viratā dhīrā, na honti parapattiyāti.
咚咚声本生第二
323. 三二三·梵授本生
323. Brahmadattajātakaṃ (4-3-3)
89
大王,梵授啊,乞求者会面临两种结果:
或不得利,或得其财,乞求之法,本来如此。
90
人言乞求即啼哭,般遮罗车乘之主;
凡拒人所乞者,是谓以啼还啼。
91
莫让齐聚的般遮罗人见到我哭泣。
或是你拒绝〔我的请求〕,因此我盼望能有一处僻静之地。
92
婆罗门,我赠你一千头赤牛,连同公牛。
圣者听了您这与法相应的偈颂,怎会不布施于圣者呢?
Dvayaṃ yācanako rāja, brahmadatta nigacchati; Alābhaṃ dhanalābhaṃ vā, evaṃ dhammā hi yācanā. Yācanaṃ rodanaṃ āhu, pañcālānaṃ rathesabha; Yo yācanaṃ paccakkhāti, tamāhu paṭirodanaṃ. Mā maddasaṃsu rodantaṃ, pañcālā susamāgatā; Tuvaṃ vā paṭirodantaṃ, tasmā icchāmahaṃ raho. Dadāmi te brāhmaṇa rohiṇīnaṃ, gavaṃ sahassaṃ saha puṅgavena; Ariyo hi ariyassa kathaṃ na dajjā , sutvāna gāthā tava dhammayuttāti.
Samaṇaṃ taṃ maññamāno, upagacchimasaññataṃ; So maṃ daṇḍena pāhāsi, yathā assamaṇo tathā. Kiṃ te jaṭāhi dummedha, kiṃ te ajinasāṭiyā; Abbhantaraṃ te gahanaṃ, bāhiraṃ parimajjasi. Ehi godha nivattassu, bhuñja sālīnamodanaṃ; Telaṃ loṇañca me atthi, pahūtaṃ mayha pipphali. Esa bhiyyo pavekkhāmi, vammikaṃ sataporisaṃ; Telaṃ loṇañca kittesi , ahitaṃ mayha pipphalīti.
第五 蜥蜴王本生
326. 第三二六则 迦迦卢花本生(4-3-6)
326. Kakkārujātakaṃ (4-3-6)
101
若人以身不偷盗,以口不妄语;
获得声誉而不骄慢,此人实堪受迦迦卢花。
102
他应依法求取财富,不以欺诈方式获取财物;
得到财富受用也不骄慢,这样的人才真正堪受迦迦卢花。
103
内心无有虚伪,信心恒不退转;
不独享美味,这样的人确实堪受迦迦卢花。
104
无论当面或背后,都不毁谤善人;
如其所言而行,这样的人确实堪受迦迦卢花。
Kāyena yo nāvahare, vācāya na musā bhaṇe; Yaso laddhā na majjeyya, sa ve kakkārumarahati. Dhammena vittameseyya, na nikatyā dhanaṃ hare; Bhoge laddhā na majjeyya, sa ve kakkārumarahati. Yassa cittaṃ ahāliddaṃ, saddhā ca avirāginī; Eko sāduṃ na bhuñjeyya, sa ve kakkārumarahati. Sammukhā vā tirokkhā vā , yo sante na paribhāsati; Yathāvādī tathākārī, sa ve kakkārumarahatīti.
迦迦卢花本生第六
327. 迦迦瓦蒂本生 (4-3-7)
327. Kākavatījātakaṃ (4-3-7)
105
风从那方吹来了香气,那里住着我心爱的人;
此地距迦迦瓦提的确遥远,我的心却安乐于彼处。
106
你是如何渡过海洋的?又是如何渡过凯普卡河的?
你是如何渡过七重大海的?又是如何登上丝棉树的?
107
因你,我渡过汪洋;因你,我渡过凯普卡。
因你,我渡过七海;因你,我攀上丝棉树。
108
唾弃我这具巨大之躯吧!唾弃我这具无知之物吧!
我为妻子找来了情夫,又将他带来带去。
Vāti cāyaṃ tato gandho, yattha me vasatī piyā; Dūre ito hi kākavatī , yattha me nirato mano. Kathaṃ samuddamatarī, kathaṃ atari kepukaṃ ; Kathaṃ satta samuddāni, kathaṃ simbalimāruhi. Tayā samuddamatariṃ, tayā atari kepukaṃ ; Tayā satta samuddāni, tayā simbalimāruhiṃ. Dhiratthumaṃ mahākāyaṃ, dhiratthumaṃ acetanaṃ; Yattha jāyāyahaṃ jāraṃ, āvahāmi vahāmi cāti.
迦迦瓦提本生第七
328. 不应悲伤本生(4-3-8)
328. Ananusociyajātakaṃ (4-3-8)
109
这位夫人已属众人,我与他们又有何干?
是故,我不为这面带笑容的可意人儿悲伤。
110
若为他所没有的每一件事物,一一哀悼悲泣的话,
那么,他也该为自己悲伤,因其恒常陷于死亡的支配之下。
111
寿命不待行住坐卧之人,
纵只眨眼一瞬,寿数亦已流逝。
112
如此,自身注定衰败,终将别离,无可置疑;
尚存者当慈悯照护,已逝者则不必忧伤。
Bahūnaṃ vijjatī bhotī, tehi me kiṃ bhavissati; Tasmā etaṃ na socāmi, piyaṃ sammillahāsiniṃ. Taṃ taṃ ce anusoceyya, yaṃ yaṃ tassa na vijjati; Attānamanusoceyya, sadā maccuvasaṃ pataṃ. Na heva ṭhitaṃ nāsīnaṃ, na sayānaṃ na paddhaguṃ ; Yāva byāti nimisati, tatrāpi rasatī vayo. Tatthattani vatappaddhe , vinābhāve asaṃsaye; Bhūtaṃ sesaṃ dayitabbaṃ, vītaṃ ananusociyanti .
Sabbāyasaṃ kūṭamatippamāṇaṃ, paggayha yo tiṭṭhasi antalikkhe; Rakkhāya me tvaṃ vihito nusajja, udāhu me cetayase vadhāya. Dūto ahaṃ rājidha rakkhasānaṃ, vadhāya tuyhaṃ pahitohamasmi; Indo ca taṃ rakkhati devarājā, tenuttamaṅgaṃ na te phālayāmi. Sace ca maṃ rakkhati devarājā, devānamindo maghavā sujampati; Kāmaṃ pisācā vinadantu sabbe, na santase rakkhasiyā pajāya. Kāmaṃ kandantu kumbhaṇḍā, sabbe paṃsupisācakā; Nālaṃ pisācā yuddhāya, mahatī sā vibhiṃsikāti .
铁槌本生第七
348. 森林本生(4-5-8)
348. Araññajātakaṃ (4-5-8)
189
从阿兰若来到村镇后,我该寻找具怎样的戒德、怎样的行持的男子呢?
父亲,请告诉我:什么样的人值得我亲近?
190
孩子,他能信赖你,又能容受你的信赖,
愿意倾听、也能忍耐的人,你离开这里后,应当去亲近他。
191
身语意中无恶行,如是之人堪依止;
如倚其胸而安住,从此处去当亲近。
192
心如姜黄染色,触物即变;意似猿猴躁动,片刻难安——此人忽爱忽厌,翻覆无常。
儿啊,莫近斯人,纵令世间空无一人,亦莫相亲。
Araññā gāmamāgamma, kiṃsīlaṃ kiṃvataṃ ahaṃ; Purisaṃ tāta seveyyaṃ, taṃ me akkhāhi pucchito. Yo taṃ vissāsaye tāta, vissāsañca khameyya te; Sussūsī ca titikkhī ca, taṃ bhajehi ito gato. Yassa kāyena vācāya, manasā natthi dukkaṭaṃ; Urasīva patiṭṭhāya, taṃ bhajehi ito gato. Haliddirāgaṃ kapicittaṃ, purisaṃ rāgavirāginaṃ; Tādisaṃ tāta mā sevi, nimmanussampi ce siyāti.
林野本生第八
349. 离间本生(4-5-9)
349. Sandhibhedajātakaṃ (4-5-9)
193
他对雌兽全无共通之处,对食物也全无共通,御者啊。
请看这离间是非之人(豺狼),算计得可真是“周全”!
194
犹如利剑在肉中翻搅,离间的话语也是如此翻转。
那些卑劣的畜类,竟吞食着牛王与狮子。
195
车夫啊,他便卧于你所见的这卧榻之上,
——就是那听信离间谗谤之言的人。
196
那些人安享快乐,犹如已生天界的人一般。
车夫啊,那些人对于离间者的言语,不会听信。
Neva itthīsu sāmaññaṃ, nāpi bhakkhesu sārathi; Athassa sandhibhedassa, passa yāva sucintitaṃ. Asi tikkhova maṃsamhi, pesuññaṃ parivattati; Yatthūsabhañca sīhañca, bhakkhayanti migādhamā. Imaṃ so sayanaṃ seti, yamimaṃ passasi sārathi; Yo vācaṃ sandhibhedassa, pisuṇassa nibodhati. Te janā sukhamedhanti, narā saggagatāriva; Ye vācaṃ sandhibhedassa, nāvabodhanti sārathīti.
离间本生第九
350. 三五〇 天神问本生(四-五-一〇)
350. Devatāpañhajātakaṃ (4-5-10)
197
手打足踢,又掌掴其面;
大王,此人诚为汝所爱,汝以彼而视谁耶?
198
恣意詈骂仍盼其来,大王,此人实为汝所亲爱;
由此,你究竟视谁为如是之人?
199
以不实之事诽谤,用虚假之言中伤他;
大王啊,此人的确讨人喜爱,您因何这样看待(他)?
200
掠取饮食、衣服与卧具,又夺他人财物的这一众,
大王,他们实是您所宠爱的人。
你认为此事因何而起呢?
Hanti hatthehi pādehi, mukhañca parisumbhati; Sa ve rāja piyo hoti, kaṃ tena tvābhipassasi . Akkosati yathākāmaṃ, āgamañcassa icchati; Sa ve rāja piyo hoti, kaṃ tena tvābhipassasi. Abbhakkhāti abhūtena, alikenābhisāraye; Sa ve rāja piyo hoti, kaṃ tena tvābhipassasi. Haraṃ annañca pānañca, vatthasenāsanāni ca; Aññadatthuharā santā, te ve rāja piyā honti; Kaṃ tena tvābhipassasīti.