Dhuttomhi samma sumukha, jūte akkhaparājito; Harehi ambapakkāni, vīriyaṃ te bhakkhayāmase. Alikaṃ vata maṃ samma, abhūtena pasaṃsasi; Ko te suto vā diṭṭho vā, sumukho nāma makkaṭo. Ajjāpi me taṃ manasi , yaṃ maṃ tvaṃ ahituṇḍika; Dhaññāpaṇaṃ pavisitvā, matto chātaṃ hanāsi maṃ. Tāhaṃ saraṃ dukkhaseyyaṃ, api rajjampi kāraye; Nevāhaṃ yācito dajjaṃ, tathā hi bhayatajjito. Yañca jaññā kule jātaṃ, gabbhe tittaṃ amacchariṃ; Tena sakhiñca mittañca, dhīro sandhātumarahatīti.
蛇师本生第五
366. 三六六·贡比亚本生(五·二·六)
366. Gumbiyajātakaṃ (5-2-6)
85
色如蜜,味如蜜,香如蜜,实为毒药。
贡比亚在林中寻食,布下了毒。
86
那些以为是蜜而吞下那毒的人……
对他们而言,那极为惨烈,死亡由此而至。
87
而那些善于审察的人,便避开了那毒药;
他们身处病者中而得安乐,在燃烧者中清凉寂止。
88
人间欲乐亦如是,杂毒为饵复为缚;
此乃死神之伪装,潜伏窟中伺人隙。
89
如是诸欲乐,犹如病侍从;
恒常舍离者,超世间系缚。
Madhuvaṇṇaṃ madhurasaṃ, madhugandhaṃ visaṃ ahu; Gumbiyo ghāsamesāno, araññe odahī visaṃ. Madhu iti maññamānā , ye taṃ visamakhādisuṃ ; Tesaṃ taṃ kaṭukaṃ āsi, maraṇaṃ tenupāgamuṃ. Ye ca kho paṭisaṅkhāya, visaṃ taṃ parivajjayuṃ; Te āturesu sukhitā, ḍayhamānesu nibbutā. Evameva manussesu, visaṃ kāmā samohitā; Āmisaṃ bandhanañcetaṃ, maccuveso guhāsayo. Evameva ime kāme, āturā paricārike ; Ye sadā parivajjenti, saṅgaṃ loke upaccagunti.
贡比亚本生第六
367. 鹩哥本生(5-2-7)
367. Sāḷiyajātakaṃ (5-2-7)
90
他把黑蛇当作鹩哥雏鸟去抓;
他便被那条蛇所咬,这位行邪恶教法者因而丧命。
91
若有人图谋杀害那无害之人、大士。
他就这样被杀倒在地,就像这个人被杀死一样。
92
若有人欲杀害那从不杀生、无加害之人;
他就这样被杀倒在地,就像这个人被杀死一样。
93
如同有人逆风扬起一把尘土,
那尘土便会反过来落在他自己身上。这作恶之人,正是如此自取毁灭。
94
“若人于无害者、清净者、无瑕秽者而起瞋恨,
那恶果便回归于那愚者,猶如逆风扬撒的细尘反落己身。”
Yvāyaṃ sāḷiya chāpoti, kaṇhasappaṃ agāhayi; Tena sappenayaṃ daṭṭho, hato pāpānusāsako. Ahantāra mahantāraṃ, yo naro hantumicchati; Evaṃ so nihato seti, yathāyaṃ puriso hato. Ahantāra maghātentaṃ, yo naro hantumicchati; Evaṃ so nihato seti, yathāyaṃ puriso hato. Yathā paṃsumuṭṭhiṃ puriso, paṭivātaṃ paṭikkhipe; Tameva so rajo hanti, tathāyaṃ puriso hato. Yo appaduṭṭhassa narassa dussati, suddhassa posassa anaṅgaṇassa; Tameva bālaṃ pacceti pāpaṃ, sukhumo rajo paṭivātaṃva khittoti.
鹩哥本生第七
368. 竹本生 (5-2-8)
368. Tacasārajātakaṃ (5-2-8)
95
你们已落入敌人手中,又被竹索牢牢捆缚;
然而你们容光澄净,神色安详,为何全无悲戚?
96
依靠悲伤,依靠哭泣,终究得不到丝毫利益;
敌人见到他愁苦悲伤,便心生欢喜。
97
智者逢难心不惊,通晓利害善决断;
仇敌见其旧颜存,神色无改自忧苦。
98
或以恳请、咒语、善言,或以赠礼、传统;
无论在何处以何方式能得利益,即应于彼处以彼方式精勤努力。
99
当他了知此利益无论是我或他人皆不可得时;
应无忧地安忍,心自思惟:“此业如此坚固,如今我又能何为?”
Amittahatthatthagatā , tacasārasamappitā; Pasannamukhavaṇṇāttha, kasmā tumhe na socatha. Na socanāya paridevanāya, atthova labbho api appakopi; Socantamenaṃ dukhitaṃ viditvā, paccatthikā attamanā bhavanti. Yato ca kho paṇḍito āpadāsu, na vedhatī atthavinicchayaññū; Paccatthikāssa dukhitā bhavanti, disvā mukhaṃ avikāraṃ purāṇaṃ. Jappena mantena subhāsitena, anuppadānena paveṇiyā vā; Yathā yathā yattha labhetha atthaṃ, tathā tathā tattha parakkameyya. Yato ca jāneyya alabbhaneyyo, mayā va aññena vā esa attho; Asocamāno adhivāsayeyya, kammaṃ daḷhaṃ kinti karomi dānīti.
竹本生第八
369. 米德温达咖本生(五之二·九)
369. Mittavindakajātakaṃ (5-2-9)
100
我曾对诸天神做了什么?我又曾造下什么恶业?
为何有轮坠落于我的头上,在我头顶上旋转不停?
101
越拉玛纳迦,逾萨达马塔与杜巴迦,复超梵胜之宫阙;
汝以何因缘,来至此地?
102
我想,此处的财富将比那边更多。
正是抱着这样的念头,你看我现在陷入了何等惨境。
103
由四而八,由八而十六;由十六而三十二,
贪求无度者,乃为车轮所击。
那被贪欲击倒的人,轮便在他头顶旋转。
104
欲望向上蔓延,难以填满,四处流散;
那些贪著它的人,便成为持轮者。
Kyāhaṃ devānamakaraṃ, kiṃ pāpaṃ pakataṃ mayā; Yaṃ me sirasmiṃ ohacca , cakkaṃ bhamati matthake. Atikkamma ramaṇakaṃ, sadāmattañca dūbhakaṃ; Brahmattarañca pāsādaṃ, kenatthena idhāgato. Ito bahutarā bhogā, atra maññe bhavissare; Iti etāya saññāya, passa maṃ byasanaṃ gataṃ. Catubbhi aṭṭhajjhagamā, aṭṭhāhipi ca soḷasa; Soḷasāhi ca bāttiṃsa, atricchaṃ cakkamāsado; Icchāhatassa posassa, cakkaṃ bhamati matthake. Uparivisālā duppūrā, icchā visaṭagāminī ; Ye ca taṃ anugijjhanti, te honti cakkadhārinoti.
米德温达咖本生第九
370. 第三七〇·巴拉萨本生(第五集第二篇第十则)
370. Palāsajātakaṃ (5-2-10)
105
天鹅对波罗奢说:“朋友,榕树生长;
它正寄宿在你的怀抱里,它将截断你的要害。”
106
任那榕树生长吧,我愿成为它的依止;
犹如父母之于子女,于我而言,它亦将如是。
107
你在怀中所育的这棵,却是那险恶的乳树;
我们就此告别吧,我不乐见它的增长。
108
如今它令我生起怖畏,犹如高耸的须弥山现前;
因未能识知这天鹅,大怖畏已降临于我。
109
对于那种在增长中吞噬自己立身之本的人,善巧者并不称赞他的增长;
智者担忧他会带来障碍,为彻底根除其害,便将他遣离。
Haṃso palāsamavaca, nigrodho samma jāyati; Aṅkasmiṃ te nisinnova, so te mammāni checchati . Vaḍḍhatāmeva nigrodho, patiṭṭhassa bhavāmahaṃ; Yathā pitā ca mātā ca , evaṃ me so bhavissati. Yaṃ tvaṃ aṅkasmiṃ vaḍḍhesi, khīrarukkhaṃ bhayānakaṃ; Āmanta kho taṃ gacchāma, vuḍḍhi massa na ruccati. Idāni kho maṃ bhāyeti, mahānerunidassanaṃ; Haṃsassa anabhiññāya, mahā me bhayamāgataṃ. Na tassa vuḍḍhi kusalappasatthā, yo vaḍḍhamāno ghasate patiṭṭhaṃ; Tassūparodhaṃ parisaṅkamāno, patārayī mūlavadhāya dhīroti.