4. 无与伦比品
4. Asadisavaggo
本生经(一) · 69 段
181. 阿萨迪萨本生
181. Asadisajātakaṃ (2-4-1)
61无与伦比的弓箭手,力大无比的王子,
他能远射,于刹那中射中,能摧破庞大的身躯。
62与一切敌交战,而不曾伤害一人;
令兄弟得安稳,他乃趣入自律。
Dhanuggaho asadiso, rājaputto mahabbalo; Dūrepātī akkhaṇavedhī, mahākāyappadālano. Sabbāmitte raṇaṃ katvā, na ca kañci viheṭhayi; Bhātaraṃ sotthiṃ katvāna, saṃyamaṃ ajjhupāgamīti.
182. 战士本生(2-4-2)
182. Saṅgāmāvacarajātakaṃ (2-4-2)
63久历沙场的勇士,膂力超群而名扬;
既已冲撞拱门,胡为退却,大象?
64速速摧毁门闩,拔除那些立柱;
摧毁拱门之后,速速进入吧,象王!
Saṅgāmāvacaro sūro, balavā iti vissuto; Kiṃ nu toraṇamāsajja, paṭikkamasi kuñjara. Omadda khippaṃ palighaṃ, esikāni ca abbaha ; Toraṇāni ca madditvā, khippaṃ pavisa kuñjarāti.
183. 浊水本生
183. Vālodakajātakaṃ (2-4-3)
65饮下那寡味低劣的浊水,驴子们便会醉意生起,陷于狂乱;
而饮此殊胜上味,信度良马却不生醉意。
66出身低劣者,仅饮少许,便醉成那般——人主啊,因你问起,我才这样说。
而生于良家、具负重耐劳之德者,饮最上美味,亦不醉。
Vālodakaṃ apparasaṃ nihīnaṃ, pitvā mado jāyati gadrabhānaṃ; Imañca pitvāna rasaṃ paṇītaṃ, mado na sañjāyati sindhavānaṃ. Appaṃ pivitvāna nihīnajacco, so majjatī tena janinda puṭṭho ; Dhorayhasīlī ca kulamhi jāto, na majjatī aggarasaṃ pivitvāti.
184. 吉利达达本生 (2-4-4)
184. Giridattajātakaṃ (2-4-4)
67主人之马般度(Pandavo),为吉利达达(Giridatta)所败坏;
舍弃昔日本性,转而随顺其人。
68纵然是亲生之子,纵使塑作峰峦之形;
一旦捉住他的口,也要在圆场上盘旋打转。
迅速舍弃[旧性],它便随顺着那人(调教者)而行。
Dūsito giridattena , hayo sāmassa paṇḍavo; Porāṇaṃ pakatiṃ hitvā, tassevānuvidhiyyati . Sace ca tanujo poso, sikharākāra kappito; Ānane naṃ gahetvāna, maṇḍale parivattaye; Khippameva pahantvāna, tassevānuvidhiyyatīti.
185. 不喜乐本生 (2-4-5)
185. Anabhiratijātakaṃ (2-4-5)
69犹如浑浊不清的水中,不能看见蛤蜊与贝壳;
就像在浑浊的水里,看不见砂石、细沙和鱼群;心浑浊时也是这样,
不能见自利与他利。
70犹如清澈明净的水中,便能见到贝壳与螺;
澄水之中,砾沙鱼群历历可数;
心净如是,自他二利朗然明见。
Yathodake āvile appasanne, na passati sippikasambukañca; Sakkharaṃ vālukaṃ macchagumbaṃ, evaṃ āvilamhi citte; Na passati attadatthaṃ paratthaṃ. Yathodake acche vippasanne, so passati sippikasambukañca; Sakkharaṃ vālukaṃ macchagumbaṃ, evaṃ anāvilamhi citte; So passati attadatthaṃ paratthanti.
186. 达提瓦哈那本生(2-4-6)
186. Dadhivāhanajātakaṃ (2-4-6)
71这棵芒果,昔日色、香、味悉皆具足;
如今受到同样的供养,为何却结出苦涩的果?
72达提瓦哈那(Dadhivāhana),你的芒果树为苦楝层层环绕;
根与根相互缠绕,枝与枝彼此依附。
只因与不甜之树共住,芒果便成了苦果。
Vaṇṇagandharasūpeto , amboyaṃ ahuvā pure; Tameva pūjaṃ labhamāno, kenambo kaṭukapphalo. Pucimandaparivāro, ambo te dadhivāhana; Mūlaṃ mūlena saṃsaṭṭhaṃ, sākhā sākhā nisevare ; Asātasannivāsena, tenambo kaṭukapphaloti.
187. 四柔美者本生 (2-4-7)
187. Catumaṭṭhajātakaṃ (2-4-7)
73你们登上高处的树枝,秘密商谈;
请下到低处来谈,鹿王也会听到。
74金者与金者相语,天与天共谈;
四足走兽于此何有?豺,且钻洞去。
Ucce viṭabhimāruyha, mantayavho rahogatā; Nīce oruyha mantavho, migarājāpi sossati. Yaṃ suvaṇṇo suvaṇṇena , devo devena mantaye; Kiṃ tettha catumaṭṭhassa, bilaṃ pavisa jambukāti.
188. 狮子与豺本生 (2-4-8)
188. Sīhakotthujātakaṃ (2-4-8)
75指如狮、爪如狮,足掌安立亦如狮;
彼于狮群之中,独发异吼。
76王子慎勿出声,林中寂静而住;
以声故人识汝,汝声非父之声。
Sīhaṅgulī sīhanakho, sīhapādapatiṭṭhito; So sīho sīhasaṅghamhi, eko nadati aññathā. Mā tvaṃ nadi rājaputta, appasaddo vane vasa; Sarena kho taṃ jāneyyuṃ, na hi te pettiko saroti.
189. 狮子皮本生 (2-4-9)
189. Sīhacammajātakaṃ (2-4-9)
77此非狮子之吼,非虎之啸,非豹之鸣;
卑劣的驴子,虽披着狮子皮,还是叫了起来。
78那驴子本可长久享用青青的麦子,
但披着狮子皮一声鸣叫,便毁了自己。
Netaṃ sīhassa naditaṃ, na byagghassa na dīpino; Pāruto sīhacammena, jammo nadati gadrabho. Cirampi kho taṃ khādeyya, gadrabho haritaṃ yavaṃ; Pāruto sīhacammena, ravamānova dūsayīti.
190. 戒德利益本生(2-4-10)
190. Sīlānisaṃsajātakaṃ (2-4-10)
79请看,此是信心、戒德与布施所感得的果报;
龙王化为船的形象,运载具信的在家信徒。
80唯与善人共住,唯与善人亲近;
正因与善人同住,理发师得以安隐。
Passa saddhāya sīlassa, cāgassa ca ayaṃ phalaṃ; Nāgo nāvāya vaṇṇena, saddhaṃ vahatupāsakaṃ. Sabbhireva samāsetha, sabbhi kubbetha santhavaṃ; Satañhi sannivāsena, sotthiṃ gacchati nhāpitoti.
持弓者、象、寡味者,吉利达达、心无浊秽最殊胜;
达提瓦哈那、豺狼、狮子爪,青麦、最胜龙象——此十者。
Dhanuggaha kuñjara apparaso, giridattamanāvilacittavaraṃ; Dadhivāhana jambūka sīhanakho, haritayava nāgavarena dasāti.