Api kassapa mandiyā, yuvā sapati hanti vā; Sabbaṃ taṃ khamate dhīro, paṇḍito taṃ titikkhati. Sacepi santo vivadanti, khippaṃ sandhīyare puna; Bālā pattāva bhijjanti, na te samathamajjhagū. Ete bhiyyo samāyanti, sandhi tesaṃ na jīrati; Yo cādhipannaṃ jānāti, yo ca jānāti desanaṃ. Eso hi uttaritaro, bhāravaho dhuraddharo; Yo paresādhipannānaṃ , sayaṃ sandhātumarahatīti.
迦叶愚痴本生——第二
313. 忍辱说法者本生(4-2-3)
313. Khantīvādījātakaṃ (4-2-3)
49
那斩断你双手、双足与耳鼻者,
大勇士,对他发怒吧,不要毁灭这王国。
50
那割断我手与脚、割去我耳与鼻的人,
愿那位国王长寿,因为我这等人不会发怒。
51
于过去世,曾有沙门,为忍辱之示现者;
安住于忍辱的他,迦西(Kāsi)王却割截其肢。
52
粗暴之业,其报惨烈难当;
迦西王身陷地狱,亲受此苦。
Yo te hatthe ca pāde ca, kaṇṇanāsañca chedayi; Tassa kujjha mahāvīra, mā raṭṭhaṃ vinasā idaṃ. Yo me hatthe ca pāde ca, kaṇṇanāsañca chedayi; Ciraṃ jīvatu so rājā, na hi kujjhanti mādisā. Ahū atītamaddhānaṃ , samaṇo khantidīpano; Taṃ khantiyāyeva ṭhitaṃ, kāsirājā achedayi. Tassa kamma pharusassa, vipāko kaṭuko ahu; Yaṃ kāsirājā vedesi, nirayamhi samappitoti.
忍辱说者本生第三
314. 铜釜本生(4-2-4)
314. Lohakumbhijātakaṃ (4-2-4)
53
我们度过了何其糟劣的一生,有应施之物存在时,却不曾行布施;
明明拥有财物,我们竟未为自己营造庇护之处。
54
整整六万年,完完全全地逝去;
那些在地狱中受煎熬者,何时才会有尽头?
55
既无尽头,何来尽头?尽头实不可见;
因为那时,所造恶业既属我,也属于你,贤者啊。
56
是故,我从这里离去之后,定当获得人的生命;
我将成为乐善好施、戒行具足之人,广行众多善法。
Dujjīvitamajīvimha, ye sante na dadamhase; Vijjamānesu bhogesu, dīpaṃ nākamha attano. Saṭṭhi vassasahassāni, paripuṇṇāni sabbaso; Niraye paccamānānaṃ, kadā anto bhavissati. Natthi anto kuto anto, na anto paṭidissati; Tadā hi pakataṃ pāpaṃ, mama tuyhañca mārisā . Sohaṃ nūna ito gantvā, yoniṃ laddhāna mānusiṃ; Vadaññū sīlasampanno, kāhāmi kusalaṃ bahunti.
铜釜本生第四
315. 得一切肉本生
315. Sabbamaṃsalābhajātakaṃ (4-2-5)
57
你的话确实粗暴,原来你是个乞讨肉的人;
你的言语像皮膜一样,朋友,我就给你这皮膜。
58
此乃人之肢体,世间称之为兄弟;
此言如肢体相系,朋友,我将这肢体交付于你。
59
儿子口唤“爸爸”,牵动父亲的心肠;
与心相应的言语,朋友,我将心交付予你。
60
村中若无友,其村与荒野何异;
对众所言皆同:挚友,我以一切相赠。
Pharusā vata te vācā, maṃsaṃ yācanako asi ; Kilomasadisī vācā, kilomaṃ samma dammi te. Aṅgametaṃ manussānaṃ, bhātā loke pavuccati; Aṅgassa sadisī vācā , aṅgaṃ samma dadāmi te. Tātāti putto vadamāno, kampeti hadayaṃ pitu; Hadayassa sadisī vācā, hadayaṃ samma dammi te. Yassa gāme sakhā natthi, yathāraññaṃ tatheva taṃ; Sabbassa sadisī vācā, sabbaṃ samma dadāmi teti.
得一切肉本生第五
316. 兔子贤者本生(第316)
316. Sasapaṇḍitajātakaṃ (4-2-6)
61
我那七条红鱼,悉从水中捞取上岸
婆罗门,这是我所有的;你享用了它,便可安住于林中。
62
我有田守人的布,还有(从他那里)取来的夜间食物;
两串肉、两只大蜥蜴,及一罐凝乳;
婆罗门,这是我所有的;你享用了它,便可安住于林中。
63
熟透的芒果,清凉的水,还有凉爽宜人、令人心旷神怡的树荫。
婆罗门,这是我所有的;你享用了它,便可安住于林中。
64
兔子无有芝麻,无有绿豆,亦无米谷;
用这火把我烤熟,吃了我之后,就住在林子里吧。
Satta me rohitā macchā, udakā thalamubbhatā; Idaṃ brāhmaṇa me atthi, etaṃ bhutvā vane vasa. Dussa me khettapālassa, rattibhattaṃ apābhataṃ; Maṃsasūlā ca dve godhā, ekañca dadhivārakaṃ; Idaṃ brāhmaṇa me atthi, etaṃ bhutvā vane vasa. Ambapakkaṃ dakaṃ sītaṃ, sītacchāyā manoramā ; Idaṃ brāhmaṇa me atthi, etaṃ bhutvā vane vasa. Na sasassa tilā atthi, na muggā napi taṇḍulā; Iminā agginā pakkaṃ, mamaṃ bhutvā vane vasāti.
兔子贤者本生第六
317. 亡者哭泣本生 (4-2-7)
317. Matarodanajātakaṃ (4-2-7)
65
你们只知为已死的死者悲泣,却不为那必将死去的人而哭;
一切有身体的众生,无不次第舍弃生命。
66
诸天神、人类、四足走兽、群飞之鸟、爬行的蛇类以及龙众,
在自己的身体中不得自在,他们耽着欢娱之际,便舍弃了生命。
67
如此漂移不定、不得安稳,于人间见乐见苦而起系着;
哭泣与哀号全无实益,你们这些淹没在悲伤里的人们,为何还徒自沉溺其中?
68
那些放逸、嗜酒、不修善行、愚痴、好斗、不勤于修习的人——
那些不明法义的人,反将智者视作愚人。
Mataṃ mataṃ eva rodatha, na hi taṃ rodatha yo marissati; Sabbepi sarīradhārino, anupubbena jahanti jīvitaṃ. Devamanussā catuppadā, pakkhigaṇā uragā ca bhogino; Samhi sarīre anissarā, ramamānāva jahanti jīvitaṃ. Evaṃ calitaṃ asaṇṭhitaṃ, sukhadukkhaṃ manujesvapekkhiya; Kanditaruditaṃ niratthakaṃ, kiṃ vo sokagaṇābhikīrare. Dhuttā ca soṇḍā akatā, bālā sūrā ayogino ; Dhīraṃ maññanti bāloti, ye dhammassa akovidāti.
亡者哭泣本生第七
318. 夹竹桃本生 (4-2-8)
318. Kaṇaverajātakaṃ (4-2-8)
69
昔日春时,夹竹桃枝间,亲手以双臂紧拥你的那位女子;
如今她向你问安。
70
朋友啊,风能卷走山岳,此事实难置信;
风若真能卷走山岳,亦能卷走整个大地。
黝黑之女若已逝,焉能向我道安康;
71
她实未逝,亦无他恋。
莎玛一心专一,唯独思慕于他。
72
莎玛以久识者换得我这陌路,以恒常换取无常;
莎玛也会将我换成别人,我将远远地离开这里。
Yaṃ taṃ vasantasamaye, kaṇaveresu bhāṇusu; Sāmaṃ bāhāya pīḷesi, sā taṃ ārogyamabravi. Ambho na kira saddheyyaṃ, yaṃ vāto pabbataṃ vahe; Pabbatañce vahe vāto, sabbampi pathaviṃ vahe; Yattha sāmā kālakatā , sā maṃ ārogyamabravi. Na ceva sā kālakatā, na ca sā aññamicchati; Ekabhattikinī sāmā, tameva abhikaṅkhati. Asanthutaṃ maṃ cirasanthutena , nimīni sāmā adhuvaṃ dhuvena; Mayāpi sāmā nimineyya aññaṃ, ito ahaṃ dūrataraṃ gamissanti.
夹竹桃本生第八
319. 鹧鸪本生(4-2-9)
319. Tittirajātakaṃ (4-2-9)
73
我活得何等快乐,又能享用饮食。
我正立于险难之中,尊者啊,我今后的归趣如何?
74
鸟啊,若你的心不倾向恶业,
对于不执著、安善的人,恶便不染著于他。
75
众人念言“是我亲属安坐于此”,故而纷至沓来;
业缘所感彼自受之,我心于斯忧惧难安。
76
心若清净无染污,恶业不临于其身;
少事安闲行善者,罪恶无由得沾染。
Susukhaṃ vata jīvāmi, labhāmi ceva bhuñjituṃ; Paripantheva tiṭṭhāmi, kā nu bhante gatī mama. Mano ce te nappaṇamati, pakkhi pāpassa kammuno; Abyāvaṭassa bhadrassa, na pāpamupalimpati. Ñātako no nisinnoti, bahu āgacchate jano; Paṭicca kammaṃ phusati, tasmiṃ me saṅkate mano. Na paṭicca kammaṃ phusati, mano ce nappadussati; Appossukkassa bhadrassa, na pāpamupalimpatīti.