161. 因达萨玛那·果达本生 (2-2-1)
161. Indasamānagottajātakaṃ (2-2-1)
21不应与卑劣之人亲近结交,圣者善知利益所在,不会与非圣者共处。
纵然长久相伴,恶人仍会造作恶行,犹如那头象对待名叫因达萨玛那·果达(Indasamānagotta)的苦行者。
22若你确知有人戒行、智慧与博学与我相当,
你便应与他建立友谊,与善人交往确实带来快乐。
Na santhavaṃ kāpurisena kayirā, ariyo anariyena pajānamatthaṃ; Cirānuvutthopi karoti pāpaṃ, gajo yathā indasamānagottaṃ. Yaṃ tveva jaññā sadiso mamanti, sīlena paññāya sutena cāpi; Teneva mettiṃ kayirātha saddhiṃ, sukho have sappurisena saṅgamoti.
162. 第一六二 亲近本生
162. Santhavajātakaṃ (2-2-2)
23与恶人亲近,实无更恶之事;与恶人亲近即是恶。
他以酥油乳粥饱受款待,却将辛苦搭起的草屋纵火烧毁。
24与善士亲近,胜过一切;再无较此更胜的亲近。
母鹿因为跟狮子、老虎和豹子亲近,就舔它们的嘴。
Na santhavasmā paramatthi pāpiyo, yo santhavo kāpurisena hoti; Santappito sappinā pāyasena , kicchākataṃ paṇṇakuṭiṃ adayhi . Na santhavasmā paramatthi seyyo, yo santhavo sappurisena hoti; Sīhassa byagghassa ca dīpino ca, sāmā mukhaṃ lehati santhavenāti.
163. 苏西玛本生(2-2-3)
163. Susīmajātakaṃ (2-2-3)
25黑象白牙,百余头尽披金网,悉皆属你;
苏西玛(Susīma),你言以此相赠,念念不忘父祖先人。
26这些是我的黑鹿——白牙森然,上百之数,周身披覆金网。
年轻人,我忆念父祖,说道:“这些我给你。”
Kāḷā migā setadantā tavīme , parosataṃ hemajālābhichannā ; Te te dadāmīti susīma brūsi, anussaraṃ pettipitāmahānaṃ. Kāḷā migā setadantā mamīme , parosataṃ hemajālābhicchannā; Te te dadāmīti vadāmi māṇava, anussaraṃ pettipitāmahānanti.
164. 鹫本生(二之二四)
164. Gijjhajātakaṃ (2-2-4)
27秃鹫纵然能望见一百由旬外的死尸,
为何已近罗网与陷阱,你却仍未觉察?
28当人趋向毁灭,寿命终尽之时,
无论是罗网还是陷阱,即使碰触,也无所觉知。
Yaṃ nu gijjho yojanasataṃ, kuṇapāni avekkhati; Kasmā jālañca pāsañca, āsajjāpi na bujjhasi. Yadā parābhavo hoti, poso jīvitasaṅkhaye; Atha jālañca pāsañca, āsajjāpi na bujjhatīti.
165. 猫鼬本生(2-2-5)
165. Nakulajātakaṃ (2-2-5)
29与卵生的敌人结盟之后,胎生者啊;
你露齿而卧,此怖畏从何而来?
30对敌人切莫信任,在朋友中也不可轻信;
从无惧中竟生恐惧,甚至能连根砍断。
Sandhiṃ katvā amittena, aṇḍajena jalābuja; Vivariya dāṭhaṃ sesi , kuto te bhayamāgataṃ. Saṅketheva amittasmiṃ, mittasmimpi na vissase; Abhayā bhayamuppannaṃ, api mūlāni kantatīti .
166. 伍巴萨喇咖本生(2-2-6)
166. Upasāḷakajātakaṃ (2-2-6)
31一万四千伍巴萨喇咖(Upasāḷaka)众,尽于此地焚身殒命;
世间无谁得免于死。
32真实、法、不害、自制与调伏所在之处;
圣者们亲近于此,此于世间是不死的。
Upasāḷakanāmāni , sahassāni catuddasa; Asmiṃ padese daḍḍhāni, natthi loke anāmataṃ. Yamhi saccañca dhammo ca, ahiṃsā saṃyamo damo; Etaṃ ariyā sevanti, etaṃ loke anāmatanti.
167. 萨米提本生
167. Samiddhijātakaṃ (2-2-7)
33未享欲乐汝行乞,非享欲乐后行乞;
比丘享乐方行乞,莫令韶光空自逝。
34我实不知死时,死时隐没,不可得见;
因此,我未受用而行乞,莫让时机越过我。
Abhutvā bhikkhasi bhikkhu, na hi bhutvāna bhikkhasi; Bhutvāna bhikkhu bhikkhassu, mā taṃ kālo upaccagā. Kālaṃ vohaṃ na jānāmi, channo kālo na dissati; Tasmā abhutvā bhikkhāmi, mā maṃ kālo upaccagāti.
168. 鹰本生
168. Sakuṇagghijātakaṃ (2-2-8)
35老鹰凭借力量俯冲,扑向正在觅食的鹌鹑;
猝然扑至,他便这样遭逢了死亡。
36我依此行持而得具足,好乐于祖辈所行之处,
我已远离怨敌,心生欢悦,照见自身的真实义利。
Seno balasā patamāno, lāpaṃ gocaraṭhāyinaṃ; Sahasā ajjhappattova, maraṇaṃ tenupāgami. Sohaṃ nayena sampanno, pettike gocare rato; Apetasattu modāmi, sampassaṃ atthamattanoti.
169. 阿拉咖本生
169. Arakajātakaṃ (2-2-9)
37凡以慈心悲悯一切世间众生,
向上、向下及横向,无量遍满一切方所;
38无量饶益之心,圆满善修;
有量之业,于彼不留。
Yo ve mettena cittena, sabbalokānukampati; Uddhaṃ adho ca tiriyaṃ, appamāṇena sabbaso. Appamāṇaṃ hitaṃ cittaṃ, paripuṇṇaṃ subhāvitaṃ; Yaṃ pamāṇakataṃ kammaṃ, na taṃ tatrāvasissatīti.
170. 变色龙本生 (2-2-10)
170. Kakaṇṭakajātakaṃ (2-2-10)
39从前在拱门顶上,这只变色龙并不昂首;
大药(Mahosadha)啊,请告诉我,变色龙是因何而僵硬的。
40往昔未得今已得,半摩沙迦到手中;
变色龙便轻慢王,米提拉主韦提诃。
Nāyaṃ pure uṇṇamati , toraṇagge kakaṇṭako; Mahosadha vijānāhi, kena thaddho kakaṇṭako. Aladdhapubbaṃ laddhāna, aḍḍhamāsaṃ kakaṇṭako; Atimaññati rājānaṃ, vedehaṃ mithilaggahanti.
因陀沙摩那叶屋,须深、秃鹫与胎生者;
伍巴萨喇咖比丘妙语第一,慈爱最胜,十福圆满。
Atha indasamāna sapaṇṇakuṭi, susimuttama gijjha jalābujako; Upasāḷaka bhikkhu salāpavaro, atha mettavaro dasapuṇṇamatīti.