11. 阇都乾耳学童所问之分别巴利 11. Jatukaṇṇimāṇavapucchāniddeso
小义释 · 40 段
经闻、谛闻、受持、确定、辨识之后,我如是了知:“彼世尊是阿拉汉……佛陀、世尊。”我闻如是。如是,彼世尊是英雄。他具精进力,故为英雄;具能力,故为英雄;具自在力,故为英雄;堪能胜任,故为英雄;勇猛,故为英雄;他卓越、无惧、无畏、不惊、不退,已断除怖畏恐惧,永离毛骨悚然,故为英雄。巴利
Sutvānahaṃ vīra akāmakāmi nti sutvā suṇitvā uggahetvā upadhāretvā upalakkhayitvā. Itipi so bhagavā arahaṃ…pe… buddho bhagavāti – sutvānahaṃ. Vīrā ti vīro bhagavā. Vīriyavāti vīro, pahūti vīro, visavīti vīro, alamattoti vīro, sūroti vīro, vikkanto abhīrū acchambhī anutrāsī apalāyī pahīnabhayabheravo vigatalomahaṃsoti vīro.
“ 他于此世间远离一切诸恶,以精进力超越地狱之苦;
他具足精进,精勤不懈,因此被称为英雄,是如实者。巴利
Virato idha sabbapāpakehi, nirayadukkhaṃ aticca vīriyavā so; So vīriyavā padhānavā, vīro tādi pavuccate tathattāti.
我听闻了那位英雄的教导。简而言之,有两种欲:事物欲与烦恼欲……(中略)……这些称为事物欲……(中略)……这些称为烦恼欲。佛陀世尊已遍知事物欲,已断除烦恼欲。因遍知事物欲、断除烦恼欲故,世尊不贪着欲,不希求欲,不垂慕欲,不执取欲。那些贪着欲者、希求欲者、垂慕欲者、执取欲者,他们是欲贪者。世尊不贪着欲,不希求欲,不垂慕欲,不执取欲。因此,世尊是无欲者、离欲者、弃欲者、吐弃欲者、解脱欲者、断除欲者、彻底出离欲者——他离贪,除贪,舍贪,吐贪,脱贪,断贪,彻底出离贪;他无渴爱,已寂止,得清凉,亲证乐住,以梵行已立之身而住。我听闻:这位英雄不贪着欲乐,对欲乐无所欲求。巴利
Sutvānahaṃ vīra. Akāmakāminti. Kāmāti uddānato dve kāmā – vatthukāmā ca kilesakāmā ca…pe… ime vuccanti vatthukāmā…pe… ime vuccanti kilesakāmā. Buddhassa bhagavato vatthukāmā pariññātā, kilesakāmā pahīnā. Vatthukāmānaṃ pariññātattā kilesakāmānaṃ pahīnattā bhagavā na kāme kāmeti, na kāme pattheti, na kāme piheti, na kāme abhijappati. Ye kāme kāmenti, kāme patthenti, kāme pihenti, kāme abhijappanti, te kāmakāmino rāgarāgino saññāsaññino. Bhagavā na kāme kāmeti, na kāme pattheti, na kāme piheti, na kāme abhijappati. Tasmā buddho akāmo nikkāmo cattakāmo vantakāmo muttakāmo pahīnakāmo paṭinissaṭṭhakāmo vītarāgo vigatarāgo cattarāgo vantarāgo muttarāgo pahīnarāgo paṭinissaṭṭharāgo nicchāto nibbuto sītibhūto sukhappaṭisaṃvedī brahmabhūtena attanā viharatīti – sutvānahaṃ vīra amakāmakāmiṃ.
‘iti’一词(这是词语连接与词序次第的解释)——‘icca’就是这样的意思。‘ti’是爱语,是表示恭敬与尊重的尊称,意为‘āyasmā’(具寿)。‘jatukaṇṇi’是那位婆罗门的种姓、名称、称号、施设、称呼——合起来便是‘iccāyasmā jatukaṇṇi’的意思。巴利
Iccāyasmā jatukaṇṇī ti. Iccā ti padasandhi…pe… padānupubbatāpetaṃ – iccāti. Āyasmā ti piyavacanaṃ sagāravasappatissādhivacanametaṃ āyasmāti. Jatukaṇṇī ti tassa brāhmaṇassa gottaṃ saṅkhā samaññā paññatti vohāroti – iccāyasmā jatukaṇṇi.
所谓‘渡越瀑流者’:已渡过瀑流、已越过瀑流、已超越瀑流、已克服瀑流者——即渡越瀑流者。所谓‘问’:即询问、祈请、恳求、令生净信。所谓‘来到无欲者面前’:我们为问法而来到无欲者面前——他已无欲、离欲、舍欲、吐弃欲、脱离欲、断除欲、出离欲;已离贪、无贪、舍贪、吐弃贪、脱离贪、断除贪、出离贪——前来、来到、到达、会面,与你共聚。这就是‘oghātigaṃ puṭṭhumakāmamāgamaṃ’(我们来向渡越瀑流者、无欲者请问)的含义。巴利
Oghātigaṃ puṭṭhumakāmamāgama nti. Oghātiga nti oghātigaṃ oghaṃ atikkantaṃ samatikkantaṃ vītivattanti – oghātigaṃ. Puṭṭhu nti puṭṭhuṃ pucchituṃ yācituṃ ajjhesituṃ pasādetuṃ. Akāmamāgama nti akāmaṃ puṭṭhuṃ nikkāmaṃ cattakāmaṃ vantakāmaṃ muttakāmaṃ pahīnakāmaṃ paṭinissaṭṭhakāmaṃ vītarāgaṃ vigatarāgaṃ cattarāgaṃ vantarāgaṃ muttarāgaṃ pahīnarāgaṃ paṭinissaṭṭharāgaṃ āgamhā āgatamhā upāgatamhā sampattamhā tayā saddhiṃ samāgatamhāti – oghātigaṃ puṭṭhumakāmamāgamaṃ.
所谓‘寂静’:从一种意义上说,‘寂静’与‘寂静之道’即是那不死、涅槃。所谓‘一切行的止息、一切依着的弃舍、渴爱的灭尽、离贪、灭、涅槃’。世尊曾这样说:‘这是寂静之道,这是殊胜之道,即一切行的止息、一切依着的弃舍、渴爱的灭尽、离贪、灭、涅槃。’从另一种意义上说,那些导向证得寂静、触及寂静、体证寂静的法,就是四念处、四正勤、四神足、五根、五力、七觉支、八正道——这些被称为‘寂静之道’。寂静之道、庇护之道、洞窟之道、皈依之道、无怖畏之道、不灭之道、不死之道、涅槃之道——请讲说、开示、宣说、施设、建立、揭示、分析、阐明、照亮。‘netta’是指一切知智,名为‘眼’。佛陀世尊的眼与胜者性,在菩提树下同时、无有先后、同一刹那生起,因此佛陀被称为‘与眼俱生者’。所以‘santipadaṃ brūhi sahajanetta’的意思是:与眼俱生者,请讲说寂静之道吧。巴利
Santipadaṃ brūhi sahajanettā ti. Santī ti ekena ākārena santipi santipadampi taṃyeva amataṃ nibbānaṃ. Yo so sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānaṃ . Vuttañhetaṃ bhagavatā – ‘‘santametaṃ padaṃ, paṇītametaṃ padaṃ, yadidaṃ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbāna’’nti. Athāparenākārena ye dhammā santādhigamāya santiphusanāya santisacchikiriyāya saṃvattanti, seyyathidaṃ – cattāro satipaṭṭhānā cattāro sammappadhānā cattāro iddhipādā pañcindriyāni pañca balāni satta bojjhaṅgā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo – ime vuccanti santipadā. Santipadaṃ tāṇapadaṃ leṇapadaṃ saraṇapadaṃ abhayapadaṃ accutapadaṃ amatapadaṃ nibbānapadaṃ brūhi ācikkhāhi desehi paññapehi paṭṭhapehi vivarāhi vibhajāhi uttānīkarohi pakāsehi. Sahajanettā ti nettaṃ vuccati sabbaññutañāṇaṃ. Buddhassa bhagavato nettañca jinabhāvo ca bodhiyā mūle apubbaṃ acarimaṃ ekasmiṃ khaṇe uppanno, tasmā buddho sahajanettoti – santipadaṃ brūhi sahajanetta.
‘nti’即‘如实’,指不死、涅槃……灭、涅槃。‘ti’是恭敬的称呼……即证悟、安立,也就是‘世尊’。‘nti’:请说、开示、宣说、施设、建立、揭示、分析、阐明、照亮——世尊,请为我如实宣说此事。因此那位婆罗门这样说道:巴利
Yathātacchaṃ bhagavā brūhi meta nti yathātacchaṃ vuccati amataṃ nibbānaṃ…pe… nirodho nibbānaṃ. Bhagavā ti gāravādhivacanaṃ…pe… sacchikā paññatti, yadidaṃ bhagavāti. Brūhi meta nti brūhi ācikkhāhi…pe… pakāsehīti – yathātacchaṃ bhagavā brūhi metaṃ. Tenāha so brāhmaṇo –
65 “ 英雄啊,我听闻后,满怀敬仰,前来亲近无欲者,”——具寿迦土坎尼(Jatukaṇṇī) 这样说道。
为请问渡越瀑流者,我前来至此;
“ 请宣说寂静之道,俱生眼者啊,世尊,请您如实地为我开示。”巴利 注疏 1
‘‘Sutvānahaṃ vīra akāmakāmiṃ, [iccāyasmā jatukaṇṇi] Oghātigaṃ puṭṭhumakāmamāgamaṃ; Santipadaṃ brūhi sahajanetta, yathātacchaṃ bhagavā brūhi meta’’nti.
所谓“世尊”:是恭敬的称呼……(中略)……是依证智而施设的名称,即称为“世尊”。概括而言,欲有二种:事物欲与烦恼欲……这些名为事物欲……这些名为烦恼欲。世尊遍知事物欲,舍弃、克服、征服、战胜、遍胜、摧破烦恼欲之后,行、住、动、转,维持、守护、作、运作——因为世尊是降伏诸欲而住者。巴利
Bhagavā hi kāme abhibhuyya iriyatī ti. Bhagavā ti gāravādhivacanaṃ…pe… sacchikā paññatti, yadidaṃ bhagavāti. Kāmā ti uddānato dve kāmā – vatthukāmā ca kilesakāmā ca…pe… ime vuccanti vatthukāmā…pe… ime vuccanti kilesakāmā. Bhagavā vatthukāme parijānitvā kilesakāme pahāya abhibhuyya abhibhavitvā ajjhottharitvā pariyādiyitvā carati viharati iriyati vatteti pāleti yapeti yāpetīti – bhagavā hi kāme abhibhuyya iriyati.
“太阳”指日轮。“地”指大地。正如太阳具足光热、具足威力,克服、战胜、遍胜、遍夺、炽烤大地,击破一切虚空、黑暗中的黑暗,驱散黑暗、显现光明已,在空中、虚空、天径中运行;同样地,世尊具足智慧之火、具足智慧之力,克服、战胜、遍胜、遍夺、摧毁一切行蕴之集……(中略)……击破烦恼黑暗——无明黑暗,显现智慧光明;遍知事物欲,舍弃、克服、征服、战胜、遍胜、粉碎烦恼欲之后,行、住、动、转,维持、守护、作、运作——正如此具足威力之日轮以光热普照大地。巴利
Ādiccova pathaviṃ tejī tejasā ti ādicco vuccati sūriyo . Pathavī vuccati jagatī . Yathā sūriyo tejī tejena samannāgato pathaviṃ abhibhuyya abhibhavitvā ajjhottharitvā pariyādiyitvā santāpayitvā sabbaṃ ākāsagataṃ tamagataṃ abhivihacca andhakāraṃ vidhamitvā ālokaṃ dassayitvā ākāse antalikkhe gaganapathe gacchati, evameva bhagavā ñāṇatejī ñāṇatejena samannāgato sabbaṃ abhisaṅkhārasamudayaṃ…pe… kilesatamaṃ avijjandhakāraṃ vidhamitvā ñāṇālokaṃ dassetvā vatthukāme parijānitvā kilesakāme pahāya abhibhuyya abhibhavitvā ajjhottharitvā pariyādiyitvā madditvā carati viharati iriyati vatteti pāleti yapeti yāpetīti – ādiccova pathaviṃ tejī tejasā.
我实是智慧浅薄、智慧微弱、智慧低劣、智慧愚钝之人,而您却是大智慧者、广智慧者、明慧者、速慧者、锐慧者、透达智慧者。“广慧”即是大地。世尊正是具足如此大地般广大、辽阔、遍布的智慧——故请对我这智慧浅薄之人,展现您那大地般的广大智慧。巴利
Parittapaññassa me bhūripañño ti ahamasmi parittapañño omakapañño lāmakapañño chatukkapañño. Tvampi mahāpañño puthupañño hāsapañño javanapañño tikkhapañño nibbedhikapañño. Bhūri vuccati pathavī. Bhagavā tāya pathavisamāya paññāya vipulāya vitthatāya samannāgatoti – parittapaññassa me bhūripañño.
他请求道:请开示、宣说、明示、确立、开显、分析、详解、阐明那初善、中善、后亦善,具义具文,完全圆满、清净的梵行——即四念处……(中略)……涅槃与导向涅槃之道。所谓那我能了知、能通晓、能明了、能自认、能通达、能获得、能触及、能作证的——请开示那我能了知的法。巴利
Ācikkha dhammaṃ yamahaṃ vijañña nti. Dhamma nti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ, cattāro satipaṭṭhāne…pe… nibbānañca nibbānagāminiñca paṭipadaṃ ācikkhāhi desehi paññapehi paṭṭhapehi vivarāhi vibhajāhi uttānīkarohi pakāsehi. Yamahaṃ vijañña nti yamahaṃ jāneyyaṃ ājāneyyaṃ vijāneyyaṃ paṭijāneyyaṃ paṭivijjheyyaṃ adhigaccheyyaṃ phasseyyaṃ sacchikareyyanti – ācikkha dhammaṃ yamahaṃ vijaññaṃ.
就在此世,便能舍断、寂止、出离老与死,证得安息、不死、涅槃——于此,老与死被彻底舍断。因此,那位婆罗门如此说道——
66 “ 世尊实已征服诸欲而行,犹如太阳以其光辉照耀大地;
我智慧浅薄,您智慧深广,请为我说我能了知的法。
以此,能于此世断除生与老。”巴利 注疏 1
Jātijarāya idha vippahāna nti idheva jātijarāya maraṇassa pahānaṃ vūpasamaṃ paṭinissaggaṃ paṭippassaddhiṃ amataṃ nibbānanti – jātijarāya idha vippahānaṃ. Tenāha so brāhmaṇo – ‘‘Bhagavā hi kāme abhibhuyya iriyati, ādiccova pathaviṃ tejī tejasā; Parittapaññassa me bhūripañño, ācikkha dhammaṃ yamahaṃ vijaññaṃ; Jātijarāya idha vippahāna’’nti.
所谓“在诸欲上,调伏贪染”:依摄颂总括而言,有两种“欲”:事欲与烦恼欲。(中略)这些称为事欲。(中略)这些称为烦恼欲。“贪染”即是渴爱。那染着、强染着……(中略)……贪求、贪爱,是不善根。“调伏”的意思是:在诸欲上,你要调伏、对治、舍弃、驱除、消尽贪染,令归于无有——这便是“在诸欲上,调伏贪染”。“阇都乾耳”——世尊以族姓称呼那位婆罗门。“世尊”——这是含有敬意的同义词……(中略)……是亲证施设的概念,亦即此“世尊”一词。世尊这样对阇都乾耳说。巴利
Kāmesu vinaya gedha nti. Kāmā ti uddānato dve kāmā – vatthukāmā ca kilesakāmā ca…pe… ime vuccanti vatthukāmā…pe… ime vuccanti kilesakāmā. Gedha nti gedho vuccati taṇhā. Yo rāgo sārāgo…pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṃ. Kāmesu vinaya gedha nti kāmesu gedhaṃ vinaya paṭivinaya pajaha vinodehi byantīkarohi anabhāvaṃ gamehīti – kāmesu vinaya gedhaṃ. Jatukaṇṇī ti bhagavā taṃ brāhmaṇaṃ gottena ālapati. Bhagavā ti gāravādhivacanametaṃ…pe… sacchikā paññatti, yadidaṃ bhagavāti – jatukaṇṇīti bhagavā.
“见到出离为安稳”——正确行道、随顺行道、不逆行、如义行道、法随法行道:于诸戒圆满奉行,于诸根守护门户,于饮食知量,修习警寤,具念正知;修习四念处、四正勤、四神足、五根、五力、七觉支、圣八支道;见涅槃及导向涅槃的修行,是安稳、是庇护、是窟宅、是皈依、是皈依处、是无畏、是不死、是不灭、是涅槃。如此观察、审视、衡量、洞察、明辨、彻底认清之后——即“见到出离为安稳”。巴利
Nekkhammaṃ daṭṭhu khemato ti. Nekkhamma nti sammāpaṭipadaṃ anulomapaṭipadaṃ apaccanīkapaṭipadaṃ anvatthapaṭipadaṃ dhammānudhammapaṭipadaṃ sīlesu paripūrakāritaṃ indriyesu guttadvārataṃ bhojane mattaññutaṃ jāgariyānuyogaṃ satisampajaññaṃ cattāro satipaṭṭhāne cattāro sammappadhāne cattāro iddhipāde pañcindriyāni pañca balāni satta bojjhaṅge ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ nibbānañca nibbānagāminiñca paṭipadaṃ khemato tāṇato leṇato saraṇato saraṇībhūtato abhayato accutato amatato nibbānato daṭṭhuṃ passitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṃ katvāti – nekkhammaṃ daṭṭhu khemato.
“所执取的”——由渴爱之力、由邪见之力而被执取、被紧握、被执著、被固持、被固执的对象。“已舍断的”——则是应被释放、应被舍离、应被驱除、应被灭尽、应归于无有——这便是“所执取,或已舍断”之义。巴利
Uggahitaṃ nirattaṃ vā ti. Uggahita nti taṇhāvasena diṭṭhivasena gahitaṃ parāmaṭṭhaṃ abhiniviṭṭhaṃ ajjhositaṃ adhimuttaṃ. Nirattaṃ vā ti nirattaṃ vā muñcitabbaṃ vijahitabbaṃ vinoditabbaṃ byantīkātabbaṃ anabhāvaṃ gametabbanti – uggahitaṃ nirattaṃ vā.
这是指贪的执著、嗔的执著、痴的执著、慢的执著、邪见的执著、烦恼的执著、恶行的执著。这些执著,你不要让它存在,不要让它生起,不要让它现前;你应当舍弃它、驱散它、灭尽它、令它归于无有——如此,“莫让任何执著在你心中存在”。因此世尊说:巴利
Mā te vijjittha kiñcana nti rāgakiñcanaṃ dosakiñcanaṃ mohakiñcanaṃ mānakiñcanaṃ diṭṭhikiñcanaṃ kilesakiñcanaṃ duccaritakiñcanaṃ. Idaṃ kiñcanaṃ tuyhaṃ mā vijjittha mā pavijjittha mā saṃvijjittha pajaha vinodehi byantīkarohi anabhāvaṃ gamehīti – mā te vijjittha kiñcanaṃ. Tenāha bhagavā –
67 “ 于欲乐中调伏贪染,阇都乾耳!”世尊这样说道。
“ 视出离为安稳;”
“ 无论是执取的还是舍弃的,莫令心中存有丝毫系着。”巴利 注疏 1
‘‘Kāmesu vinaya gedhaṃ, [jatukaṇṇīti bhagavā] Nekkhammaṃ daṭṭhu khemato; Uggahitaṃ nirattaṃ vā, mā te vijjittha kiñcana’’nti.
这是说:对于过去的诸行,那些可能现起的烦恼,你令那些烦恼枯竭、干涸、干燥、彻底干燥,令其无有种子,舍弃它们,驱散它们,除尽它们,令它们归于无所有——如是,凡是过去者,令其枯竭。或者,对于那些过去所造、果报尚未成熟的业行,你令那些业行枯竭、干涸、干燥、彻底干燥,令其无有种子,舍弃它们,驱散它们,除尽它们,令它们归于无所有——如是,凡是过去者,令其枯竭。巴利
Yaṃ pubbe taṃ visosehī ti atīte saṅkhāre ārabbha ye kilesā uppajjeyyuṃ te kilese sosehi visosehi sukkhāpehi visukkhāpehi abījaṃ karohi pajaha vinodehi byantīkarohi anabhāvaṃ gamehīti – evampi yaṃ pubbe taṃ visosehi. Atha vā, ye atītā kammābhisaṅkhārā avipakkavipākā te kammābhisaṅkhāre sosehi visosehi sukkhāpehi visukkhāpehi abījaṃ karohi pajaha vinodehi byantīkarohi anabhāvaṃ gamehīti – evampi yaṃ pubbe taṃ visosehi.
所谓“之后”,是对未来的诸行而言:贪的执著、嗔的执著、痴的执著、慢的执著、恶见的执著、烦恼的执著、恶行的执著——这些执著,你不可有,不可曾有,不可令生,不可令其增长,不可让其再生;应舍弃、驱散、除尽、令归于无——如是,未来你便无有执著。巴利
Pacchā te māhu kiñcana nti pacchā vuccati anāgate saṅkhāre ārabbha rāgakiñcanaṃ dosakiñcanaṃ mohakiñcanaṃ mānakiñcanaṃ diṭṭhikiñcanaṃ kilesakiñcanaṃ duccaritakiñcanaṃ. Idaṃ kiñcanaṃ tuyhaṃ mā ahu mā ahosi mā janesi mā sañjanesi mābhinibbattesi pajaha vinodehi byantīkarohi anabhāvaṃ gamehīti – pacchā te māhu kiñcanaṃ.
所谓“中间”,是指现在的色、受、想、行、识。对于现在的诸行,你不会以渴爱、以邪见而抓取,不会贪恋,不会执持,不会欢喜,不会欣然,不会耽著。你将舍弃、驱除、灭尽欢喜、欣悦、耽著、抓取、执持、固执,令归于无——如是,你在中间便无执取。巴利
Majjhe ce no gahessasī ti majjhe vuccati paccuppannaṃ rūpaṃ vedanā saññā saṅkhārā viññāṇaṃ. Paccuppanne saṅkhāre taṇhāvasena diṭṭhivasena na gahessasi na taṇhissasi na parāmasissasi na nandissasi nābhinandissasi na ajjhosissasi. Abhinandanaṃ abhivadanaṃ ajjhosānaṃ gāhaṃ parāmāsaṃ abhinivesaṃ pajahissasi vinodessasi byantīkarissasi anabhāvaṃ gamessasīti – majjhe ce no gahessasi.
因贪的止息,你寂静而行;因嗔的止息……乃至一切不善行之寂静、消灭、止息、平息、消融、清凉、离去、轻安,所以你寂静、平息、安隐、清凉、轻安而行,你住、你动、你转、你持、你续、你活——“你寂静而行”。因此世尊说:巴利
Upasanto carissasī ti rāgassa upasamitattā upasanto carissasi, dosassa…pe… sabbākusalābhisaṅkhārānaṃ santattā samitattā upasamitattā vūpasamitattā nijjhātattā nibbutattā vigatattā paṭippassaddhattā santo upasanto vūpasanto nibbuto paṭippassaddho carissasi viharissasi iriyissasi vattissasi pālessasi yapessasi yāpessasīti – upasanto carissasi. Tenāha bhagavā –
68 “ 过去的,让它枯竭;未来的,不要有任何系著。
若于中间无所执取,你将寂静而行。”巴利 注疏 1
‘‘Yaṃ pubbe taṃ visosehi, pacchā te māhu kiñcanaṃ; Majjhe ce no gahessasi, upasanto carissasī’’ti.
所谓的“一切”,即是以一切方式、一切种类、无余、无遗而穷尽之意。所谓的“名”,指四无色蕴。所谓的“色”,指四大种及四大种所造之色。所谓的“贪着”,即是渴爱——那贪欲、染着……(中略)……非梵行的贪、不善根。所谓的“于名色上一向离贪着”,是指对于名色的贪着已完全消尽者——他离贪、无贪、舍贪、唾贪、解脱贪、断贪、出贪;离欲、无欲、舍欲、唾欲、解脱欲、断欲、出欲——这即是“于名色上一向离贪着的婆罗门”。巴利
Sabbaso nāmarūpasmiṃ vītagedhassa brāhmaṇā ti. Sabbaso ti sabbena sabbaṃ sabbathā sabbaṃ asesaṃ nissesaṃ pariyādiyanavacanametaṃ sabbasoti. Nāma nti cattāro arūpino khandhā. Rūpa nti cattāro ca mahābhūtā catunnañca mahābhūtānaṃ upādāya rūpaṃ. Gedho vuccati taṇhā. Yo rāgo sārāgo…pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṃ. Sabbaso nāmarūpasmiṃ vītagedhassa brāhmaṇā ti sabbaso nāmarūpasmiṃ vītagedhassa vigatagedhassa cattagedhassa vantagedhassa muttagedhassa pahīnagedhassa paṭinissaṭṭhagedhassa vītarāgassa vigatarāgassa cattarāgassa vantarāgassa muttarāgassa pahīnarāgassa paṭinissaṭṭharāgassāti – sabbaso nāmarūpasmiṃ vītagedhassa brāhmaṇa.
“他的漏”:有四种漏——欲漏、有漏、见漏、无明漏。“他的”:是指漏尽阿拉汉的。“他的漏不存在”:这些漏,对他而言已不存在、已不生、已不可见、已不可得,已被断除、根绝、寂静、止息,不再生起,被智慧之火所烧尽——故说“他的漏不存在”。巴利
Āsavāssa na vijjantī ti. Āsavā ti cattāro āsavā – kāmāsavo, bhavāsavo, diṭṭhāsavo, avijjāsavo. Assā ti arahato khīṇāsavassa. Na vijjantī ti ime āsavā tassa natthi na santi na saṃvijjanti nupalabbhanti pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭippassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhāti – āsavāssa na vijjanti.
那些漏——若依这些漏,便会堕入死亡的控制、死魔的控制、魔党的控制;这些漏,对于那位(佛陀)来说,已不存在、已不生起、已不可得、已不可见,已被断除、根除、平息、寂止,不再生起,被智火所烧尽——这就是“依那些漏而堕入死亡的控制”。世尊这样说道:巴利
Yehi maccuvasaṃ vaje ti yehi āsavehi maccuno vā vasaṃ gaccheyya, maraṇassa vā vasaṃ gaccheyya, mārapakkhassa vā vasaṃ gaccheyya; te āsavā tassa natthi na santi na saṃvijjanti nupalabbhanti pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭippassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhāti – yehi maccuvasaṃ vaje. Tenāha bhagavā –
69 “ 于名色上全然离贪的婆罗门,
他的诸漏已不复存在——正是依此诸漏,才会堕入死亡的控制。”巴利 注疏 1
‘‘Sabbaso nāmarūpasmiṃ, vītagedhassa brāhmaṇa; Āsavāssa na vijjanti, yehi maccuvasaṃ vaje’’ti.
随着这首偈颂的结束……“尊者,世尊是我的老师,我是弟子。”巴利
Saha gāthāpariyosānā…pe… satthā me bhante bhagavā, sāvakohamasmīti.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41