17. 彼岸道赞颂偈
17. Pārāyanatthutigāthā
小义释 · 17 段
这是世尊住在摩揭陀(Magadha)的石塔支提时所说。他应十六位侍从婆罗门之请,凡有所问,便为解答。若人于一一问中,了知其义、了知其法,并依法随法修行,必定能到达老死的彼岸。这些法是能度到彼岸的,因此此法门名为“彼岸道”。
Idamavoca bhagavā magadhesu viharanto pāsāṇake cetiye, paricārakasoḷasānaṃ brāhmaṇānaṃ ajjhiṭṭho puṭṭho puṭṭho pañhaṃ byākāsi. Ekamekassa cepi pañhassa atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammaṃ paṭipajjeyya, gaccheyyeva jarāmaraṇassa pāraṃ. ‘‘Pāraṅgamanīyā ime dhammā’’ti – tasmā imassa dhammapariyāyassa pārāyananteva adhivacanaṃ.
149
阿吉达、帝萨·弥勒(Tissametteyya)、布纳咖(Puṇṇaka)与美德古(Mettagū)。
托德咖(Dhotaka)、伍巴西瓦、难陀(Nandā),以及赫玛咖。
150
多迭亚与劫波(Todeyyakappā)二人,及智者迦土坎尼(Jatukaṇṇī)。
跋拉武特(Bhadrāvudha)与伍达亚(Udaya),及婆罗门波沙罗;
聪慧的摩卡拉迦(Mogharāja),及大仙人平吉亚。
151
他们来到佛陀面前,去见那位德行圆满的仙人;
他们探询微细的问题,来到最胜佛陀的座前。
152
他们所问的问题,佛陀受问之后,都如实作了回答。
牟尼以答疑解惑,令那些婆罗门心生满足。
153
“他们被具眼者、太阳族亲属佛陀所满足。
他们在无上智者身旁,修习梵行。
154
一一问难,循佛所教;
若能依此践行,便得由此岸度达彼岸。
155
他应由此岸渡向彼岸,修习那无上之道;
那条道正是为了到达彼岸,故名为“到彼岸”(Pārāyana)。
Ajito tissametteyyo, puṇṇako atha mettagū; Dhotako upasīvo ca, nando ca atha hemako. Todeyyakappā dubhayo, jatukaṇṇī ca paṇḍito; Bhadrāvudho udayo ca, posālo cāpi brāhmaṇo; Mogharājā ca medhāvī, piṅgiyo ca mahāisi. Ete buddhaṃ upāgacchuṃ, sampannacaraṇaṃ isiṃ; Pucchantā nipuṇe pañhe, buddhaseṭṭhaṃ upāgamuṃ. Tesaṃ buddho pabyākāsi, pañhe puṭṭho yathātathaṃ; Pañhānaṃ veyyākaraṇena, tosesi brāhmaṇe muni. Te tositā cakkhumatā, buddhenādiccabandhunā; Brahmacariyamacariṃsu, varapaññassa santike. Ekamekassa pañhassa, yathā buddhena desitaṃ; Tathā yo paṭipajjeyya, gacche pāraṃ apārato. Apārā pāraṃ gaccheyya, bhāvento maggamuttamaṃ; Maggo so pāraṃ gamanāya, tasmā pārāyanaṃ iti.
