1. 外甥优波离长老譬喻
1. Bhāgineyyupālittheraapadānaṃ
1“千位漏尽者所围绕,世间导师;
他修习远离,趋向独坐。
2“我身披羚羊皮,手持三杖;
望见那位世间导师,为比丘僧团众星拱卫。
3“将羚羊皮搭于一肩,于头顶合掌,
礼敬正自觉者后,我称叹世间导师:
4“无论是卵生、湿生、化生,还是胎生,
乌鸦等诸鸟,常行于空中。
5“一切有命众生,有想或无想;
他们全都涵摄于你的智中,悉被含容。
6“那些生于山中的香,出自雪山最胜的峰峦;
它们若与你的戒德相比,不及其一分一毫。
7“此有诸天神众的世间,已陷入愚痴的黑暗中;
当你的智慧照耀时,黑暗便被驱散。
8“犹如太阳落下时,众生沉入黑暗;
同样地,当佛陀尚未出现,世间便陷于黑暗。
9“犹如旭日东升,恒常驱散黑暗;
同样地,最胜之佛陀,你恒常摧破黑暗。
10“你精进坚定,是含天界在内世间之佛;
你以业行成就,令众人心生欢喜。
11“随喜那一切之后,莲华上大牟尼;
贤智者升入虚空,犹如鹅王翱翔于天际。
12“正自觉者、莲华上大仙,升现之后;
导师住立于虚空,宣说这些偈颂:
13此智由诸譬喻而受赞叹,与喻相俱;
我将称扬他,请听我所说。
14“他将成为天王,有十八次之多。
他将在地上获得王权三百次,统治这大地。
15“他将二十五次成为转轮王;
地方王权广大,其数不可计量;
16“历经十万劫,生于甘蔗王族;
他以乔达摩为姓,将成为世间的导师。
17“从兜率天没后,为善根所激励;
虽生于低贱种姓,将名为优波离。
18“他后来出家之后,舍离诸恶;
遍知一切漏已,无漏者将般涅槃。
19“欢喜的乔达摩佛陀,释迦子,大名闻者;
将授记他为通达律者中第一。
20“我依信出家,所作已办,已尽诸漏;
遍知一切诸漏,我安住无漏。
21“世尊慈悯于我,我善巧于律中;
欣悦于自业,我安住无漏;
22“防护于巴帝摩卡,亦防护于五根;
我总持一切律,斯为众宝之藏;
23知我功德故,世间无上导师。
我坐比丘僧众中,世尊置我于上首。
24“四无碍解,及八解脱;
六神通已亲证,佛陀之教已奉行。”
‘‘Khīṇāsavasahassehi , parivuto lokanāyako; Vivekamanuyutto so, gacchate paṭisallituṃ. ‘‘Ajinena nivatthohaṃ, tidaṇḍaparidhārako; Bhikkhusaṅghaparibyūḷhaṃ, addasaṃ lokanāyakaṃ. ‘‘Ekaṃsaṃ ajinaṃ katvā, sire katvāna añjaliṃ; Sambuddhaṃ abhivādetvā, santhaviṃ lokanāyakaṃ. ‘‘Yathāṇḍajā ca saṃsedā, opapātī jalābujā; Kākādipakkhino sabbe, antalikkhacarā sadā. ‘‘Ye keci pāṇabhūtatthi, saññino vā asaññino; Sabbe te tava ñāṇamhi, anto honti samogadhā. ‘‘Gandhā ca pabbateyyā ye, himavantanaguttame; Sabbe te tava sīlamhi, kalāyapi na yujjare. ‘‘Mohandhakārapakkhando, ayaṃ loko sadevako; Tava ñāṇamhi jotante, andhakārā vidhaṃsitā. ‘‘Yathā atthaṅgate sūriye, honti sattā tamogatā; Evaṃ buddhe anuppanne, hoti loko tamogato. ‘‘Yathodayanto ādicco, vinodeti tamaṃ sadā; Tatheva tvaṃ buddhaseṭṭha, viddhaṃsesi tamaṃ sadā. ‘‘Padhānapahitattosi , buddho loke sadevake; Tava kammābhiraddhena, tosesi janataṃ bahuṃ. ‘‘Taṃ sabbaṃ anumoditvā, padumuttaro mahāmuni; Nabhaṃ abbhuggamī dhīro, haṃsarājāva ambare. ‘‘Abbhuggantvāna sambuddho, mahesi padumuttaro; Antalikkhe ṭhito satthā, imā gāthā abhāsatha. ‘‘Yenidaṃ thavitaṃ ñāṇaṃ, opammehi samāyutaṃ; Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato. ‘‘‘Aṭṭhārasañca khattuṃ so, devarājā bhavissati; Pathabyā rajjaṃ tisataṃ, vasudhaṃ āvasissati. ‘‘‘Pañcavīsatikkhattuñca, cakkavattī bhavissati; Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ. ‘‘‘Kappasatasahassamhi, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tusitā hi cavitvāna, sukkamūlena codito; Hīnova jātiyā santo, upāli nāma hessati. ‘‘‘So pacchā pabbajitvāna, virājetvāna pāpakaṃ; Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo. ‘‘‘Tuṭṭho ca gotamo buddho, sakyaputto mahāyaso; Vinayādhigataṃ tassa, etadagge ṭhapessati’. ‘‘Saddhāyāhaṃ pabbajito, katakicco anāsavo; Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo. ‘‘Bhagavā cānukampī maṃ, vinayehaṃ visārado; Sakakammābhiraddho ca, viharāmi anāsavo. ‘‘Saṃvuto pātimokkhamhi, indriyesu ca pañcasu; Dhāremi vinayaṃ sabbaṃ, kevalaṃ ratanākaraṃ . ‘‘Mamañca guṇamaññāya, satthā loke anuttaro; Bhikkhusaṅghe nisīditvā, etadagge ṭhapesi maṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿优波离长老宣说此诸偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā upālithero imā gāthāyo abhāsitthāti.
2. 首那果离维萨长老譬喻
2. Soṇakoḷivisattheraapadānaṃ
25为无比见牟尼、世间最尊之寂然者,
我以石灰涂饰,营修经行之处。
26“我以各色鲜花铺满了经行处;
在空中撑起华盖,供养了无上佛陀。
27“合掌之后,我礼敬了善戒者;
那时,我将长厅奉献给了世尊。
28“世间无上的导师,了知我的心意;”
世尊、具眼者出于悲悯而纳受。
29“正自觉者纳受已,是为诸天神共所应供者。
在比丘僧团中安坐后,宣说了这些偈颂。
30“那位以欢喜心,施我长厅者;
我将称扬他,请听我所说。
31“当此人命终之际,那具足福德业者,
千马所驾之车,即刻现前。
32“‘以此乘具,此人将往赴天界’;”
诸天神亦将随喜,当其善业成就之时。
33“那是极珍贵、最胜的宫殿,以宝石为灰泥涂饰,
他将安住于那座具足胜妙重阁的宫殿。”
34“三万劫中,他将于天界享乐;
他将于二十五劫中,成为天王。
35“他将七十七次成为转轮王。
他名为耶输陀罗,皆同此一名。
36“受用两种成就,令福德积聚增长,
于第二十八劫,他将成为转轮王。
37彼处亦有毗首羯磨所造之殊胜宫殿,
十种喧声不绝于耳,将安住于城市中央。
38“自今而后无量劫中,将有一位具大神力的国王,
名为甘蔗王的国王,将出现于此国土。
39“在一万六千位妃子中,她最为殊胜。
这位出身高贵的刹帝利女,将诞育九位王子。
40“诞育九位王子之后,这位刹帝利女便将辞世。
这位年轻可爱的少女,将登上王后之位。
41“取悦甘蔗王之后,少女将求得一愿;
得愿之后,那位少女将令诸子被逐。
42“他们全被驱逐之后,将前往那座无上的山城;
所有人都因种姓分裂的危险,而与各自的姊妹共住。
43“有一位少女会被种种疾病所困缚;
诸刹帝利心想:“愿我等种姓不致断灭。”于是便将把她埋葬。
44“刹帝利将她掘出之后,将与她共住;
那时,将有起于甘蔗王族的分裂。
45“他们的后嗣,将成为拘利亚族;
于彼处,他将受用无量人间福乐。
46“从该身没后,将生天界。
在那里,他将获得殊胜而可意的天宫。
47“从天界殁后,为善根所策励;
来到人间,他将名为索那。
48“精进勤勉,心意专注,于导师的教法中奋励修行;
遍知一切漏已,无漏者将般涅槃。
49‘无边见之世尊,乔达摩——释迦族中雄牛;
殊胜智之大雄,将彼安立于最上之处。’
50雨落四指深,无风吹动草地空地;
精勤瑜伽者立于斯,此上更无彼岸可至。
51“于最上调御中已得调伏,我心善住;
一切重担已卸,我已涅槃无漏。
52“鸯耆罗沙大龙,犹如善生雄狮;
在比丘僧团中坐定之后,他便将我安立为最上首。
53“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
如是,具寿索那·果利维萨长老宣说了这些偈颂。
‘‘Anomadassissa munino, lokajeṭṭhassa tādino; Sudhāya lepanaṃ katvā, caṅkamaṃ kārayiṃ ahaṃ. ‘‘Nānāvaṇehi pupphehi, caṅkamaṃ santhariṃ ahaṃ; Ākāse vitānaṃ katvā, bhojayiṃ buddhamuttamaṃ. ‘‘Añjaliṃ paggahetvāna, abhivādetvāna subbataṃ ; Dīghasālaṃ bhagavato, niyyādesimahaṃ tadā. ‘‘Mama saṅkappamaññāya, satthā loke anuttaro; Paṭiggahesi bhagavā, anukampāya cakkhumā. ‘‘Paṭiggahetvāna sambuddho, dakkhiṇeyyo sadevake; Bhikkhusaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha. ‘‘‘Yo so haṭṭhena cittena, dīghasālaṃ adāsi me; Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato. ‘‘‘Imassa maccukālamhi, puññakammasamaṅgino; Sahassayuttassaratho, upaṭṭhissati tāvade. ‘‘‘Tena yānenayaṃ poso, devalokaṃ gamissati; Anumodissare devā, sampatte kusalabbhave . ‘‘‘Mahārahaṃ byamhaṃ seṭṭhaṃ, ratanamattikalepanaṃ; Kūṭāgāravarūpetaṃ, byamhaṃ ajjhāvasissati. ‘‘‘Tiṃsakappasahassāni, devaloke ramissati; Pañcavīsati kappāni, devarājā bhavissati. ‘‘‘Sattasattatikkhattuñca, cakkavattī bhavissati; Yasodharasanāmā te, sabbepi ekanāmakā. ‘‘‘Dve sampattī anubhotvā, vaḍḍhetvā puññasañcayaṃ; Aṭṭhavīsatikappamhi, cakkavattī bhavissati. ‘‘‘Tatrāpi byamhaṃ pavaraṃ, vissakammena māpitaṃ; Dasasaddāvivittaṃ taṃ, puramajjhāvasissati. ‘‘‘Aparimeyye ito kappe, bhūmipālo mahiddhiko; Okkāko nāma nāmena, rājā raṭṭhe bhavissati. ‘‘‘Soḷasitthisahassānaṃ, sabbāsaṃ pavarā ca sā ; Abhijātā khattiyānī, nava putte janessati. ‘‘‘Nava putte janetvāna, khattiyānī marissati; Taruṇī ca piyā kaññā, mahesittaṃ karissati. ‘‘‘Okkākaṃ tosayitvāna, varaṃ kaññā labhissati; Varaṃ laddhāna sā kaññā, putte pabbājayissati. ‘‘‘Pabbājitā ca te sabbe, gamissanti naguttamaṃ; Jātibhedabhayā sabbe, bhaginīhi vasissare . ‘‘‘Ekā ca kaññā byādhīhi, bhavissati parikkhatā ; Mā no jāti pabhijjīti, nikhaṇissanti khattiyā. ‘‘‘Khattiyo nīharitvāna, tāya saddhiṃ vasissati; Bhavissati tadā bhedo, okkākakulasambhavo. ‘‘‘Tesaṃ pajā bhavissanti, koḷiyā nāma jātiyā; Tattha mānusakaṃ bhogaṃ, anubhossatinappakaṃ. ‘‘‘Tamhā kāyā cavitvāna, devalokaṃ gamissati; Tatrāpi pavaraṃ byamhaṃ, labhissati manoramaṃ. ‘‘‘Devalokā cavitvāna, sukkamūlena codito; Āgantvāna manussattaṃ, soṇo nāma bhavissati. ‘‘‘Āraddhavīriyo pahitatto, padahaṃ satthu sāsane; Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo. ‘‘‘Anantadassī bhagavā, gotamo sakyapuṅgavo; Visesaññū mahāvīro, aggaṭṭhāne ṭhapessati’. ‘‘Vuṭṭhamhi deve caturaṅgulamhi, tiṇe anileritaaṅgaṇamhi; Ṭhatvāna yogassa payuttatādino, tatottariṃ pāramatā na vijjati. ‘‘Uttame damathe danto, cittaṃ me supaṇīhitaṃ; Bhāro me ohito sabbo, nibbutomhi anāsavo. ‘‘Aṅgīraso mahānāgo, abhijātova kesarī; Bhikkhusaṅghe nisīditvā, etadagge ṭhapesi maṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. Itthaṃ sudaṃ āyasmā soṇo koḷiviso thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3. 咖离果达之子跋提长老——譬喻
3. Kāḷigodhāputtabhaddiyattheraapadānaṃ
54“心怀慈悯的大牟尼——莲华上正自觉者;
一切众生皆前往依止,这位世间的最上导师。
55“米饭、糕点与嚼食,种种可食之物、饮料与食物;
众人皆向这无上的福田,供养导师。
56“我也当行此布施,献予如是的安住者、天中之天;
邀请了最胜的佛陀,以及无上的僧团。
57“这些被我差遣的人,邀请了如来;
以及整个比丘僧团,那无上的福田。
58十万金座,上敷羊毛之毯;
棉褥花毡相叠,亚麻棉布俱陈。
我铺设了这珍贵庄严、堪配佛陀的座位。
59“莲华上——世间解,天中之天,人中最胜者;
由比丘僧团簇拥着,来到我的门前。
60“前去迎接正自觉者,世间怙主,声誉广被者;
我以净信心与喜悦心,奉献了这座会堂。
61“于十万比丘,及佛陀、世间导师;
我以净信心与喜悦心,供养了最上妙的食物。
62“莲华上佛,世间解,诸供养之受纳者;
于比丘僧中安坐已,乃说如是诸偈:
63此座何人施,金色牛毛褥铺陈;
我将称扬他,请听我所说。
64“他将七十四次成为天王;
被天女众围绕,受用种种福乐。
65“他将统治一千地方王国,安住于大地;
又五十一度,成为转轮王。
66“于一切生趣中,他将生于高贵家族;
后来他出家,为善根所激励;
名为跋提,他将成为导师的弟子。
67“我致力于远离,安住于边鄙的住处;
我已证一切果,今日尽舍诸烦恼。
68“遍知我之一切,一切知者、世间导师;
坐于比丘僧众中,将我安立于第一。
69“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Padumuttarasambuddhaṃ , mettacittaṃ mahāmuniṃ; Upeti janatā sabbā, sabbalokagganāyakaṃ. ‘‘Sattukañca baddhakañca , āmisaṃ pānabhojanaṃ; Dadanti satthuno sabbe, puññakkhette anuttare. ‘‘Ahampi dānaṃ dassāmi, devadevassa tādino; Buddhaseṭṭhaṃ nimantetvā, saṅghampi ca anuttaraṃ. ‘‘Uyyojitā mayā cete, nimantesuṃ tathāgataṃ; Kevalaṃ bhikkhusaṅghañca, puññakkhettaṃ anuttaraṃ. ‘‘Satasahassapallaṅkaṃ, sovaṇṇaṃ gonakatthataṃ; Tūlikāpaṭalikāya, khomakappāsikehi ca; Mahārahaṃ paññāpayiṃ, āsanaṃ buddhayuttakaṃ. ‘‘Padumuttaro lokavidū, devadevo narāsabho; Bhikkhusaṅghaparibyūḷho, mama dvāramupāgami. ‘‘Paccuggantvāna sambuddhaṃ, lokanāthaṃ yasassinaṃ; Pasannacitto sumano, abhināmayiṃ saṅgharaṃ . ‘‘Bhikkhūnaṃ satasahassaṃ, buddhañca lokanāyakaṃ; Pasannacitto sumano, paramannena tappayiṃ. ‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho; Bhikkhusaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha. ‘‘‘Yenidaṃ āsanaṃ dinnaṃ, sovaṇṇaṃ gonakatthataṃ; Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato. ‘‘‘Catusattatikkhattuṃ so, devarajjaṃ karissati; Anubhossati sampattiṃ, accharāhi purakkhato. ‘‘‘Padesarajjaṃ sahassaṃ, vasudhaṃ āvasissati; Ekapaññāsakkhattuñca, cakkavattī bhavissati. ‘‘‘Sabbāsu bhavayonīsu, uccākulī bhavissati; So ca pacchā pabbajitvā, sukkamūlena codito; Bhaddiyo nāma nāmena, hessati satthu sāvako. ‘‘‘Vivekamanuyuttomhi, pantasenanivāsahaṃ; Phalañcādhigataṃ sabbaṃ, cattaklesomhi ajjahaṃ. ‘‘‘Mama sabbaṃ abhiññāya, sabbaññū lokanāyako; Bhikkhusaṅghe nisīditvā, etadagge ṭhapesi maṃ’. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
据说,具寿跋提·咖离果达之子长老如此说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bhaddiyo kāḷigodhāya putto thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4. 散尼他巴咖长老譬喻
4. Sanniṭṭhāpakattheraapadānaṃ
70“我在林野间搭起小屋,安住于山间;
于有所得与无所得中知足,于名誉与不名誉亦然。
71“莲华上佛,世间解,诸供养之受纳者;
与十万心得自在者俱,来至我前。
72“这位已来到的大龙,名为“水生至胜”者;
铺设草座之后,我便供养了导师。
73“净信喜悦,我以阿曼达果与饮用水,
以清净心,供养正直者。
74“于百千劫前,我所行之布施,
我不见恶趣,这是阿曼达果的果报。
75“四十一劫前,我曾是降伏敌者;
具足七宝,具大威力的转轮王。
76“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Araññe kuṭikaṃ katvā, vasāmi pabbatantare; Lābhālābhena santuṭṭho, yasena ayasena ca. ‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho; Vasīsatasahassehi , āgacchi mama santikaṃ. ‘‘Upāgataṃ mahānāgaṃ , jalajuttamanāmakaṃ; Tiṇasantharaṃ paññāpetvā, adāsiṃ satthuno ahaṃ. ‘‘Pasannacitto sumano, āmaṇḍaṃ pānīyañcahaṃ; Adāsiṃ ujubhūtassa, vippasannena cetasā. ‘‘Satasahassito kappe , yaṃ dānamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, āmaṇḍassa idaṃ phalaṃ. ‘‘Ekatālīsakappamhi, eko āsiṃ arindamo; Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿散尼他巴咖长老宣说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sanniṭṭhāpako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5. 五手长老譬喻
5. Pañcahatthiyattheraapadānaṃ
77“名为善慧的正自觉者,行于市集之中;
目光低垂,言谈节制,具足正念,守护诸根。
78五束青莲本为饰我发髻,
我今欢喜,亲手以此供佛。
79“那些花,化作了导师的华盖;
(那些花)归向那位大龙,如同弟子归向老师。
80三万劫前我曾献花,自此不堕诸恶趣;
我不曾经历恶趣,这是供养佛陀的果报。
81“距今二千劫前,曾有五位刹帝利。
他们皆名为哈提亚,是具大威力的转轮王们。
82“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Sumedho nāma sambuddho, gacchate antarāpaṇe; Okkhittacakkhu mitabhāṇī, satimā saṃvutindriyo. ‘‘Pañca uppalahatthāni, āveḷatthaṃ ahaṃsu me; Tena buddhaṃ apūjesiṃ, pasanno sehi pāṇibhi. ‘‘Āropitā ca te pupphā, chadanaṃ assu satthuno; Samādhiṃsu mahānāgaṃ, sissā ācariyaṃ yathā. ‘‘Tiṃsakappasahassamhi , yaṃ pupphamabhiropayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Ito vīsakappasate, ahesuṃ pañca khattiyā; Hatthiyā nāma nāmena, cakkavattī mahabbalā. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
据说,具寿五手长老宣说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pañcahatthiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6. 巴度玛差达尼亚长老譬喻
6. Padumacchadaniyattheraapadānaṃ
83“当世间保护者、毗婆尸无上士般涅槃时,
我手执盛开的莲花,将它置于火葬堆上。
84“当那(莲花)被安放于火葬堆之时,(它)升向虚空、升向天际;
(莲花)于空中作覆盖,为彼火葬堆施荫护。
85“自我以花供养以来,已历九十一劫;
我不曾经历恶趣,这是供养佛陀的果报。
86“四十七劫前,有位名为巴度密沙拉;
他为四境征服者,是具大神力的转轮王。
87“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Nibbute lokanāthamhi, vipassimhaggapuggale; Suphullapadumaṃ gayha, citamāropayiṃ ahaṃ. ‘‘Āropite ca citake, vehāsaṃ nabhamuggami; Ākāse chadanaṃ katvā, citakamhi adhārayi. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Sattatālīsito kappe, padumissaranāmako; Cāturanto vijitāvī, cakkavattī mahabbalo. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿巴度玛差达尼亚长老诵出了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā padumacchadaniyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti;
7. 施卧具长老譬喻
7. Sayanadāyakattheraapadānaṃ
88我为慈心如是之悉达多世尊,敷设胜妙卧床;
复以诸般布帛,铺陈其上,周遍端严。
89“世尊接受了如法的坐卧具;
从卧具起身后,胜者升入虚空。
90“九十四劫前,我供养了那卧具;
我不见恶趣,此是卧具之果报。
91“五十一劫前,有位名叫瓦拉咖·提婆者;
具足七宝,具大威力的转轮王。
92“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Siddhatthassa bhagavato, mettacittassa tādino; Sayanaggaṃ mayā dinnaṃ, dussabhaṇḍehi atthataṃ. ‘‘Paṭiggahesi bhagavā, kappiyaṃ sayanāsanaṃ; Uṭṭhāya sayanā tamhā, vehāsaṃ uggamī jino. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ sayanamadāsahaṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, sayanassa idaṃ phalaṃ. ‘‘Ekapaññāsito kappe, varako devasavhayo; Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿施卧具长老宣说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sayanadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
8. 经行处施长老譬喻
8. Caṅkamanadāyakattheraapadānaṃ
93为见义牟尼、世间最胜如者,
我以砖块垒砌,营成此经行之处。
94经行之道高五拉他那,砌筑精良;
长满百肘,可资修习,悦目怡心。
95“世尊,这位见义的人中至尊,接受了;
他握沙在手,诵出这些偈颂:
96“以此布施之沙,及此善作的经行处;
他将享用七宝具足的河滩。
97“三劫之中,于诸天界,他行天王之治。
他将享受殊胜的成就,为天女众所前导围绕。
98“来到人间,他将成为国中之王;
将三次成为转轮王,成为大地之主。”
99“一千八百劫前,我曾造作此业;
我不见恶趣,此即经行之果。
100“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Atthadassissa munino, lokajeṭṭhassa tādino; Iṭṭhakāhi cinitvāna, caṅkamaṃ kārayiṃ ahaṃ. ‘‘Uccato pañcaratanaṃ, caṅkamaṃ sādhumāpitaṃ; Āyāmato hatthasataṃ, bhāvanīyyaṃ manoramaṃ. ‘‘Paṭiggahesi bhagavā, atthadassī naruttamo; Hatthena pulinaṃ gayha, imā gāthā abhāsatha. ‘‘‘Iminā pulinadānena, caṅkamaṃ sukatena ca; Sattaratanasampannaṃ, pulinaṃ anubhossati. ‘‘‘Tīṇi kappāni devesu, devarajjaṃ karissati; Anubhossati sampattiṃ, accharāhi purakkhato. ‘‘‘Manussalokamāgantvā , rājā raṭṭhe bhavissati; Tikkhattuṃ cakkavattī ca, mahiyā so bhavissati’. ‘‘Aṭṭhārase kappasate, yaṃ kammamakariṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, caṅkamassa idaṃ phalaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,据说具寿经行施者长老宣说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā caṅkamanadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
9. 须婆达长老譬喻
9. Subhaddattheraapadānaṃ
101“莲华上佛,世间解,诸供养之受纳者;
救度了众人之后,大名声者便般涅槃。
102“正自觉者般涅槃时,十千世界为之震动;
大众云集,诸天神亦于此时前来集会。
103“旃檀满盈,更以多伽罗与素馨;
心怀欢喜、满心欢悦,我将其奉予人中最上者。
104“世间无上导师,了知我心中所念;
正自觉者安卧之时,宣说了这些偈颂。
105“‘在我临终的时刻,以香花鬘覆盖我身者;
我将称扬他,请听我所说。
106此人从此舍身命,即当往生兜率天;
于彼为王受乐已,复当转生化乐天。
107“‘依此善巧方便,施供最殊胜的花鬘;’
他于己业心满意足,将得享成就。
108“此人将再度生于兜率天身;
从彼天身死没后,他将转生人界。
109“释迦之子大龙,于含天界之世间,最为殊胜;
觉悟众多众生后,具眼者将般涅槃。
110尔时彼寂静者,为善根所策励而来;
趋近正等觉前,尔时当发问。
111“正自觉者、一切知者、世间导师,令我欢喜之后;
了知福业之后,他将开显诸谛。
112“此问既已提起,他便心意满足,一心专注;
礼敬导师后,他将求请出家。
113“见他内心净信,因自业而感满足;
精通最上道的佛陀,将度他出家。
114“此人于正自觉者的教法中精勤之后,
遍知一切漏已,无漏者将般涅槃。
‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho; Janataṃ uddharitvāna, nibbāyati mahāyaso. ‘‘Nibbāyante ca sambuddhe, dasasahassi kampatha; Janakāyo mahā āsi, devā sannipatuṃ tadā. ‘‘Candanaṃ pūrayitvāna, tagarāmallikāhi ca; Haṭṭho haṭṭhena cittena, āropayiṃ naruttamaṃ. ‘‘Mama saṅkappamaññāya, satthā loke anuttaro; Nipannakova sambuddho, imā gāthā abhāsatha. ‘‘‘Yo me pacchimake kāle, gandhamālena chādayi; Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato. ‘‘‘Ito cuto ayaṃ poso, tusitakāyaṃ gamissati; Tattha rajjaṃ karitvāna, nimmānaṃ so gamissati. ‘‘‘Eteneva upāyena, datvā mālaṃ varuttamaṃ; Sakakammābhiraddho so, sampattiṃ anubhossati. ‘‘‘Punāpi tusite kāye, nibbattissatiyaṃ naro; Tamhā kāyā cavitvāna, manussattaṃ gamissati. ‘‘‘Sakyaputto mahānāgo, aggo loke sadevake; Bodhayitvā bahū satte, nibbāyissati cakkhumā. ‘‘‘Tadā sopagato santo, sukkamūlena codito; Upasaṅkamma sambuddhaṃ, pañhaṃ pucchissati tadā. ‘‘‘Hāsayitvāna sambuddho, sabbaññū lokanāyako; Puññakammaṃ pariññāya, saccāni vivarissati. ‘‘‘Āraddho ca ayaṃ pañho, tuṭṭho ekaggamānaso; Satthāraṃ abhivādetvā, pabbajjaṃ yācayissati. ‘‘‘Pasannamānasaṃ disvā, sakakammena tositaṃ; Pabbājessati so buddho, aggamaggassa kovido. ‘‘‘Vāyamitvānayaṃ poso, sammāsambuddhasāsane; Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo’.
115宿业相应,一心善定;
我为佛之亲子,法所生,善所化。
116亲近法王已,我启无上问;
彼为解斯义,引我入法流。
117“我悟解他的法之后,便欢喜安住于教法之中。
遍知一切诸漏后,我安住于无漏。
118百千劫后,莲华最胜导师;
无取著而般涅槃,如灯油尽而灭。
119“其塔高七由旬,以种种珍宝建成;
我在那里供养了那一切吉祥而悦意的旗帜。
120“迦叶佛的上首弟子,名为提舍;
他是我的亲生儿子,是胜者教法的继承者。
121我以卑劣之心,向他说出不祥之语;
由此业果报,后来于我却是吉祥。
122“在乌波婆答那的娑罗林,于最后的卧处,牟尼
大雄、利益者、悲愍者、胜者,令我出家。
123“今日即得出家,今日即得具足戒。
今日即在两足尊面前,入般涅槃。
124“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Pubbakammena saṃyutto, ekaggo susamāhito; Buddhassa oraso putto, dhammajomhi sunimmito. ‘‘Dhammarājaṃ upagamma, apucchiṃ pañhamuttamaṃ; Kathayanto ca me pañhaṃ, dhammasotaṃ upānayi. ‘‘Tassāhaṃ dhammamaññāya, vihāsiṃ sāsane rato; Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo. ‘‘Satasahassito kappe, jalajuttamanāyako; Nibbāyi anupādāno, dīpova telasaṅkhayā. ‘‘Sattayojanikaṃ āsi, thūpañca ratanāmayaṃ; Dhajaṃ tattha apūjesiṃ, sabbabhaddaṃ manoramaṃ. ‘‘Kassapassa ca buddhassa, tisso nāmaggasāvako; Putto me oraso āsi, dāyādo jinasāsane. ‘‘Tassa hīnena manasā, vācaṃ bhāsiṃ abhaddakaṃ; Tena kammavipākena, pacchā me āsi bhaddakaṃ . ‘‘Upavattane sālavane, pacchime sayane muni; Pabbājesi mahāvīro, hito kāruṇiko jino. ‘‘Ajjeva dāni pabbajjā, ajjeva upasampadā; Ajjeva parinibbānaṃ, sammukhā dvipaduttame. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿须跋陀罗长老宣说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā subhaddo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
10. 准陀长老譬喻
10. Cundattheraapadānaṃ
125为悉达多世尊,为世间最胜、如如安住者,
我备办供物,以茉莉花覆盖而献。
126“那花完成后,我便供于佛陀;
又举起剩余的花,敬奉佛陀。
127“如纯金所成,佛陀,世间无上导师;
以净信心与欢喜之心,我供养了花鬘。
128“已度疑惑的正自觉者,为诸已渡暴流者所共尊崇;
于比丘僧团中坐定后,宣说了这些偈颂。
129花供散天香,有人曾赠我;
我将称扬他,请听我所说。
130“‘此人从此命终,为诸天神众所拥戴;
“‘鲜花簇拥围绕,当生天界之中。
131“‘他的宫殿高耸,以黄金与宝石所成;
天宫将显现,由福德之业所成。
132“他将七十四次成为天王;
享受胜妙成就,为天女众所围绕。
133“他将于地上执掌王权三百次,统御大地。
“又将七十五度,成为转轮王。
134“他将名为难胜,成为人主;
受用了那样的福德之后,他依凭自己的业。
135“不堕恶趣,他将往生人界;
他所积聚的黄金,不下百俱胝。
136“他将降生母胎,成为一位婆罗门;
他是瓦甘答子,具足智慧,是舍利所生的爱子。
137“他日后将出家,在昂其拉萨的教法中修学;
他将名为小准陀,成为导师的弟子。
138“他身为沙弥,将成为漏尽者;
遍知一切漏已,无漏者将般涅槃。
139“我曾侍奉大雄者,亦侍奉众多贤善者;
我也曾侍奉兄长,为证得无上义。
140“我于侍奉兄长后,将遗骨置于钵中;
我将它奉献给正自觉者,世间最上者、人中之雄。
141“佛陀以双手将它高高擎起,在人天世间;
演示这舍利的同时,称扬了上首弟子。
142“我心已善解脱,信心已得确立;
遍知一切漏已,我住无漏;
143“无碍解既证得,诸解脱亦已亲触。
六神通已亲证,佛陀之教已奉行。”
‘‘Siddhatthassa bhagavato, lokajeṭṭhassa tādino; Agghiyaṃ kārayitvāna, jātipupphehi chādayiṃ. ‘‘Niṭṭhāpetvāna taṃ pupphaṃ, buddhassa upanāmayiṃ; Pupphāvasesaṃ paggayha, buddhassa abhiropayiṃ. ‘‘Kañcanagghiyasaṅkāsaṃ , buddhaṃ lokagganāyakaṃ; Pasannacitto sumano, pupphagghiyamupānayiṃ. ‘‘Vitiṇṇakaṅkho sambuddho, tiṇṇoghehi purakkhato; Bhikkhusaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha. ‘‘‘Dibbagandhaṃ pavāyantaṃ, yo me pupphagghiyaṃ adā; Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato. ‘‘‘Ito cuto ayaṃ poso, devasaṅghapurakkhato; Jātipupphehi parikiṇṇo, devalokaṃ gamissati. ‘‘‘Ubbiddhaṃ bhavanaṃ tassa, sovaṇṇañca maṇīmayaṃ; Byamhaṃ pātubhavissati, puññakammappabhāvitaṃ. ‘‘‘Catusattatikkhattuṃ so, devarajjaṃ karissati; Anubhossati sampattiṃ, accharāhi purakkhato. ‘‘‘Pathabyā rajjaṃ tisataṃ, vasudhaṃ āvasissati; Pañcasattatikkhattuñca, cakkavattī bhavissati. ‘‘‘Dujjayo nāma nāmena, hessati manujādhipo; Anubhotvāna taṃ puññaṃ, sakakammaṃ apassito . ‘‘‘Vinipātaṃ agantvāna, manussattaṃ gamissati; Hiraññaṃ tassa nicitaṃ, koṭisatamanappakaṃ. ‘‘‘Nibbattissati yonimhi, brāhmaṇe so bhavissati; Vaṅgantassa suto dhīmā, sāriyā oraso piyo. ‘‘‘So ca pacchā pabbajitvā, aṅgīrasassa sāsane; Cūḷacundoti nāmena, hessati satthu sāvako. ‘‘‘Sāmaṇerova so santo, khīṇāsavo bhavissati; Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo’. ‘‘Upaṭṭhahiṃ mahāvīraṃ, aññe ca pesale bahū; Bhātaraṃ me cupaṭṭhāsiṃ, uttamatthassa pattiyā. ‘‘Bhātaraṃ me upaṭṭhitvā, dhātuṃ pattamhi ohiya ; Sambuddhaṃ upanāmesiṃ, lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ. ‘‘Ubho hatthehi paggayha, buddho loke sadevake; Sandassayanto taṃ dhātuṃ, kittayi aggasāvakaṃ. ‘‘Cittañca suvimuttaṃ me, saddhā mayhaṃ patiṭṭhitā; Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo. ‘‘Paṭisambhidānuppattā, vimokkhāpi ca phassitā ; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿准陀长老宣说这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā cundo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
优波离、索那、跋提,桑尼他巴咖与哈提亚;
屋顶、卧处与经行处,须跋陀罗名为准陀;
一百四十偈颂,又加四偈。
Upāli soṇo bhaddiyo, sanniṭṭhāpakahatthiyo; Chadanaṃ seyyacaṅkamaṃ, subhaddo cundasavhayo; Gāthāsataṃ satālīsaṃ , catasso ca taduttari.