1. 上伞长老譬喻
1. Atichattiyattheraapadānaṃ
1“当世尊、见义者、人中最上者般涅槃时,
我造作伞上伞,供奉于塔上。
2时时前来,稽首世间导师;
制花为盖,安置于伞上。
3“于一千七百劫中,我作天王;
我不生于人间,这是供养塔的果报。
4“四无碍解,及八解脱;
六神通已亲证,佛陀之教已奉行。”
‘‘Parinibbute bhagavati, atthadassīnaruttame; Chattātichattaṃ kāretvā, thūpamhi abhiropayiṃ. ‘‘Kālena kālamāgantvā, namassiṃ lokanāyakaṃ ; Pupphacchadanaṃ katvāna, chattamhi abhiropayiṃ. ‘‘Sattarase kappasate, devarajjamakārayiṃ; Manussattaṃ na gacchāmi, thūpapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如此,具寿上伞长老宣说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā atichattiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
2. 探巴罗巴咖长老譬喻
2. Thambhāropakattheraapadānaṃ
5“于世间怙主、见法者人中牛王般涅槃时,
于最胜佛陀的塔庙,我竖起了旗杆。
6“造好梯子后,我登上了最胜之塔;
取了茉莉花,我供养于塔上。
7“啊!佛陀!啊!正法!啊!我们导师的成就!
我不曾知有恶趣,这就是供养塔的果报。
8九十四劫之前,十六国王皆号塔顶;
皆具大威力,为转轮王。
9“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Nibbute lokanāthamhi, dhammadassīnarāsabhe; Āropesiṃ dhajatthambhaṃ, buddhaseṭṭhassa cetiye. ‘‘Nisseṇiṃ māpayitvāna, thūpaseṭṭhaṃ samāruhiṃ; Jātipupphaṃ gahetvāna, thūpamhi abhiropayiṃ. ‘‘Aho buddho aho dhammo, aho no satthu sampadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, thūpapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Catunnavutito kappe, thūpasīkhasanāmakā; Soḷasāsiṃsu rājāno, cakkavattī mahabbalā. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如此,据说具寿探跋罗巴咖长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā thambhāropako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3. 作栏楯长老譬喻
3. Vedikārakattheraapadānaṃ
10“当世间怙主——最上的悦意见者般涅槃时,
我以净信心与喜悦心,造了珍珠台座。
11“以众宝珠围绕,我造了最殊胜的台座;
为栏楯大作供养后,我即于彼处而命终。
12“无论我投生于何处,天界或是人间,
他们于虚空中持宝珠而行,此是福业所感之果。
13一千六百劫前,曾有三十六王,名曰宝珠光明,
皆具大威德,为转轮王。
14“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Nibbute lokanāthamhi, piyadassīnaruttame; Pasannacitto sumano, muttāvedimakāsahaṃ. ‘‘Maṇīhi parivāretvā, akāsiṃ vedimuttamaṃ; Vedikāya mahaṃ katvā, tattha kālaṅkato ahaṃ. ‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ; Maṇī dhārenti ākāse, puññakammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Soḷasito kappasate, maṇippabhāsanāmakā; Chattiṃsāsiṃsu rājāno, cakkavattī mahabbalā. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,尊者作栏楯长老曾宣说这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vedikārako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4. 萨巴利瓦利亚长老譬喻
4. Saparivāriyattheraapadānaṃ
15莲华上胜者,世间最尊人牛王;
如大火聚炽燃而息,正觉者般涅槃。
16大雄既般涅槃,广塔于焉耸起;
群生远来虔奉,最胜舍利殿中。
17“心净且喜悦,我造作了这栴檀平台。
那时,也显现出与佛塔相称的塔身。
18“在“有”中投生时,或在天界,或在人间;
我看不到自己有任何低劣之处,这是过去业所结的果报。
19“从此一千五百劫之前,有八人出世;
他们皆名为萨末多,都是具大威力的转轮王。
20“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Padumuttaro nāma jino, lokajeṭṭho narāsabho; Jalitvā aggikkhandhova, sambuddho parinibbuto. ‘‘Nibbute ca mahāvīre, thūpo vitthāriko ahu; Dūratova upaṭṭhenti, dhātugehavaruttame. ‘‘Pasannacitto sumano, akaṃ candanavedikaṃ; Dissati thūpakhandho ca , thūpānucchaviko tadā. ‘‘Bhave nibbattamānamhi, devatte atha mānuse; Omattaṃ me na passāmi, pubbakammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Pañcadasakappasate , ito aṭṭha janā ahuṃ; Sabbe samattanāmā te, cakkavattī mahabbalā. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿长老偕其随众,宣说此诸偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā saparivāriyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5. 优摩花长老譬喻
5. Umāpupphiyattheraapadānaṃ
21当受世间崇奉、堪受供养的悉达多世尊般涅槃时,
大塔之庆应时而兴。
22“在大仙悉达多的盛大典礼正在进行之际,
我手持乌玛花,供奉于塔。
23“自从我以那花行供养以来,历经九十四劫,
我不曾知有恶趣,这就是供养塔的果报。
24“从此第九劫,曾有诸名为索马天瓦者。
有八十五位国王,皆为转轮王,具大威力。
25“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Nibbute lokamahite , āhutīnaṃ paṭiggahe; Siddhatthamhi bhagavati, mahāthūpamaho ahu. ‘‘Mahe pavattamānamhi, siddhatthassa mahesino; Umāpupphaṃ gahetvāna, thūpamhi abhiropayiṃ. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, thūpapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Ito ca navame kappe, somadevasanāmakā; Pañcāsītisu rājāno, cakkavattī mahabbalā. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿优摩花长老宣说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā umāpupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6. 涂香施长老譬喻
6. Anulepadāyakattheraapadānaṃ
26我为无比见牟尼,营建菩提之座;
奉上灰泥一团,亲手涂抹其上。
27“见此善作之业,那位具无比见的人中至上者——
导师立于比丘僧团中,便说此偈:
28“以此涂白之业、意愿与誓愿,
享受成就之后,他将作苦的终结。
29“我容色清澄,一心善定;
我于正自觉者的教法中,持此最后身。
30“从此百劫之前,圆满无缺之时;
我名萨跋喀那王,乃大力转轮王。
31“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Anomadassīmunino , bodhivedimakāsahaṃ; Sudhāya piṇḍaṃ datvāna, pāṇikammaṃ akāsahaṃ. ‘‘Disvā taṃ sukataṃ kammaṃ, anomadassī naruttamo; Bhikkhusaṅghe ṭhito satthā, imaṃ gāthaṃ abhāsatha. ‘‘‘Iminā sudhakammena, cetanāpaṇidhīhi ca; Sampattiṃ anubhotvāna, dukkhassantaṃ karissati’. ‘‘Pasannamukhavaṇṇomhi , ekaggo susamāhito; Dhāremi antimaṃ dehaṃ, sammāsambuddhasāsane. ‘‘Ito kappasate āsiṃ, paripuṇṇe anūnake ; Rājā sabbaghano nāma, cakkavattī mahabbalo. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如上所述,尊者涂香施长老诵出了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā anulepadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7. 施道长老譬喻
7. Maggadāyakattheraapadānaṃ
32“渡过小溪后,具眼者前往林中;
我见到了那位正自觉者,具足殊胜相的悉达多。
33“手持锄头与竹篮,将那条路修整平坦;
礼敬导师之后,我令自心清净。
34“从九十四劫前,我所作的那个业;
我不见有恶趣,这是布施道路的果报。
35“五十七劫前,我曾是一位人主;
名唤苏帕布德,他是众生的导师、人中之王。
36“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Uttaritvāna nadikaṃ, vanaṃ gacchati cakkhumā; Tamaddasāsiṃ sambuddhaṃ, siddhatthaṃ varalakkhaṇaṃ. ‘‘Kudāla piṭakamādāya, samaṃ katvāna taṃ pathaṃ; Satthāraṃ abhivādetvā, sakaṃ cittaṃ pasādayiṃ. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, maggadānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Sattapaññāsakappamhi, eko āsiṃ janādhipo; Nāmena suppabuddhoti, nāyako so narissaro. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿施道长老确实宣说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā maggadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
8. 施木板长老譬喻
8. Phalakadāyakattheraapadānaṃ
37“我昔为造车师,善巧于木工之业;
我将檀香木制成板,供养世间之亲。
38“此天宫光辉闪耀,纯以善造黄金所成;
象乘、马乘、天乘,悉皆现前侍立。
39“宫殿与轿舆,皆随所欲而生起。
此不动摇的珍宝是我的,这便是供奉木板的果报。
40“从九十一劫前,我以此木板作供养以来,
我不知何为恶趣,这便是木板的果报。
41“在五十七劫中,有四位名为所化者;
具足七宝、有大威力的转轮王。
42“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Yānakāro pure āsiṃ, dārukamme susikkhito; Candanaṃ phalakaṃ katvā, adāsiṃ lokabandhuno. ‘‘Pabhāsati idaṃ byamhaṃ, suvaṇṇassa sunimmitaṃ; Hatthiyānaṃ assayānaṃ, dibbayānaṃ upaṭṭhitaṃ. ‘‘Pāsādā sivikā ceva, nibbattanti yadicchakaṃ; Akkhubbhaṃ ratanaṃ mayhaṃ, phalakassa idaṃ phalaṃ. ‘‘Ekanavutito kappe, phalakaṃ yamahaṃ dadiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, phalakassa idaṃ phalaṃ. ‘‘Sattapaññāsakappamhi, caturo nimmitāvhayā; Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿施木板者长老宣说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā phalakadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
9. 瓦丹萨基亚长老譬喻
9. Vaṭaṃsakiyattheraapadānaṃ
43“名为善慧佛,是自生者、无能胜者;
修习远离,进入大林。
44“见娑罗罗树繁花盛开,我便将它结成花环;
我当面将此花环供养了世间导师——佛陀。
45三万劫前我曾献花,自此不堕诸恶趣;
我不曾经历恶趣,这是供养佛陀的果报。
46“在第十九个百劫(一千九百劫)中,曾有十六位善化者;
具足七宝、有大威力的转轮王。
47“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Sumedho nāma nāmena, sayambhū aparājito; Vivekamanubrūhanto, ajjhogahi mahāvanaṃ. ‘‘Saḷalaṃ pupphitaṃ disvā, ganthitvāna vaṭaṃsakaṃ; Buddhassa abhiropesiṃ, sammukhā lokanāyakaṃ. ‘‘Tiṃsakappasahassamhi , yaṃ pupphamabhiropayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Ūnavīse kappasate, soḷasāsuṃ sunimmitā; Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿瓦丹萨基亚长老宣说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vaṭaṃsakiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
10. 施床座长老譬喻
10. Pallaṅkadāyakattheraapadānaṃ
48“供养善慧世尊,世间最胜者、如如者;
我供养了座椅,带有上覆物和顶盖。
49“那时,那坐具七宝具足。
它了知我的意愿,恒常地为我化现。
50往昔三万劫,我曾施坐榻;
恶趣不复知,此即施榻果。
51“二万劫中,有三位金色光辉者;
具足七宝、有大威力的转轮王。
52“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Sumedhassa bhagavato, lokajeṭṭhassa tādino; Pallaṅko hi mayā dinno, sauttarasapacchado. ‘‘Sattaratanasampanno , pallaṅko āsi so tadā; Mama saṅkappamaññāya, nibbattati sadā mama. ‘‘Tiṃsakappasahassamhi, pallaṅkamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, pallaṅkassa idaṃ phalaṃ. ‘‘Vīsakappasahassamhi, suvaṇṇābhā tayo janā; Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿巴兰咖达亚咖长老宣说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pallaṅkadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
伞盖、柱与祭坛,围栏与花鬘;
涂香与道路,供板与花环;
巴兰咖达亚及其偈颂,共五十六颂,已为宣说。
Chattaṃ thambho ca vedi ca, parivārumapupphiyo; Anulepo ca maggo ca, phalako ca vaṭaṃsako; Pallaṅkadāyī ca gāthāyo, chappaññāsa pakittitāti.