18. 古穆德品
18. Kumudavaggo
譬喻经(上) · 124 段
1. 白莲花鬘长老譬喻
1. Kumudamāliyattheraapadānaṃ
1“在雪山间,有一片大湖;
我生于彼处,为罗刹,形貌可怖,有大力量。
2“彼处睡莲盛开,花朵大如车轮;
我采摘那花时,诸力士正聚集一处。
3“见义佛世尊,是人中的雄牛、两足尊。
望见花已收拢,便来到我面前。
4“正自觉者已来到,天中天、人中牛王;
我取出所有的花,供养佛陀。
5“那时,那场集会遍满雪山之界;
如来具足如是华盖,向前而行。
6“在一千八百劫前,我曾供养那朵花;
我不曾经历恶趣,这是供养佛陀的果报。
7“距今十五劫前,曾有七位人主;
他们名为千车之主,乃是具大神力的转轮王。
8“四无碍解,及八解脱;
六神通已亲证,佛陀之教已奉行。”
‘‘Pabbate himavantamhi, mahājātassaro ahu; Tatthajo rakkhaso āsiṃ, ghorarūpo mahabbalo. ‘‘Kumudaṃ pupphate tattha, cakkamattāni jāyare; Ocināmi ca taṃ pupphaṃ, balino samitiṃ tadā. ‘‘Atthadassī tu bhagavā, dvipadindo narāsabho; Pupphasaṅkocitaṃ disvā, āgacchi mama santikaṃ. ‘‘Upāgatañca sambuddhaṃ, devadevaṃ narāsabhaṃ; Sabbañca pupphaṃ paggayha, buddhassa abhiropayiṃ. ‘‘Yāvatā himavantantā, parisā sā tadā ahu; Tāvacchadanasampanno, agamāsi tathāgato. ‘‘Aṭṭhārase kappasate, yaṃ pupphamabhiropayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Ito pannarase kappe, sattāhesuṃ janādhipā; Sahassarathanāmā te, cakkavattī mahabbalā. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿古穆德玛利亚长老宣说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kumudamāliyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
2. 施梯长老譬喻
2. Nisseṇidāyakattheraapadānaṃ
9“为世尊憍陈如,世间最胜者、如是者;
为登上宫殿,我建造了阶梯。
10“以彼心之净信,受用成就;
我于正自觉者的教法中,持此最后身。
11三万一千劫前,曾有三王名曰萨姆巴胡拉,
皆转轮王,具大威力。
12“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Koṇḍaññassa bhagavato, lokajeṭṭhassa tādino; Ārohatthāya pāsādaṃ, nisseṇī kāritā mayā. ‘‘Tena cittappasādena, anubhotvāna sampadā; Dhāremi antimaṃ dehaṃ, sammāsambuddhasāsane. ‘‘Ekattiṃsamhi kappānaṃ, sahassamhi tayo ahuṃ ; Sambahulā nāma rājāno, cakkavattī mahabbalā. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿施梯长老宣说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā nisseṇidāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3. 夜花长老譬喻
3. Rattipupphiyattheraapadānaṃ
13“我曾是猎鹿者,在那阿兰若的密林间;
“得见毗婆尸佛,天中天、人中之雄;”
14“见那夜间绽放、从大地生出的库答佳花;
我连根持取之后,便奉至大仙前供养。
15“自从我供养那花以来,已过九十一劫;
我不曾堕入恶趣,这是供花所得的果报。
16自此第八劫时,我名善净信;
具足七宝,曾为大力之王。
17“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Migaluddo pure āsiṃ, araññe kānane ahaṃ; Vipassiṃ addasaṃ buddhaṃ, devadevaṃ narāsabhaṃ. ‘‘Rattikaṃ pupphitaṃ disvā, kuṭajaṃ dharaṇīruhaṃ; Samūlaṃ paggahetvāna, upanesiṃ mahesino. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, pupphadānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ito ca aṭṭhame kappe, suppasannasanāmako; Sattaratanasampanno, rājāhosiṃ mahabbalo. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿夜花长老诵出这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā rattipupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4. 施井长老譬喻
4. Udapānadāyakattheraapadānaṃ
18“我为毗婆尸佛,掘了一口水井;
又将钵食供养之后,我于彼时作了奉献。
19“于九十一劫前,我所造作的那个业,
我不曾知晓恶趣,这便是施井的果报。
20“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Vipassino bhagavato, udapāno kato mayā; Piṇḍapātañca datvāna , niyyādesimahaṃ tadā. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, udapānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
就这样,具寿施井长老宣说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā udapānadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5. 施狮子座长老譬喻
5. Sīhāsanadāyakattheraapadānaṃ
21“当世间的保护者、莲华上导师般涅槃之时,
我以净信之心、喜悦之意,供养了狮子座。
22以众妙香及花鬘,能致现世之安乐;
于彼虔诚作供养,大众咸得证涅槃。
23“心怀净信与喜悦,礼敬最上菩提,
十万劫中,我不曾堕入恶趣。
25“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Nibbute lokanāthamhi, padumuttaranāyake; Pasannacitto sumano, sīhāsanamadāsahaṃ. ‘‘Bahūhi gandhamālehi, diṭṭhadhammasukhāvahe; Tattha pūjañca katvāna, nibbāyati bahujjano. ‘‘Pasannacitto sumano, vanditvā bodhimuttamaṃ; Kappānaṃ satasahassaṃ, duggatiṃ nupapajjahaṃ. ‘‘Pannarasasahassamhi, kappānaṃ aṭṭha āsu te ; Siluccayasanāmā ca, rājāno cakkavattino. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
据传,具寿施狮子座长老宣说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sīhāsanadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti;
6. 玛嘎达提咖长老譬喻
6. Maggadattikattheraapadānaṃ
26“无比见世尊,两足尊,人牛王;
为现法乐住,于露地经行。
27“当(佛陀)举足之时,花朵华美地停留于其头顶;
以净信心,满心欢喜,礼敬之后散撒这些花。
28“于二万劫之中,由此曾有五人。
名为“花覆”的转轮王,具大威力。
29“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Anomadassī bhagavā, dvipadindo narāsabho; Diṭṭhadhammasukhatthāya, abbhokāsamhi caṅkami. ‘‘Uddhate pāde pupphāni, sobhaṃ muddhani tiṭṭhare; Pasannacitto sumano, vanditvā pupphamokiriṃ. ‘‘Vīsakappasahassamhi, ito pañca janā ahuṃ; Pupphacchadaniyā nāma, cakkavattī mahabbalā. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,尊者玛嘎达提咖长老诵出了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā maggadattiko thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7. 一灯长老譬喻
7. Ekadīpiyattheraapadānaṃ
30莲华上佛牟尼尊,娑罗最胜菩提树;
我以净信欢喜心,奉施明灯一盏。
31“当我流转于诸有中受生时,福德便不断积聚;
我不见恶趣,这便是施灯的果报。
32“从今回溯一万六千劫,曾有四人;
名灿达巴,为具大威力的转轮王。
33“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Padumuttarassa munino, saḷale bodhimuttame; Pasannacitto sumano, ekadīpaṃ adāsahaṃ. ‘‘Bhave nibbattamānamhi, nibbatte puññasañcaye; Duggatiṃ nābhijānāmi, dīpadānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Soḷase kappasahasse, ito te caturo janā; Candābhā nāma nāmena, cakkavattī mahabbalā. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
据说,具寿一灯长老如是宣说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekadīpiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
第九诵品
Navamaṃ bhāṇavāraṃ.
8. 宝珠供养长老譬喻
8. Maṇipūjakattheraapadānaṃ
34“在雪山此侧,曾有一条河流淌;
彼时,自生者便安住于那条河附近的原野。
35手擎宝珠,捧起彩饰庄严悦意宝座;
心澄意欢,我以此座恭敬献佛陀。
36“于九十四劫前,我供养了宝珠;
我不曾经历恶趣,这是供养佛陀的果报。
37“从此过去十二劫,曾有名为萨答拉西者,
他们曾为八位国王,皆是具大威力的转轮王。
38“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Orena himavantassa, nadikā sampavattatha; Tassā cānupakhettamhi, sayambhū vasate tadā. ‘‘Maṇiṃ paggayha pallaṅkaṃ, sādhucittaṃ manoramaṃ; Pasannacitto sumano, buddhassa abhiropayiṃ. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ maṇiṃ abhiropayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Ito ca dvādase kappe, sataraṃsīsanāmakā; Aṭṭha te āsuṃ rājāno, cakkavattī mahabbalā. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿宝珠供养长老宣说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā maṇipūjako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
9. 提吉差咖长老譬喻
9. Tikicchakattheraapadānaṃ
39槃头摩帝城中,我为善学医者;
疗彼深苦病患,普作大众安乐。
40“见彼患病沙门,具戒、有大威光者,
当时,我心怀净信与欢喜,施予医药。
41“以此,那位防护诸根的沙门得以无病。
他名为无忧,是毗婆尸佛的侍者。
42“自九十一劫前,我布施药物以来;
我从不知道什么是恶趣,这就是布施药物的果报。
43“从今第八劫,名为一切药;
具足七宝,具大威力的转轮王。
44“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Nagare bandhumatiyā, vejjo āsiṃ susikkhito; Āturānaṃ sadukkhānaṃ, mahājanasukhāvaho. ‘‘Byādhitaṃ samaṇaṃ disvā, sīlavantaṃ mahājutiṃ; Pasannacitto sumano, bhesajjamadadiṃ tadā. ‘‘Arogo āsi teneva, samaṇo saṃvutindriyo; Asoko nāma nāmena, upaṭṭhāko vipassino. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ osadhamadāsahaṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, bhesajjassa idaṃ phalaṃ. ‘‘Ito ca aṭṭhame kappe, sabbosadhasanāmako; Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿提吉差咖长老说这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tikicchako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
10. 桑伍巴塔咖长老譬喻
10. Saṅghupaṭṭhākattheraapadānaṃ
45“在毗舍婆佛时,我曾是照料园林的园丁;
我心净信、意欣悦,曾侍奉最胜僧团。
46“从此三十一劫以来,我那时所造之业;
我不知恶趣,此即侍奉之果报。
47从此第七劫中,有七位萨摩陀迦王;
具足七宝、有大威力的转轮王。
48“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Vessabhumhi bhagavati, ahosārāmiko ahaṃ; Pasannacitto sumano, upaṭṭhiṃ saṅghamuttamaṃ. ‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, upaṭṭhānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ito te sattame kappe, sattevāsuṃ samodakā; Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
据说,具寿桑伍巴塔咖长老便如此宣说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā saṅghupaṭṭhāko thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
拘牟头、尼些尼、拉帝咖、伍达巴那多。
师子座、道施者、一灯、摩尼施者。
医者、侍者,五十一偈颂。
Kumudo atha nisseṇī, rattiko udapānado; Sīhāsanī maggadado, ekadīpī maṇippado; Tikicchako upaṭṭhāko, ekapaññāsa gāthakāti.