14. 庄严品巴利 14. Sobhitavaggo
譬喻经(上) · 173 段
1. 庄严长老之譬喻巴利
1. Sobhitattheraapadānaṃ
1 “ 名为莲华上佛的胜者,世间最尊长,人中最尊牛王,
为无数大众,开示不死之境。注疏 1
2 “ 我听闻了他的言语,善说者亲口所宣;
合掌高举,那时我一心专注而坐。
3 “ 犹如大海是诸水之冠,须弥为群山中最胜的石峰;
同样地,凡凭心力转起者,皆不及佛智的十六分之一。
4 “ 安立法的轨则后,具悲悯的佛陀圣者;
于比丘僧团中坐下,宣说这些偈颂。
5 “ 那位于世间导师佛陀面前称赞此智的;
于十万劫中,不堕恶趣。
6 “ 烧尽诸烦恼,一心善等持,
名为索比德,将成为导师的声闻弟子。
7 “ 五万劫间,曾有七位名声显赫者;
具足七宝、有大威力的转轮王。
8 “ 我的烦恼已烧尽,一切有已根除;
三明已然证得,佛陀之教已奉行。
9 “ 四无碍解,及八解脱;
六神通已亲证,佛陀之教已奉行。”巴利
‘‘Padumuttaro nāma jino, lokajeṭṭho narāsabho; Mahato janakāyassa, deseti amataṃ padaṃ. ‘‘Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā, vācāsabhimudīritaṃ ; Añjaliṃ paggahetvāna, ekaggo āsahaṃ tadā. ‘‘Yathā samuddo udadhīnamaggo, nerū nagānaṃ pavaro siluccayo; Tatheva ye cittavasena vattare, na buddhañāṇassa kalaṃ upenti te. ‘‘Dhammavidhiṃ ṭhapetvāna, buddho kāruṇiko isi; Bhikkhusaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha. ‘‘‘Yo so ñāṇaṃ pakittesi, buddhamhi lokanāyake; Kappānaṃ satasahassaṃ, duggatiṃ na gamissati. ‘‘‘Kilese jhāpayitvāna, ekaggo susamāhito; Sobhito nāma nāmena, hessati satthu sāvako’. ‘‘Paññāse kappasahasse, sattevāsuṃ yasuggatā ; Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿索比德长老曾宣说这些偈颂。巴利
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sobhito thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
2. 善现长老譬喻巴利
2. Sudassanattheraapadānaṃ
10 “ 维纳德河畔,有一棵毕喇卡树结满果实;
为寻此树,我见到了世间导师。注疏 1
11 “ 见盖德咖花盛开,我即从茎处折取一枝;
我将它供养给佛陀——尸弃佛、世间亲族。注疏 1
12 “ 依凭此智,你证得了不动、不死之境;”
最胜的佛陀,大牟尼啊,我礼敬您所证得的智慧。
13 “ 我供养智慧已,得见毕喇树;
我获得了那种智慧,这便是供养智慧的果报。
14 “ 距今三十一劫前,我曾以花供养;
我不曾经历恶趣,这便是智供养的果报。
15 距今十三劫时,曾有十二位证果者;
七宝具足,为转轮王,果报广大。
16 “ 四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”巴利
‘‘Vinatā nadiyā tīre, pilakkhu phalito ahu; Tāhaṃ rukkhaṃ gavesanto, addasaṃ lokanāyakaṃ. ‘‘Ketakaṃ pupphitaṃ disvā, vaṇṭe chetvānahaṃ tadā; Buddhassa abhiropesiṃ, sikhino lokabandhuno. ‘‘Yena ñāṇena pattosi, accutaṃ amataṃ padaṃ; Taṃ ñāṇaṃ abhipūjemi, buddhaseṭṭha mahāmuni. ‘‘Ñāṇamhi pūjaṃ katvāna, pilakkhumaddasaṃ ahaṃ; Paṭiladdhomhi taṃ paññaṃ , ñāṇapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, ñāṇapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Ito terasakappamhi, dvādasāsuṃ phaluggatā; Sattaratanasampannā, cakkavattī mahapphalā. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿善现长老宣说了这些偈颂。巴利
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sudassano thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3. 旃檀供养长老譬喻巴利
3. Candanapūjanakattheraapadānaṃ
17 “ 那时,在旃陀跋伽河畔,我为紧那罗;
我以花朵为食,也以花朵为衣。注疏 1
18 “ 见义者世尊,世间最胜,人中牛王;
他从林梢腾起,宛如空中的天鹅王。
19 “ 礼敬你,人中良驹,你的心已善清净;
你容颜明亮,面容与诸根极清净。
20 “ 他从虚空降下,是广慧者、善慧者;”
铺开桑喀帝,结跏趺而坐。
21 “ 我取来融化的栴檀,走到胜利者近前;
以净信心、喜悦心,我向佛陀作了供养。
22 “ 礼敬正自觉者,世间最胜者、人中牛王;
心生喜悦,我便面向北方离去。
23 一千八百劫前,我曾以栴檀供养;
我不曾经历恶趣,这是供养佛陀的果报。
24 “ 从此向前推一千四百劫,曾有三位大威德者;
其名罗哈尼,是具大威力的转轮王。
25 “ 四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”巴利
‘‘Candabhāgānadītīre, ahosiṃ kinnaro tadā; Pupphabhakkho cahaṃ āsiṃ, pupphānivasano tathā . ‘‘Atthadassī tu bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho; Vipinaggena niyyāsi, haṃsarājāva ambare. ‘‘Namo te purisājañña, cittaṃ te suvisodhitaṃ; Pasannamukhavaṇṇosi, vippasannamukhindriyo. ‘‘Orohitvāna ākāsā, bhūripañño sumedhaso; Saṅghāṭiṃ pattharitvāna, pallaṅkena upāvisi. ‘‘Vilīnaṃ candanādāya, agamāsiṃ jinantikaṃ; Pasannacitto sumano, buddhassa abhiropayiṃ. ‘‘Abhivādetvāna sambuddhaṃ, lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ; Pāmojjaṃ janayitvāna, pakkāmiṃ uttarāmukho. ‘‘Aṭṭhārase kappasate, candanaṃ yaṃ apūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Catuddase kappasate, ito āsiṃsu te tayo; Rohaṇī nāma nāmena, cakkavattī mahabbalā. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿栴檀普渣那咖长老宣说了这些偈颂。巴利
Itthaṃ sudaṃ āyasmā candanapūjanako thero imā gāthāyo abhāsitthāti;
4. 花覆长老譬喻巴利
4. Pupphacchadaniyattheraapadānaṃ
26 苏难陀者,婆罗门种,通达真言,已至彼岸;
讽诵不辍,乐施应求,曾修瓦阇贝雅之祭。注疏 1
27 莲华上佛世间解,最上悲悯大仙尊;
尔时哀愍诸众生,于虚空中而经行。
28 正觉经行已毕,一切知者、世间导师,
以无量无所依著之慈,遍满一切众生。
29 “ 那位通达真言彼岸的婆罗门,将花从茎上切下;
召集所有弟子,令他们将花抛向空中。
30 “ 当时,整座城市尽为诸花所覆;
仗佛威神力故,七日而不凋落。
31 “ 以此善根故,领受成就;
遍知一切漏,已度世间执著。
32 “ 于一千一百劫中,有三十五位刹帝利;”
他们名为安跋喇萨,是威力广大的转轮王。
33 “ 四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”巴利
‘‘Sunando nāma nāmena, brāhmaṇo mantapāragū; Ajjhāyako yācayogo, vājapeyyaṃ ayājayi. ‘‘Padumuttaro lokavidū, aggo kāruṇiko isi; Janataṃ anukampanto, ambare caṅkamī tadā. ‘‘Caṅkamitvāna sambuddho, sabbaññū lokanāyako; Mettāya aphari satte, appamāṇe nirūpadhi. ‘‘Vaṇṭe chetvāna pupphāni, brāhmaṇo mantapāragū; Sabbe sisse samānetvā, ākāse ukkhipāpayi. ‘‘Yāvatā nagaraṃ āsi, pupphānaṃ chadanaṃ tadā; Buddhassa ānubhāvena, sattāhaṃ na vigacchatha. ‘‘Teneva sukkamūlena, anubhotvāna sampadā; Sabbāsave pariññāya, tiṇṇo loke visattikaṃ. ‘‘Ekārase kappasate, pañcatiṃsāsu khattiyā; Ambaraṃsasanāmā te, cakkavattī mahabbalā. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿普帕恰达尼长老确曾宣说这些偈颂。巴利
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pupphacchadaniyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5. 密想长老譬喻巴利
5. Rahosaññakattheraapadānaṃ
34 “ 在雪山不远处,有座名为牛王的山;
在那山脚下,曾建有一座隐居处。注疏 1
35 “ 那时,我身为婆罗门,教导着三千弟子;
我召集那些弟子后,坐于一旁。
36 “ 坐于一旁后,精通咒语的婆罗门
我寻求佛陀的吠陀,于智中令心净信。
37 “ 于彼处,心得净信后,我坐于叶座上;
结跏趺坐之后,我便于该处舍寿。
38 “ 距今三十一劫前,那时我获得了想;
我今不复经历恶趣,此是智想之果。
39 “ 于二十七劫前,有王名吉祥持;
具足七宝,具大威力的转轮王。
40 “ 四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”巴利
‘‘Himavantassāvidūre, vasabho nāma pabbato; Tasmiṃ pabbatapādamhi, assamo āsi māpito. ‘‘Tīṇi sissasahassāni, vācesiṃ brāhmaṇo tadā; Saṃharitvāna te sisse, ekamantaṃ upāvisiṃ. ‘‘Ekamantaṃ nisīditvā, brāhmaṇo mantapāragū; Buddhavedaṃ gavesanto , ñāṇe cittaṃ pasādayiṃ. ‘‘Tattha cittaṃ pasādetvā, nisīdiṃ paṇṇasanthare; Pallaṅkaṃ ābhujitvāna, tattha kālaṅkato ahaṃ. ‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ saññamalabhiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, ñāṇasaññāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Sattavīsatikappamhi, rājā siridharo ahu; Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
据说,具寿拉何桑雅咖长老如此宣说了这些偈颂。巴利
Itthaṃ sudaṃ āyasmā rahosaññako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6. 瞻波迦花长老譬喻巴利
6. Campakapupphiyattheraapadānaṃ
41 迦尼迦罗树,灼灼山间坐;
遍照于诸方,犹如晨明星。注疏 1
42 “ 有三位学童,于各自的技艺善学精通;
背负着满满的行囊,跟随在我身后。
43 “ 苦行者将七朵花,放入袋中。
手持那些花,我向智者韦萨布作了供养。
44 “ 距今三十一劫前,我曾以花供养;
我不曾经历恶趣,这便是智供养的果报。
45 “ 于二十九劫以前,有位名为维普喇巴;
具足七宝,具大威力的转轮王。
46 “ 四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”巴利
‘‘Kaṇikāraṃva jotantaṃ, nisinnaṃ pabbatantare; Obhāsentaṃ disā sabbā, osadhiṃ viya tārakaṃ . ‘‘Tayo māṇavakā āsuṃ, sake sippe susikkhitā; Khāribhāraṃ gahetvāna, anventi mama pacchato. ‘‘Puṭake satta pupphāni, nikkhittāni tapassinā; Gahetvā tāni ñāṇamhi, vessabhussābhiropayiṃ. ‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, ñāṇapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Ekūnatiṃsakappamhi, vipulābha sanāmako; Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
据说,具寿瞻波迦花长老曾如是宣说这些偈颂。巴利
Itthaṃ sudaṃ āyasmā campakapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti;
7. 义显示长老譬喻巴利
7. Atthasandassakattheraapadānaṃ
47 “ 坐于宽广殿堂,我见世间导师;
他漏尽、威力具足,为比丘僧团所恭敬围绕;注疏 1
48 “ 十万比丘,具足三明、六通及大神通力;
众人围绕正自觉者——见此情景,谁能不生净信?
49 “ 于含天界的世间,其智慧无可比拟;
正自觉者具无量智,有谁见了不生净信?
50 朗显法身,独为众宝之源;
分别莫能测度,见者谁不生净信?
51 “ 以这三首偈颂,名为那罗陀的婆蹉族人……
赞叹莲华上首、无敌的正自觉者。
52 “ 以那份心的净信,及对佛陀的称赞,
十万劫中,我不曾往生恶趣。
53 “ 于三十百劫前,有位刹帝利,名曰苏弥答;
具足七宝,具大威力的转轮王。
54 “ 四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”巴利
‘‘Visālamāḷe āsīno, addasaṃ lokanāyakaṃ; Khīṇāsavaṃ balappattaṃ, bhikkhusaṅghapurakkhataṃ. ‘‘Satasahassā tevijjā, chaḷabhiññā mahiddhikā; Parivārenti sambuddhaṃ, ko disvā nappasīdati. ‘‘Ñāṇe upanidhā yassa, na vijjati sadevake; Anantañāṇaṃ sambuddhaṃ, ko disvā nappasīdati. ‘‘Dhammakāyañca dīpentaṃ, kevalaṃ ratanākaraṃ; Vikappetuṃ na sakkonti, ko disvā nappasīdati. ‘‘Imāhi tīhi gāthāhi, nāradovhayavacchalo ; Padumuttaraṃ thavitvāna, sambuddhaṃ aparājitaṃ. ‘‘Tena cittappasādena, buddhasanthavanena ca; Kappānaṃ satasahassaṃ, duggatiṃ, nupapajjahaṃ. ‘‘Ito tiṃsakappasate, sumitto nāma khattiyo; Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
阿塔桑达萨咖长老如是诵出这些偈颂。巴利
Itthaṃ sudaṃ āyasmā atthasandassako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
8. 一净信长老譬喻巴利
8. Ekapasādaniyattheraapadānaṃ
55 “ 我名为那罗陀,众人称我为给沙瓦;
为探究善与不善,我前往佛陀座前。注疏 1
56 慈心悲悯,见义大牟尼;
彼具眼者,安慰众生,宣说正法。
57 “ 净信自心,合掌置于头顶;
礼敬导师之后,我面朝东方出发。
58 一千七百劫前,我曾为王,作大地之主;
名曰阿弥答答巴那,大威大力的转轮王。
59 “ 四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”巴利
‘‘Nārado iti me nāmaṃ , kesavo iti maṃ vidū; Kusalākusalaṃ esaṃ, agamaṃ buddhasantikaṃ. ‘‘Mettacitto kāruṇiko, atthadassī mahāmuni; Assāsayanto satte so, dhammaṃ deseti cakkhumā. ‘‘Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, sire katvāna añjaliṃ; Satthāraṃ abhivādetvā, pakkāmiṃ pācināmukho. ‘‘Sattarase kappasate, rājā āsi mahīpati; Amittatāpano nāma, cakkavattī mahabbalo. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
据说,具寿一信长老宣说了这些偈颂。巴利
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekapasādaniyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
9. 施娑罗花长老譬喻巴利
9. Sālapupphadāyakattheraapadānaṃ
60 “ 那时,我为兽王,出身高贵,美鬃者;
我寻觅山林险要之处,得见世间导师。注疏 1
61 “ 这位大雄,令大众清凉;
我何不亲近天中天、人中牛王。”
62 折下娑罗树枝,采来带萼鲜花;
趋近正觉世尊,敬献最胜之花。注疏 1
63 “ 自供养此花以来,已历经九十一劫;
我不曾堕入恶趣,这是供花所得的果报。
64 “ 自此第九劫,名维罗恰那;
曾有三位转轮王,皆是具大威力者。
65 “ 四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”巴利
‘‘Migarājā tadā āsiṃ, abhijāto sukesarī; Giriduggaṃ gavesanto, addasaṃ lokanāyakaṃ. ‘‘Ayaṃ nu kho mahāvīro, nibbāpeti mahājanaṃ; Yaṃnūnāhaṃ upāseyyaṃ, devadevaṃ narāsabhaṃ. ‘‘Sākhaṃ sālassa bhañjitvā, sakosaṃ pupphamāhariṃ; Upagantvāna sambuddhaṃ, adāsiṃ pupphamuttamaṃ. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, pupphadānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ito ca navame kappe, virocanasanāmakā; Tayo āsiṃsu rājāno, cakkavattī mahabbalā. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
据说,具寿娑罗花施者长老如是说了这些偈颂。巴利
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sālapupphadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
10. 毕亚拉果施者长老譬喻巴利
10. Piyālaphaladāyakattheraapadānaṃ
66 “ 那时,我曾为鸽,不害他人;
于山崖间铺设卧处,靠近尸弃导师。注疏 1
67 “ 我朝夕得见佛陀,世间无上导师;
我实无物可施,供养如是两足尊。
68 取彼毗耶罗果,我往诣于佛所;
世尊世间最胜,人中牛王纳受。
69 “ 从那时起,我便侍奉导师。
以那份净信心,我在那里命终。注疏 1
70 “ 从今三十一劫前,我布施了那个果;
我不曾经历恶趣,这是布施果实的果报。
71 “ 从今十五劫前,曾有三位毕亚利那,
具足七宝、有大威力的转轮王。
72 “ 四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
如是,据传具寿毕亚拉帕拉达亚咖长老诵出这些偈颂。巴利
‘‘Pārāvato tadā āsiṃ, paraṃ anuparodhako; Pabbhāre seyyaṃ kappemi, avidūre sikhisatthuno. ‘‘Sāyaṃ pātañca passāmi, buddhaṃ lokagganāyakaṃ; Deyyadhammo ca me natthi, dvipadindassa tādino. ‘‘Piyālaphalamādāya , agamaṃ buddhasantikaṃ; Paṭiggahesi bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho. ‘‘Tato paraṃ upādāya, paricāriṃ vināyakaṃ; Tena cittappasādena, tattha kālaṅkato ahaṃ. ‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ ahaṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ito pannarase kappe, tayo āsuṃ piyālino; Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. Itthaṃ sudaṃ āyasmā piyālaphaladāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
索毗陀与苏达善那,栴檀与普帕恰达那;
拉霍与瞻波伽普毗,并偕显义者。
伊迦巴娑提、娑罗达多,第十帕拉达耶迦;
偈颂七十二则,为明智者所计。巴利
Sobhitasudassano ca, candano pupphachadano; Raho campakapupphī ca, atthasandassakena ca. Ekapasādī sāladado, dasamo phaladāyako; Gāthāyo sattati dve ca, gaṇitāyo vibhāvibhi.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48