8. 龙萨马拉品
8. Nāgasamālavaggo
譬喻经(上) · 176 段
1. 龙萨马拉长老譬喻
1. Nāgasamālattheraapadānaṃ
1“我将那朵被遗弃在大路上的阿巴答离花,
安置于尸弃佛、世间亲族者的塔上。
2“距今三十一劫前,我所造作之业,
我不曾知有恶趣,这就是供养塔的果报。
3“距今十五劫前,有位名为普弥的刹帝利,
具足七宝,具大威力的转轮王。
4“四无碍解,及八解脱;
六神通已亲证,佛陀之教已奉行。”
‘‘Apāṭaliṃ ahaṃ pupphaṃ, ujjhitaṃ sumahāpathe; Thūpamhi abhiropesiṃ, sikhino lokabandhuno. ‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, thūpapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Ito pannarase kappe, bhūmiyo nāma khattiyo; Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿龙萨马拉长老宣说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā nāgasamālo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
2. 足想长老譬喻
2. Padasaññakattheraapadānaṃ
5“见到帝沙太阳族佛所踏的足迹后,
我满心欢喜,以欢喜的心,对那足迹生起了净信。
6“距今九十二劫以前,我获得了那个想,
我不知有恶趣,此即足想之果报。
7“距今七劫前,有位名叫苏美德的刹帝利,
具足七宝,是一位大力的转轮王。
8“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Akkantañca padaṃ disvā, tissassādiccabandhuno; Haṭṭho haṭṭhena cittena, pade cittaṃ pasādayiṃ. ‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ saññamalabhiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, padasaññāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Ito sattamake kappe, sumedho nāma khattiyo; Sattaratanasampanno, cakkavatī mahabbalo. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,尊者巴达桑雅咖长老宣说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā padasaññako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3. 佛想长老譬喻
3. Buddhasaññakattheraapadānaṃ
9“见导师的粪扫衣,悬于树顶;
于是,我合掌礼敬那尘堆衣。
10“九十二劫前,我曾造作那业;
我不曾知有恶趣,这便是佛随念的果报。
11“第四劫前,有位名叫杜马萨拉的刹帝利;
征服四方,为转轮王,具大威力。
12“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Dumagge paṃsukūlikaṃ, laggaṃ disvāna satthuno; Tato tamañjaliṃ katvā, paṃsukūlaṃ avandahaṃ. ‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhasaññāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Ito catutthake kappe, dumasārosi khattiyo; Cāturanto vijitāvī, cakkavattī mahabbalo. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿佛想长老宣说这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā buddhasaññako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4. 莲根布施长老譬喻
4. Bhisāluvadāyakattheraapadānaṃ
13“进入幽深林野,我便安住于山林之中;”
我见到了毗婆尸佛,应受诸供养者。
14“我供养了莲藕与洗手的水;
“以头礼足后,我便向北方离去。”
15九十一劫之前,我曾布施莲藕;
不堕诸恶趣,此乃福业果报。
16“从今第三劫中,有位名叫比沙的刹帝利;
具足七宝,具大威力的转轮王。
17“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Kānanaṃ vanamogayha, vasāmi vipine ahaṃ; Vipassiṃ addasaṃ buddhaṃ, āhutīnaṃ paṭiggahaṃ. ‘‘Bhisāluvañca pādāsiṃ, udakaṃ hatthadhovanaṃ; Vanditvā sirasā pāde, pakkāmi uttarāmukho. ‘‘Ekanavutito kappe, bhisāluvamadaṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, puññakammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ito tatiyake kappe, bhisasammatakhattiyo; Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿比沙卢瓦达亚咖长老宣说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bhisāluvadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5. 一想长老譬喻
5. Ekasaññakattheraapadānaṃ
18“有位名为康达者,是毗婆尸的上首弟子;
我曾布施一钵食,予那受世间供养者;
19“以此心净信,两足尊、人中牛王;
我不知有恶趣,这是一钵食所得的果报。
20“四十劫前,有位名为瓦汝那的刹帝利,
具足七宝,具大威力的转轮王。
21“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Khaṇḍo nāmāsi nāmena, vipassissaggasāvako; Ekā bhikkhā mayā dinnā, lokāhutipaṭiggahe. ‘‘Tena cittappasādena, dvipadinda narāsabha; Duggatiṃ nābhijānāmi, ekabhikkhāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Cattālīsamhito kappe, varuṇo nāma khattiyo; Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿一想长老宣说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekasaññako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6. 草敷施与长老譬喻
6. Tiṇasantharadāyakattheraapadānaṃ
22“在雪山不远处,曾经有一个大湖。
百瓣莲花覆盖,种种禽鸟栖处。
23“在那里沐浴饮水之后,我便住在不远之处;
得见最上沙门,行于虚空之中。
24“了知我之心念,世间无上导师;
他从空中降下,当下便立于地上。
25以角取草,我敷设坐具而奉施;
世间最上导师提舍,世尊便于彼处安坐。
26“使自心澄净生信后,我礼敬了世间之导师;
我退至一旁,凝思着大牟尼。
27“以那心的净信,我投生于化乐天。
我不曾经历恶趣,这便是敷具的果报。
28“自此第二劫,有名为鹿王的刹帝利;
具足七宝,具大威力的转轮王。
29“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Himavantassāvidūre, mahājātassaro ahu; Satapattehi sañchanno, nānāsakuṇamālayo. ‘‘Tamhi nhatvā ca pitvā ca, avidūre vasāmahaṃ; Addasaṃ samaṇānaggaṃ, gacchantaṃ anilañjase. ‘‘Mama saṅkappamaññāya, satthā loke anuttaro; Abbhato oruhitvāna, bhūmiyaṃṭhāsi tāvade. ‘‘Visāṇena tiṇaṃ gayha, nisīdanamadāsahaṃ; Nisīdi bhagavā tattha, tisso lokagganāyako. ‘‘Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, avandi lokanāyakaṃ; Paṭikuṭiko apasakkiṃ, nijjhāyanto mahāmuniṃ. ‘‘Tena cittappasādena, nimmānaṃ upapajjahaṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, santharassa idaṃ phalaṃ. ‘‘Ito dutiyake kappe, miga sammatakhattiyo; Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,尊者提那桑他拉达亚咖长老宣说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tiṇasantharadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7. 针施长老譬喻
7. Sūcidāyakattheraapadānaṃ
30“三万劫时,世间导师正自觉者,
名为须弥陀,具足三十二相庄严。
31“对那位金色之身、两足至尊、如如不动者,
我供养了五根针,用以缝制僧衣。
32由施此针故,
我心中生起善察微细义理、锐利迅捷而轻安之智。
33“我的烦恼已烧尽,一切有已根除;
我于正自觉者的教法中,持此最后身。
34我曾四度作王,名号两足之尊;
具足七宝、有大威力的转轮王。
35“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Tiṃsakappasahassamhi, sambuddho lokanāyako; Sumedho nāma nāmena, bāttiṃsavaralakkhaṇo. ‘‘Tassa kañcanavaṇṇassa, dvipadindassa tādino; Pañca sūcī mayā dinnā, sibbanatthāya cīvaraṃ. ‘‘Teneva sūcidānena, nipuṇatthavipassakaṃ; Tikkhaṃ lahuñca phāsuñca, ñāṇaṃ me udapajjatha. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Dhāremi antimaṃ dehaṃ, sammāsambuddhasāsane. ‘‘Dvipadādhipatī nāma, rājāno caturo ahuṃ; Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿苏吉达亚咖长老宣说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sūcidāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
8. 巴嗒厘花长老譬喻
8. Pāṭalipupphiyattheraapadānaṃ
36“身如金色的正自觉者,行于市集之间;
犹如金聚,具足三十二种殊胜相。
37那时我是长者之子,娇贵柔嫩,备受安乐养育;
我将巴嗒厘花置于怀中,捧持而献。
38“我心生欢喜,以诸花供养;
我礼敬提舍世间解、怙主、人天导师。
39“从此九十二劫前,我那时所造之业;
我不知恶趣,这是花供养的果报。
40“自此六十三劫前,有位名为阿毗三摩答;
具足七宝,具大威力的转轮王。
41“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, gacchantaṃ antarāpaṇe; Kañcanagghiyasaṅkāsaṃ, bāttiṃsavaralakkhaṇaṃ. ‘‘Seṭṭhiputto tadā āsiṃ, sukhumālo sukhedhito; Ucchaṅge pāṭalipupphaṃ, katvāna abhisaṃhariṃ. ‘‘Haṭṭho haṭṭhena cittena, pupphehi abhipūjayiṃ; Tissaṃ lokaviduṃ nāthaṃ, naradevaṃ namassahaṃ. ‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, pupphapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Ito tesaṭṭhikappamhi, abhisammatanāmako; Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿巴嗒厘花长老宣说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pāṭalipupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
9. 合掌长老譬喻
9. Ṭhitañjaliyattheraapadānaṃ
42“我曾是猎鹿者,在那阿兰若的密林间;
在那里,我见到了正自觉者,具足三十二种殊胜之相。
43我在那里合掌作礼,面朝东方而去;
不远处,他独自端坐于自铺的树叶座上。
44“那时,一道雷电劈落,正中我的头顶;
我在命终之时,再次合掌。
45“自此九十二劫前,我曾合掌;
我不曾知有恶趣,这便是合掌的果报。
46“在五十四劫前,名为弥嘎给都;
具足七宝,具大威力的转轮王。
47“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Migaluddo pure āsiṃ, araññe kānane ahaṃ; Tattha addasaṃ sambuddhaṃ, bāttiṃsavaralakkhaṇaṃ. ‘‘Tatthāhaṃ añjaliṃ katvā, pakkāmiṃ pācināmukho; Avidūre nisinnassa, niyake paṇṇasanthare. ‘‘Tato me asanīpāto, matthake nipatī tadā; Sohaṃ maraṇakālamhi, akāsiṃ punarañjaliṃ. ‘‘Dvenavute ito kappe, añjaliṃ akariṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, añjalissa idaṃ phalaṃ. ‘‘Catupaṇṇāsakappamhi, migaketusanāmako; Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿提他难佳离长老宣说此诸偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ṭhitañjaliyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
10. 三莲长老譬喻
10. Tipadumiyattheraapadānaṃ
48“名为莲华上的胜者,已抵达一切法之彼岸;
已调御者,由调御众围绕,那时从城中出离;
49“于天鹅城,那时我为花鬘师;
在那最胜的莲池中,我采得了莲花。
50“我在集市间的路上,见到了离尘的佛陀。
一见到正自觉者,我便如是思惟。
51纵将此花献国王,于我究竟有何用?
或得一村及村田,或得千金亦徒然。
52“调御未调伏者的勇士,为一切有情带来安乐;
礼敬世间怙主后,我将得以获得不死之财。
53“我这样思惟后,令自心净信;”
手持三朵赤莲花,那时我将它们掷向空中。
54“当我才将它们抛出,它们便在空中铺展;
在那里,它们停驻于头顶上方,花梗朝上,花冠朝下。
55“凡是见到的人们,都高声发出欢呼;
虚空中,天人们发出“善哉”之声。
56“世间生起了稀有之事,由最胜佛之威力故;
“借此鲜花之力,我等皆将闻法。”
57“莲华上佛,世间解,诸供养之受纳者;
安立道中,那位寂静者说了这些偈颂。
58“那位以红莲花供养佛陀的学童,
我将称扬他,请听我所说。
59“三万劫中,他将于天界享乐;
“他将于三十劫中为天帝,执掌天王之权。
60“名为“大广”的宫殿,将于那时出现;”
高三百由旬,宽一百五十由旬。
61“四十万座拱门,善加建造;
以殊妙重阁为饰,以广大卧具庄严。
62“万亿天女,将簇拥围绕;
善巧舞蹈与歌咏,于演奏亦极娴熟。
63“如此殊胜的天宫之中,天女成群围绕;
天上的赤色花雨,常时飘洒降下。
64墙钉、象牙钉、门柱、拱门之上,
大如车轮的红莲将垂悬其间。
66“环绕住处,方圆一百由旬,
那红莲花,散发天界之香。
67“又将七十五度,成为转轮王。
地方王权广大,其数不可计量;
68“具足两种成就,无灾无恼;
抵达终点时,他将证得涅槃。
69“我实善见佛陀,善为商贾;
供养三朵莲华已,我获三种成就。
70“今日我已得法,彻底解脱,
盛开的红莲花,将戴于顶上。
71“当莲华上首导师宣说我的业时,
十万众生,得法现观。
72十万劫前曾供佛,自此不识诸恶趣;
三朵莲华之果报,功德绵延至于今。
73“我的烦恼已烧尽,一切有已根除;
一切漏已灭尽,不再有后有。
74“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū; Danto dantaparivuto, nagarā nikkhamī tadā. ‘‘Nagare haṃsavatiyaṃ, ahosiṃ māliko tadā; Yaṃ tattha uttamaṃ toṇi, padmapupphāni aggahiṃ. ‘‘Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, paṭimaggantarāpaṇe; Saha disvāna sambuddhaṃ, evaṃ cintesahaṃ tadā. ‘‘Kiṃ me imehi pupphehi, rañño upanitehi me; Gāmaṃ vā gāmakhettaṃ vā, sahassaṃ vā labheyyahaṃ. ‘‘Adantadamanaṃ vīraṃ, sabbasattasukhāvahaṃ; Lokanāthaṃ pūjayitvā, lacchāmi amataṃ dhanaṃ. ‘‘Evāhaṃ cintayitvāna, sakaṃ cittaṃ pasādayiṃ; Tīṇi lohitake gayha, ākāse ukkhipiṃ tadā. ‘‘Mayā ukkhittamattamhi, ākāse patthariṃsu te; Dhāriṃsu matthake tattha, uddhaṃvaṇṭā adhomukhā. ‘‘Ye keci manujā disvā, ukkuṭṭhiṃ sampavattayuṃ; Devatā antalikkhamhi, sādhukāraṃ pavattayuṃ. ‘‘Accheraṃ loke uppannaṃ, buddhaseṭṭhassa vāhasā; Sabbe dhammaṃ suṇissāma, pupphānaṃ vāhasā mayaṃ. ‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho; Vīthiyañhi ṭhito santo, imā gāthā abhāsatha. ‘‘‘Yo so buddhaṃ apūjesi, rattapadmehi māṇavo; Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato. ‘‘‘Tiṃsakappasahassāni, devaloke ramissati; Tiṃsakappāni devindo, devarajjaṃ karissati. ‘‘‘Mahāvitthārikaṃ nāma, byamhaṃ hessati tāvade; Tiyojanasatubbiddhaṃ, diyaḍḍhasatavitthataṃ. ‘‘‘Cattārisatasahassāni , niyyūhā ca sumāpitā; Kūṭāgāravarūpetā, mahāsayanamaṇḍitā. ‘‘‘Koṭisatasahassiyo , parivāressanti accharā; Kusalā naccagītassa, vāditepi padakkhiṇā. ‘‘‘Etādise byamhavare, nārīgaṇasamākule; Vassissati pupphavasso, dibbo lohitako sadā. ‘‘‘Bhittikhīle nāgadante, dvārabāhāya toraṇe; Cakkamattā lohitakā, olambissanti tāvade. ‘‘‘Pattena pattasañchanne, antobyamhavare imaṃ; Attharitvā pārupitvā, tuvaṭṭissanti tāvade. ‘‘‘Bhavanaṃ parivāretvā, samantā satayojane; Tepi padmā lohitakā, dibbagandhaṃ pavāyare. ‘‘‘Pañcasattatikkhattuñca, cakkavattī bhavissati; Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ. ‘‘‘Sampattiyo duve bhutvā, anīti anupaddavo; Sampatte pariyosāne, nibbānaṃ pāpuṇissati’ . ‘‘Sudiṭṭho vata me buddho, vāṇijjaṃ supayojitaṃ; Padmāni tīṇi pūjetvā, anubhosiṃ tisampadā . ‘‘Ajja me dhammappattassa, vippamuttassa sabbaso; Supupphitaṃ lohitakaṃ, dhārayissati matthake. ‘‘Mama kammaṃ kathentassa, padumuttarasatthuno; Satapāṇasahassānaṃ, dhammābhisamayo ahu. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, tipadumānidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Sabbāsavā parikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿提巴度弥长老宣说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tipadumiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
龙鬘、句想者、想者、薯蓣施者;
一境想者、草敷者、针花者、波吒厘花者;
合掌而立者、三莲华,偈颂七十五首。
Nāgasamālo padasaññī, saññakāluvadāyako; Ekasaññī tiṇasanthāro, sūcipāṭalipupphiyo; Ṭhitañjalī tipadumī, gāthāyo pañcasattati.