1. 佛陀品·3-7. 阿若憍陈如长老譬喻
譬喻经(上) · 155 段
阿若憍陈如长老譬喻(第3–7经)巴利
3-7. Aññāsikoṇḍaññattheraapadānaṃ
596 “ 莲华上正自觉者,世间最胜者、调御者;
我最先见到了已证佛地者。注疏 1
597 “ 在菩提树根处,所有夜叉都聚集而来;
他们围绕正自觉者,恭敬合掌礼拜;注疏 1
598 “ 所有天人心满意足,游于虚空之中。
这位佛陀已经降世,是黑暗与愚痴的破除者。注疏 1
599 “ 他们满怀欢喜,发出洪亮之声;
我们将在正自觉者的教法中,焚尽诸烦恼。注疏 1
600 “ 了知诸天神的音声,我宣说雄健(牛王般)之言语;
满怀欢喜,以喜悦之心,我供施了那第一份食物;注疏 1
601 “ 世间无上的导师,了知我的心意;
于天众中安坐之后,宣说了这些偈颂。
602 “ 出家七日之后,我证得菩提;
这是我初次的饮食,梵行者的活命之资。注疏 1
603 “ 从兜率天来至此处,那位施与我食物者;
我要称颂他,请你们听我说。注疏 1
604 “ 于三万劫中,他将作天王;
他胜过一切天人之后,将安住于三十三天。
605 “ 从天界命终之后,他将往生人界;
将一千次成为转轮王,在彼处统理国政。
606 “ 于十万劫中,出生于甘蔗王族;
他以乔达摩为姓,将成为世间的导师。
607 “ 从三十三天逝没后,他将转生人界。
从家出家之后,他将安住六年。注疏 1
608 “ 此后第七年,佛陀将宣说真谛;
名为憍陈如者,将首先现证。注疏 1
609 “ 他出离后,我即随他出家,我的精勤已善作;
为了烧尽诸烦恼,我出家而为无家者。注疏 1
610 “ 一切知者佛陀,已降临于含摄天人的世间;
于仙人堕处鹿野苑中,击甘露法鼓:注疏 1
611 彼今已证得甘露,无上寂静之境;
遍知一切漏已,我无漏而安住。注疏 1
612 “ 四无碍解,及八解脱;
六神通已亲证,佛陀之教已奉行。”巴利
‘‘Padumuttarasambuddhaṃ, lokajeṭṭhaṃ vināyakaṃ; Buddhabhūmimanuppattaṃ, paṭhamaṃ addasaṃ ahaṃ. ‘‘Yāvatā bodhiyā mūle, yakkhā sabbe samāgatā; Sambuddhaṃ parivāretvā, vandanti pañjalīkatā. ‘‘Sabbe devā tuṭṭhamanā, ākāse sañcaranti te; Buddho ayaṃ anuppatto, andhakāratamonudo. ‘‘Tesaṃ hāsaparetānaṃ, mahānādo avattatha; Kilese jhāpayissāma, sammāsambuddhasāsane. ‘‘Devānaṃ giramaññāya, vācāsabhimudīrihaṃ; Haṭṭho haṭṭhena cittena, ādibhikkhamadāsahaṃ. ‘‘Mama saṅkappamaññāya, satthā loke anuttaro; Devasaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha. ‘‘‘Sattāhaṃ abhinikkhamma, bodhiṃ ajjhagamaṃ ahaṃ; Idaṃ me paṭhamaṃ bhattaṃ, brahmacārissa yāpanaṃ. ‘‘‘Tusitā hi idhāgantvā, yo me bhikkhaṃ upānayi; Tamahaṃ kittayissāmi, suṇotha mama bhāsato. ‘‘‘Tiṃsakappasahassāni , devarajjaṃ karissati; Sabbe deve abhibhotvā, tidivaṃ āvasissati. ‘‘‘Devalokā cavitvāna, manussattaṃ gamissati; Sahassadhā cakkavattī, tattha rajjaṃ karissati. ‘‘‘Kappasatasahassamhi, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tidasā so cavitvāna, manussattaṃ gamissati; Agārā pabbajitvāna, chabbassāni vasissati. ‘‘‘Tato sattamake vasse, buddho saccaṃ kathessati; Koṇḍañño nāma nāmena, paṭhamaṃ sacchikāhiti’. ‘‘Nikkhantenānupabbajiṃ , padhānaṃ sukataṃ mayā; Kilese jhāpanatthāya, pabbajiṃ anagāriyaṃ. ‘‘Abhigantvāna sabbaññū, buddho loke sadevake; Isināme migāraññe , amatabherimāhani. ‘‘So dāni patto amataṃ, santipadamanuttaraṃ; Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿阿若·憍陈如长老巴利
Itthaṃ sudaṃ āyasmā aññāsikoṇḍañño thero imā
他说了这些偈颂。巴利
Gāthāyo abhāsitthāti.
宾度喇跋喇兜瓦迦长老譬喻(第3–8经)巴利
3-8. Piṇḍolabhāradvājattheraapadānaṃ
613 “ 名为莲华上佛的胜者,自生者、无上士;
那时,他住在雪山之前的芝答古德。注疏 1
614 昔时我现无畏之相,为四足兽王;
众人闻我音声,皆震慑而止。注疏 1
615 “ 手持盛开的莲花,我走向人中的牛王;
当他从禅定中出起,我便向那位佛陀献上供养。注疏 1
616 “ 向四方礼敬已,礼敬最胜佛陀、人中最上者;
清净自心已,我作狮子吼。注疏 1
617 “ 莲华上佛,世间解,诸供养之受纳者;
在自己的座位上坐下后,宣说了这些偈颂。注疏 1
618 “ 了知佛陀的言教后,一切天众皆来集;
最胜说者已至,我等将聆其法。注疏 1
619 “ 在那些满怀欢喜者面前,世间导师、
远见的大牟尼宣扬了我的音声。注疏 1
620 “ 献此莲花、且发出狮子吼之人;
我将称扬他,请听我所说。
621 “ 从今往后第八劫,他将成为转轮王;
具足七宝,为四洲之自在主;
622 他将六十四番统御大地,
名曰巴度摩,是威德广大的转轮王。注疏 1
623 “ 于十万劫后,出生于甘蔗王族;
他以乔达摩为姓,将成为世间的导师。注疏 1
624 ‘ 于已宣说的教法中,他将成为梵的亲族;
出离婆罗门身份,他当即出家。’注疏 1
625 “ 他精勤努力,寂静无依;
遍知一切漏已,无漏者将般涅槃。注疏 1
626 “ 在寂静的边远卧处,猛兽遍满之处;
遍知一切漏已,无漏者将般涅槃。注疏 1
627 “ 四无碍解,及八解脱;
六神通已亲证,佛陀之教已奉行。”巴利
‘‘Padumuttaro nāma jino, sayambhū aggapuggalo; Purato himavantassa, cittakūṭe vasī tadā. ‘‘Abhītarūpo tatthāsiṃ, migarājā catukkamo; Tassa saddaṃ suṇitvāna, vikkhambhanti bahujjanā. ‘‘Suphullaṃ padumaṃ gayha, upagacchiṃ narāsabhaṃ; Vuṭṭhitassa samādhimhā, buddhassa abhiropayiṃ. ‘‘Cātuddisaṃ namassitvā, buddhaseṭṭhaṃ naruttamaṃ; Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, sīhanādaṃ nadiṃ ahaṃ . ‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho; Sakāsane nisīditvā, imā gāthā abhāsatha. ‘‘‘Buddhassa giramaññāya, sabbe devā samāgatā; Āgato vadataṃ seṭṭho, dhammaṃ sossāma taṃ mayaṃ. ‘‘‘Tesaṃ hāsaparetānaṃ, purato lokanāyako; Mama saddaṃ pakittesi, dīghadassī mahāmuni’. ‘‘Yenidaṃ padumaṃ dinnaṃ, sīhanādo ca nādito; Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato. ‘‘‘Ito aṭṭhamake kappe, cakkavattī bhavissati; Sattaratanasampanno catudīpamhi issaro. ‘‘‘Kārayissati issariyaṃ , mahiyā catusaṭṭhiyā; Padumo nāma nāmena, cakkavattī mahabbalo. ‘‘Kappasatasahassamhi , okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘Pakāsite pāvacane, brahmabandhu bhavissati; Brahmaññā abhinikkhamma, pabbajissati tāvade’. ‘‘Padhānapahitatto so, upasanto nirūpadhi; Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo. ‘‘Vijane pantaseyyamhi, vāḷamigasamākule; Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
尊者宾度罗跋喇兜瓦迦长老如是宣说了这些偈颂。巴利
Itthaṃ sudaṃ āyasmā piṇḍolabhāradvājo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
佉提罗林离婆多长老譬喻(第3–9经)巴利
3-9. Khadiravaniyarevatattheraapadānaṃ
628 “ 恒河,亦名巴吉拉提,源自雪山;
我曾是险渡处的船夫,在此岸渡人。注疏 1
629 “ 莲华上导师,正自觉者,无上两足尊;
那自在者与十万大众俱,来到恒河岸边。注疏 1
630 “ 广集众多船只,经木工巧匠善加营造;
于船上做好顶盖后,我等候人中牛王。注疏 1
631 “ 正自觉者既已来至,便登上那艘船;
导师立于水流中央,宣说此诸偈颂:注疏 1
632 “‘ 那位渡正自觉者,以及无漏僧团者;
依此净信心,将于天界享乐。注疏 1
633 善业所成、舟形之殿,当为汝化现;
虚空之中,花盖恒常悬覆。注疏 1
634 “ 在第五十八劫中,有一位名为渡者的刹帝利;
他将征服四方,威胜疆域,成为转轮王。”注疏 1
635 “ 在第五十七劫中,有一位名为咖马咖的刹帝利;
如同升起的太阳,具大威力者将遍耀光芒。
636 “ 于百千劫中,生于屋咖咖族;
他以乔达摩为姓,将成为世间的导师。
637 “ 从三十三天死没后,将往生人界;
名号勒瓦多,当为婆罗门;注疏 1
638 善根所策励,舍家而出家。
他将于乔达摩世尊的教法中出家。
639 “ 他日后出家,精勤修持,为修观者;
遍知一切漏已,无漏者将般涅槃。注疏 1
640 “ 我以精进为担负重轭之驾,运载至安稳之境;
我于正自觉者的教法中,持此最后身。注疏 1
641 “ 于十万劫中所造之业,于此示现其果;
善得解脱,如箭飞逝,烧尽了我的烦恼。
642 “ 那时,已达世间边际的牟尼,见我乐于林居;
大智者便立我为住林比丘中第一。
643 “ 四无碍解,及八解脱;
六神通已亲证,佛陀之教已奉行。”巴利
‘‘Gaṅgā bhāgīrathī nāma, himavantā pabhāvitā; Kutitthe nāviko āsiṃ, orime ca tariṃ ahaṃ. ‘‘Padumuttaro nāyako, sambuddho dvipaduttamo; Vasī satasahassehi, gaṅgātīramupāgato . ‘‘Bahū nāvā samānetvā, vaḍḍhakīhi susaṅkhataṃ; Nāvāya chadanaṃ katvā, paṭimāniṃ narāsabhaṃ. ‘‘Āgantvāna ca sambuddho, ārūhi tañca nāvakaṃ; Vārimajjhe ṭhito satthā, imā gāthā abhāsatha. ‘‘‘Yo so tāresi sambuddhaṃ, saṅghañcāpi anāsavaṃ; Tena cittappasādena, devaloke ramissati. ‘‘‘Nibbattissati te byamhaṃ, sukataṃ nāvasaṇṭhitaṃ; Ākāse pupphachadanaṃ, dhārayissati sabbadā. ‘‘‘Aṭṭhapaññāsakappamhi , tārako nāma khattiyo; Cāturanto vijitāvī, cakkavattī bhavissati. ‘‘‘Sattapaññāsakappamhi , cammako nāma khattiyo; Uggacchantova sūriyo, jotissati mahabbalo. ‘‘‘Kappasatasahassamhi, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tidasā so cavitvāna, manussattaṃ gamissati; Revato nāma nāmena, brahmabandhu bhavissati. ‘‘‘Agārā nikkhamitvāna, sukkamūlena codito; Gotamassa bhagavato, sāsane pabbajissati. ‘‘‘So pacchā pabbajitvāna, yuttayogo vipassako; Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo’. ‘‘Vīriyaṃ me dhuradhorayhaṃ, yogakkhemādhivāhanaṃ; Dhāremi antimaṃ dehaṃ, sammāsambuddhasāsane. ‘‘Satasahasse kataṃ kammaṃ, phalaṃ dassesi me idha; Sumutto saravegova, kilese jhāpayī mama. ‘‘Tato maṃ vananirataṃ, disvā lokantagū muni; Vanavāsibhikkhūnaggaṃ, paññapesi mahāmati. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿佉提罗林离婆多长老宣说此诸偈颂。巴利
Itthaṃ sudaṃ āyasmā khadiravaniyo revato thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
阿难长老之譬喻(第3–10经)巴利
3-10. Ānandattheraapadānaṃ
644 “ 从园门出已,莲华上首大牟尼。
降下不死甘露雨,令大众热恼止息。注疏 1
645 “ 十万贤者,具足六神通、大威神力,
围绕着正觉者,犹如身影常不相离。注疏 1
646 “ 我乘坐于象背之上,手持最殊胜的白伞;
“ 得见善妙之相,我心生欢喜;”注疏 1
647 “ 我从象背而下,走向人中最胜者;”
“ 我持宝伞,奉于最胜佛陀。”注疏 1
648 “ 了知我心念已,莲华上首大仙”
“ 便止住那番话语,宣说这些偈颂:”注疏 1
649 彼人持伞盖,伞以黄金严饰;
我今当称颂,请听我所说。注疏 1
650 此人离此去,当生兜率天;
天女众围绕,享诸福乐荣华。注疏 1
651 他将三十四次作天王,
八百次作大力之主,统领大地。注疏 1
652 五十八次作转轮王,
于大地广行方国之治。注疏 1
653 “ 历经十万劫后,生于甘蔗王族。
他以乔达摩为姓,将成为世间的导师。
654 “ 他将成为释迦族族旗(佛陀)的亲族眷属。
名为阿难,将作大仙人的侍者。注疏 1
655 “ 精勤明敏,于多闻中善巧通达,
行持谦逊,不刚不慢,将通达一切法。注疏 1
656 “ 他勇猛精进,寂静无依,
遍知一切漏已,无漏者将般涅槃。注疏 1
657 “ 住于林野的龙象,六十岁的公象,
三处流液、象牙如辕、体型雄健的象王。注疏 1
658 “ 众多百千的贤智者,亦具大神通;”
他们在誓愿上皆不及佛陀龙象。
659 “ 于初更、中更乃至后更,我皆礼敬;
我心净信、怀悦意,侍奉最胜佛。
660 “ 精勤、明智,正知且具念,
证得入流果,通达诸有学地。
661 “ 十万劫来我所发愿之业,
我已抵达彼地,安住于不动的正法。
662 “ 在最胜佛前,我确实得蒙善来。
三明已然证得,佛陀之教已奉行。
663 “ 四无碍解,及八解脱;
六神通已亲证,佛陀之教已奉行。”巴利
‘‘Ārāmadvārā nikkhamma, padumuttaro mahāmuni; Vassento amataṃ vuṭṭhiṃ, nibbāpesi mahājanaṃ. ‘‘Satasahassaṃ te dhīrā, chaḷabhiññā mahiddhikā; Parivārenti sambuddhaṃ, chāyāva anapāyinī . ‘‘Hatthikkhandhagato āsiṃ, setacchattaṃ varuttamaṃ; Sucārurūpaṃ disvāna, vitti me udapajjatha. ‘‘Oruyha hatthikhandhamhā, upagacchiṃ narāsabhaṃ; Ratanāmayachattaṃ me, buddhaseṭṭhassa dhārayiṃ. ‘‘Mama saṅkappamaññāya, padumuttaro mahāisi; Taṃ kathaṃ ṭhapayitvāna, imā gāthā abhāsatha. ‘‘‘Yo so chattamadhāresi, soṇṇālaṅkārabhūsitaṃ; Tamahaṃ kittayissāmi, suṇotha mama bhāsato. ‘‘‘Ito gantvā ayaṃ poso, tusitaṃ āvasissati; Anubhossati sampattiṃ, accharāhi purakkhato. ‘‘‘Catuttiṃsatikkhattuñca, devarajjaṃ karissati; Balādhipo aṭṭhasataṃ, vasudhaṃ āvasissati. ‘‘‘Aṭṭhapaññāsakkhattuñca, cakkavattī bhavissati; Padesarajjaṃ vipulaṃ, mahiyā kārayissati. ‘‘‘Kappasatasahassamhi , okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Sakyānaṃ kulaketussa, ñātibandhu bhavissati; Ānando nāma nāmena, upaṭṭhāko mahesino. ‘‘‘Ātāpī nipako cāpi, bāhusacce sukovido; Nivātavutti atthaddho, sabbapāṭhī bhavissati. ‘‘‘Padhānapahitatto so, upasanto nirūpadhi; Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo. ‘‘‘Santi āraññakā nāgā, kuñjarā saṭṭhihāyanā; Tidhāpabhinnā mātaṅgā, īsādantā urūḷhavā. ‘‘‘Anekasatasahassā, paṇḍitāpi mahiddhikā; Sabbe te buddhanāgassa, na hontu paṇidhimhi te’ . ‘‘Ādiyāme namassāmi, majjhime atha pacchime; Pasannacitto sumano, buddhaseṭṭhaṃ upaṭṭhahiṃ. ‘‘Ātāpī nipako cāpi, sampajāno patissato; Sotāpattiphalaṃ patto, sekhabhūmīsu kovido. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ kammamabhinīhariṃ; Tāhaṃ bhūmimanuppatto, ṭhitā saddhammamācalā . ‘‘Svāgataṃ vata me āsi, buddhaseṭṭhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿阿难长老宣说这些偈颂。巴利
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ānando thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
佛陀、独觉佛,舍利弗与果利达;
迦叶、阿那律,富那长老与优波离。
憍陈如、宾头卢、离婆多与贤明的阿难;
六百五十偈颂,悉皆汇集。巴利
Buddho paccekabuddho ca, sāriputto ca kolito; Kassapo anuruddho ca, puṇṇatthero upāli ca. Aññāsikoṇḍañño piṇḍolo, revatānandapaṇḍito; Chasatāni ca paññāsa, gāthāyo sabbapiṇḍitā.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48