19. 古德迦布毕亚品
19. Kuṭajapupphiyavaggo
譬喻经(上) · 151 段
1. 古德迦花长老譬喻
1. Kuṭajapupphiyattheraapadānaṃ
1金色庄严的正觉者,宛如百光旭日腾升;
遍观诸方,行于风道虚空。
2见库答佳树花盛开,繁布遍覆;
自树采撷而下,敬献弗沙佛。
3“于此九十二劫前,我曾供养那花朵;
我不曾经历恶趣,这是供养佛陀的果报。
4自此十七劫前,曾出三王,皆名妙华;
具足七宝、有大威力的转轮王。
5“四无碍解,及八解脱;
六神通已亲证,佛陀之教已奉行。”
‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, sataraṃsiṃva uggataṃ; Disaṃ anuvilokentaṃ, gacchantaṃ anilañjase. ‘‘Kuṭajaṃ pupphitaṃ disvā, saṃvitthatasamotthataṃ; Rukkhato ocinitvāna, phussassa abhiropayiṃ. ‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Ito sattarase kappe, tayo āsuṃ supupphitā; Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,尊者古德迦花长老确曾说此诸偈。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kuṭajapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
2. 班度耆婆长老譬喻
2. Bandhujīvakattheraapadānaṃ
6“名为悉达多的正自觉者,自生者,为诸善人所赞叹;
他证得定,安坐于山间。
7为觅水生最胜花,我于天然湖中寻;
寻即得见班度耆婆之花。
8“双手捧持,我走向大牟尼;
心净悦意,我供养悉达多。
9“九十四劫前,我曾以花供养;
我不曾经历恶趣,这是供养佛陀的果报。
10“自今十四劫前,我为人主;
名为萨目达卡巴,是具大力的转轮王。
11“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Siddhattho nāma sambuddho, sayambhū sabbhi vaṇṇito; Samādhiṃ so samāpanno, nisīdi pabbatantare. ‘‘Jātassare gavesanto, dakajaṃ pupphamuttamaṃ; Bandhujīvakapupphāni, addasaṃ samanantaraṃ. ‘‘Ubho hatthehi paggayha, upāgacchiṃ mahāmuniṃ; Pasannacitto sumano, siddhatthassābhiropayiṃ. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Ito cātuddase kappe, eko āsiṃ janādhipo; Samuddakappo nāmena, cakkavattī mahabbalo. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿班度耆婆长老宣说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bandhujīvako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3. 果敦巴利亚长老譬喻
3. Koṭumbariyattheraapadānaṃ
12“如迦尼咖拉树般光明闪耀,坐于山间;
犹如无量的海洋,犹如广袤的大地。
13犹如良种雄牛之昂然无畏,
我以欢喜之心趋近人中最胜者——彼乃天众所共礼敬。
14“我手持七朵花,其间交杂着木瓜花;
我供养了佛陀——尸弃佛,世间之亲族。
15“距今三十一劫前,我曾以花供养;
我不曾经历恶趣,这是供养佛陀的果报。
16往昔二十劫之前,有大内喇沙其人;
威光炽盛具大力,曾为转轮王尊。
17“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Kaṇikāraṃva jotantaṃ, nisinnaṃ pabbatantare; Appameyyaṃva udadhiṃ, vitthataṃ dharaṇiṃ yathā. ‘‘Pūjitaṃ devasaṅghena, nisabhājāniyaṃ yathā; Haṭṭho haṭṭhena cittena, upāgacchiṃ naruttamaṃ. ‘‘Sattapupphāni paggayha, koṭumbarasamākulaṃ; Buddhassa abhiropesiṃ, sikhino lokabandhuno. ‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Ito vīsatikappamhi, mahānelasanāmako; Eko āsi mahātejo, cakkavattī mahabbalo. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿果敦巴利长老宣说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā koṭumbariyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4. 五手长老譬喻
4. Pañcahatthiyattheraapadānaṃ
18“名为提舍的世尊,是世间之长、人中牛王;
(世尊)被诸弟子围绕,行于街中。
19“五把青莲与四把(其他花),由我所安置;
我欲行供养,为成就誓愿而举献供物。
20“身如金色的正自觉者,行于市集之间;
佛光触照我身,我礼敬两足尊。
21“九十二劫前,我曾以花作供养;
我不曾经历恶趣,这是供养佛陀的果报。
22自此第十三劫中,五位同号须沙婆;
具足七宝、有大威力的转轮王。
23“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Tisso nāmāsi bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho; Purakkhato sāvakehi, rathiyaṃ paṭipajjatha. ‘‘Pañca uppalahatthā ca, cāturā ṭhapitā mayā; Āhutiṃ dātukāmohaṃ, paggaṇhiṃ vatasiddhiyā . ‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, gacchantaṃ antarāpaṇe; Buddharaṃsīhi phuṭṭhosmi , pūjesiṃ dvipaduttamaṃ. ‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Ito terasakappamhi, pañca susabhasammatā; Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿五手长老宣说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pañcahatthiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5. 仙人绿豆施长老譬喻
5. Isimuggadāyakattheraapadānaṃ
24“犹如升起的百光之日,犹如金色光芒的太阳;
犹如闪耀的顶髻,(那)胜莲华佛。
25捣碎仙人豆,和以清净野蜜;
如立高殿而寂静,我奉献于世亲。
26“那时,佛陀有八十万位声闻弟子;
我盛满一切钵,所余犹然丰盈。
27“由彼净信之心,为诸善根所催促,
十万劫中,我不堕恶趣。
28“四万劫中,那三十八位;
他们名为伊西目嘎,是具大威力的转轮王。
29“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Udentaṃ sataraṃsiṃva, pītaraṃsiṃva bhāṇumaṃ; Kakudhaṃ vilasantaṃva, padumuttaranāyakaṃ. ‘‘Isimuggāni pisitvā , madhukhudde anīḷake; Pāsādeva ṭhito santo, adāsiṃ lokabandhuno. ‘‘Aṭṭhasatasahassāni, ahesuṃ buddhasāvakā; Sabbesaṃ pattapūrentaṃ , tato cāpi bahuttaraṃ. ‘‘Tena cittappasādena, sukkamūlena codito; Kappānaṃ satasahassaṃ, duggatiṃ nupapajjahaṃ. ‘‘Cattālīsamhi sahasse, kappānaṃ aṭṭhatiṃsa te; Isimuggasanāmā te, cakkavattī mahabbalā. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿仙人绿豆施长老宣说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā isimuggadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6. 菩提伍巴塔咖长老譬喻
6. Bodhiupaṭṭhākattheraapadānaṃ
30兰摩瓦帝城中,我为击鼓乐人;
恒勤奉侍无间,今赴无上菩提树。
31“朝暮承事已,依于善根所策励;
于一千八百劫中,不堕恶趣。
32“从今往昔,一千五百劫,我曾为世间主。”
名为穆拉佐,是转轮王,大威力者。
33“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Nagare rammavatiyā, āsiṃ murajavādako; Niccupaṭṭhānayuttomhi, gatohaṃ bodhimuttamaṃ. ‘‘Sāyaṃ pātaṃ upaṭṭhitvā, sukkamūlena codito; Aṭṭhārasakappasate, duggatiṃ nupapajjahaṃ. ‘‘Pannarase kappasate, ito āsiṃ janādhipo; Murajo nāma nāmena, cakkavattī mahabbalo. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿菩提近侍长老宣说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bodhiupaṭṭhāko thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7. 一心长老譬喻
7. Ekacintikattheraapadānaṃ
34天子寿尽命终时,舍诸天神身而殒没,
三音自然相续出,诸天神闻之皆随喜。
35“尊者,由此去往善趣,往生人间,与人为伴;
得人身已,于正法中,获无上信。”
36“愿你的信心已深入、已生根、已安立;
终其一生,于善说的正法中,决不动摇。
37“以身行善,以语广修多善;
心意造作善业,无瞋害,无依着。
38“由此,更作有依福德,以布施令其增广;
亦令其余众生安住于正法与梵行之中。
39“当诸天神以悲悯心,觉知天人时,
他们对逝去的天人随喜道:‘来吧,天人,再来,再来。’
40天众聚集时,我心生悚惧;
我从此处殁,当趣何生处?
41“那位已修习诸根的沙门,了知我的悚惧,
他欲救拔我,便来到我的面前。
42“名为苏玛那,是莲华上首的弟子。
“他教诫了义与法,那时令我悚惧。”
43“我听了他的话语,对佛陀生起了净信心。
我礼敬那位贤者之后,便于彼处命终。
44“我即于彼处投生,为善根所策励;
十万劫中,我不堕恶趣。
45“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Yadā devo devakāyā, cavate āyusaṅkhayā; Tayo saddā niccharanti, devānaṃ anumodataṃ. ‘Ito bho sugatiṃ gaccha, manussānaṃ sahabyataṃ; Manussabhūto saddhamme, labha saddhaṃ anuttaraṃ. ‘‘‘Sā te saddhā niviṭṭhāssa, mūlajātā patiṭṭhitā; Yāvajīvaṃ asaṃhīrā, saddhamme suppavedite. ‘‘‘Kāyena kusalaṃ katvā, vācāya kusalaṃ bahuṃ; Manasā kusalaṃ katvā, abyāpajjaṃ nirūpadhiṃ. ‘‘‘Tato opadhikaṃ puññaṃ, katvā dānena taṃ bahuṃ; Aññepi macce saddhamme, brahmacariye nivesaya’. ‘‘Imāya anukampāya, devā devaṃ yadā vidū; Cavantaṃ anumodanti, ehi deva punappunaṃ . ‘‘Saṃvego me tadā āsi, devasaṅghe samāgate; Kaṃsu nāma ahaṃ yoniṃ, gamissāmi ito cuto. ‘‘Mama saṃvegamaññāya, samaṇo bhāvitindriyo; Mamuddharitukāmo so, āgacchi mama santikaṃ. ‘‘Sumano nāma nāmena, padumuttarasāvako; Atthadhammānusāsitvā, saṃvejesi mamaṃ tadā. ‘‘Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā, buddhe cittaṃ pasādayiṃ; Taṃ dhīraṃ abhivādetvā, tattha kālaṃkato ahaṃ. ‘‘Upapajjiṃ sa tattheva, sukkamūlena codito; Kappānaṃ satasahassaṃ, duggatiṃ nupapajjahaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
具寿一心长老如是宣说这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekacintiko thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
8. 三角花长老譬喻
8. Tikaṇṇipupphiyattheraapadānaṃ
46“我为天人,众天女环绕;
忆念过去业,我即随念最胜佛。
47“手持提咖尼花,我令自心生起净信;
我供养毗婆尸佛,人中牛王。
48“九十一劫前,我曾以那朵花供养;
我不曾经历恶趣,这是供养佛陀的果报。
49“往昔七十三劫前,曾有四位胜王;
具足七宝、有大威力的转轮王。
50“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Devabhūto ahaṃ santo, accharāhi purakkhato; Pubbakammaṃ saritvāna, buddhaseṭṭhaṃ anussariṃ. ‘‘Tikaṇṇipupphaṃ paggayha, sakaṃ cittaṃ pasādayiṃ; Buddhamhi abhiropesiṃ, vipassimhi narāsabhe. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Tesattatimhito kappe, caturāsuṃ ramuttamā; Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
依此,尊者提咖尼普披亚长老诵出了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tikaṇṇipupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
9. 独行长老之譬喻
9. Ekacāriyattheraapadānaṃ
51“那时,三十三天诸天神之中,大音声起;
佛陀于世间般涅槃,我们却仍是有贪者。
52彼众心生悚惧、为忧箭所缠,
我亦在其中,仗自力而趋至佛前。
53手持曼陀罗花,化现歌咏之乐;
佛般涅槃之时,我献于佛前。
54“一切天人都随喜,天女们也对我随喜;
十万劫中,我不生于恶趣。
55距今六万劫前,彼十六人众,
名为大末罗,皆是转轮王,具大威力。
56“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Tāvatiṃsesu devesu, mahāghoso tadā ahu; Buddho ca loke nibbāti, mayañcamha sarāgino. ‘‘Tesaṃ saṃvegajātānaṃ, sokasallasamaṅginaṃ; Sabalena upatthaddho, agamaṃ buddhasantikaṃ. ‘‘Mandāravaṃ gahetvāna, saṅgīti abhinimmitaṃ; Parinibbutakālamhi, buddhassa abhiropayiṃ. ‘‘Sabbe devānumodiṃsu, accharāyo ca me tadā; Kappānaṃ satasahassaṃ, duggatiṃ nupapajjahaṃ. ‘‘Saṭṭhikappasahassamhi, ito soḷasa te janā; Mahāmallajanā nāma, cakkavattī mahabbalā. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿独行长老宣说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekacāriyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
10. 三结花长老譬喻
10. Tivaṇṭipupphiyattheraapadānaṃ
57“他们全体聚集,一同思惟我被击败之事;
正当他们思惟时,热恼便生起了。
58彼时,见法牟尼世尊之弟子,名曰苏难陀,
来至我前。
59“那些曾是我的囚犯,那时献花给我;
我取了那些花,供养了弟子们。
60“我于彼处命终之后,又得投生;
十八百劫之中,我不堕恶趣。
61从一千三百劫前,曾有八位火焰幢;
具足七宝、有大威力的转轮王。
62“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Abhibhūtaṃ panijjhanti , sabbe saṅgamma te mamaṃ ; Tesaṃ nijjhāyamānānaṃ, pariḷāho ajāyatha. ‘‘Sunando nāma nāmena, buddhassa sāvako tadā; Dhammadassissa munino, āgacchi mama santikaṃ. ‘‘Ye me baddhacarā āsuṃ, te me pupphaṃ aduṃ tadā; Tāhaṃ pupphaṃ gahetvāna, sāvake abhiropayiṃ. ‘‘Sohaṃ kālaṃkato tattha, punāpi upapajjahaṃ; Aṭṭhārase kappasate, vinipātaṃ na gacchahaṃ. ‘‘Teraseto kappasate, aṭṭhāsuṃ dhūmaketuno; Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,据传具寿提瓦提普披亚长老宣说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tivaṇṭipupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti;
拘吒迦、般度基维、库敦巴利迦哈提亚;
伊西穆迦、菩提、一心者、提迦尼迦;
“独行者”、“三转”,如是六十二偈颂所宣说。
Kuṭajo bandhujīvī ca, koṭumbarikahatthiyo; Isimuggo ca bodhi ca, ekacintī tikaṇṇiko; Ekacārī tivaṇṭi ca, gāthā dvāsaṭṭhi kittitāti.