11. 施食品
11. Bhikkhadāyivaggo
譬喻经(上) · 160 段
1. 施食者长老譬喻
1. Bhikkhadāyakattheraapadānaṃ
1“金色正自觉者,诸供养之受者;
最胜的出离者,从林中来至涅槃;
2“我以一匙之食,供养大仙人悉达多;
以智慧而得寂静的大雄,如是安住者。
3步步而行,能令大众得清凉;
我于太阳族之佛陀,生起殊胜欢喜。
4“于九十四劫前,我那时所行的布施;
我不曾堕入恶趣,此即施食的果报。
5“于八十七劫前,有(诸王)名为大勒努;
这七位转轮王,皆具足七宝。
6“四无碍解,及八解脱;
六神通已亲证,佛陀之教已奉行。”
‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, āhutīnaṃ paṭiggahaṃ; Pavarā abhinikkhantaṃ, vanā nibbanamāgataṃ . ‘‘Kaṭacchubhikkhaṃ pādāsiṃ, siddhatthassa mahesino; Paññāya upasantassa, mahāvīrassa tādino. ‘‘Padenānupadāyantaṃ , nibbāpente mahājanaṃ; Uḷārā vitti me jātā, buddhe ādiccabandhune . ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, bhikkhādānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Sattāsītimhito kappe, mahāreṇu sanāmakā; Sattaratanasampannā, sattete cakkavattino. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
据说,具寿施食者长老如是宣说此诸偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bhikkhadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
2. 念智者长老譬喻
2. Ñāṇasaññikattheraapadānaṃ
7金色輝耀的正覺者,宛如良種牛王;
三處流香之香象,大仙佛陀亦復如是。
8“照耀一切方所,犹如圆满的月王;
我见到了正在道路上行走的世间最胜者。
9“令心于智慧生净信,合掌恭敬作礼;
心清净信,满怀喜悦,我向悉达多礼敬。
10“于九十四劫前,我造作了那业;
我不曾经历恶趣,这便是智想的果报。
11“于七十三劫前,曾有十六位人中最上者;
具足七宝、有大威力的转轮王。
12“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, nisabhājāniyaṃ yathā; Tidhāpabhinnaṃ mātaṅgaṃ, kuñjaraṃva mahesinaṃ. ‘‘Obhāsentaṃ disā sabbā, uḷurājaṃva pūritaṃ; Rathiyaṃ paṭipajjantaṃ, lokajeṭṭhaṃ apassahaṃ. ‘‘Ñāṇe cittaṃ pasādetvā, paggahetvāna añjaliṃ; Pasannacitto sumano, siddhatthamabhivādayiṃ. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, ñāṇasaññāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Tesattatimhito kappe, soḷasāsuṃ naruttamā; Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿念智长老宣说此诸偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ñāṇasaññiko thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
3. 优波罗华提耶长老譬喻
3. Uppalahatthiyattheraapadānaṃ
13“我曾住在提瓦拉城,那时是一位花匠;
我见到了远离尘垢的佛陀,为世间所礼敬的悉达多。
14“我心净信、欢喜,手持花供养;
无论我往生何处,皆是此业之力。
15“我享受可意的果报,那是我往昔所造善业;
周身被美妙花鬘所环绕,这便是供养花的果报。
16“自九十四劫前,我供养那朵花以来;”
我不曾知有恶趣,这便是供花所得的果报。
17九十四劫已往,除却现今一劫;
其间五百国王,同名纳佳萨摩。
18“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Tivarāyaṃ nivāsīhaṃ, ahosiṃ māliko tadā; Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, siddhatthaṃ lokapūjitaṃ . ‘‘Pasannacitto sumano, pupphahatthamadāsahaṃ; Yattha yatthupapajjāmi, tassa kammassa vāhasā. ‘‘Anubhomi phalaṃ iṭṭhaṃ, pubbe sukatamattano; Parikkhitto sumallehi, pupphadānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, pupphapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Catunnavutupādāya, ṭhapetvā vattamānakaṃ; Pañcarājasatā tattha, najjasamasanāmakā . ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如此,具寿优波罗华提耶长老宣说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā uppalahatthiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
4. 足供养长老譬喻
4. Padapūjakattheraapadānaṃ
19“我以茉莉花供养悉达多世尊;
我以欢喜心,将七朵花散于足上。
20“凭此业,我今超越人天;
我于正自觉者的教法中,持此最后身。
21“九十四劫前,我便以彼花供养;
我不知恶趣,此即供花之果报。
22“有十三位转轮王,皆名“遍香”;
自今第五劫,为四方众生主。
23“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Siddhatthassa bhagavato, jātipupphamadāsahaṃ; Pādesu satta pupphāni, hāsenokiritāni me. ‘‘Tena kammenahaṃ ajja, abhibhomi narāmare; Dhāremi antimaṃ dehaṃ, sammāsambuddhasāsane. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, pupphapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Samantagandhanāmāsuṃ, terasa cakkavattino; Ito pañcamake kappe, cāturantā janādhipā. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,尊者巴德布迦咖长老说示了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā padapūjako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
5. 拳花长老譬喻
5. Muṭṭhipupphiyattheraapadānaṃ
24“我名叫“善见”,那时是个花匠;
我见到了远离尘垢的佛陀,世间最胜的人中牛王。
25“手持素馨花,我供养莲华上佛;
眼清净、心喜悦者,我获得了天眼。
26“以此花供养,及心的誓愿,
于十万劫之中,我不曾堕入恶趣。
27“曾有十六位国王,名号为天最上,
距今三十六劫前,是具大威力的转轮王。
28“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Sudassanoti nāmena, mālākāro ahaṃ tadā; Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ. ‘‘Jātipupphaṃ gahetvāna, pūjayiṃ padumuttaraṃ; Visuddhacakkhu sumano, dibbacakkhuṃ samajjhagaṃ. ‘‘Etissā pupphapūjāya, cittassa paṇidhīhi ca; Kappānaṃ satasahassaṃ, duggatiṃ nupapajjahaṃ. ‘‘Soḷasāsiṃsu rājāno, devuttarasanāmakā; Chattiṃsamhi ito kappe, cakkavattī mahabbalā. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿目提弗比亚长老宣说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā muṭṭhipupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
6. 水供养者长老譬喻
6. Udakapūjakattheraapadānaṃ
29“金色之身的正自觉者,行于虚空之中;
犹如炽燃的酥油火,犹如炽燃的祭火。
30“我以手掬水,扬向空中;
大雄、佛陀、具悲悯的仙人,接受了下来。
31“名为莲华上的导师,住立于虚空;
了知我的心意后,宣说此偈:
32“以此布施水,与由此生起的喜悦;”
纵经百千劫,不堕恶趣。’
33“以彼业,两足尊、世间最胜者、人中牛王,
我已证得不动的境地,舍离了胜与败。
34“名为千王者,有三位转轮王。
于六千五百劫中,为统御四方之人主。
35“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, gacchantaṃ anilañjase; Ghatāsanaṃva jalitaṃ, ādittaṃva hutāsanaṃ. ‘‘Pāṇinā udakaṃ gayha, ākāse ukkhipiṃ ahaṃ; Sampaṭicchi mahāvīro, buddho kāruṇiko isi . ‘‘Antalikkhe ṭhito satthā, padumuttaranāmako; Mama saṅkappamaññāya, imaṃ gāthaṃ abhāsatha. ‘‘‘Iminā dakadānena, pītiuppādanena ca; Kappasatasahassampi, duggatiṃ nupapajjati’ . ‘‘Tena kammena dvipadinda, lokajeṭṭha narāsabha; Pattomhi acalaṃ ṭhānaṃ, hitvā jayaparājayaṃ. ‘‘Sahassarājanāmena , tayo te cakkavattino; Pañcasaṭṭhikappasate, cāturantā janādhipā. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿水供养者长老宣说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā udakapūjako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
7. 芦苇鬘者长老譬喻
7. Naḷamāliyattheraapadānaṃ
36“莲华上佛、世间最胜者、如如者
坐于草座,寂静如如者。
37“我取来芦苇花鬘,扎成扇子,
供养佛陀——两足尊、如如者。
38“一切知者、世间导师,接过扇子后,
了知我的心意后,宣说此偈:
39“我身如是清凉,热恼无存,
同样地,愿你的心从三种火中解脱。’
40“所有依止森林的天众都已聚集,
我们将听闻佛陀之语,并令施者欢喜。”
41“世尊于彼处安坐,天众前导围绕;
为令施者欢喜,宣说这些偈颂。
42“以此施扇的因缘,与心的誓愿,
名为须婆德者,将作转轮王。
43“以彼残业之力,为善根所策励,
名为马卢答者,将作转轮王。
44“以此施扇之因及广大恭敬,
十万劫中,不堕恶趣。
45“三万劫中,有三十八位善行者;
于二万九千劫中,有八位名为马卢答者。
46“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Padumuttarabuddhassa, lokajeṭṭhassa tādino; Tiṇatthare nisinnassa, upasantassa tādino. ‘‘Naḷamālaṃ gahetvāna, bandhitvā bījaniṃ ahaṃ; Buddhassa upanāmesiṃ, dvipadindassa tādino. ‘‘Paṭiggahetvā sabbaññū, bījaniṃ lokanāyako; Mama saṅkappamaññāya, imaṃ gāthaṃ abhāsatha. ‘‘‘Yathā me kāyo nibbāti, pariḷāho na vijjati; Tatheva tividhaggīhi, cittaṃ tava vimuccatu’. ‘‘Sabbe devā samāgacchuṃ, ye keci vananissitā; Sossāma buddhavacanaṃ, hāsayantañca dāyakaṃ. ‘‘Nisinno bhagavā tattha, devasaṅghapurakkhato; Dāyakaṃ sampahaṃsento, imā gāthā abhāsatha. ‘‘‘Iminā bījanidānena, cittassa paṇidhīhi ca; Subbato nāma nāmena, cakkavattī bhavissati. ‘‘‘Tena kammāvasesena, sukkamūlena codito; Māluto nāma nāmena, cakkavattī bhavissati’. ‘‘‘Iminā bījanidānena, sammānavipulena ca; Kappasatasahassampi, duggatiṃ nupapajjati. ‘‘Tiṃsakappasahassamhi, subbatā aṭṭhatiṃsa te; Ekūnatiṃsasahasse, aṭṭha mālutanāmakā. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿那喇马利长老宣说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā naḷamāliyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
8. 奉座长老譬喻
8. Āsanupaṭṭhāhakattheraapadānaṃ
47“进入林野深处,寂静而无喧扰;
我将师子座,施予那位见义的如是者。
48“手执花鬘,对他右绕而行;
恭敬亲近导师之后,我便面向北方而去。
49“以彼业,两足尊、世间最胜者、人中牛王,
我令自身寂灭,一切有皆已断除。
50一千八百劫中,我昔所行诸布施;
未曾经历恶趣,此即狮子座果报。
51“距今七百劫前,有一位名为止息者的刹帝利;
具足七宝,具大威力的转轮王。
52“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Kānanaṃ vanamogayha, appasaddaṃ nirākulaṃ; Sīhāsanaṃ mayā dinnaṃ, atthadassissa tādino. ‘‘Mālāhatthaṃ gahetvāna, katvā ca naṃ padakkhiṇaṃ; Satthāraṃ payirupāsitvā, pakkāmiṃ uttarāmukho. ‘‘Tena kammena dvipadinda, lokajeṭṭha narāsabha; Sannibbāpemi attānaṃ, bhavā sabbe samūhatā. ‘‘Aṭṭhārasakappasate, yaṃ dānamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, sīhāsanassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ito sattakappasate, sannibbāpaka khattiyo; Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿座侍奉者长老宣说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā āsanupaṭṭhāhako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
9. 比拉利施者长老譬喻
9. Biḷālidāyakattheraapadānaṃ
53“我住在离雪山不远处,以树叶为座;
那时我贪著于食,且性好安卧。
54“挖掘阿卢、咖喇木、比拉离答咖喇,
取来扣喇、跋喇答咖、比喇,准备妥当。
55“莲华上佛,世间解,诸供养之受纳者;
他知晓我的心意,便来到我的面前。
56“这位已来到的大龙,天中天,人中最胜者;
我拿起比拉利块茎,放入了他的钵中。
57“大雄受用已,那时令我欢喜。
一切知者受用之后,说出此偈。
58“你令自心净信,供养我比拉利食。
十万劫中,你不会往生恶趣。
59此生是我最后生,一切诸有皆已断尽;
于正自觉者教法中,我持此最后之身。
60“五十四劫前,有名唤苏美卡利亚者;
具足七宝,具大威力的转轮王。
61“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Himavantassāvidūre , vasāmi paṇṇasanthare; Ghāsesu gedhamāpanno, seyyasīlo cahaṃ tadā. ‘‘Khaṇantālu kalambāni, biḷālitakkalāni ca; Kolaṃ bhallātakaṃ billaṃ, āhatvā paṭiyāditaṃ. ‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho; Mama saṅkappamaññāya, āgacchi mama santikaṃ. ‘‘Upāgataṃ mahānāgaṃ, devadevaṃ narāsabhaṃ; Biḷāliṃ paggahetvāna, pattamhi okiriṃ ahaṃ. ‘‘Paribhuñji mahāvīro, tosayanto mamaṃ tadā; Paribhuñjitvāna sabbaññū, imaṃ gāthaṃ abhāsatha. ‘‘‘Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, biḷāliṃ me adā tuvaṃ; Kappānaṃ satasahassaṃ, duggatiṃ nupapajjasi’. ‘‘Carimaṃ vattate mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Dhāremi antimaṃ dehaṃ, sammāsambuddhasāsane. ‘‘Catupaññāsito kappe, sumekhaliyasavhayo; Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,据说具寿比喇利达亚咖长老宣说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā biḷālidāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
10. 尘供养者长老譬喻
10. Reṇupūjakattheraapadānaṃ
62“身金色的正自觉者,犹如放射百道光芒的太阳;
“照耀一切方所,犹如圆满的月王;
63“被声闻弟子所围绕,如同大地被海洋环绕。
我拾起那伽花,以花粉供养毗婆尸佛。
64“九十一劫前,我曾供养尘土;
我不曾经历恶趣,这是供养佛陀的果报。
65“四十五劫前,有位名为勒奴的刹帝利;
具足七宝,具大威力的转轮王。
66“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, sataraṃsiṃva bhāṇumaṃ; Obhāsentaṃ disā sabbā, uḷurājaṃva pūritaṃ. ‘‘Purakkhataṃ sāvakehi, sāgareheva medaniṃ; Nāgaṃ paggayha reṇūhi, vipassissābhiropayiṃ. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ reṇumabhiropayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Paṇṇatālīsito kappe, reṇu nāmāsi khattiyo; Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,相传具寿勒奴普迦咖长老曾诵出这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā reṇupūjako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
第十:尘供养者长老譬喻
Reṇupūjakattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
施食者、念智者、施象者、礼足者;
拳花者、施水者、苇鬘者、侍奉者。
比拉利施者、尘,及六十六偈颂。
Bhikkhadāyī ñāṇasaññī, hatthiyo padapūjako; Muṭṭhipupphī udakado, naḷamāli upaṭṭhako; Biḷālidāyī reṇu ca, gāthāyo cha ca saṭṭhi ca.