3. 通达论巴利 3. Abhisamayakathā
无碍解道 · 22 段
19 以何证悟?以心证悟。巴利 注疏 1
19 . Abhisamayo ti . Kena abhisameti? Cittena abhisameti.
若以心证悟,那么无智者能证悟吗?无智者不能证悟。以智证悟。巴利
Hañci cittena abhisameti, tena hi aññāṇī abhisameti? Na aññāṇī abhisameti. Ñāṇena abhisameti.
若以智证悟,那么以无心与智,无心者能证悟吗?无心者不能证悟。以心与智证悟。巴利
Hañci ñāṇena abhisameti, tena hi acittena ca ñāṇena ca acittako abhisameti? Na acittako abhisameti. Cittena ca ñāṇena ca abhisameti.
若以心与智证悟,那么以欲界心与智证悟吗?并非以欲界心与智证悟。巴利
Hañci cittena ca ñāṇena ca abhisameti, tena hi kāmāvacaracittena ca ñāṇena ca abhisameti? Na kāmāvacaracittena ca ñāṇena ca abhisameti.
那么,是以色界心与智而证悟吗?不,并非以色界心与智而证悟。巴利
Tena hi rūpāvacaracittena ca ñāṇena ca abhisameti? Na rūpāvacaracittena ca ñāṇena ca abhisameti.
那么,是以无色界心与智而证悟吗?不,并非以无色界心与智而证悟。巴利
Tena hi arūpāvacaracittena ca ñāṇena ca abhisameti? Na arūpāvacaracittena ca ñāṇena ca abhisameti.
那么,是以“业为自己所有”之心与智而证悟吗?不,并非以“业为自己所有”之心与智而证悟。巴利
Tena hi kammassakatacittena ca ñāṇena ca abhisameti? Na kammassakatacittena ca ñāṇena ca abhisameti.
那么,是以随顺真理的心与智而证悟吗?并非以随顺真理的心与智而证悟。巴利
Tena hi saccānulomikacittena ca ñāṇena ca abhisameti? Na saccānulomikacittena ca ñāṇena ca abhisameti.
那么,是以过去的心与智而证悟吗?并非以过去的心与智而证悟。巴利
Tena hi atītacittena ca ñāṇena ca abhisameti? Na atītacittena ca ñāṇena ca abhisameti.
那么,是以未来的心与智而证悟吗?并非以未来的心与智而证悟。巴利
Tena hi anāgatacittena ca ñāṇena ca abhisameti? Na anāgatacittena ca ñāṇena ca abhisameti.
那么,是以现在世间的心与智而证悟吗?并非以现在世间的心与智而证悟。在出世间道的刹那,是以现在的心与智而证悟。巴利
Tena hi paccuppannalokiyacittena ca ñāṇena ca abhisameti? Na paccuppannalokiyacittena ca ñāṇena ca abhisameti. Lokuttaramaggakkhaṇe paccuppannacittena ca ñāṇena ca abhisameti.
如何于出世间道的刹那,以现在的心与智证悟?于出世间道的刹那,以生起为首的心,是智的因与缘;与之相应、以见为首、以灭为所缘的智,是心的因与缘。与之相应的智,以灭为所缘。如此,于出世间道的刹那,以现在的心与智证悟。巴利
Kathaṃ lokuttaramaggakkhaṇe paccuppannacittena ca ñāṇena ca abhisameti? Lokuttaramaggakkhaṇe uppādādhipateyyaṃ cittaṃ ñāṇassa hetu paccayo ca. Taṃsampayuttaṃ nirodhagocaraṃ dassanādhipateyyaṃ ñāṇaṃ cittassa hetu paccayo ca. Taṃsampayuttaṃ ñāṇaṃ nirodhagocaraṃ. Evaṃ lokuttaramaggakkhaṇe paccuppannacittena ca ñāṇena ca abhisameti.
20 在道的刹那,见的通达即是正见,导向的通达即是正思惟,摄受的通达即是正语,等起的通达即是正业,净化的通达即是正命,策励的通达即是正精进,现起的通达即是正念,不散乱的通达即是正定;现起的通达即是念觉支,简择的通达即是择法觉支,策励的通达即是精进觉支,遍满的通达即是喜觉支,寂静的通达即是轻安觉支,不散乱的通达即是定觉支,舍离的通达即是舍觉支;于不信不动摇的通达即是信力,于懈怠不动摇的通达即是精进力,于放逸不动摇的通达即是念力,于掉举不动摇的通达即是定力,于无明不动摇的通达即是慧力;胜解的通达即是信根,策励的通达即是精进根,现起的通达即是念根,不散乱的通达即是定根,见的通达即是慧根。以增上的意义而言,是为根的通达;以不动摇的意义而言,是为力的通达;以导向出的意义而言,是为觉支的通达;以因的意义而言,是为道的通达;以现起的意义而言,是为念处的通达;以勤勉的意义而言,是为正勤的通达;以成就的意义而言,是为神足的通达;以真实的意义而言,是为谛的通达;以不散乱的意义而言,是为止的通达;以随观的意义而言,是为观的通达;以同一味的意义而言,是为止观的通达;以不超越的意义而言,是为双连的通达;以律仪的意义而言,是为戒清净的通达;以不散乱的意义而言,是为心清净的通达;以见的意义而言,是为见清净的通达;以解脱的意义而言,是为解脱的通达;以证悟的意义而言,是为明的通达;以遍舍的意义而言,是为解脱的通达;以断尽的意义而言,是为尽智的通达。愿求,以根本的意义而言,是为通达;作意,以等起的意义而言,是为通达;触,以总集的意义而言,是为通达;受,以集会之处的意义而言,是为通达;定,以居首的意义而言,是为通达;念,以增上的意义而言,是为通达;慧,以较此更上的意义而言,是为通达;解脱,以核心的意义而言,是为通达;深入甘露的涅槃,以究竟的意义而言,是为通达。巴利 注疏 1
maggakkhaṇe dassanābhisamayo sammādiṭṭhi, abhiniropanābhisamayo sammāsaṅkappo, pariggahābhisamayo sammāvācā, samuṭṭhānābhisamayo sammākammanto, vodānābhisamayo sammāājīvo, paggahābhisamayo sammāvāyāmo, upaṭṭhānābhisamayo sammāsati, avikkhepābhisamayo sammāsamādhi; upaṭṭhānābhisamayo satisambojjhaṅgo, pavicayābhisamayo dhammavicayasambojjhaṅgo, paggahābhisamayo vīriyasambojjhaṅgo, pharaṇābhisamayo pītisambojjhaṅgo, upasamābhisamayo passaddhisambojjhaṅgo, avikkhepābhisamayo samādhisambojjhaṅgo, paṭisaṅkhānābhisamayo upekkhāsambojjhaṅgo; assaddhiye akampiyābhisamayo saddhābalaṃ, kosajje akampiyābhisamayo vīriyabalaṃ, pamāde akampiyābhisamayo satibalaṃ, uddhacce akampiyābhisamayo samādhibalaṃ, avijjāya akampiyābhisamayo paññābalaṃ; adhimokkhābhisamayo saddhindriyaṃ, paggahābhisamayo vīriyindriyaṃ, upaṭṭhānābhisamayo satindriyaṃ, avikkhepābhisamayo samādhindriyaṃ, dassanābhisamayo paññindriyaṃ. Ādhipateyyaṭṭhena indriyābhisamayo, akampiyaṭṭhena balābhisamayo, niyyānaṭṭhena bojjhaṅgābhisamayo, hetuṭṭhena maggābhisamayo, upaṭṭhānaṭṭhena satipaṭṭhānābhisamayo, padahaṭṭhena sammappadhānābhisamayo , ijjhanaṭṭhena iddhipādābhisamayo, tathaṭṭhena saccābhisamayo, avikkhepaṭṭhena samathābhisamayo, anupassanaṭṭhena vipassanābhisamayo, ekarasaṭṭhena samathavipassanābhisamayo, anativattanaṭṭhena yuganaddhābhisamayo, saṃvaraṭṭhena sīlavisuddhiabhisamayo, avikkhepaṭṭhena visuddhiabhisamayo, dassanaṭṭhena diṭṭhivisuddhiabhisamayo, muttaṭṭhena vimokkhābhisamayo, paṭivedhaṭṭhena vijjābhisamayo, pariccāgaṭṭhena vimuttiabhisamayo, samucchedaṭṭhena khaye ñāṇaṃ abhisamayo. Chando mūlaṭṭhena abhisamayo, manasikāro samuṭṭhānaṭṭhena abhisamayo, phasso samodhānaṭṭhena abhisamayo, vedanā samosaraṇaṭṭhena abhisamayo, samādhi pamukhaṭṭhena abhisamayo , sati ādhipateyyaṭṭhena abhisamayo, paññā tatuttaraṭṭhena abhisamayo, vimutti sāraṭṭhena abhisamayo, amatogadhaṃ nibbānaṃ pariyosānaṭṭhena abhisamayo.
21 难道通达仅此而已吗?并非如此。在入流道的刹那,见的通达即是正见……(中略)……汇入甘露的涅槃,从究竟意义上说,这就是通达。巴利 注疏 1
Kiṃ nu ettakoyeva abhisamayoti? Na hi. Sotāpattimaggakkhaṇe dassanābhisamayo sammādiṭṭhi…pe… amatogadhaṃ nibbānaṃ pariyosānaṭṭhena abhisamayo.
难道通达仅此而已吗?并非如此。在入流果的刹那,见的通达即是正见……(中略)……以止息的意义,不再生起之智是通达。意欲从根本的意义上说是通达……(中略)……汇入甘露的涅槃,从究竟意义上说,这就是通达。巴利
Kiṃ nu ettakoyeva abhisamayoti? Na hi. Sotāpattiphalakkhaṇe dassanābhisamayo sammādiṭṭhi…pe… paṭippassaddhaṭṭhena anuppāde ñāṇaṃ abhisamayo. Chando mūlaṭṭhena abhisamayo…pe… amatogadhaṃ 5 nibbānaṃ pariyosānaṭṭhena abhisamayo.
难道通达仅此而已吗?巴利
Kiṃ nu ettakoyeva abhisamayoti?
实非如此。于一来道刹那……(中略)……于一来果刹那……于不来道刹那……于不来果刹那……于阿拉汉道刹那……(中略)……于阿拉汉果刹那,见通达为正见,导向通达为正思惟……(中略)……以止息义,不再生起智为通达。以根本义,欲求为通达……(中略)……以究竟义,入于不死之涅槃为通达。巴利
Na hi. Sakadāgāmimaggakkhaṇe…pe… sakadāgāmiphalakkhaṇe… anāgāmimaggakkhaṇe… anāgāmiphalakkhaṇe… arahattamaggakkhaṇe…pe… arahattaphalakkhaṇe dassanābhisamayo sammādiṭṭhi, abhiniropanābhisamayo sammāsaṅkappo…pe… paṭippassaddhaṭṭhena anuppāde ñāṇaṃ abhisamayo. Chando mūlaṭṭhena abhisamayo…pe… amatogadhaṃ nibbānaṃ pariyosānaṭṭhena abhisamayo.
所谓“他断除烦恼”——他断除过去的烦恼……(中略)……他断除未来的烦恼,他断除现在的烦恼。所谓“他断除过去的烦恼”:假如他断除过去的烦恼,那他是在让已经耗尽的再行耗尽,让已经息灭的再行息灭,让已经消逝的再行消逝,让已经湮没的再行湮没。他是在断除那早已不存在、已经是过去的事物吗?并非如此,他不断除过去的烦恼。所谓“他断除未来的烦恼”:假如他断除未来的烦恼,那他是在断除未生的、未产生的、未现起的、未显露的事物,他是在断除那尚未存在、尚属未来的事物吗?并非如此,他不断除未来的烦恼。所谓“他断除现在的烦恼”:假如他断除现在的烦恼,那么,贪著的人便是在断除贪,嗔怒的人便是在断除嗔,愚痴的人便是在断除痴,被束缚的人便是在断除慢,执取的人便是在断除见,巴利
Yvāyaṃ kilese pajahati, atīte kilese pajahati…pe… anāgate kilese pajahati, paccuppanne kilese pajahati, atīte kilese pajahatīti. Hañci atīte kilese pajahati, tena hi khīṇaṃ khepeti, niruddhaṃ nirodheti, vigataṃ vigameti, atthaṅgataṃ atthaṅgameti, atītaṃ yaṃ na atthi taṃ pajahatīti? Na atīte kilese pajahatīti. Anāgate kilese pajahatīti. Hañci anāgate kilese pajahati, tena hi ajātaṃ pajahati, anibbattaṃ pajahati, anuppannaṃ pajahati, apātubhūtaṃ pajahati, anāgataṃ yaṃ na atthi taṃ pajahatīti? Na anāgate kilese pajahatīti. Paccuppanne kilese pajahatīti. Hañci paccuppanne kilese pajahati, tena hi ratto rāgaṃ pajahati, duṭṭho dosaṃ pajahati, mūḷho mohaṃ pajahati, vinibaddho mānaṃ pajahati, parāmaṭṭho diṭṭhiṃ pajahati ,
心意散乱,便舍断掉举;未得决定,便舍断疑;获得力量,便舍断随眠。黑法白法成对并行,平等运作。岂会有杂染的修道吗?巴利
Vikkhepagato uddhaccaṃ pajahati, aniṭṭhaṅgato vicikicchaṃ pajahati, thāmagato anusayaṃ pajahati, kaṇhasukkadhammā yuganaddhā samameva vattanti, saṃkilesikā maggabhāvanā hoti?
他并非断除过去之烦恼,并非断除未来之烦恼,亦非断除现在之烦恼。若如此,则他不断除过去的烦恼,不断除未来的……亦不断除现在的烦恼,那么岂非无有修道、无有证果、无有断烦恼、无有通达法了吗?确有修道,确有证果,确有断烦恼,确有通达法。这是怎么回事呢?譬如有一棵幼树,尚未结果。有人将其根砍断。那棵树上尚未结出的果实,便处于未生状态,不会生起;处于未产生状态,不会产生;处于未出现状态,不会出现;处于未显现状态,不会显现。同样地,生起是烦恼产生之因,生起是烦恼产生之缘。见到生起的过患,心便跃入无生。由于心跃入无生,那些以生起为缘而可能生起的烦恼,便处于未生状态,不会生起;处于未产生状态,不会产生;处于未出现状态,不会出现;处于未显现状态,不会显现。如是,由于原因灭去,便有苦的灭。持续运作是原因,相是原因,积聚是原因。积聚是烦恼产生之缘。见到积聚的过患,心便跃入无积聚。由于心跃入无积聚,那些以积聚为缘而可能生起的烦恼,便处于未生状态,不会生起;处于未产生状态,不会产生;处于未出现状态,不会出现;处于未显现状态,不会显现。如是,由于原因灭去,便有苦的灭。因此,有修道,有证果,有断烦恼,有通达法。巴利
Na hi atīte kilese pajahati, na anāgate kilese pajahati, na paccuppanne kilese pajahatīti. Hañci na atīte kilese pajahati, na anāgate…pe… na paccuppanne kilese pajahati, tena hi natthi maggabhāvanā, natthi phalasacchikiriyā, natthi kilesappahānaṃ, natthi dhammābhisamayoti? Atthi maggabhāvanā, atthi phalasacchikiriyā, atthi kilesappahānaṃ, atthi dhammābhisamayo. Yathā kathaṃ viya? Seyyathāpi taruṇo rukkho ajātaphalo. Tamenaṃ puriso mūlaṃ chindeyya. Ye tassa rukkhassa ajātaphalā, te ajātāyeva na jāyanti, anibbattāyeva na nibbattanti, anuppannāyeva na uppajjanti, apātubhūtāyeva na pātubhavanti. Evamevaṃ uppādo hetu, uppādo paccayo kilesānaṃ nibbattiyāti. Uppāde ādīnavaṃ disvā anuppāde cittaṃ pakkhandati. Anuppāde cittassa pakkhandattā ye uppādapaccayā kilesā nibbatteyyuṃ, te ajātāyeva na jāyanti, anibbattāyeva na nibbattanti, anuppannāyeva na uppajjanti, apātubhūtāyeva na pātubhavanti. Evaṃ hetunirodhā dukkhanirodho. Pavattaṃ hetu, nimittaṃ hetu, āyūhanā hetu. Āyūhanā paccayo kilesānaṃ nibbattiyāti. Āyūhane ādīnavaṃ disvā anāyūhane cittaṃ pakkhandati. Anāyūhane cittassa pakkhandattā, ye āyūhanapaccayā kilesā nibbatteyyuṃ, te ajātāyeva na jāyanti, anibbattāyeva na nibbattanti, anuppannāyeva na uppajjanti, apātubhūtāyeva na pātubhavanti. Evaṃ hetunirodhā dukkhanirodho. Evaṃ atthi maggabhāvanā, atthi phalasacchikiriyā, atthi kilesappahānaṃ, atthi dhammābhisamayoti.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31