10. 甘露之论
10. Maṇḍapeyyakathā
无碍解道 · 29 段
238“诸比丘,此梵行是如饮甘露。当导师现前时,即有说法之甘露、领受之甘露与梵行之甘露三种甘露。”
‘‘Maṇḍapeyyamidaṃ , bhikkhave, brahmacariyaṃ. Satthā sammukhībhūto tidhattamaṇḍo . Satthari sammukhībhūte desanāmaṇḍo, paṭiggahamaṇḍo, brahmacariyamaṇḍo’’.
什么是法的甘露?即是对四圣谛的讲解、宣说、安立、开显、分别、阐明;对四念处……(中略)……四正勤、四神足、五根、五力、七觉支、八支圣道的讲解、宣说、安立、开显、分别、阐明——这称为法的甘露。
Katamo desanāmaṇḍo? Catunnaṃ ariyasaccānaṃ ācikkhanā desanā paññāpanā paṭṭhapanā vivaraṇā vibhajanā uttānīkammaṃ , catunnaṃ satipaṭṭhānānaṃ…pe… catunnaṃ sammappadhānānaṃ… catunnaṃ iddhipādānaṃ… pañcannaṃ indriyānaṃ… pañcannaṃ balānaṃ… sattannaṃ bojjhaṅgānaṃ… ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa ācikkhanā desanā paññāpanā paṭṭhapanā vivaraṇā vibhajanā uttānīkammaṃ – ayaṃ desanāmaṇḍo.
什么是领受者的甘露?比丘、比丘尼、近事男、近事女、天、人,以及任何其他有识知者——这称为领受者的甘露。
Katamo paṭiggahamaṇḍo? Bhikkhū bhikkhuniyo upāsakā upāsikāyo devā manussā ye vā panaññepi keci viññātāro – ayaṃ paṭiggahamaṇḍo.
什么是梵行的甘露?即是此八支圣道,所谓:正见、正思惟、正语、正业、正命、正精进、正念、正定——这称为梵行的甘露。
Katamo brahmacariyamaṇḍo? Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvācā, sammākammanto, sammāājīvo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi – ayaṃ brahmacariyamaṇḍo.
239信根以胜解为精华,以不信为渣滓;弃舍不信之渣滓,便饮信根胜解之精华——这就是饮其精华。精进根以策励为精华,以懈怠为渣滓;弃舍懈怠之渣滓,便饮精进根策励之精华——这就是饮其精华。念根以现起为精华,以放逸为渣滓;弃舍放逸之渣滓,便饮念根现起之精华——这就是饮其精华。定根以不散乱为精华,以掉举为渣滓;弃舍掉举之渣滓,便饮定根不散乱之精华——这就是饮其精华。慧根以照见为精华,以无明为渣滓;弃舍无明之渣滓,便饮慧根照见之精华——这就是饮其精华。
Adhimokkhamaṇḍo saddhindriyaṃ, assaddhiyaṃ kasaṭo; assaddhiyaṃ kasaṭaṃ chaḍḍetvā saddhindriyassa adhimokkhamaṇḍaṃ pivatīti – maṇḍapeyyaṃ. Paggahamaṇḍo vīriyindriyaṃ, kosajjaṃ kasaṭo; kosajjaṃ kasaṭaṃ chaḍḍetvā vīriyindriyassa paggahamaṇḍaṃ pivatīti – maṇḍapeyyaṃ. Upaṭṭhānamaṇḍo satindriyaṃ, pamādo kasaṭo; pamādaṃ kasaṭaṃ chaḍḍetvā satindriyassa upaṭṭhānamaṇḍaṃ pivatīti – maṇḍapeyyaṃ. Avikkhepamaṇḍo samādhindriyaṃ, uddhaccaṃ kasaṭo; uddhaccaṃ kasaṭaṃ chaḍḍetvā samādhindriyassa avikkhepamaṇḍaṃ pivatīti – maṇḍapeyyaṃ. Dassanamaṇḍo paññindriyaṃ, avijjaṃ kasaṭo; avijjaṃ kasaṭaṃ chaḍḍetvā paññindriyassa dassanamaṇḍaṃ pivatīti – maṇḍapeyyaṃ.
信力以于不信中不动摇为精华,以不信为渣滓;弃舍不信之渣滓,便饮信力不动摇之精华——这就是饮其精华。精进力以于懈怠中不动摇为精华,以懈怠为渣滓;弃舍懈怠之渣滓,便饮精进力不动摇之精华——这就是饮其精华。念力以于放逸中不动摇为精华,以放逸为渣滓;弃舍放逸之渣滓,便饮念力不动摇之精华——这就是饮其精华。定力以于掉举中不动摇为精华,以掉举为渣滓;弃舍掉举之渣滓,便饮定力不动摇之精华——这就是饮其精华。慧力以于无明中不动摇为精华,以无明为渣滓;弃舍无明之渣滓,便饮慧力不动摇之精华——这就是饮其精华。
Assaddhiye akampiyamaṇḍo saddhābalaṃ, assaddhiyaṃ kasaṭo; assaddhiyaṃ kasaṭaṃ chaḍḍetvā saddhābalassa assaddhiye akampiyamaṇḍaṃ pivatīti – maṇḍapeyyaṃ. Kosajje akampiyamaṇḍo vīriyabalaṃ, kosajjaṃ kasaṭo; kosajjaṃ kasaṭaṃ chaḍḍetvā vīriyabalassa kosajje akampiyamaṇḍaṃ pivatīti – maṇḍapeyyaṃ. Pamāde akampiyamaṇḍo satibalaṃ, pamādo kasaṭo; pamādaṃ kasaṭaṃ chaḍḍetvā satibalassa pamāde akampiyamaṇḍaṃ pivatīti – maṇḍapeyyaṃ. Uddhacce akampiyamaṇḍo samādhibalaṃ, uddhaccaṃ kasaṭo; uddhaccaṃ kasaṭaṃ chaḍḍetvā samādhibalassa uddhacce akampiyamaṇḍaṃ pivatīti – maṇḍapeyyaṃ. Avijjāya akampiyamaṇḍo paññābalaṃ, avijjā kasaṭo; avijjaṃ kasaṭaṃ chaḍḍetvā paññābalassa avijjāya akampiyamaṇḍaṃ pivatīti – maṇḍapeyyaṃ.
念觉支以现起为精华,以放逸为渣滓;弃舍放逸之渣滓,便饮念觉支现起之精华——这就是饮其精华。择法觉支以简择为精华,以无明为渣滓;弃舍无明之渣滓,便饮择法觉支简择之精华——这就是饮其精华。精进觉支以策励为精华,以懈怠为渣滓;弃舍懈怠之渣滓,便饮精进觉支策励之精华——这就是饮其精华。喜觉支以遍满为精华,以热恼为渣滓;弃舍热恼之渣滓,便饮喜觉支遍满之精华——这就是饮其精华。轻安觉支以轻安为精华,以粗重为渣滓;弃舍粗重之渣滓,便饮轻安觉支轻安之精华——这就是饮其精华。定觉支以不散乱为精华,以掉举为渣滓;弃舍掉举之渣滓,便饮定觉支不散乱之精华——这就是饮其精华。舍觉支以审察为精华,以不审察为渣滓;弃舍不审察之渣滓,便饮舍觉支审察之精华——这就是饮其精华。
Upaṭṭhānamaṇḍo satisambojjhaṅgā, pamādo kasaṭo; pamādaṃ kasaṭaṃ chaḍḍetvā satisambojjhaṅgassa upaṭṭhānamaṇḍaṃ pivatīti – maṇḍapeyyaṃ. Pavicayamaṇḍo dhammavicayasambojjhaṅgo, avijjā kasaṭo; avijjaṃ kasaṭaṃ chaḍḍetvā dhammavicayasambojjhaṅgassa pavicayamaṇḍaṃ pivatīti – maṇḍapeyyaṃ. Paggahamaṇḍo vīriyasambojjhaṅgo, kosajjaṃ kasaṭo; kosajjaṃ kasaṭaṃ chaḍḍetvā vīriyasambojjhaṅgassa paggahamaṇḍaṃ pivatīti – maṇḍapeyyaṃ. Pharaṇamaṇḍo pītisambojjhaṅgo, pariḷāho kasaṭo; pariḷāhaṃ kasaṭaṃ chaḍḍetvā pītisambojjhaṅgassa pharaṇamaṇḍaṃ pivatīti – maṇḍapeyyaṃ. Upasamamaṇḍo passaddhisambojjhaṅgo , duṭṭhullaṃ kasaṭo; duṭṭhullaṃ kasaṭaṃ chaḍḍetvā passaddhisambojjhaṅgassa upasamamaṇḍaṃ pivatīti – maṇḍapeyyaṃ. Avikkhepamaṇḍo samādhisambojjhaṅgo, uddhaccaṃ kasaṭo; uddhaccaṃ kasaṭaṃ chaḍḍetvā samādhisambojjhaṅgassa avikkhepamaṇḍaṃ pivatīti – maṇḍapeyyaṃ. Paṭisaṅkhānamaṇḍo upekkhāsambojjhaṅgo, appaṭisaṅkhā kasaṭo; appaṭisaṅkhaṃ kasaṭaṃ chaḍḍetvā upekkhāsambojjhaṅgassa paṭisaṅkhānamaṇḍaṃ pivatīti – maṇḍapeyyaṃ.
照见之精华为正见,邪见是渣滓;弃除邪见的渣滓,便得饮正见的照见精华——是谓饮其精华。导向之精华为正思惟,邪思惟是渣滓;弃除邪思惟的渣滓,便得饮正思惟的导向精华——是谓饮其精华。摄持之精华为正语,邪语是渣滓;弃除邪语的渣滓,便得饮正语的摄持精华——是谓饮其精华。策发之精华为正业,邪业是渣滓;弃除邪业的渣滓,便得饮正业的策发精华——是谓饮其精华。清净之精华为正命,邪命是渣滓;弃除邪命的渣滓,便得饮正命的清净精华——是谓饮其精华。策励之精华为正精进,邪精进是渣滓;弃除邪精进的渣滓,便得饮正精进的策励精华——是谓饮其精华。现起之精华为正念,邪念是渣滓;弃除邪念的渣滓,便得饮正念的现起精华——是谓饮其精华。不散乱之精华为正定,邪定是渣滓;弃除邪定的渣滓,便得饮正定的不散乱精华——是谓饮其精华。
Dassanamaṇḍo sammādiṭṭhi, micchādiṭṭhi kasaṭo; micchādiṭṭhiṃ kasaṭaṃ chaḍḍetvā sammādiṭṭhiyā dassanamaṇḍaṃ pivatīti – maṇḍapeyyaṃ. Abhiniropanamaṇḍo sammāsaṅkappo, micchāsaṅkappo kasaṭo; micchāsaṅkappaṃ kasaṭaṃ chaḍḍetvā sammāsaṅkappassa abhiniropanamaṇḍaṃ pivatīti – maṇḍapeyyaṃ. Pariggahamaṇḍo sammāvācā, micchāvācā kasaṭo; micchāvācaṃ kasaṭaṃ chaḍḍetvā sammāvācāya pariggahamaṇḍaṃ pivatīti – maṇḍapeyyaṃ. Samuṭṭhānamaṇḍo sammākammanto, micchākammanto kasaṭo; micchākammantaṃ kasaṭaṃ chaḍḍetvā sammākammantassa samuṭṭhānamaṇḍaṃ pivatīti – maṇḍapeyyaṃ. Vodānamaṇḍo sammāājīvo, micchāājīvo kasaṭo; micchāājīvaṃ kasaṭaṃ chaḍḍetvā sammāājīvassa vodānamaṇḍaṃ pivatīti – maṇḍapeyyaṃ. Paggahamaṇḍo sammāvāyāmo, micchāvāyāmo kasaṭo; micchāvāyāmaṃ kasaṭaṃ chaḍḍetvā sammāvāyāmassa paggahamaṇḍaṃ pivatīti – maṇḍapeyyaṃ. Upaṭṭhānamaṇḍo sammāsati, micchāsati kasaṭo; micchāsatiṃ kasaṭaṃ chaḍḍetvā sammāsatiyā upaṭṭhānamaṇḍaṃ pivatīti – maṇḍapeyyaṃ. Avikkhepamaṇḍo sammāsamādhi, micchāsamādhi kasaṭo; micchāsamādhiṃ kasaṭaṃ chaḍḍetvā sammāsamādhissa avikkhepamaṇḍaṃ pivatīti – maṇḍapeyyaṃ.
240有精华,有可饮之物,也有渣滓。胜解之精华为信根,不信是渣滓;其中所有的义味、法味、解脱味,即是可饮之物。策励之精华为精进根,懈怠是渣滓;其中所有的义味、法味、解脱味,即是可饮之物。现起之精华为念根,放逸是渣滓;其中所有的义味、法味、解脱味,即是可饮之物。不散乱之精华为定根,掉举是渣滓;其中所有的义味、法味、解脱味,即是可饮之物。照见之精华为慧根,无明是渣滓;其中所有的义味、法味、解脱味,即是可饮之物。
Atthi maṇḍo, atthi peyyaṃ, atthi kasaṭo. Adhimokkhamaṇḍo saddhindriyaṃ, assaddhiyaṃ kasaṭo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso – idaṃ peyyaṃ. Paggahamaṇḍo vīriyindriyaṃ, kosajjaṃ kasaṭo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso – idaṃ peyyaṃ. Upaṭṭhānamaṇḍo satindriyaṃ, pamādo kasaṭo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso – idaṃ peyyaṃ. Avikkhepamaṇḍo samādhindriyaṃ, uddhaccaṃ kasaṭo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso – idaṃ peyyaṃ. Dassanamaṇḍo paññindriyaṃ, avijjā kasaṭo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso – idaṃ peyyaṃ.
于不信中不动摇之精华为信力,不信是渣滓;其中所有的义味、法味、解脱味,即是可饮之物。于懈怠中不动摇之精华为精进力,懈怠是渣滓;其中所有的义味、法味、解脱味,即是可饮之物。于放逸中不动摇之精华为念力,放逸是渣滓;其中所有的义味、法味、解脱味,即是可饮之物。于掉举中不动摇之精华为定力,掉举是渣滓;其中所有的义味、法味、解脱味,即是可饮之物。于无明中不动摇之精华为慧力,无明是渣滓;其中所有的义味、法味、解脱味,即是可饮之物。
Assaddhiye akampiyamaṇḍo saddhābalaṃ, assaddhiyaṃ kasaṭo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso – idaṃ peyyaṃ. Kosajje akampiyamaṇḍo vīriyabalaṃ, kosajjaṃ kasaṭo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso – idaṃ peyyaṃ. Pamāde akampiyamaṇḍo satibalaṃ, pamādo kasaṭo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso – idaṃ peyyaṃ. Uddhacce akampiyamaṇḍo samādhibalaṃ, uddhaccaṃ kasaṭo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso – idaṃ peyyaṃ. Avijjāya akampiyamaṇḍo paññābalaṃ, avijjā kasaṭo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso – idaṃ peyyaṃ.
念觉支以现起为精华,放逸为其渣滓;其中的义味、法味、解脱味,便是可饮之物。择法觉支以简择为精华,无明为其渣滓;其中的义味、法味、解脱味,便是可饮之物。精进觉支以策励为精华,懈怠为其渣滓;其中的义味、法味、解脱味,便是可饮之物。喜觉支以遍满为精华,热恼为其渣滓;其中的义味、法味、解脱味,便是可饮之物。轻安觉支以止息为精华,粗重为其渣滓;其中的义味、法味、解脱味,便是可饮之物。定觉支以不散乱为精华,掉举为其渣滓;其中的义味、法味、解脱味,便是可饮之物。舍觉支以省察为精华,不省察为其渣滓;其中的义味、法味、解脱味,便是可饮之物。
Upaṭṭhānamaṇḍo satisambojjhaṅgo, pamādo kasaṭo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso – idaṃ peyyaṃ. Pavicayamaṇḍo dhammavicayasambojjhaṅgo, avijjā kasaṭo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso – idaṃ peyyaṃ. Paggahamaṇḍo vīriyasambojjhaṅgo, kosajjaṃ kasaṭo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso – idaṃ peyyaṃ. Pharaṇamaṇḍo pītisambojjhaṅgo, pariḷāho kasaṭo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso – idaṃ peyyaṃ. Upasamamaṇḍo passaddhisambojjhaṅgo, duṭṭhullaṃ kasaṭo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso – idaṃ peyyaṃ. Avikkhepamaṇḍo samādhisambojjhaṅgo, uddhaccaṃ kasaṭo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso – idaṃ peyyaṃ. Paṭisaṅkhānamaṇḍo upekkhāsambojjhaṅgo, apaṭisaṅkhā kasaṭo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso – idaṃ peyyaṃ.
正见以见为精华,邪见为其渣滓;其中的义味、法味、解脱味,便是可饮之物。正思惟以投向为精华,邪思惟为其渣滓;其中的义味、法味、解脱味,便是可饮之物。正语以摄持为精华,邪语为其渣滓;其中的义味、法味、解脱味,便是可饮之物。正业以发起为精华,邪业为其渣滓;其中的义味、法味、解脱味,便是可饮之物。正命以清净为精华,邪命为其渣滓;其中的义味、法味、解脱味,便是可饮之物。正精进以策励为精华,邪精进为其渣滓;其中的义味、法味、解脱味,便是可饮之物。正念以现起为精华,邪念为其渣滓;其中的义味、法味、解脱味,便是可饮之物。正定以不散乱为精华,邪定为其渣滓;其中的义味、法味、解脱味,便是可饮之物。
Dassanamaṇḍo sammādiṭṭhi, micchādiṭṭhi kasaṭo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso – idaṃ peyyaṃ. Abhiniropanamaṇḍo sammāsaṅkappo, micchāsaṅkappo kasaṭo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso – idaṃ peyyaṃ. Pariggahamaṇḍo sammāvācā, micchāvācā kasaṭo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso – idaṃ peyyaṃ. Samuṭṭhānamaṇḍo sammākammanto, micchākammanto kasaṭo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso – idaṃ peyyaṃ. Vodānamaṇḍo sammāājīvo, micchāājīvo kasaṭo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso – idaṃ peyyaṃ. Paggahamaṇḍo sammāvāyāmo, micchāvāyāmo kasaṭo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso – idaṃ peyyaṃ. Upaṭṭhānamaṇḍo sammāsati, micchāsati kasaṭo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso – idaṃ peyyaṃ. Avikkhepamaṇḍo sammāsamādhi, micchāsamādhi kasaṭo; yo tattha attharaso dhammaraso vimuttiraso – idaṃ peyyaṃ.
以见为精华的正见,以投向为精华的正思惟,以摄持为精华的正语,以发起为精华的正业,以清净为精华的正命,以策励为精华的正精进,以专注为精华的正念,以不散乱为精华的正定。
Dassanamaṇḍo sammādiṭṭhi… abhiniropanamaṇḍo sammāsaṅkappo… pariggahamaṇḍo sammāvācā… samuṭṭhānamaṇḍo sammākammanto… vodānamaṇḍo sammāājīvo… paggahamaṇḍo sammāvāyāmo… upaṭṭhānamaṇḍo sammāsati… avikkhepamaṇḍo sammāsamādhi.
念觉支以专注为精华,择法觉支以简择为精华,精进觉支以策励为精华,喜觉支以遍满为精华,轻安觉支以止息为精华,定觉支以不散乱为精华,舍觉支以省察为精华。
Upaṭṭhānamaṇḍo satisambojjhaṅgo… pavicayamaṇḍo dhammavicayasambojjhaṅgo… paggahamaṇḍo vīriyasambojjhaṅgo… pharaṇamaṇḍo pītisambojjhaṅgo… upasamamaṇḍo passaddhisambojjhaṅgo… avikkhepamaṇḍo samādhisambojjhaṅgo… paṭisaṅkhānamaṇḍo upekkhāsambojjhaṅgo.
信力是于不信中不可动摇的精华,精进力是于懈怠中不可动摇的精华,念力是于放逸中不可动摇的精华,定力是于掉举中不可动摇的精华,慧力是于无明中不可动摇的精华。
Assaddhiye akampiyamaṇḍo saddhābalaṃ… kosajje akampiyamaṇḍo vīriyabalaṃ… pamāde akampiyamaṇḍo satibalaṃ… uddhacce akampiyamaṇḍo samādhibalaṃ… avijjāya akampiyamaṇḍo paññābalaṃ.
信根以胜解为精华,精进根以策励为精华,念根以专注为精华,定根以不散乱为精华,慧根以见为精华。
Adhimokkhamaṇḍo saddhindriyaṃ… paggahamaṇḍo vīriyindriyaṃ… upaṭṭhānamaṇḍo satindriyaṃ… avikkhepamaṇḍo samādhindriyaṃ… dassanamaṇḍo paññindriyaṃ.
就支配的义理而言,根是精髓;就不可动摇的义理而言,力是精髓;就导向出离的义理而言,觉支是精髓;就以因而论的义理而言,道是精髓;就安住现起的义理而言,念住是精髓;就精勤的义理而言,正断是精髓;就成就的义理而言,神足是精髓;就真实的义理而言,谛是精髓;就不散乱的义理而言,止是精髓;就随观的义理而言,观是精髓;就一味之义而言,止与观是精髓;就不相逾越的义理而言,双运是精髓;就防护的义理而言,戒清净是精髓;就不散乱的义理而言,心清净是精髓;就见的义理而言,见清净是精髓;就解脱的义理而言,解脱是精髓;就通达的义理而言,明是精髓;就舍弃的义理而言,解脱是精髓;就断除的义理而言,尽智是精髓;就寂止的义理而言,无生智是精髓。就根本的义理而言,欲是精髓;就生起的义理而言,作意是精髓;就总合的义理而言,触是精髓;就集会的义理而言,受是精髓;就为主导的义理而言,定是精髓;就支配的义理而言,念是精髓;就更殊胜的义理而言,慧是精髓;就精要的义理而言,解脱是精髓;就究竟的义理而言,深入不死的涅槃是精髓。
Ādhipateyyaṭṭhena indriyā maṇḍo, akampiyaṭṭhena balā maṇḍo, niyyānaṭṭhena bojjhaṅgā maṇḍo, hetuṭṭhena maggo maṇḍo, upaṭṭhānaṭṭhena satipaṭṭhānā maṇḍo, padahanaṭṭhena sammappadhānā maṇḍo, ijjhanaṭṭhena iddhipādā maṇḍo, tathaṭṭhena saccā maṇḍo, avikkhepaṭṭhena samatho maṇḍo, anupassanaṭṭhena vipassanā maṇḍo, ekarasaṭṭhena samathavipassanā maṇḍo, anativattanaṭṭhena yuganaddhā maṇḍo, saṃvaraṭṭhena sīlavisuddhi maṇḍo, avikkhepaṭṭhena cittavisuddhi maṇḍo, dassanaṭṭhena diṭṭhivisuddhi maṇḍo, muttaṭṭhena vimokkho maṇḍo, paṭivedhaṭṭhena vijjā maṇḍo, pariccāgaṭṭhena vimutti maṇḍo, samucchedaṭṭhena khaye ñāṇaṃ maṇḍo, paṭippassaddhaṭṭhena anuppāde ñāṇaṃ maṇḍo, chando mūlaṭṭhena maṇḍo, manasikāro samuṭṭhānaṭṭhena maṇḍo, phasso samodhānaṭṭhena maṇḍo, vedanā samosaraṇaṭṭhena maṇḍo, samādhi pamukhaṭṭhena maṇḍo, sati ādhipateyyaṭṭhena maṇḍo, paññā tatuttaraṭṭhena maṇḍo, vimutti sāraṭṭhena maṇḍo, amatogadhaṃ nibbānaṃ pariyosānaṭṭhena maṇḍoti.
智见与所依,根、解脱第五。
趣、业与颠倒,道与精髓,共十项。
Ñāṇadiṭṭhī ca assāsā, indriyaṃ vimokkhapañcamā; Gatikammavipallāsā, maggo maṇḍena te dasāti.
此为持经者所立,无等、第一、最胜
Esa nikāyadharehi ṭhapito, asamo paṭhamo pavaro
依于所缘之随转,二者为一安立;
于灭尽之信解,即是坏灭相之随观。
Ārammaṇaanvayena , ubho ekavavatthanā ; Nirodhe adhimuttatā, vayalakkhaṇavipassanā.
空无边处定的证得或果报、识无边处定的证得或果报、无所有处定的证得或果报、非想非非想处定的证得或果报——这四种是外在出起的安息,名为四解脱。
Katame bahiddhāvuṭṭhānapaṭippassaddhī cattāro vimokkhā? Ākāsānañcāyatanasamāpattiyā paṭilābho vā vipāko vā, viññāṇañcāyatanasamāpattiyā…pe… ākiñcaññāyatanasamāpattiyā…pe… nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyā paṭilābho vā vipāko vā – ime bahiddhāvuṭṭhānapaṭippassaddhī cattāro vimokkhā.