9 什么是神变?神变有多少种?神变有几种地、几种足、几种足句、几种根?以成就义为神变。有十种神变。神变有四种地、四种足、八种足句、十六种根。巴利 注疏 1
Kā iddhi? Kati iddhiyo? Iddhiyā kati bhūmiyo, kati pādā, kati padāni, kati mūlāni? Kā iddhīti? Ijjhanaṭṭhena iddhi. Kati iddhiyoti? Dasa iddhiyo. Iddhiyā kati bhūmiyoti? Iddhiyā catasso bhūmiyo, cattāro pādā, aṭṭha padāni, soḷasa mūlāni.
10 哪十种神变?决意神变、变化神变、意所成神变、智遍满神变、定遍满神变、圣神变、业所生神变、有福者神变、明所成神变,以及于诸处由正方便因缘成就义之神变。巴利 注疏 2
Katamā dasa iddhiyo? Adhiṭṭhānā iddhi, vikubbanā iddhi, manomayā iddhi, ñāṇavipphārā iddhi, samādhivipphārā iddhi, ariyā iddhi, kammavipākajā iddhi, puññavato iddhi, vijjāmayā iddhi, tattha tattha sammā payogapaccayā ijjhanaṭṭhena iddhi.
离生地即是初禅,喜乐地即是二禅,舍乐地即是三禅,不苦不乐地即是四禅。这四种地是神通地,能导向神通之获得、神通之证得、神通之展现、神通之发挥、于神通得自在、于神通得无畏。巴利
Vivekajābhūmi paṭhamaṃ jhānaṃ, pītisukhabhūmi dutiyaṃ jhānaṃ, upekkhāsukhabhūmi tatiyaṃ jhānaṃ, adukkhamasukhābhūmi catutthaṃ jhānaṃ. Iddhiyā imā catasso bhūmiyo iddhilābhāya iddhipaṭilābhāya iddhivikubbanatāya iddhivisavitāya iddhivasībhāvāya iddhivesārajjāya saṃvattantīti.
在此,比丘修习具足欲定与精勤行的神足,修习具足心定与精勤行的神足,修习具足精进定与精勤行的神足,修习具足观定与精勤行的神足。这四种神足,能导向神通之获得、神通之证得、神通之展现、神通之发挥、于神通得自在、于神通得无畏。巴利
Idha bhikkhu chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti, cittasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti, vīriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti, vīmaṃsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti. Iddhiyā ime cattāro pādā iddhilābhāya iddhipaṭilābhāya iddhivikubbanatāya iddhivisavitāya iddhivasībhāvāya iddhivesārajjāya saṃvattantīti.
比丘若依止欲而获得定、获得心一境性,则欲非定,定非欲;欲是一者,定是另一者。比丘若依止精进而获得定、获得心一境性,则精进非定,定非精进;精进是一者,定是另一者。比丘若依止心而获得定、获得心一境性,则心非定,定非心;心是一者,定是另一者。比丘若依止观而获得定、获得心一境性,则观非定,定非观;观是一者,定是另一者。这八种神足句,能导向神通之获得、神通之证得、神通之展现、神通之发挥、于神通得自在、于神通得无畏。巴利
Chandaṃ ce bhikkhu nissāya labhati samādhiṃ, labhati cittassa ekaggataṃ. Chando na samādhi, samādhi na chando. Añño chando, añño samādhi. Vīriyaṃ ce bhikkhu nissāya labhati samādhiṃ, labhati cittassa ekaggataṃ. Vīriyaṃ na samādhi, samādhi na vīriyaṃ. Aññaṃ vīriyaṃ, añño samādhi. Cittaṃ ce bhikkhu nissāya labhati samādhiṃ, labhati cittassa ekaggataṃ. Cittaṃ na samādhi, samādhi na cittaṃ. Aññaṃ cittaṃ, añño samādhi. Vīmaṃsaṃ ce bhikkhu nissāya labhati samādhiṃ, labhati cittassa ekaggataṃ. Vīmaṃsā na samādhi, samādhi na vīmaṃsā. Aññā vīmaṃsā, añño samādhi. Iddhiyā imāni aṭṭha padāni iddhilābhāya iddhipaṭilābhāya iddhivikubbanatāya iddhivisavitāya iddhivasībhāvāya iddhivesārajjāya saṃvattantīti.
心不低沉,便不因懈怠而动摇——这便是不动。心不傲慢,便不因浮躁而动摇——这便是不动。心不偏向,便不因贪欲而动摇——这便是不动。心不排斥,便不因嗔恚而动摇——这便是不动。心不依附,便不因邪见而动摇——这便是不动。心不缠缚,便不因欲贪而动摇——这便是不动。心彻底解脱,便不因欲乐贪染而动摇——这便是不动。心完全脱离,便不因烦恼而动摇——这便是不动。心打破界限,便不因烦恼的边界而动摇——这便是不动。心归于单一,便不因种种烦恼而动摇——这便是不动。心被信心摄持,便不因不信而动摇——这便是不动。心被精进摄持,便不因懈怠而动摇——这便是不动。心被正念摄持,便不因放逸而动摇——这便是不动。心被定力摄持,便不因浮躁而动摇——这便是不动。心被慧摄持,便不因无明而动摇——这便是不动。心进入光明,便不因无明黑暗而动摇——这便是不动。这十六种根本,依神通力而导至得神通、获神通、变化神通、施展神通、神通自在、神通无畏。巴利
Anonataṃ cittaṃ kosajje na iñjatīti – āneñjaṃ. Anunnataṃ cittaṃ uddhacce na iñjatīti – āneñjaṃ. Anabhinataṃ cittaṃ rāge na iñjatīti – āneñjaṃ. Anapanataṃ cittaṃ byāpāde na iñjatīti – āneñjaṃ. Anissitaṃ cittaṃ diṭṭhiyā na iñjatīti – āneñjaṃ. Appaṭibaddhaṃ cittaṃ chandarāge na iñjatīti – āneñjaṃ. Vippamuttaṃ cittaṃ kāmarāge na iñjatīti – āneñjaṃ . Visaññuttaṃ cittaṃ kilese na iñjatīti – āneñjaṃ. Vimariyādikataṃ cittaṃ kilesamariyāde na iñjatīti – āneñjaṃ. Ekattagataṃ cittaṃ nānattakilesehi na iñjatīti – āneñjaṃ. Saddhāya pariggahitaṃ cittaṃ assaddhiye na iñjatīti – āneñjaṃ. Vīriyena pariggahitaṃ cittaṃ kosajje na iñjatīti – āneñjaṃ. Satiyā pariggahitaṃ cittaṃ pamāde na iñjatīti – āneñjaṃ. Samādhinā pariggahitaṃ cittaṃ uddhacce na iñjatīti – āneñjaṃ. Paññāya pariggahitaṃ cittaṃ avijjāya na iñjatīti – āneñjaṃ. Obhāsagataṃ cittaṃ avijjandhakāre na iñjatīti – āneñjaṃ. Iddhiyā imāni soḷasa mūlāni iddhilābhāya iddhipaṭilābhāya iddhivikubbanatāya iddhivisavitāya iddhivasībhāvāya iddhivesārajjāya saṃvattantīti.
10 什么是决意神变?比丘如何现证种种神通智?他可由一身变作多身,由多身合为一身;或显现,或隐没;穿墙越壁、越城垣、越山岳,毫无障碍,如同行于虚空。他于大地中出没,如同在水中;于不被破开的水上行走,如同在地上;于空中结跏趺坐而行,如同有翅之鸟。他以手触摸、抚摩有如此大神力、大威德的日月,乃至以身体自在游于梵天世界。巴利 注疏 2
Katamā adhiṭṭhānā iddhi? Idha bhikkhu anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhoti – ekopi hutvā bahudhā hoti, bahudhāpi hutvā eko hoti; āvibhāvaṃ tirobhāvaṃ; tirokuṭṭaṃ tiropākāraṃ tiropabbataṃ asajjamāno gacchati, seyyathāpi ākāse. Pathaviyāpi ummujjanimujjaṃ karoti, seyyathāpi udake. Udakepi abhijjamāne gacchati, seyyathāpi pathaviyaṃ. Ākāsepi pallaṅkena kamati, seyyathāpi pakkhī sakuṇo. Imepi candimasūriye evaṃmahiddhike evaṃmahānubhāve pāṇinā parāmasati parimajjati. Yāva brahmalokāpi kāyena vasaṃ vattetīti.
“在此处”,即于此见、于此忍可、于此乐欲、于此执取、于此法、于此律、于此法与律、于此教说、于此梵行、于此师教之中,因此说“在此处”。他或是有善根的凡夫比丘,或是有学,或是阿拉汉并具足不动法。他现证种种神通智。“一人”,指他本是一人,决意成为多人,或百、或千、或十万。决意后,以智确定:“我成多人”。他便成为多人。正如尊者小方道由一人变为多人一样,那位具神通、心得自在者也是如此,由一人变为多人。“多人变成一人”,指他本是多人,决意成为一人;决意后,以智确定:“我成一人”。他便成为一人。正如尊者小方道由多人变为一人一样,那位具神通、心得自在者也是如此,由多人变为一人。巴利
Idhā ti imissā diṭṭhiyā imissā khantiyā imissā ruciyā imasmiṃ ādāye imasmiṃ dhamme imasmiṃ vinaye imasmiṃ dhammavinaye imasmiṃ pāvacane imasmiṃ brahmacariye imasmiṃ satthusāsane. Tena vuccati – ‘‘idhā’’ti. Bhikkhū ti puthujjanakalyāṇako vā hoti bhikkhu sekho vā arahā vā akuppadhammo. Anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhotī ti nānappakāraṃ iddhividhaṃ paccanubhoti. Ekopi hutvā bahudhā hotī ti pakatiyā eko bahukaṃ āvajjati, sataṃ vā sahassaṃ vā satasahassaṃ vā āvajjati. Āvajjitvā ñāṇena adhiṭṭhāti – ‘‘bahulo homī’’ti . Bahulo hoti. Yathāyasmā cūḷapanthako ekopi hutvā bahudhā hoti, evamevaṃ so iddhimā cetovasippatto ekopi hutvā bahudhā hoti. Bahudhāpi hutvā eko hotī ti pakatiyā bahuko ekaṃ āvajjati; āvajjitvā ñāṇena adhiṭṭhāti – ‘‘eko homī’’ti. Eko hoti. Yathāyasmā cūḷapanthako bahudhāpi hutvā eko hoti, evamevaṃ so iddhimā cetovasippatto bahudhāpi hutvā eko hoti.
11 “显现”,是指不被任何所障,没有遮蔽、未被覆盖、敞开、显露。“隐没”,是指被某物所障,被遮蔽、被覆盖、关闭、倒扣。“他”原本已证得空遍定。他决意墙壁、城垣、山岳;决意后,以智确定:“成为虚空”。那里便成为虚空。他穿越墙壁、越过城垣、越过山岳,毫无障碍。如同无神通的普通人在空旷无遮碍之处毫无障碍地行走一样,那位具神通、心得自在者也是如此,穿越墙壁、越过城垣、越过山岳,毫无障碍,犹如行于空中。巴利 注疏 1
11 . Āvibhāva nti kenaci anāvaṭaṃ hoti appaṭicchannaṃ vivaṭaṃ pākaṭaṃ. Tirobhāva nti kenaci āvaṭaṃ hoti paṭicchannaṃ pihitaṃ paṭikujjitaṃ. Tirokuṭṭaṃ tiropākāraṃ tiropabbataṃ asajjamāno gacchati, seyyathāpi ākāse ti pakatiyā ākāsakasiṇasamāpattiyā lābhī hoti. Tirokuṭṭaṃ tiropākāraṃ tiropabbataṃ āvajjati. Āvajjitvā ñāṇena adhiṭṭhāti – ‘‘ākāso hotū’’ti. Ākāso hoti. Tirokuṭṭaṃ tiropākāraṃ tiropabbataṃ asajjamāno gacchati. Yathā manussā pakatiyā aniddhimanto kenaci anāvaṭe aparikkhitte asajjamānā gacchanti, evamevaṃ so iddhimā cetovasippatto tirokuṭṭaṃ tiropākāraṃ tiropabbataṃ asajjamāno gacchati, seyyathāpi ākāse.
“他”原本已证得水遍定。他决意大地;决意后,以智确定:“成为水”。那里便成为水。他在大地中浮沉出入。如同无神通的普通人在水中浮沉出入一样,那位具神通、心得自在者也是如此,在大地中浮沉出入,犹如行于水中。巴利
Pathaviyāpi ummujjanimujjaṃ karoti, seyyathāpi udake ti pakatiyā āpokasiṇasamāpattiyā lābhī hoti. Pathaviṃ āvajjati. Āvajjitvā ñāṇena adhiṭṭhāti – ‘‘udakaṃ hotū’’ti. Udakaṃ hoti. So pathaviyā ummujjanimujjaṃ karoti. Yathā manussā pakatiyā aniddhimanto udake ummujjanimujjaṃ karonti, evamevaṃ so iddhimā cetovasippatto pathaviyā ummujjanimujjaṃ karoti, seyyathāpi udake.
他本已证得地遍定。他作意于水;作意之后,以智决意:“成为地”。水即成为地。他在不破裂的水面上行走。犹如无神通的普通人在不破开的大地上行走,同样地,这位具足神通、心得自在者在不破裂的水面上行走,如履平地。巴利
Udakepi abhijjamāne gacchati, seyyathāpi pathaviya nti pakatiyā pathavīkasiṇasamāpattiyā lābhī hoti. Udakaṃ āvajjati. Āvajjitvā ñāṇena adhiṭṭhāti – ‘‘pathavī hotū’’ti. Pathavī hoti. So abhijjamāne udake gacchati. Yathā manussā pakatiyā aniddhimanto abhijjamānāya pathaviyā gacchanti, evamevaṃ so iddhimā cetovasippatto abhijjamāne udake gacchati, seyyathāpi pathaviyaṃ.
他本已证得地遍定。他将心转向虚空;转向后以智决意:“成为地”。即成为地。他于虚空、空中经行,亦站立,亦坐下,亦作躺卧,犹如飞鸟。犹如无神通的普通人在地上经行、站立、坐下、躺卧,同样地,这位具足神通、心得自在者于虚空、空中经行、站立、坐下、躺卧,犹如飞鸟。巴利
Ākāsepi pallaṅkena kamati, seyyathāpi pakkhī sakuṇo ti pakatiyā pathavīkasiṇasamāpattiyā lābhī hoti. Ākāsaṃ āvajjati . Āvajjitvā ñāṇena adhiṭṭhāti – ‘‘pathavī hotū’’ti. Pathavī hoti. So ākāse antalikkhe caṅkamatipi tiṭṭhatipi nisīdatipi seyyampi kappeti. Yathā manussā pakatiyā aniddhimanto pathaviyā caṅkamantipi tiṭṭhantipi nisīdantipi seyyampi kappenti, evamevaṃ so iddhimā cetovasippatto ākāse antalikkhe caṅkamatipi tiṭṭhatipi nisīdatipi seyyampi kappeti, seyyathāpi pakkhī sakuṇo.
12 此处,这位具足神通、心得自在者,或坐或卧,将心转向日月。转向之后,以智决意:“愿日月近在手边”。日月便近在手边。他或坐或卧,用手触摸日月,碰触、抚摩。犹如普通无神通之人,用手触摸、碰触、抚摩近旁任何可见之物,同样地,这位具足神通、心得自在者或坐或卧,用手触摸日月,碰触、抚摩。巴利 注疏 1
12 . Imepi candimasūriye evaṃmahiddhike evaṃmahānubhāve pāṇinā parāmasati parimajjatī ti idha so iddhimā cetovasippatto nisinnako vā nipannako vā candimasūriye āvajjati. Āvajjitvā ñāṇena adhiṭṭhāti – ‘‘hatthapāse hotū’’ti. Hatthapāse hoti. So nisinnako vā nipannako vā candimasūriye pāṇinā āmasati parāmasati parimajjati. Yathā manussā pakatiyā aniddhimanto kiñcideva rūpagataṃ hatthapāse āmasanti parāmasanti parimajjanti, evamevaṃ so iddhimā cetovasippatto nisinnako vā nipannako vā candimasūriye pāṇinā āmasati parāmasati parimajjati.
若此具神通、心得自在者欲往梵天世界,于远处亦决意:“成为近处”,远处即成为近处。于近处亦决意:“成为远处”,近处即成为远处。于多亦决意:“成为少”,多即成为少。于少亦决意:“成为多”,少即成为多。他以天眼观见那位梵天神的色身,以天耳界听闻那位梵天神的音声,以他心智了知那位梵天神的心。若此具神通、心得自在者欲以可见的身体前往梵天世界,他依于身体而调转心,依于身体而决意心;在依于身体调转心、依于身体决意心之后,入于乐想与轻快想,以可见的身体往至梵天世界。若此具神通、心得自在者欲以不可见的身体前往梵天世界,他依于心而调转身,依于心而决意身;在依于心调转身、依于心决意身之后,入于乐想与轻快想,以不可见的身体往至梵天世界。他便在那位梵天神面前化现出一个有色的意生身,具足一切大肢小节,诸根无缺。若此具神通者行走,那化身也在其处行走;若此具神通者站立,那化身也在其处站立;若此具神通者坐下,那化身也在其处坐下;若此具神通者躺卧,那化身也在其处躺卧;若此具神通者冒烟,那化身也在其处冒烟;若此具神通者燃烧,那化身也在其处燃烧;若此具神通者说法,那化身也在其处说法。若此具神通者提问,那化身也在其处提问;若此具神通者被问而作答,那化身也在其处被问而作答;若此具神通者与那位梵天神一同站立、交谈、共作论议,那化身也在其处与那位梵天神一同站立、交谈、共作论议。此具神通者做什么,那化身便做什么——此即决意神通。巴利
Yāva brahmalokāpi kāyena vasaṃ vattetī ti sace so iddhimā cetovasippatto brahmalokaṃ gantukāmo hoti, dūrepi santike adhiṭṭhāti – ‘‘santike hotū’’ti. Santike hoti. Santikepi dūre adhiṭṭhāti – ‘‘dūre hotū’’ti. Dūre hoti. Bahukampi thokaṃ adhiṭṭhāti – ‘‘thokaṃ hotū’’ti. Thokaṃ hoti. Thokampi bahukaṃ adhiṭṭhāti – ‘‘bahukaṃ hotū’’ti. Bahukaṃ hoti. Dibbena cakkhunā tassa brahmuno rūpaṃ passati. Dibbāya sotadhātuyā tassa brahmuno saddaṃ suṇāti. Cetopariyañāṇena tassa brahmuno cittaṃ pajānāti. Sace so iddhimā cetovasippatto dissamānena kāyena brahmalokaṃ gantukāmo hoti, kāyavasena cittaṃ pariṇāmeti, kāyavasena cittaṃ adhiṭṭhāti. Kāyavasena cittaṃ pariṇāmetvā, kāyavasena cittaṃ adhiṭṭhahitvā, sukhasaññañca lahusaññañca okkamitvā dissamānena kāyena brahmalokaṃ gacchati. Sace so iddhimā cetovasippatto adissamānena kāyena brahmalokaṃ gantukāmo hoti, cittavasena kāyaṃ pariṇāmeti, cittavasena kāyaṃ adhiṭṭhāti. Cittavasena kāyaṃ pariṇāmetvā, cittavasena kāyaṃ adhiṭṭhahitvā sukhasaññañca lahusaññañca okkamitvā adissamānena kāyena brahmalokaṃ gacchati. So tassa brahmuno purato rūpiṃ abhinimmināti manomayaṃ sabbaṅgapaccaṅgiṃ ahīnindriyaṃ. Sace so iddhimā caṅkamati, nimmitopi tattha caṅkamati. Sace so iddhimā tiṭṭhati, nimmitopi tattha tiṭṭhati. Sace so iddhimā nisīdati, nimmitopi tattha nisīdati. Sace so iddhimā seyyaṃ kappeti, nimmitopi tattha seyyaṃ kappeti. Sace so iddhimā dhūmāyati, nimmitopi tattha dhūmāyati. Sace so iddhimā pajjalati, nimmitopi tattha pajjalati. Sace so iddhimā dhammaṃ bhāsati, nimmitopi tattha dhammaṃ bhāsati. Sace so iddhimā pañhaṃ pucchati, nimmitopi tattha pañhaṃ pucchati. Sace so iddhimā pañhaṃ puṭṭho visajjeti, nimmitopi tattha pañhaṃ puṭṭho visajjeti. Sace so iddhimā tena brahmunā saddhiṃ santiṭṭhati sallapati sākacchaṃ samāpajjati, nimmitopi tattha tena brahmunā saddhiṃ santiṭṭhati sallapati sākacchaṃ samāpajjati. Yaññadeva so iddhimā karoti, taṃ tadeva hi so nimmito karotīti – ayaṃ adhiṭṭhānā iddhi.
13 什么是西奇(Sikhī) 佛、阿拉汉、正自觉者的弟子——名为阿比布者,立于梵天世界,以音声使一千个世界知晓?他以可见的身体说法,也以不可见的身体说法;又以可见的下半身与不可见的上半身说法;又以可见的上半身与不可见的下半身说法。他舍离平常的相貌,现童子形,或现龙形,或现金翅鸟形,或现夜叉形,或现因陀罗形,或现天形,或现梵天形,或现大海形,或现山形,或现森林形,或现狮形,或现虎形,或现豹形,也现象、马、车、步兵,也现种种军阵——这便是变化神通。巴利 注疏 1
Katamā vikubbanā iddhi? Sikhissa bhagavato arahato sammāsambuddhassa abhibhū nāma sāvako brahmaloke ṭhito sahassilokadhātuṃ sarena viññāpesi. So dissamānenapi kāyena dhammaṃ desesi; adissamānenapi kāyena dhammaṃ desesi; dissamānenapi heṭṭhimena upaḍḍhakāyena adissamānenapi uparimena upaḍḍhakāyena dhammaṃ desesi. Dissamānenapi uparimena upaḍḍhakāyena, adissamānenapi heṭṭhimena upaḍḍhakāyena dhammaṃ desesi. So pakativaṇṇaṃ vijahitvā kumārakavaṇṇaṃ vā dasseti, nāgavaṇṇaṃ vā dasseti, supaṇṇavaṇṇaṃ vā dasseti, yakkhavaṇṇaṃ vā dasseti, indavaṇṇaṃ vā dasseti, devavaṇṇaṃ vā dasseti , brahmavaṇṇaṃ vā dasseti, samuddavaṇṇaṃ vā dasseti, pabbatavaṇṇaṃ vā dasseti, vanavaṇṇaṃ vā dasseti, sīhavaṇṇaṃ vā dasseti, byagghavaṇṇaṃ vā dasseti, dīpivaṇṇaṃ vā dasseti, hatthimpi dasseti, assampi dasseti, rathampi dasseti, pattimpi dasseti, vividhampi senābyūhaṃ dassetīti – ayaṃ vikubbanā iddhi.
14 什么是比丘从此身化现另一身,有色、意所成、具足所有大肢小节、诸根不缺的呢?譬如有人从芒草中抽出箸叶,他会这样想:“这是芒草,这是箸叶;芒草是芒草,箸叶是箸叶,而箸叶正是从芒草抽出来的。”又好比有人从鞘中拔出剑,他会这样想:“这是剑,这是鞘;剑是剑,鞘是鞘,而剑正是从鞘拔出来的。”又好比有人从蛇箱中取出蛇,他会这样想:“这是蛇,这是蛇箱;蛇是蛇,蛇箱是蛇箱,而蛇正是从蛇箱中取出来的。”同样地,比丘从此身化现另一身,有色、意所成、具足所有大肢小节、诸根不缺。这就是意所成神通。巴利 注疏 1
Katamā manomayā iddhi? Idha bhikkhu imamhā kāyā aññaṃ kāyaṃ abhinimmināti rūpiṃ manomayaṃ sabbaṅgapaccaṅgiṃ ahīnindriyaṃ. Seyyathāpi puriso muñjamhā īsikaṃ pavāheyya. Tassa evamassa – ‘‘ayaṃ muñjo, ayaṃ īsikā. Añño muñjo, aññā īsikā. Muñjamhā tveva īsikā pavāḷhā’’ti. Seyyathā vā pana puriso asiṃ kosiyā pavāheyya. Tassa evamassa – ‘‘ayaṃ asi, ayaṃ kosi. Añño asi, aññā kosi. Kosiyā tveva asi pavāḷho’’ti. Seyyathā vā pana puriso ahiṃ karaṇḍā uddhareyya. Tassa evamassa – ‘‘ayaṃ ahi, ayaṃ karaṇḍo. Añño ahi, añño karaṇḍo. Karaṇḍā tveva ahi ubbhato’’ti. Evamevaṃ bhikkhu imamhā kāyā aññaṃ kāyaṃ abhinimmināti rūpiṃ manomayaṃ sabbaṅgapaccaṅgiṃ ahīnindriyaṃ. Ayaṃ manomayā iddhi.
15 什么是无常随观令舍弃常想之义成就?这便是智遍满神通。苦随观令舍弃乐想之义成就……无我随观令舍弃我想之义成就……厌离随观令舍弃欢喜之义成就……离贪随观令舍弃贪之义成就……灭随观令舍弃集之义成就……舍遣随观令舍弃执取之义成就——这便是智遍满神通。巴咕拉尊者(Bākula) 的智遍满神通、桑吉恰尊者(Saṃkicca) 的智遍满神通、布塔巴拉尊者的智遍满神通。这就是智遍满神通。巴利 注疏 1
Katamā ñāṇavipphārā iddhi? Aniccānupassanā niccasaññāya pahānaṭṭho ijjhatīti – ñāṇavipphārā iddhi. Dukkhānupassanā sukhasaññāya… anattānupassanā attasaññāya… nibbidānupassanāya nandiyā… virāgānupassanāya rāgassa… nirodhānupassanāya samudayassa… paṭinissaggānupassanāya ādānassa pahānaṭṭho ijjhatīti – ñāṇavipphārā iddhi. Āyasmato bākulassa ñāṇavipphārā iddhi, āyasmato saṃkiccassa ñāṇavipphārā iddhi, āyasmato bhūtapālassa ñāṇavipphārā iddhi. Ayaṃ ñāṇavipphārā iddhi.
16 什么是“以初禅舍断诸盖之义成就”?此即定威力的神变。以第二禅舍断寻伺之义成就——是定威力的神变。以第三禅舍断喜之义成就……以第四禅舍断乐与苦之义成就……以空无边处定舍断色想、有对想、种种想之义成就……以识无边处定舍断空无边处想之义成就……以无所有处定舍断识无边处想之义成就……以非想非非想处定舍断无所有处想之义成就——是定威力的神变。具寿舍利弗(Sāriputta) 的定威力神变,具寿桑吉瓦的定威力神变,具寿卡努贡丹雅的定威力神变,近事女乌达拉的定威力神变,近事女萨玛瓦提(Sāmāvatī) 的定威力神变。这就是定威力的神变。巴利 注疏 1
Katamā samādhivipphārā iddhi? Paṭhamena jhānena nīvaraṇānaṃ pahānaṭṭho ijjhatīti – samādhivipphārā iddhi. Dutiyena jhānena vitakkavicārānaṃ pahānaṭṭho ijjhatīti – samādhivipphārā iddhi. Tatiyena jhānena pītiyā pahānaṭṭho ijjhatīti…pe… catutthena jhānena sukhadukkhānaṃ pahānaṭṭho ijjhatīti…pe… ākāsānañcāyatanasamāpattiyā rūpasaññāya paṭighasaññāya nānattasaññāya pahānaṭṭho ijjhatīti…pe… viññāṇañcāyatanasamāpattiyā ākāsānañcāyatanasaññāya pahānaṭṭho ijjhatīti…pe… ākiñcaññāyatanasamāpattiyā viññāṇañcāyatanasaññāya pahānaṭṭho ijjhatīti…pe… nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyā ākiñcaññāyatanasaññāya pahānaṭṭho ijjhatīti – samādhivipphārā iddhi. Āyasmato sāriputtassa samādhivipphārā iddhi, āyasmato sañjīvassa samādhivipphārā iddhi , āyasmato khāṇukoṇḍaññassa samādhivipphārā iddhi, uttarāya upāsikāya samādhivipphārā iddhi, sāmāvatiyā upāsikāya samādhivipphārā iddhi. Ayaṃ samādhivipphārā iddhi.
17 什么是圣神通?在此,比丘若希望“于厌逆所缘成就非厌逆想而住”,他便在那儿成就非厌逆想而住。若希望“于非厌逆所缘成就厌逆想而住”,他便在那儿成就厌逆想而住。若希望“于厌逆与非厌逆所缘皆成就非厌逆想而住”,他便在那儿成就非厌逆想而住。若希望“于非厌逆与厌逆所缘皆成就厌逆想而住”,他便在那儿成就厌逆想而住。若希望“回避厌逆与非厌逆两者,具念、正知,住于舍”,他便在那儿具念、正知,住于舍。巴利 注疏 1
Katamā ariyā iddhi? Idha bhikkhu sace ākaṅkhati – ‘‘paṭikūle appaṭikūlasaññī vihareyya’’nti, appaṭikūlasaññī tattha viharati. Sace ākaṅkhati – ‘‘appaṭikūle paṭikūlasaññī vihareyya’’nti, paṭikūlasaññī tattha viharati. Sace ākaṅkhati – ‘‘paṭikūle ca appaṭikūle ca appaṭikūlasaññī vihareyya’’nti, appaṭikūlasaññī tattha viharati. Sace ākaṅkhati – ‘‘appaṭikūle ca paṭikūle ca paṭikūlasaññī vihareyya’’nti, paṭikūlasaññī tattha viharati. Sace ākaṅkhati – ‘‘paṭikūle ca appaṭikūle ca tadubhayaṃ abhinivajjetvā upekkhako vihareyyaṃ sato sampajāno’’ti, upekkhako tattha viharati sato sampajāno.
如何于厌逆中成就非厌逆想而住呢?对于不可意的对象,或以慈心遍满,或以界而摄引。如此于厌逆中成就非厌逆想而住。巴利
Kathaṃ paṭikūle appaṭikūlasaññī viharati? Aniṭṭhasmiṃ vatthusmiṃ mettāya vā pharati, dhātuto vā upasaṃharati. Evaṃ paṭikūle appaṭikūlasaññī viharati.
如何呢?对于可喜的对象,或以不净想遍满,或以无常而摄引。如此于非厌逆中成就厌逆想而住。巴利
Kathaṃ appaṭikūle paṭikūlasaññī viharati? Iṭṭhasmiṃ vatthusmiṃ asubhāya vā pharati, aniccato vā upasaṃharati. Evaṃ appaṭikūle paṭikūlasaññī viharati.
如何呢?对于不可意与可喜这两类对象,或以慈心遍满,或以界而摄引。如此于厌逆及非厌逆中,皆成就非厌逆想而住。巴利
Kathaṃ paṭikūle ca appaṭikūle ca appaṭikūlasaññī viharati? Aniṭṭhasmiñca iṭṭhasmiñca vatthusmiṃ mettāya vā pharati, dhātuto vā upasaṃharati. Evaṃ paṭikūle ca appaṭikūle ca appaṭikūlasaññī viharati .
如何成就呢?对于可喜与不可意的对象,或以不净想遍满,或以无常想摄引。如此,于非厌逆与厌逆两方面,皆安住于厌逆想。巴利
Kathaṃ appaṭikūle ca paṭikūle ca paṭikūlasaññī viharati? Iṭṭhasmiñca aniṭṭhasmiñca vatthusmiṃ asubhāya vā pharati, aniccato vā upasaṃharati. Evaṃ appaṭikūle ca paṭikūle ca paṭikūlasaññī viharati.
如何于厌逆与非厌逆二者皆舍弃已,具念正知而住于舍呢?诸比丘,在此,比丘以眼见色后,不感悦意,也不感不悦意,安住于舍,具足正念正知。以耳闻声后……以鼻嗅香后……以舌尝味后……以身触触后……以心了知法后,不感悦意,也不感不悦意,安住于舍,具足正念正知。如是,于可厌与不可厌二者,皆舍弃已,安住于舍,具足正念正知。这便是圣神通。巴利
Kathaṃ paṭikūle ca appaṭikūle ca tadubhayaṃ abhinivajjetvā upekkhako viharati sato sampajāno? Idha bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā neva sumano hoti na dummano, upekkhako viharati sato sampajāno. Sotena saddaṃ sutvā…pe… ghānena gandhaṃ ghāyitvā… jivhāya rasaṃ sāyitvā… kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā… manasā dhammaṃ viññāya neva sumano hoti na dummano, upekkhako viharati sato sampajāno. Evaṃ paṭikūle ca appaṭikūle ca tadubhayaṃ abhinivajjetvā upekkhako viharati sato sampajāno. Ayaṃ ariyā iddhi.
18 哪一种神通是业异熟所生的神通?一切鸟类、一切天神、部分人类,以及部分恶趣众生所拥有的神通。这便是业异熟所生的神通。巴利 注疏 1
Katamā kammavipākajā iddhi? Sabbesaṃ pakkhīnaṃ, sabbesaṃ devānaṃ, ekaccānaṃ manussānaṃ, ekaccānaṃ vinipātikānaṃ. Ayaṃ kammavipākajā iddhi.
何为具福者的神通?即:转轮王与四部军众共行虚空,乃至马夫、护卫等亦在其中;具福居士周帝咖(Jotika) 的神通、具福居士迦提罗的神通、具福居士门达咖(Meṇḍaka) 的神通、具福居士苟悉德的神通,以及五位大福德者的神通。这些是具福者的神通。巴利
Katamā puññavato iddhi? Rājā cakkavattī vehāsaṃ gacchati saddhiṃ caturaṅginiyā senāya, antamaso assabandhagopurise upādāya. Jotikassa gahapatissa puññavato iddhi, jaṭilassa gahapatissa puññavato iddhi, meṇḍakassa gahapatissa puññavato iddhi, ghositassa gahapatissa puññavato iddhi, pañcannaṃ mahāpuññānaṃ puññavato iddhi. Ayaṃ puññavato iddhi.
何为明咒所成神通?即:持明者持诵明咒后,行于空中、行于虚空,能示现象兵、马兵、车兵、步兵,乃至种种军阵。这便是明咒所成神通。巴利
Katamā vijjāmayā iddhi? Vijjādharā vijjaṃ parijappetvā vehāsaṃ gacchanti, ākāse antalikkhe hatthimpi dassenti, assampi dassenti, rathampi dassenti, pattimpi dassenti, vividhampi senābyūhaṃ dassenti. Ayaṃ vijjāmayā iddhi.
如何是于一切处由正精进而成就、以成就之义而名为神通?以出离舍断欲贪,此义如何成就?——于一切处,由正精进而成就,以此义而名为神通。以无瞋舍断瞋恚,此义如何成就?——于一切处,由正精进而成就,以此义而名为神通。……以阿拉汉道舍断一切烦恼,此义如何成就?——于一切处,由正精进而成就,以此义而名为神通。如是,于一切处,由正精进而成就,以此义而名为神通。这便是十种神通。巴利
Kathaṃ tattha tattha sammā payogapaccayā ijjhanaṭṭhena iddhi? Nekkhammena kāmacchandassa pahānaṭṭho ijjhatīti – tattha tattha sammā payogapaccayā ijjhanaṭṭhena iddhi. Abyāpādena byāpādassa pahānaṭṭho ijjhatīti – tattha tattha sammā payogapaccayā ijjhanaṭṭhena iddhi…pe… arahattamaggena sabbakilesānaṃ pahānaṭṭho ijjhatīti – tattha tattha sammā payogapaccayā ijjhanaṭṭhena iddhi. Evaṃ tattha tattha sammā payogapaccayā ijjhanaṭṭhena iddhi. Imā dasa iddhiyo.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31