44 如是我闻:一时,世尊在舍卫城(Sāvatthī) 。于其处,世尊告诸比丘:“诸比丘,有五种力。何等为五?即信力、精进力、念力、定力、慧力。诸比丘,这便是五种力。”巴利 注疏 1
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Pañcimāni , bhikkhave, balāni. Katamāni pañca? Saddhābalaṃ, vīriyabalaṃ, satibalaṃ, samādhibalaṃ, paññābalaṃ – imāni kho, bhikkhave, pañca balāni.
“此外,有六十八种力,即:信力、精进力、念力、定力、慧力、惭力、愧力、思择力、修习力、无过失力、摄受力、忍辱力、安立力、审察力、自在力、决意力、止力、观力,以及十种有学力、十种无学力、十种漏尽力、十种神变力、十种如来力。巴利
‘‘Api ca, aṭṭhasaṭṭhi balāni – saddhābalaṃ, vīriyabalaṃ, satibalaṃ, samādhibalaṃ, paññābalaṃ, hiribalaṃ, ottappabalaṃ, paṭisaṅkhānabalaṃ, bhāvanābalaṃ, anavajjabalaṃ, saṅgahabalaṃ, khantibalaṃ, paññattibalaṃ, nijjhattibalaṃ, issariyabalaṃ , adhiṭṭhānabalaṃ, samathabalaṃ, vipassanābalaṃ, dasa sekhabalāni, dasa asekhabalāni, dasa khīṇāsavabalāni, dasa iddhibalāni, dasa tathāgatabalāni’’.
何为于不可信处而不动摇?即是信力。以其能支撑俱生诸法故,是信力;以其能遍尽烦恼故,是信力;以其能清净证悟等故,是信力;以其令心决意故,是信力;以其令心净化故,是信力;以其证得殊胜故,是信力;以其证悟更上故,是信力;以其现观真理故,是信力;以其安立于灭故,是信力。这便是信力。巴利
Katamaṃ saddhābalaṃ? Assaddhiye na kampatīti – saddhābalaṃ. Sahajātānaṃ dhammānaṃ upatthambhanaṭṭhena saddhābalaṃ, kilesānaṃ pariyādānaṭṭhena saddhābalaṃ, paṭivedhādivisodhanaṭṭhena saddhābalaṃ, cittassa adhiṭṭhānaṭṭhena saddhābalaṃ, cittassa vodānaṭṭhena saddhābalaṃ, visesādhigamaṭṭhena saddhābalaṃ, uttari paṭivedhaṭṭhena saddhābalaṃ, saccābhisamayaṭṭhena saddhābalaṃ, nirodhe patiṭṭhāpakaṭṭhena saddhābalaṃ. Idaṃ saddhābalaṃ.
何谓于懈怠中不动摇?此即精进力。以支持俱生诸法为义,是精进力;以遍尽烦恼为义,是精进力;以清净证悟等为义,是精进力;以心决意为义,是精进力;以心净化为义,是精进力;以获得殊胜为义,是精进力;以上进证悟为义,是精进力;以现观真理为义,是精进力;以安立于灭为义,是精进力。此名精进力。巴利
Katamaṃ vīriyabalaṃ? Kosajje na kampatīti – vīriyabalaṃ. Sahajātānaṃ dhammānaṃ upatthambhanaṭṭhena vīriyabalaṃ, kilesānaṃ pariyādānaṭṭhena vīriyabalaṃ, paṭivedhādivisodhanaṭṭhena vīriyabalaṃ, cittassa adhiṭṭhānaṭṭhena vīriyabalaṃ, cittassa vodānaṭṭhena vīriyabalaṃ, visesādhigamaṭṭhena vīriyabalaṃ, uttari paṭivedhaṭṭhena vīriyabalaṃ, saccābhisamayaṭṭhena vīriyabalaṃ, nirodhe patiṭṭhāpakaṭṭhena vīriyabalaṃ. Idaṃ vīriyabalaṃ.
何谓于放逸中不动摇?此即念力。以支持俱生诸法为义,是念力……(中略)……以安立于灭为义,是念力。此名念力。巴利
Katamaṃ satibalaṃ? Pamāde na kampatīti – satibalaṃ. Sahajātānaṃ dhammānaṃ upatthambhanaṭṭhena satibalaṃ…pe… nirodhe patiṭṭhāpakaṭṭhena satibalaṃ. Idaṃ satibalaṃ.
何谓于掉举中不动摇?此即定力。以支持俱生诸法为义,是定力……(中略)……以安立于灭为义,是定力。此名定力。巴利
Katamaṃ samādhibalaṃ? Uddhacce na kampatīti – samādhibalaṃ. Sahajātānaṃ dhammānaṃ upatthambhanaṭṭhena samādhibalaṃ…pe… nirodhe patiṭṭhāpakaṭṭhena samādhibalaṃ. Idaṃ samādhibalaṃ.
如何是不为无明所动摇?——慧力。从能支持俱生诸法的角度而言,是慧力……从能安立于灭尽的角度而言,是慧力。这便是慧力。巴利
Katamaṃ paññābalaṃ? Avijjāya na kampatīti – paññābalaṃ. Sahajātānaṃ dhammānaṃ upatthambhanaṭṭhena paññābalaṃ…pe… nirodhe patiṭṭhāpakaṭṭhena paññābalaṃ. Idaṃ paññābalaṃ.
以出离而对贪欲生惭,是为惭力。以无恚而对恚生惭,是为惭力。以光明想而对昏眠生惭,是为惭力。以不散乱而对掉举生惭,是为惭力。以法的决择而对疑生惭,是为惭力。以智而对无明生惭,是为惭力。以喜悦而对不乐生惭,是为惭力。以初禅而对五盖生惭,是为惭力……以阿拉汉道而对一切烦恼生惭,是为惭力。是名惭力。巴利
Katamaṃ hiribalaṃ? Nekkhammena kāmacchandaṃ hirīyatīti – hiribalaṃ. Abyāpādena byāpādaṃ hirīyatīti – hiribalaṃ. Ālokasaññāya thinamiddhaṃ hirīyatīti – hiribalaṃ. Avikkhepena uddhaccaṃ hirīyatīti – hiribalaṃ. Dhammavavatthānena vicikicchaṃ hirīyatīti – hiribalaṃ. Ñāṇena avijjaṃ hirīyatīti – hiribalaṃ. Pāmojjena aratiṃ hirīyatīti – hiribalaṃ. Paṭhamena jhānena nīvaraṇe hirīyatīti – hiribalaṃ…pe… arahattamaggena sabbakilese hirīyatīti – hiribalaṃ. Idaṃ hiribalaṃ.
以出离而对贪欲生愧,是为愧力。以无恚而对恚生愧,是为愧力。以光明想而对昏眠生愧,是为愧力。以不散乱而对掉举生愧,是为愧力。以法的决择而对疑生愧,是为愧力。以智而对无明生愧,是为愧力。以喜悦而对不乐生愧,是为愧力。以初禅而对五盖生愧,是为愧力……以阿拉汉道而对一切烦恼生愧,是为愧力。是名愧力。巴利
Katamaṃ ottappabalaṃ? Nekkhammena kāmacchandaṃ ottappatīti – ottappabalaṃ. Abyāpādena byāpādaṃ ottappatīti – ottappabalaṃ. Ālokasaññāya thinamiddhaṃ ottappatīti – ottappabalaṃ. Avikkhepena uddhaccaṃ ottappatīti – ottappabalaṃ. Dhammavavatthānena vicikicchaṃ ottappatīti – ottappabalaṃ. Ñāṇena avijjaṃ ottappatīti – ottappabalaṃ . Pāmojjena aratiṃ ottappatīti – ottappabalaṃ. Paṭhamena jhānena nīvaraṇe ottappatīti – ottappabalaṃ…pe… arahattamaggena sabbakilese ottappatīti – ottappabalaṃ. Idaṃ ottappabalaṃ.
以出离审择贪欲,是审择力;以无嗔审择嗔恨,是审择力;以光明想审择昏沉睡眠,是审择力;以不散乱审择掉举,是审择力;以法决择审择疑惑,是审择力;以智审择无明,是审择力;以喜悦审择不乐,是审择力;以初禅审择五盖,是审择力……以阿拉汉道审择一切烦恼,是审择力。这就是审择力。巴利
Katamaṃ paṭisaṅkhānabalaṃ? Nekkhammena kāmacchandaṃ paṭisaṅkhātīti – paṭisaṅkhānabalaṃ. Abyāpādena byāpādaṃ paṭisaṅkhātīti – paṭisaṅkhānabalaṃ. Ālokasaññāya thinamiddhaṃ paṭisaṅkhātīti – paṭisaṅkhānabalaṃ. Avikkhepena uddhaccaṃ paṭisaṅkhātīti – paṭisaṅkhānabalaṃ. Dhammavavatthānena vicikicchaṃ paṭisaṅkhātīti – paṭisaṅkhānabalaṃ. Ñāṇena avijjaṃ paṭisaṅkhātīti – paṭisaṅkhānabalaṃ . Pāmojjena aratiṃ paṭisaṅkhātīti – paṭisaṅkhānabalaṃ. Paṭhamena jhānena nīvaraṇe paṭisaṅkhātīti – paṭisaṅkhānabalaṃ…pe… arahattamaggena sabbakilese paṭisaṅkhātīti – paṭisaṅkhānabalaṃ. Idaṃ paṭisaṅkhānabalaṃ.
断贪欲而修出离,是修习力;断嗔恨而修无嗔,是修习力;断昏沉睡眠而修光明想,是修习力;断掉举而修不散乱,是修习力;断疑惑而修法决择,是修习力;断无明而修智,是修习力;断不乐而修喜悦,是修习力;断五盖而修初禅,是修习力……断一切烦恼而修阿拉汉道,是修习力。这就是修习力。巴利
Katamaṃ bhāvanābalaṃ? Kāmacchandaṃ pajahanto nekkhammaṃ bhāvetīti – bhāvanābalaṃ. Byāpādaṃ pajahanto abyāpādaṃ bhāvetīti – bhāvanābalaṃ. Thinamiddhaṃ pajahanto ālokasaññaṃ bhāvetīti – bhāvanābalaṃ. Uddhaccaṃ pajahanto avikkhepaṃ bhāvetīti – bhāvanābalaṃ. Vicikicchaṃ pajahanto dhammavavatthānaṃ bhāvetīti – bhāvanābalaṃ. Avijjaṃ pajahanto ñāṇaṃ bhāvetīti – bhāvanābalaṃ. Aratiṃ pajahanto pāmojjaṃ bhāvetīti – bhāvanābalaṃ. Nīvaraṇe pajahanto paṭhamaṃ jhānaṃ bhāvetīti – bhāvanābalaṃ…pe… sabbakilese pajahanto arahattamaggaṃ bhāvetīti – bhāvanābalaṃ. Idaṃ bhāvanābalaṃ.
因贪欲已断除,故于出离中无有任何过失——即名无过力。因嗔恨已断除,故于无嗔中无有任何过失——即名无过力。因昏沉睡眠已断除,故于光明想中无有任何过失——即名无过力。因掉举已断除,故于不散乱中无有任何过失——即名无过力。因疑惑已断除,故于法决择中无有任何过失——即名无过力。因无明已断除,故于智中无有任何过失——即名无过力。因不乐已断除,故于喜悦中无有任何过失——即名无过力。因五盖已断除,故于初禅中无有任何过失——即名无过力……因一切烦恼已断除,故于阿拉汉道中无有任何过失——即名无过力。这便是无过力。巴利
Katamaṃ anavajjabalaṃ? Kāmacchandassa pahīnattā nekkhamme natthi kiñci vajjanti – anavajjabalaṃ. Byāpādassa pahīnattā abyāpāde natthi kiñci vajjanti – anavajjabalaṃ. Thinamiddhassa pahīnattā ālokasaññāya natthi kiñci vajjanti – anavajjabalaṃ. Uddhaccassa pahīnattā avikkhepe natthi kiñci vajjanti – anavajjabalaṃ. Vicikicchāya pahīnattā dhammavavatthāne natthi kiñci vajjanti – anavajjabalaṃ. Avijjāya pahīnattā ñāṇe natthi kiñci vajjanti – anavajjabalaṃ. Aratiyā pahīnattā pāmojje natthi kiñci vajjanti anavajjabalaṃ. Nīvaraṇānaṃ pahīnattā paṭhamajjhāne natthi kiñci vajjanti – anavajjabalaṃ…pe… sabbakilesānaṃ pahīnattā arahattamagge natthi kiñci vajjanti – anavajjabalaṃ. Idaṃ anavajjabalaṃ.
何为摄受力?即:舍断欲贪时,依出离心摄持心——此为摄受力;舍断嗔恚时,依无嗔心摄持心——此为摄受力;舍断昏沉睡眠时,依光明想摄持心——此为摄受力;……乃至舍断一切烦恼时,依阿拉汉道摄持心——此为摄受力。这便是摄受力。巴利
Katamaṃ saṅgahabalaṃ? Kāmacchandaṃ pajahanto nekkhammavasena cittaṃ saṅgaṇhātīti – saṅgahabalaṃ. Byāpādaṃ pajahanto abyāpādavasena cittaṃ saṅgaṇhātīti – saṅgahabalaṃ. Thinamiddhaṃ pajahanto ālokasaññāvasena cittaṃ saṅgaṇhātīti – saṅgahabalaṃ…pe… sabbakilese pajahanto arahattamaggavasena cittaṃ saṅgaṇhātīti – saṅgahabalaṃ. Idaṃ saṅgahabalaṃ.
何为忍力?已断欲贪,故出离心得以堪忍——此即忍力;已断嗔恚,故无嗔心得以堪忍——此即忍力;已断昏沉睡眠,故光明想得以堪忍——此即忍力;已断掉举,故无散乱得以堪忍——此即忍力;已断疑,故于法决定得以堪忍——此即忍力;已断无明,故智慧得以堪忍——此即忍力;已断不乐,故喜悦得以堪忍——此即忍力;已断诸盖,故初禅得以堪忍——此即忍力;……乃至已断一切烦恼,故阿拉汉道得以堪忍——此即忍力。这便是忍力。巴利
Katamaṃ khantibalaṃ? Kāmacchandassa pahīnattā nekkhammaṃ khamatīti – khantibalaṃ. Byāpādassa pahīnattā abyāpādo khamatīti – khantibalaṃ. Thinamiddhassa pahīnattā ālokasaññā khamatīti – khantibalaṃ. Uddhaccassa pahīnattā avikkhepo khamatīti – khantibalaṃ. Vicikicchāya pahīnattā dhammavavatthānaṃ khamatīti – khantibalaṃ. Avijjāya pahīnattā ñāṇaṃ khamatīti – khantibalaṃ. Aratiyā pahīnattā pāmojjaṃ khamatīti – khantibalaṃ. Nīvaraṇānaṃ pahīnattā paṭhamaṃ jhānaṃ khamatīti – khantibalaṃ…pe… sabbakilesānaṃ pahīnattā arahattamaggo khamatīti – khantibalaṃ. Idaṃ khantibalaṃ.
何为施设力?舍断欲贪时,依出离心施设心——此名施设力;舍断嗔恚时,依无嗔心施设心——此名施设力;舍断昏沉睡眠时,依光明想施设心——此名施设力;……乃至舍断一切烦恼时,依阿拉汉道施设心——此名施设力。这便是施设力。巴利
Katamaṃ paññattibalaṃ? Kāmacchandaṃ pajahanto nekkhammavasena cittaṃ paññapetīti – paññattibalaṃ. Byāpādaṃ pajahanto abyāpādavasena cittaṃ paññapetīti – paññattibalaṃ. Thinamiddhaṃ pajahanto ālokasaññāvasena cittaṃ paññapetīti – paññattibalaṃ…pe… sabbakilese pajahanto arahattamaggavasena cittaṃ paññapetīti – paññattibalaṃ. Idaṃ paññattibalaṃ.
何等为确定力?即于舍弃欲贪时,依出离心而确定其心——是名确定力;于舍弃嗔恚时,依无嗔心而确定其心——是名确定力;于舍弃昏沉睡眠时,依光明想而确定其心——是名确定力;……乃至于舍弃一切烦恼时,依阿拉汉道而确定其心——是名确定力。此即确定力。巴利
Katamaṃ nijjhattibalaṃ? Kāmacchandaṃ pajahanto nekkhammavasena cittaṃ nijjhāpetīti – nijjhattibalaṃ. Byāpādaṃ pajahanto abyāpādavasena cittaṃ nijjhāpetīti – nijjhattibalaṃ. Thinamiddhaṃ pajahanto ālokasaññāvasena cittaṃ nijjhāpetīti – nijjhattibalaṃ…pe… sabbakilese pajahanto arahattamaggavasena cittaṃ nijjhāpetīti – nijjhattibalaṃ. Idaṃ nijjhattibalaṃ.
何等为自在力?即于舍弃欲贪时,依出离心而令心得自在——是名自在力;于舍弃嗔恚时,依无嗔心而令心得自在——是名自在力;于舍弃昏沉睡眠时,依光明想而令心得自在——是名自在力;……乃至于舍弃一切烦恼时,依阿拉汉道而令心得自在——是名自在力。此即自在力。巴利
Katamaṃ issariyabalaṃ? Kāmacchandaṃ pajahanto nekkhammavasena cittaṃ vasaṃ vattetīti – issariyabalaṃ. Byāpādaṃ pajahanto abyāpādavasena cittaṃ vasaṃ vattetīti – issariyabalaṃ. Thinamiddhaṃ pajahanto ālokasaññāvasena cittaṃ vasaṃ vattetīti – issariyabalaṃ…pe… sabbakilese pajahanto arahattamaggavasena cittaṃ vasaṃ vattetīti – issariyabalaṃ. Idaṃ issariyabalaṃ.
何等为决意力?即于舍弃欲贪时,依出离心而令心决意——是名决意力;于舍弃嗔恚时,依无嗔心而令心决意——是名决意力;于舍弃昏沉睡眠时,依光明想而令心决意——是名决意力;……乃至于舍弃一切烦恼时,依阿拉汉道而令心决意——是名决意力。此即决意力。巴利
Katamaṃ adhiṭṭhānabalaṃ? Kāmacchandaṃ pajahanto nekkhammavasena cittaṃ adhiṭṭhātīti – adhiṭṭhānabalaṃ. Byāpādaṃ pajahanto abyāpādavasena cittaṃ adhiṭṭhātīti – adhiṭṭhānabalaṃ. Thinamiddhaṃ pajahanto ālokasaññāvasena cittaṃ adhiṭṭhātīti – adhiṭṭhānabalaṃ…pe… sabbakilese pajahanto arahattamaggavasena cittaṃ adhiṭṭhātīti – adhiṭṭhānabalaṃ. Idaṃ adhiṭṭhānabalaṃ.
什么是止力?依出离而心一境性、不散乱,是止力;依无嗔而心一境性、不散乱,是止力;依光明想而心一境性、不散乱,是止力……(中略)……以随舍断观察入息,心一境性、不散乱,是止力;以随舍断观察出息,心一境性、不散乱,是止力。巴利
Katamaṃ samathabalaṃ? Nekkhammavasena cittassa ekaggatā avikkhepo samathabalaṃ, abyāpādavasena cittassa ekaggatā avikkhepo samathabalaṃ, ālokasaññāvasena cittassa ekaggatā avikkhepo samathabalaṃ…pe… paṭinissaggānupassī assāsavasena cittassa ekaggatā avikkhepo samathabalaṃ, paṭinissaggānupassī passāsavasena cittassa ekaggatā avikkhepo samathabalaṃ.
依何义理而说为止力?以初禅而不被五盖所动摇,故为止力;以第二禅而不被寻、伺所动摇,故为止力;以第三禅而不被喜所动摇,故为止力;以第四禅而不被乐、苦所动摇,故为止力;以空无边处定而不被色想、有对想、种种想所动摇,故为止力;以识无边处定而不被空无边处想所动摇,故为止力;以无所有处定而不被识无边处想所动摇,故为止力;以非想非非想处定而不被无所有处想所动摇,故为止力。它不被掉举及与掉举俱起的烦恼和诸蕴所动摇、不被移动、不被震荡,故为止力。这就是止力。巴利
Samathabala nti kenaṭṭhena samathabalaṃ? Paṭhamena jhānena nīvaraṇe na kampatīti – samathabalaṃ. Dutiyena jhānena vitakkavicāre na kampatīti – samathabalaṃ. Tatiyena jhānena pītiyā na kampatīti – samathabalaṃ. Catutthena jhānena sukhadukkhe na kampatīti – samathabalaṃ. Ākāsānañcāyatanasamāpattiyā rūpasaññāya paṭighasaññāya nānattasaññāya na kampatīti – samathabalaṃ . Viññāṇañcāyatanasamāpattiyā ākāsānañcāyatanasaññāya na kampatīti – samathabalaṃ. Ākiñcaññāyatanasamāpattiyā viññāṇañcāyatanasaññāya na kampatīti – samathabalaṃ. Nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyā ākiñcaññāyatanasaññāya na kampatīti – samathabalaṃ. Uddhacce ca uddhaccasahagatakilese ca khandhe ca na kampatī na calati na vedhatīti – samathabalaṃ. Idaṃ samathabalaṃ.
什么是观力?无常随观是观力,苦随观是观力……(中略)……舍断随观是观力。于色无常随观是观力,于色苦随观是观力……(中略)……于色舍断随观是观力;于受……于想……于诸行……于识……于眼……(中略)……于老死无常随观是观力,于老死苦随观是观力……(中略)……于老死舍断随观是观力。依何义理而说为观力?以无常随观而不被常想所动摇,故为观力;以苦随观而不被乐想所动摇,故为观力;以无我随观而不被我想所动摇,故为观力;以厌离随观而不被欢喜所动摇,故为观力;以离欲随观而不被贪欲所动摇,故为观力;以灭随观而不被集起所动摇,故为观力;以舍断随观而不被执取所动摇,故为观力。它不被无明及与无明俱起的烦恼和诸蕴所动摇、不被移动、不被震荡,故为观力。这就是观力。巴利
Katamaṃ vipassanābalaṃ? Aniccānupassanā vipassanābalaṃ, dukkhānupassanā vipassanābalaṃ…pe… paṭinissaggānupassanā vipassanābalaṃ, rūpe aniccānupassanā vipassanābalaṃ, rūpe dukkhānupassanā vipassanābalaṃ…pe… rūpe paṭinassaggānupassanā vipassanābalaṃ, vedanāya…pe… saññāya… saṅkhāresu… viññāṇe… cakkhusmiṃ…pe… jarāmaraṇe aniccānupassanā vipassanābalaṃ, jarāmaraṇe dukkhānupassanā vipassanābalaṃ…pe… jarāmaraṇe paṭinissaggānupassanā vipassanābalaṃ. Vipassanābalanti kenaṭṭhena vipassanābalaṃ? Aniccānupassanāya niccasaññāya na kampatīti – vipassanābalaṃ. Dukkhānupassanāya sukhasaññāya na kampatīti – vipassanābalaṃ. Anattānupassanāya attasaññāya kampatīti – vipassanābalaṃ. Nibbidānupassanāya nandiyā na kampatīti – vipassanābalaṃ. Virāgānupassanāya rāge na kampatīti – vipassanābalaṃ. Nirodhānupassanā samudaye na kampatīti – vipassanābalaṃ . Paṭinissaggānupassanāya ādāne na kampatīti – vipassanābalaṃ. Avijjāya avijjāsahagatakilese ca khandhe ca na kampati na calati na vedhatīti – vipassanābalaṃ. Idaṃ vipassanābalaṃ.
何等为十种有学力、十种无学力?修学正见——此为学位力;于中,因修学圆满——此为无学位力。修学正思惟——此为学位力;于中,因修学圆满——此为无学位力。修学正语……(中略)……正业……正命……正精进……正念……正定……正智……(中略)……正解脱——此为学位力;于中,因修学圆满——此为无学位力。这便是十种学位力、十种无学位力。巴利
Katamāni dasa sekhabalāni, dasa asekhabalāni? Sammādiṭṭhiṃ sikkhatīti – sekhabalaṃ. Tattha sikkhitattā asekhabalaṃ. Sammāsaṅkappaṃ sikkhatīti – sekhabalaṃ. Tattha sikkhitattā – asekhabalaṃ . Sammāvācaṃ…pe… sammākammantaṃ… sammāājīvaṃ… sammāvāyāmaṃ… sammāsatiṃ… sammāsamādhiṃ… sammāñāṇaṃ…pe… sammāvimuttiṃ sikkhatīti – sekhabalaṃ. Tattha sikkhitattā – asekhabalaṃ. Imāni dasa sekhabalāni, dasa asekhabalāni.
何等是漏尽比丘的十力?于此,漏尽比丘以正慧如实彻见一切诸行皆无常。漏尽比丘以正慧如实彻见一切诸行皆无常,这便是漏尽比丘的力。依凭此力,漏尽比丘宣称已灭尽诸漏:‘我的烦恼已灭尽。’巴利
Katamāni dasa khīṇāsavabalāni? Idha khīṇāsavassa bhikkhuno aniccato sabbe saṅkhārā yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhā honti. Yampi khīṇāsavassa bhikkhuno aniccato sabbe saṅkhārā yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhā honti, idampi khīṇāsavassa bhikkhuno balaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma khīṇāsavo bhikkhu āsavānaṃ khayaṃ paṭijānāti – ‘‘khīṇā me āsavā’’ti.
复次,漏尽比丘以正慧如实彻见诸欲如炭火坑。漏尽比丘以正慧如实彻见诸欲如炭火坑,这便是漏尽比丘的力。依凭此力,漏尽比丘宣称已灭尽诸漏:‘我的烦恼已灭尽。’巴利
Puna caparaṃ khīṇāsavassa bhikkhuno aṅgārakāsūpamā kāmā yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhā honti. Yampi khīṇāsavassa bhikkhuno aṅgārakāsūpamā kāmā yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhā honti, idampi khīṇāsavassa bhikkhuno balaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma khīṇāsavo bhikkhu āsavānaṃ khayaṃ paṭijānāti – ‘‘khīṇā me āsavā’’ti.
再者,漏尽比丘的心倾向于远离、趣向远离、倾斜于远离、立足于远离、乐于出离,彻底脱离了一切能成为烦恼住处的法。漏尽比丘的心既倾向于远离、趣向远离、倾斜于远离、立足于远离、乐于出离,又彻底脱离一切能成为烦恼住处的法,这即是漏尽比丘的一种力。依凭此力,漏尽比丘宣称:‘我的烦恼已尽。’巴利
Puna caparaṃ khīṇāsavassa bhikkhuno vivekaninnaṃ cittaṃ hoti vivekapoṇaṃ vivekapabbhāraṃ vivekaṭṭhaṃ nekkhammābhirataṃ byantībhūtaṃ sabbaso āsavaṭṭhāniyehi dhammehi. Yampi khīṇāsavassa bhikkhuno vivekaninnaṃ cittaṃ hoti vivekapoṇaṃ vivekapabbhāraṃ vivekaṭṭhaṃ nekkhammābhirataṃ byantibhūtaṃ sabbaso āsavaṭṭhāniyehi dhammehi, idampi khīṇāsavassa bhikkhuno balaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma khīṇāsavo bhikkhu āsavānaṃ khayaṃ paṭijānāti – ‘‘khīṇā me āsavā’’ti.
再者,漏尽比丘已修习并善修习四念处。漏尽比丘若具足此已修习并善修习四念处,这即是一种力,依此力,漏尽比丘宣称烦恼已尽:‘我烦恼已尽。’巴利
Puna caparaṃ khīṇāsavassa bhikkhuno cattāro satipaṭṭhānā bhāvitā honti subhāvitā. Yampi khīṇāsavassa bhikkhuno cattāro satipaṭṭhānā bhāvitā honti subhāvitā, idampi khīṇāsavassa bhikkhuno balaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma khīṇāsavo bhikkhu āsavānaṃ khayaṃ paṭijānāti – ‘‘khīṇā me āsavā’’ti.
再者,漏尽比丘已修习、已善修习四正勤……已修习、已善修习四神足……已修习、已善修习五根……已修习、已善修习五力……已修习、已善修习七觉支……已修习、已善修习圣八支道。漏尽比丘之八支道已修习、已善修习,这即是漏尽比丘的一种力;依凭此力,漏尽比丘宣称烦恼已尽:‘我的烦恼已尽。’这十种是漏尽者之力。巴利
Puna caparaṃ khīṇāsavassa bhikkhuno cattāro sammappadhānā bhāvitā honti subhāvitā…pe… cattāro iddhipādā bhāvitā honti subhāvitā… pañcindriyāni bhāvitāni honti subhāvitāni… pañca balāni bhāvitāni honti subhāvitāni… satta bojjhaṅgā bhāvitā honti subhāvitā…pe… ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvito hoti subhāvito. Yampi khīṇāsavassa bhikkhuno aṭṭhaṅgiko maggo bhāvito hoti subhāvito, idampi khīṇāsavassa bhikkhuno balaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma khīṇāsavo bhikkhu āsavānaṃ khayaṃ paṭijānāti – ‘‘khīṇā me āsavā’’ti. Imāni dasa khīṇāsavabalāni.
什么是决意神通、变化神通、意生神通、智遍满神通、定遍满神通、圣神通、业果所生神通、有福德者神通、明所成神通,以及在在处处由正加行而得成就之义为神通?这十种即是神通力。巴利
Katamāni dasa iddhibalāni? Adhiṭṭhānā iddhi, vikubbanā iddhi, manomayā iddhi, ñāṇavipphārā iddhi, samādhivipphārā iddhi, ariyā iddhi, kammavipākajā iddhi, puññavato iddhi, vijjāmayā iddhi, tattha tattha sammā payogappaccayā ijjhanaṭṭhena iddhi – imāni dasa iddhibalāni.
什么是十种如来力?如来如实了知可能之事为可能、不可能之事为不可能。如来如是如实了知可能之事为可能、不可能之事为不可能,这即是如来的如来力。依凭此力,如来自称安住大丈夫位,于大众中作狮子吼,转大梵轮。巴利
Katamāni dasa tathāgatabalāni? Idha tathāgato ṭhānañca ṭhānato aṭṭhānañca aṭṭhānato yathābhūtaṃ pajānāti. Yampi tathāgato ṭhānañca ṭhānato aṭṭhānañca aṭṭhānato yathābhūtaṃ pajānāti, idampi tathāgatassa tathāgatabalaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma tathāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti parisāsu sīhanādaṃ nadati, brahmacakkaṃ pavatteti.
(2) 再者,如来如实了知过去、未来、现在所受持诸业,依处、依因而有的果报。如来如实了知过去、未来、现在所受持诸业,依处、依因而有的果报,这也是如来的如来力;依此力,如来宣称牛王位,在众中作狮子吼,转梵轮。巴利
Puna caparaṃ tathāgato atītānāgatapaccuppannānaṃ kammasamādānānaṃ ṭhānaso hetuso vipākaṃ yathābhūtaṃ pajānāti. Yampi tathāgato atītānāgatapaccuppannānaṃ kammasamādānānaṃ ṭhānaso hetuso vipākaṃ yathābhūtaṃ pajānāti, idampi tathāgatassa tathāgatabalaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma tathāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṃ, nadati, brahmacakkaṃ pavatteti.
再者,如来如实了知通向一切处的道迹。如来如实了知通向一切处的道迹,这是如来的如来力。依凭此力,如来宣称入于牛王般的无畏之位,于大众中作狮子吼,转动梵轮。巴利
Puna caparaṃ tathāgato sabbatthagāminiṃ paṭipadaṃ yathābhūtaṃ pajānāti. Yampi tathāgato sabbatthagāminiṃ paṭipadaṃ yathābhūtaṃ pajānāti, idampi tathāgatassa tathāgatabalaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma tathāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṃ nadati, brahmacakkaṃ pavatteti.
再者,如来如实了知具种种界、种种差别的世间。如来如实了知具种种界、种种差别的世间,这也是如来的……巴利
Puna caparaṃ tathāgato anekadhātunānādhātulokaṃ yathābhūtaṃ pajānāti. Yampi tathāgato anekadhātunānādhātulokaṃ yathābhūtaṃ pajānāti, idampi tathāgatassa…pe….
再者,如来如实了知众生种种意乐。如来如实了知众生种种意乐,这也是如来的……巴利
Puna caparaṃ tathāgato sattānaṃ nānādhimuttikataṃ yathābhūtaṃ pajānāti. Yampi tathāgato sattānaṃ nānādhimuttikataṃ yathābhūtaṃ pajānāti, idampi tathāgatassa…pe….
再者,如来如实了知其他众生、其他人的根性高下差别。如来如是如实了知其他众生、其他人的根性高下差别,这也是如来的……巴利
Puna caparaṃ tathāgato parasattānaṃ parapuggalānaṃ indriyaparopariyattaṃ yathābhūtaṃ pajānāti. Yampi tathāgato parasattānaṃ parapuggalānaṃ indriyaparopariyattaṃ yathābhūtaṃ pajānāti, idampi tathāgatassa…pe….
再者,如来如实了知禅那、解脱、定与等至的杂染、清净和出起。如来如是如实了知禅那、解脱、定与等至的杂染、清净和出起,这也是如来的……巴利
Puna caparaṃ tathāgato jhānavimokkhasamādhisamāpattīnaṃ saṃkilesaṃ vodānaṃ vuṭṭhānaṃ yathābhūtaṃ pajānāti. Yampi tathāgato jhānavimokkhasamādhisamāpattīnaṃ saṃkilesaṃ vodānaṃ vuṭṭhānaṃ yathābhūtaṃ pajānāti, idampi tathāgatassa…pe….
再者,如来随念种种过去世,譬如一生、两生……如此具足形相与细节地随念种种过去世。如来如是随念种种过去世,这也是如来的……巴利
Puna caparaṃ tathāgato anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati, seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo…pe… iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati. Yampi tathāgato anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati. Seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo…pe… idampi tathāgatassa…pe….
再者,如来以清净、超胜人间的天眼,见众生之殁与生……如来以清净、超胜人间的天眼,见众生之殁与生……这亦是如来的……巴利
Puna caparaṃ tathāgato dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne…pe… yampi tathāgato dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne…pe… idampi tathāgatassa…pe….
再者,如来由诸漏灭尽,于现法中,以自证智证得无漏心解脱、慧解脱,具足成就而住。如来由诸漏灭尽,于现法中,以自证智证得无漏心解脱、慧解脱,具足成就而住,这即是如来的如来力。赖此力故,如来宣称最上之位,于大众中作狮子吼,转梵轮。此等即是十如来力。巴利
Puna caparaṃ tathāgato āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Yampi tathāgato āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati, idampi tathāgatassa tathāgatabalaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma tathāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṃ nadati, brahmacakkaṃ pavatteti. Imāni dasa tathāgatabalāni.
45 以何义故,名为信力?以何义故,名为精进力?以何义故,名为念力?以何义故,名为定力?以何义故,名为慧力?以何义故,名为惭力?以何义故,名为愧力?以何义故,名为审察力?……以何义故,名为如来力?巴利 注疏 1
Kenaṭṭhena saddhābalaṃ? Kenaṭṭhena vīriyabalaṃ? Kenaṭṭhena satibalaṃ? Kenaṭṭhena samādhibalaṃ? Kenaṭṭhena paññābalaṃ? Kenaṭṭhena hiribalaṃ? Kenaṭṭhena ottappabalaṃ? Kenaṭṭhena paṭisaṅkhānabalaṃ…pe… kenaṭṭhena tathāgatabalaṃ?
于不信中不为所动,以此义故,名为信力。于懈怠中不为所动,以此义故,名为精进力。于放逸中不为所动,以此义故,名为念力。于掉举中不为所动,以此义故,名为定力。于无明中不为所动,以此义故,名为慧力。于邪恶不善法生起羞耻,以此义故,名为惭力。于邪恶不善法生起畏惧,以此义故,名为愧力。彼以智慧审察烦恼,以此义故,名为审察力。于彼处生起之诸法成为一味,以此义故,名为修习力。于彼处无有任何过失,以此义故,名为无过失力。彼能摄持心,以此义故,名为摄受力。彼能容忍彼,以此义故,名为忍辱力。彼令心了解,以此义故,名为了知力。彼令心悦纳,以此义故,名为接受力。彼令心自在运转,以此义故,名为自在力。彼令心决意,以此义故,名为决意力。彼令心专一,以此义故,名为止力。彼随观于彼处生起之诸法,以此义故,名为观力。彼于彼处修学,以此义故,名为有学力。彼于彼处修学圆满,以此义故,名为无学力。彼以此灭尽诸漏,以此义故,名为漏尽力。彼得以成就,以此义故,名为神变力。以不可衡量之义,以此义故,名为如来力。巴利
Assaddhiye akampiyaṭṭhena saddhābalaṃ. Kosajje akampiyaṭṭhena vīriyabalaṃ. Pamāde akampiyaṭṭhena satibalaṃ. Uddhacce akampiyaṭṭhena samādhibalaṃ. Avijjāya akampiyaṭṭhena paññābalaṃ . Hirīyati pāpake akusale dhammeti – hiribalaṃ. Ottappati pāpake akusale dhammeti – ottappabalaṃ. Ñāṇena kilese paṭisaṅkhātīti – paṭisaṅkhānabalaṃ. Tattha jātā dhammā ekarasā hontīti – bhāvanābalaṃ. Tattha natthi kiñci vajjanti – anavajjabalaṃ. Tena cittaṃ saṅgaṇhātīti – saṅgahabalaṃ. Taṃ tassa khamatīti – khantibalaṃ. Tena cittaṃ paññapetīti – paññattibalaṃ. Tena cittaṃ nijjhāpetīti – nijjhattibalaṃ. Tena cittaṃ vasaṃ vattetīti – issariyabalaṃ. Tena cittaṃ adhiṭṭhātīti – adhiṭṭhānabalaṃ. Tena cittaṃ ekagganti – samathabalaṃ. Tattha jāte dhamme anupassatīti – vipassanābalaṃ. Tattha sikkhatīti – sekhabalaṃ. Tattha sikkhitattā – asekhabalaṃ. Tena āsavā khīṇāti – khīṇāsavabalaṃ. Tassa ijjhatīti – iddhibalaṃ. Appameyyaṭṭhena tathāgatabalanti.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31