237道,依何等义而称为“道”?于入流道刹那,正见以“见”之义,是为断除邪见的道,亦是因;为支持俱生诸法的道,亦是因;为彻底灭尽烦恼的道,亦是因;为通达清净等的道,亦是因;为令心稳固安住的道,亦是因;为令心清净的道,亦是因;为证得殊胜的道,亦是因;为进一步通达的道,亦是因;为现观真理的道,亦是因;为安立于灭的道,亦是因。
Maggoti kenaṭṭhena maggo? Sotāpattimaggakkhaṇe dassanaṭṭhena sammādiṭṭhi micchādiṭṭhiyā pahānāya maggo ceva hetu ca, sahajātānaṃ dhammānaṃ upatthambhanāya maggo ceva hetu ca, kilesānaṃ pariyādānāya maggo ceva hetu ca, paṭivedhādivisodhanāya maggo ceva hetu ca, cittassa adhiṭṭhānāya maggo ceva hetu ca, cittassa vodānāya maggo ceva hetu ca, visesādhigamāya maggo ceva hetu ca, uttari paṭivedhāya maggo ceva hetu ca, saccābhisamayāya maggo ceva hetu ca, nirodhe patiṭṭhāpanāya maggo ceva hetu ca.
正思惟以“导向”之义,是为断除邪思惟的道,亦是因;为支持俱生诸法的道,亦是因;为彻底灭尽烦恼的道,亦是因;为通达清净等的道,亦是因;为令心稳固安住的道,亦是因;为令心清净的道,亦是因;为证得殊胜的道,亦是因;为进一步通达的道,亦是因;为现观真理的道,亦是因;为安立于灭的道,亦是因。
Abhiniropanaṭṭhena sammāsaṅkappo micchāsaṅkappassa pahānāya maggo ceva hetu ca, sahajātānaṃ dhammānaṃ upatthambhanāya maggo ceva hetu ca, kilesānaṃ pariyādānāya maggo ceva hetu ca, paṭivedhādivisodhanāya maggo ceva hetu ca, cittassa adhiṭṭhānāya maggo ceva hetu ca, cittassa vodānāya maggo ceva hetu ca, visesādhigamāya maggo ceva hetu ca, uttari paṭivedhāya maggo ceva hetu ca, saccābhisamayāya maggo ceva hetu ca, nirodhe patiṭṭhāpanāya maggo ceva hetu ca.
正语以其“摄持”的意义,既是断除邪语之道,亦是其因;既是支持俱生诸法之道,亦是其因;既是彻底灭尽烦恼之道,亦是其因;既是清净通达等之道,亦是其因;既是令心稳固安住之道,亦是其因;既是令心清净之道,亦是其因;既是证得殊胜之道,亦是其因;既是更进一步通达之道,亦是其因;既是现观真理之道,亦是其因;既是安立于灭之道,亦是其因。
Pariggahaṭṭhena sammāvācā micchāvācāya pahānāya maggo ceva hetu ca, sahajātānaṃ dhammānaṃ upatthambhanāya maggo ceva hetu ca, kilesānaṃ pariyādānāya maggo ceva hetu ca, paṭivedhādivisodhanāya maggo ceva hetu ca, cittassa adhiṭṭhānāya maggo ceva hetu ca, cittassa vodānāya maggo ceva hetu ca, visesādhigamāya maggo ceva hetu ca, uttari paṭivedhāya maggo ceva hetu ca, saccābhisamayāya maggo ceva hetu ca, nirodhe patiṭṭhāpanāya maggo ceva hetu ca.
正业,从“发起”的意义上说,它既是断除邪业的道,也是因;既是支持俱生诸法的道,也是因;既是彻底灭尽烦恼的道,也是因;既是清净通达等的道,也是因;既是令心安住的道,也是因;既是令心清净的道,也是因;既是证得殊胜的道,也是因;既是更进一步通达的道,也是因;既是现观真理的道,也是因;既是安立于灭的道,也是因。
Samuṭṭhānaṭṭhena sammākammanto micchākammantassa pahānāya maggo ceva hetu ca, sahajātānaṃ dhammānaṃ upatthambhanāya maggo ceva hetu ca, kilesānaṃ pariyādānāya maggo ceva hetu ca paṭivedhādivisodhanāya maggo ceva hetu ca, cittassa adhiṭṭhānāya maggo ceva hetu ca, cittassa vodānāya maggo ceva hetu ca, visesādhigamāya maggo ceva hetu ca, uttari paṭivedhāya maggo ceva hetu ca, saccābhisamayāya maggo ceva hetu ca, nirodhe patiṭṭhāpanāya maggo ceva hetu ca.
从清净的意义来说,正命是断除邪命的道和因……从精勤的意义来说,正精进是断除邪精进的道和因……从忆持的意义来说,正念是断除邪念的道和因……从不散乱的意义来说,正定是断除邪定的道和因,是支持俱生诸法的道和因,是制伏烦恼的道和因,是清净通达等的道和因,是心确立的道和因,是心净化的道和因,是获得殊胜的道和因,是更进一步通达的道和因,是现证真理的道和因,是安立于灭的道和因。
Vodānaṭṭhena sammāājīvo micchāājīvassa pahānāya maggo ceva hetu ca…pe… paggahaṭṭhena sammāvāyāmo micchāvāyāmassa pahānāya maggo ceva hetu ca…pe… upaṭṭhānaṭṭhena sammāsati micchāsatiyā pahānāya maggo ceva hetu ca…pe… avikkhepaṭṭhena sammāsamādhi micchāsamādhissa pahānāya maggo ceva hetu ca, sahajātānaṃ dhammānaṃ upatthambhanāya maggo ceva hetu ca, kilesānaṃ pariyādānāya maggo ceva hetu ca, paṭivedhādivisodhanāya maggo ceva hetu ca, cittassa adhiṭṭhānāya maggo ceva hetu ca, cittassa vodānāya maggo ceva hetu ca, visesādhigamāya maggo ceva hetu ca, uttari paṭivedhāya maggo ceva hetu ca, saccābhisamayāya maggo ceva hetu ca, nirodhe patiṭṭhāpanāya maggo ceva hetu ca.
于一来道刹那,依见义,为正见……依不散乱义,为正定;此为断除粗重欲贪结与瞋恚结、粗重欲贪随眠与瞋恚随眠之道与因,为支持俱生诸法之道与因,为制伏烦恼之道与因,为清净通达等之道与因,为令心安立之道与因,为令心清净之道与因,为获得殊胜之道与因,为更进通达之道与因,为现证真理之道与因,为安立于灭之道与因。
Sakadāgāmimaggakkhaṇe dassanaṭṭhena sammādiṭṭhi…pe… avikkhepaṭṭhena sammāsamādhi oḷārikassa kāmarāgasaññojanassa paṭighasaññojanassa oḷārikassa kāmarāgānusayassa paṭighānusayassa pahānāya maggo ceva hetu ca, sahajātānaṃ dhammānaṃ upatthambhanāya maggo ceva hetu ca, kilesānaṃ pariyādānāya maggo ceva hetu ca, paṭivedhādivisodhanāya maggo ceva hetu ca, cittassa adhiṭṭhānāya maggo ceva hetu ca, cittassa vodānāya maggo ceva hetu ca, visesādhigamāya maggo ceva hetu ca, uttari paṭivedhāya maggo ceva hetu ca, saccābhisamayāya maggo ceva hetu ca, nirodhe patiṭṭhāpanāya maggo ceva hetu ca.
于不来道刹那,依见义,为正见……依不散乱义,为正定;此为断除微细欲贪结与瞋恚结、微细欲贪随眠与瞋恚随眠之道与因,为支持俱生诸法之道与因,为制伏烦恼之道与因,为清净通达等之道与因,为令心安立之道与因,为令心清净之道与因,为获得殊胜之道与因,为更进通达之道与因,为现证真理之道与因,为安立于灭之道与因。
Anāgāmimaggakkhaṇe dassanaṭṭhena sammādiṭṭhi…pe… avikkhepaṭṭhena sammāsamādhi anusahagatassa kāmarāgasaññojanassa paṭighasaññojanassa, anusahagatassa kāmarāgānusayassa paṭighānusayassa pahānāya maggo ceva hetu ca, sahajātānaṃ dhammānaṃ upatthambhanāya maggo ceva hetu ca, kilesānaṃ pariyādānāya maggo ceva hetu ca, paṭivedhādivisodhanāya maggo ceva hetu ca, cittassa adhiṭṭhānāya maggo ceva hetu ca, cittassa vodānāya maggo ceva hetu ca , visesādhigamāya maggo ceva hetu ca, uttari paṭivedhāya maggo ceva hetu ca, saccābhisamayāya maggo ceva hetu ca, nirodhe patiṭṭhāpanāya maggo ceva hetu ca.
于阿拉汉道刹那,依见义,为正见……依不散乱义,为正定;此为断除色贪、无色贪、慢、掉举与无明,以及断除慢随眠、有贪随眠与无明随眠之道与因,为支持俱生诸法之道与因,为制伏烦恼之道与因,为清净通达等之道与因,为令心安立之道与因,为令心清净之道与因,为获得殊胜之道与因,为更进通达之道与因,为现证真理之道与因,为安立于灭之道与因。
Arahattamaggakkhaṇe dassanaṭṭhena sammādiṭṭhi…pe… avikkhepaṭṭhena sammāsamādhi rūparāgassa arūparāgassa mānassa uddhaccassa avijjāya, mānānusayassa bhavarāgānusayassa avijjānusayassa pahānāya maggo ceva hetu ca, sahajātānaṃ dhammānaṃ upatthambhanāya maggo ceva hetu ca, kilesānaṃ pariyādānāya maggo ceva hetu ca, paṭivedhādivisodhanāya maggo ceva hetu ca, cittassa adhiṭṭhānāya maggo ceva hetu ca, cittassa, vodānāya maggo ceva hetu ca, visesādhigamāya maggo ceva hetu ca, uttari paṭivedhāya maggo ceva hetu ca, saccābhisamayāya maggo ceva, hetu ca, nirodhe patiṭṭhāpanāya maggo ceva hetu ca.
见之道为正见,导向之道为正思惟,摄受之道为正语,发起之道为正业,清净之道为正命,精勤之道为正精进,安住之道为正念,不散乱之道为正定。安住之道为念觉支,审察之道为择法觉支,精勤之道为精进觉支,遍满之道为喜觉支,寂静之道为轻安觉支,不散乱之道为定觉支,省察之道为舍觉支。
Dassanamaggo sammādiṭṭhi, abhiniropanamaggo sammāsaṅkappo , pariggahamaggo sammāvācā, samuṭṭhānamaggo sammākammanto, vodānamaggo sammāājīvo, paggahamaggo sammāvāyāmo, upaṭṭhānamaggo sammāsati, avikkhepamaggo sammāsamādhi. Upaṭṭhānamaggo satisambojjhaṅgo, pavicayamaggo dhammavicayasambojjhaṅgo, paggahamaggo vīriyasambojjhaṅgo, pharaṇamaggo pītisambojjhaṅgo, upasamamaggo passaddhisambojjhaṅgo, avikkhepamaggo samādhisambojjhaṅgo, paṭisaṅkhānamaggo upekkhāsambojjhaṅgo.
于不信中不可动摇之道,是信力;于懈怠中不可动摇之道,是精进力;于放逸中不可动摇之道,是念力;于掉举中不可动摇之道,是定力;于无明中不可动摇之道,是慧力。决意之道是信根,精勤之道是精进根,安住之道是念根,不散乱之道是定根,见之道是慧根。
Assaddhiye akampiyamaggo saddhābalaṃ, kosajje akampiyamaggo vīriyabalaṃ, pamāde akampiyamaggo satibalaṃ, uddhacce akampiyamaggo samādhibalaṃ, avijjāya akampiyamaggo paññābalaṃ. Adhimokkhamaggo saddhindriyaṃ, paggahamaggo vīriyindriyaṃ, upaṭṭhānamaggo satindriyaṃ, avikkhepamaggo samādhindriyaṃ, dassanamaggo paññindriyaṃ.
从增上的意义来说,根是道;从不被动摇的意义来说,力是道;从出离的意义来说,觉支是道;从因的意义来说,道支是道;从现起的意义来说,念处是道;从勤精进的意义来说,正勤是道;从成就的意义来说,神足是道;从真实的意义来说,谛是道;从不散乱的意义来说,止是道;从随观的意义来说,观是道;从一味的意义来说,止与观是道;从不相超越的意义来说,双连是道;从防护的意义来说,戒清净是道;从不散乱的意义来说,心清净是道;从见的意义来说,见清净是道;从解脱的意义来说,解脱是道;从证悟的意义来说,明是道;从彻底施舍的意义来说,解脱是道;从斩断的意义来说,尽智是道;欲从根本的意义来说是道;作意从生起的意义来说是道;触从总集的意义来说是道;受从会合的意义来说是道;定从为首的意义来说是道;念从增上的意义来说是道;慧从更高妙的意义来说是道;解脱从核心的意义来说是道;从究竟的意义来说,能导向并深入不死的涅槃是道。
Ādhipateyyaṭṭhena indriyā maggo, akampiyaṭṭhena balā maggo, niyyānaṭṭhena bojjhaṅgā maggo, hetuṭṭhena maggaṅgā maggo, upaṭṭhānaṭṭhena satipaṭṭhānā maggo, padahanaṭṭhena sammappadhānā maggo, ijjhanaṭṭhena iddhipādā maggo, tathaṭṭhena saccāni maggo, avikkhepaṭṭhena samatho maggo, anupassanaṭṭhena vipassanā maggo, ekarasaṭṭhena samathavipassanā maggo, anativattanaṭṭhena yuganaddhā maggo, saṃvaraṭṭhena sīlavisuddhi maggo, avikkhepaṭṭhena cittavisuddhi maggo, dassanaṭṭhena diṭṭhivisuddhi maggo, muttaṭṭhena vimokkho maggo, paṭivedhaṭṭhena vijjā maggo, pariccāgaṭṭhena vimutti maggo, samucchedaṭṭhena khaye ñāṇaṃ maggo, chando mūlaṭṭhena maggo, manasikāro samuṭṭhānaṭṭhena maggo, phasso samodhānaṭṭhena maggo, vedanā samosaraṇaṭṭhena maggo, samādhi pamukhaṭṭhena maggo, sati ādhipateyyaṭṭhena maggo, paññā tatuttaraṭṭhena maggo, vimutti sāraṭṭhena maggo, amatogadhaṃ nibbānaṃ pariyosānaṭṭhena maggoti.