8. 已备置学处
8. Upakkhaṭasikkhāpadaṃ
4. 尼萨耆亚篇 · 25 段
527那时,佛陀世尊住在舍卫城(Sāvatthī)祇树给孤独园。当时,有一位男子对他的妻子这样说:“我要用衣去供养伍巴南达尊者(Upananda)。”一位常行乞食的比丘听到了这男子说的话。于是,那位比丘便去拜访具寿释子伍巴南达;到了之后,就对具寿释子伍巴南达这样说:“贤友伍巴南达,您真是有大福报啊!在某某地方,有位男子对他妻子这样说:‘我要用衣去供养伍巴南达尊者。’”伍巴南达说:“贤友,那人就是我的护持者。”接着,具寿释子伍巴南达就去拜访那位男子;到了之后,对那位男子这样说:“贤友,听说你想用衣来供养我,是真的吗?”
“是的,尊者,我正有这个想法:‘我要用衣去供养伍巴南达尊者。’”“贤友,如果你真的想用衣来供养我,那就用这样款式的衣来供养吧。你要是给我一件我根本不会拿来用的衣,我穿上了又能做什么呢?”
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena aññataro puriso pajāpatiṃ etadavoca – ‘‘ayyaṃ upanandaṃ cīvarena acchādessāmī’’ti. Assosi kho aññataro piṇḍacāriko bhikkhu tassa purisassa imaṃ vācaṃ bhāsamānassa. Atha kho so bhikkhu yenāyasmā upanando sakyaputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ etadavoca – ‘‘mahāpuññosi tvaṃ, āvuso upananda, amukasmiṃ okāse aññataro puriso pajāpatiṃ etadavoca – ‘‘ayyaṃ upanandaṃ cīvarena acchādessāmī’’’ti. ‘‘Atthāvuso, maṃ so upaṭṭhāko’’ti. Atha kho āyasmā upanando sakyaputto yena so puriso tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṃ purisaṃ etadavoca – ‘‘saccaṃ kira maṃ tvaṃ, āvuso, cīvarena acchādetukāmosī’’ti? ‘‘Api meyya, evaṃ hoti – ‘ayyaṃ upanandaṃ cīvarena acchādessāmī’’’ti. ‘‘Sace kho maṃ tvaṃ, āvuso, cīvarena acchādetukāmosi, evarūpena cīvarena acchādehi. Kyāhaṃ tena acchannopi karissāmi yāhaṃ na paribhuñjissāmī’’ti.
其时,那位男子就讥嫌、抱怨、指责说:“这些沙门释迦子真是多欲、不知足啊!想要用衣去供养他们,真是不容易!伍巴南达尊者怎么可以在我还没邀请他的情况下,就跑来我家,对衣料的款式指指点点呢!”那些少欲的……诸比丘听到了这位男子的讥嫌、抱怨和指责。那些少欲的诸比丘……也讥嫌、抱怨、指责说:“具寿释子伍巴南达怎么可以在还没被邀请的情况下,就到居士家里,对衣料的款式指指点点呢!”然后,这些比丘用各种方式呵责了具寿释子伍巴南达之后,就把这件事告诉了世尊。……世尊说:“伍巴南达,听说你确实在还没被邀请的情况下,就到居士家里,对衣料的款式指指点点,这是真的吗?”
“是真的,世尊。”世尊问:“伍巴南达,那人对你来说是亲里人,还是非亲里人呢?”
“是非亲里人,世尊。”世尊呵责道:“你这愚痴人!非亲里人怎么能知道什么是合适、什么是不合适,什么是好的、什么是不好的呢?你这愚痴人,竟然在非亲里的居士还没邀请你的情况下,就跑去对衣料的款式指指点点!你这愚痴人,这既不能让没生起信心的人生起信心……”
“诸比丘,应当这样来诵出这条学处——”
Atha kho so puriso ujjhāyati khiyyati vipāceti – ‘‘mahicchā ime samaṇā sakyaputtiyā asantuṭṭhā. Nayime sukarā cīvarena acchādetuṃ. Kathañhi nāma ayyo upanando mayā pubbe appavārito maṃ upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjissatī’’ti! Assosuṃ kho bhikkhū tassa purisassa ujjhāyantassa khiyyantassa vipācentassa. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma āyasmā upanando sakyaputto pubbe appavārito gahapatikaṃ upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjissatī’’ti! Atha kho te bhikkhū āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ …pe… ‘‘saccaṃ kira tvaṃ, upananda, pubbe appavārito gahapatikaṃ upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjasī’’ti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. ‘‘Ñātako te, upananda, aññātako’’ti? ‘‘Aññātako, bhagavā’’ti. ‘‘Aññātako, moghapurisa, aññātakassa na jānāti patirūpaṃ vā appatirūpaṃ vā santaṃ vā asantaṃ vā. Tattha nāma tvaṃ, moghapurisa, pubbe appavārito aññātakaṃ gahapatikaṃ upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjissasi! Netaṃ, moghapurisa, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
528如果有非亲属的居士或女居士,为某位比丘备好了买衣的钱,心想‘我用这笔买衣钱买衣,供养某某比丘’;这位比丘事先没有受到邀请,就上门去对买衣这件事提要求,说‘好啊,请用尊者这笔买衣钱,买这样那样的衣来供养我吧’——出于想要好衣的心,犯尼萨耆亚巴吉帝亚(nissaggiya pācittiya,古译:舍堕波逸提)。
‘‘Bhikkhuṃ paneva uddissa aññātakassa gahapatissa vā gahapatāniyā vā cīvaracetāpannaṃ upakkhaṭaṃ hoti – ‘iminā cīvaracetāpannena cīvaraṃ cetāpetvā itthannāmaṃ bhikkhuṃ cīvarena acchādessāmī’ti; tatra ce so bhikkhu pubbe appavārito upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjeyya – ‘sādhu vata maṃ āyasmā iminā cīvaracetāpannena evarūpaṃ vā evarūpaṃ vā cīvaraṃ cetāpetvā acchādehī’ti, kalyāṇakamyataṃ upādāya, nissaggiyaṃ pācittiya’’nti.
529为了比丘,执取比丘为所缘,想要覆障比丘。
Bhikkhuṃ paneva uddissāti bhikkhussatthāya, bhikkhuṃ ārammaṇaṃ karitvā, bhikkhuṃ acchādetukāmo.
所谓“非亲属”,是指母系或父系向上追溯七代祖先之间,没有血缘关系联结的。
Aññātako nāma mātito vā pitito vā yāva sattamā pitāmahayugā asambaddho.
称为任何在俗家居住的人。
Gahapati nāma yo koci agāraṃ ajjhāvasati.
所谓在家人女性,是指任何一个居住在俗家的女子。
Gahapatānī nāma yā kāci agāraṃ ajjhāvasati.
称为金、银、珍珠、宝石、珊瑚、水晶、布料、线、棉花。
Cīvaracetāpannaṃ nāma hiraññaṃ vā suvaṇṇaṃ vā muttā vā maṇi vā pavāḷo vā phaliko vā paṭako vā suttaṃ vā kappāso vā.
已经现前。
Iminā cīvaracetāpannenāti paccupaṭṭhitena.
所谓“换取”,是指交换之后。
Cetāpetvāti parivattetvā.
所谓“我将供养”,是指我将给与。
Acchādessāmīti dassāmi.
有比丘,有人为他准备了购置衣料的资具。
Tatra ce so bhikkhūti yaṃ bhikkhuṃ uddissa cīvaracetāpannaṃ upakkhaṭaṃ hoti so bhikkhu.
先前未被这样问过:“尊者,您需要什么样的衣料?我该为您置办什么样的衣料呢?”
Pubbe appavāritoti pubbe avutto hoti – ‘‘kīdisena te, bhante, cīvarena attho, kīdisaṃ te cīvaraṃ cetāpemī’’ti?
去了住宅后,无论何处,靠近之后。
Upasaṅkamitvāti gharaṃ gantvā yattha katthaci upasaṅkamitvā .
无论是长的、宽的、细密的还是柔滑的。
Cīvare vikappaṃ āpajjeyyāti āyataṃ vā hotu vitthataṃ vā appitaṃ vā saṇhaṃ vā.
用现前供养的。
Iminā cīvaracetāpannenāti paccupaṭṭhitena.
所谓“像这样的或那样的”,即长的、宽的、细密的或柔滑的。
Evarūpaṃ vā evarūpaṃ vāti. Āyataṃ vā vitthataṃ vā appitaṃ vā saṇhaṃ vā.
所谓“换取”,是指交换之后。
Cetāpetvāti parivattetvā.
所谓“请供养”,是指你应给与。
Acchādehīti dajjehi.
那时候,有比丘想要好的、想要贵重的衣;因他自己的要求,去张罗长的、宽的、织得密的、质地细滑的衣。在筹备的过程中,犯恶作。一旦得到那件衣,就构成尼萨耆亚(nissaggiya,古译:尼萨耆波逸提,意译:舍堕)罪。这件衣必须舍给僧团、或给一个僧组、或给一位比丘。诸比丘,应该这样舍:“尊者,这件衣是我之前未受邀请,便去拜访非亲戚的居士,在衣这件事上作了不当要求而得到的,属于尼萨耆亚。我把这件衣舍给僧团。”……舍出之后,应该归还……说“应该归还”……“我给具寿。”
Kalyāṇakamyataṃ upādāyāti sādhatthiko mahagghatthiko. Tassa vacanena āyataṃ vā vitthataṃ vā appitaṃ vā saṇhaṃ vā cetāpeti, payoge dukkaṭaṃ. Paṭilābhena nissaggiyaṃ hoti. Nissajjitabbaṃ saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana, bhikkhave, nissajjitabbaṃ…pe… idaṃ me, bhante, cīvaraṃ pubbe appavārito aññātakaṃ gahapatikaṃ upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpannaṃ nissaggiyaṃ, imāhaṃ saṅghassa nissajjāmīti…pe… dadeyyāti…pe… dadeyyunti…pe… āyasmato dammīti.
530对象是非亲戚,心里也认为是非亲戚,之前未受邀请就去拜访居士,在衣这件事上作了不当要求,犯尼萨耆亚巴吉帝亚的巴吉帝亚(pācittiya,古译:波逸提)罪。对象是非亲戚,心里不确定,之前未受邀请就去拜访居士,在衣这件事上作了不当要求,犯尼萨耆亚巴吉帝亚的巴吉帝亚罪。对象是非亲戚,心里误认为是亲戚,之前未受邀请就去拜访居士,在衣这件事上作了不当要求,犯尼萨耆亚巴吉帝亚的巴吉帝亚罪。
Aññātake aññātakasaññī pubbe appavārito gahapatikaṃ upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjati, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Aññātake vematiko pubbe appavārito gahapatikaṃ upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjati, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Aññātake ñātakasaññī pubbe appavārito gahapatikaṃ upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjati, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
对象是亲戚,心里却认为是非亲戚,犯恶作罪。对象是亲戚,心里不确定,犯恶作罪。对象是亲戚,心里也认为是亲戚,不犯戒。
Ñātake aññātakasaññī, āpatti dukkaṭassa. Ñātake vematiko, āpatti dukkaṭassa. Ñātake ñātakasaññī, anāpatti.
531无犯的情况有:对亲戚;已经受过邀请的;为了别人的利益;用自己的财物;想要贵重衣的人却为他张罗了便宜的衣;精神失常的人;最初的犯规者。
Anāpatti ñātakānaṃ, pavāritānaṃ, aññassatthāya, attano dhanena, mahagghaṃ cetāpetukāmassa appagghaṃ cetāpeti, ummattakassa, ādikammikassāti.