8. 金钱学处
8. Rūpiyasikkhāpadaṃ
4. 尼萨耆亚篇 · 19 段
582那时,佛陀、世尊住在王舍城(Rājagaha)的竹林松鼠喂养处。当时,具寿伍巴南达(Upananda)释迦子是某户人家的亲近者、常饭供养者。那户人家无论生起什么嚼食或啖食,都会分出具寿伍巴南达释迦子的一份收好。那时,有天傍晚,那户人家生起了一些肉。具寿伍巴南达释迦子的那份就被收好了。那户人家的小男孩在夜晚将尽、黎明时分醒来,哭着说:“给我肉吃!”于是,那男子便对妻子说:“把尊者的那份拿给孩子吧。我们会再买别的东西来供养尊者。”
Tena samayena buddho bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena āyasmā upanando sakyaputto aññatarassa kulassa kulūpako hoti niccabhattiko. Yaṃ tasmiṃ kule uppajjati khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā tato āyasmato upanandassa sakyaputtassa paṭiviso ṭhapiyyati. Tena kho pana samayena sāyaṃ tasmiṃ kule maṃsaṃ uppannaṃ hoti. Tato āyasmato upanandassa sakyaputtassa paṭiviso ṭhapito hoti. Tassa kulassa dārako rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya rodati – ‘‘maṃsaṃ me dethā’’ti. Atha kho so puriso pajāpatiṃ etadavoca – ‘‘ayyassa paṭivisaṃ dārakassa dehi. Aññaṃ cetāpetvā ayyassa dassāmā’’ti.
那时,具寿伍巴南达释迦子于午前时分穿好下衣,持钵与衣,前往那户人家;到了以后,在备好的座位上坐下。于是,那男子便走近具寿伍巴南达释迦子;走近后,礼敬具寿伍巴南达释迦子,然后坐在一边。坐在一边后,那男子对具寿伍巴南达释迦子这么说:‘尊者,昨天傍晚有肉,尊者的那份就因此被收了起来。尊者,这孩子天快亮时醒来,哭着说:“给我肉吃!”尊者的那份就给了孩子。尊者,我用一个迦哈波那的钱,给您买点别的东西来,行吗?’(具寿伍巴南达释迦子问:)‘朋友,你确定把那个迦哈波那的钱给我了吗?’(男子说:)‘是的,尊者,给您了。’(具寿伍巴南达释迦子说:)‘那你就把那个迦哈波那的钱给我吧。’
Atha kho āyasmā upanando sakyaputto pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaraṃ ādāya yena taṃ kulaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Atha kho so puriso yenāyasmā upanando sakyaputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so puriso āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ etadavoca – ‘‘hiyyo kho, bhante, sāyaṃ maṃsaṃ uppannaṃ ahosi. Tato ayyassa paṭiviso ṭhapito. Ayaṃ , bhante, dārako rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya rodati – ‘maṃsaṃ me dethā’ti. Ayyassa paṭiviso dārakassa dinno. Kahāpaṇena, bhante, kiṃ āhariyyatū’’ti? ‘‘Pariccatto me, āvuso, kahāpaṇo’’ti? ‘‘Āma, bhante, pariccatto’’ti. ‘‘Taññeva me, āvuso, kahāpaṇaṃ dehī’’ti.
其时,那男子给了具寿伍巴南达释迦子一个迦哈波那后,就埋怨、指责、非难道:‘我们就这样收取金钱,这些释子沙门也同样收取金钱!’那些比丘们听到了那男子埋怨、指责、非难的话。那些少欲的比丘……也埋怨、指责、非难说:‘具寿伍巴南达释迦子怎么能收取金钱呢!’然后,那些比丘用种种方式呵责具寿伍巴南达释迦子后,便将此事告知世尊……(世尊问)‘伍巴南达,你确实收取了金钱吗?’(伍巴南达答:)‘是的,世尊。’佛陀世尊呵责……说:‘愚痴的人,你怎么能收取金钱呢!愚痴的人,这既不能让未信者生信……(也不能让已信者增信)……诸比丘,应这样诵出这条学处——’
Atha kho so puriso āyasmato upanandassa sakyaputtassa kahāpaṇaṃ datvā ujjhāyati khiyyati vipāceti – ‘‘tatheva mayaṃ rūpiyaṃ paṭiggaṇhāma evamevime samaṇā sakyaputtiyā rūpiyaṃ paṭiggaṇhantī’’ti. Assosuṃ kho bhikkhū tassa purisassa ujjhāyantassa khiyyantassa vipācentassa. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma āyasmā upanando sakyaputto rūpiyaṃ paṭiggahessatī’’ti! Atha kho te bhikkhū āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… ‘‘saccaṃ kira tvaṃ, upananda, rūpiyaṃ paṭiggahesī’’ti ? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma tvaṃ, moghapurisa, rūpiyaṃ paṭiggahessasi! Netaṃ, moghapurisa, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
583任何比丘,亲手拿取金银,或叫人拿取,或同意把金银存放在自己这里,犯尼萨耆亚巴吉帝亚(nissaggiya pācittiya,古译:舍堕波逸提)。
Yo pana bhikkhu jātarūparajataṃ uggaṇheyya vā uggaṇhāpeyya vā upanikkhittaṃ vā sādiyeyya, nissaggiyaṃ pācittiya’’nti.
584“凡……者”,是指凡是这样的、如此这般的……(中略)……“比丘”,是指……(中略)……此处所指的,正是这个意义上的比丘。
Yo panāti yo yādiso…pe… bhikkhūti…pe… ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto bhikkhūti.
“金银”指的是:具有导师(世尊)之色者,即金色之物。
Jātarūpaṃ nāma satthuvaṇṇo vuccati .
“钱”指的是:迦哈波那、铜摩萨迦、木摩萨迦、树胶摩萨迦等,凡是能在世间流通使用的。
Rajataṃ nāma kahāpaṇo lohamāsako dārumāsako jatumāsako ye vohāraṃ gacchanti.
“若此时……亲手捉持”,即是尼萨耆亚巴吉帝亚罪。
Uggaṇheyyāti sayaṃ gaṇhāti nissaggiyaṃ pācittiyaṃ .
所谓“叫人拿取”,是指指使他人接受[金银],也是尼萨耆亚巴吉帝亚罪。
Uggaṇhāpeyyāti aññaṃ gāhāpeti nissaggiyaṃ pācittiyaṃ .
把那种“这是给圣者的”放在面前的东西接受下来,就成了尼萨耆亚(nissaggiya,古译:尼萨耆波逸提,意译:舍堕)罪。应当在大众中舍出。诸比丘,要这样舍:那位比丘应当走到僧团那里,把上衣搭在一肩,顶礼长辈诸比丘的脚,蹲坐下来,合掌,然后这样说:“圣者们,我接受了金银。这是我的尼萨耆亚物。我把这舍给僧团。”舍出之后,应当忏悔罪过。应当由一位贤能、有能力的比丘接受那罪过的陈白。如果这时有净人或者居士过来,应当告诉他:“朋友,你认得这个东西吧。”如果他说:“用这个买些什么带回来?”不应当说“买这个、买那个”。应当说明许用的东西:熟酥、油、蜂蜜、糖浆。如果他通过交易把这些带回来,除了那个接受金银的人外,其他所有人都可以用。如果能够这样,那很好;如果不行,应当告诉他:“朋友,把这个扔了吧。”如果他扔了,那很好;如果他不扔,应当委任一位具足五法的比丘做丢弃金银者:他不会因贪欲而偏私,不会因嗔恨而偏私,不会因愚痴而偏私,不会因恐惧而偏私,而且知道什么是已丢弃、什么是未丢弃。诸比丘,应当这样委任。先要请求那位比丘。请求之后,由一位贤能、有能力的比丘这样告知僧团:
Upanikkhittaṃ vā sādiyeyyāti idaṃ ayyassa hotūti upanikkhittaṃ sādiyati, nissaggiyaṃ hoti. Saṅghamajjhe nissajjitabbaṃ. Evañca pana, bhikkhave, nissajjitabbaṃ – tena bhikkhunā saṅghaṃ upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā vuḍḍhānaṃ bhikkhūnaṃ pāde vanditvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo – ‘‘ahaṃ, bhante, rūpiyaṃ paṭiggahesiṃ. Idaṃ me nissaggiyaṃ. Imāhaṃ saṅghassa nissajjāmī’’ti. Nissajjitvā āpatti desetabbā. Byattena bhikkhunā paṭibalena āpatti paṭiggahetabbā. Sace tattha āgacchati ārāmiko vā upāsako vā so vattabbo – ‘‘āvuso, imaṃ jānāhī’’ti. Sace so bhaṇati – ‘‘iminā kiṃ āhariyyatū’’ti, na vattabbo – ‘‘imaṃ vā imaṃ vā āharā’’ti. Kappiyaṃ ācikkhitabbaṃ – sappi vā telaṃ vā madhu vā phāṇitaṃ vā. Sace so tena parivattetvā kappiyaṃ āharati rūpiyappaṭiggāhakaṃ ṭhapetvā sabbeheva paribhuñjitabbaṃ. Evañcetaṃ labhetha, iccetaṃ kusalaṃ; no ce labhetha, so vattabbo – ‘‘āvuso, imaṃ chaḍḍehī’’ti. Sace so chaḍḍeti, iccetaṃ kusalaṃ; no ce chaḍḍeti, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu rūpiyachaḍḍako sammannitabbo – yo na chandāgatiṃ gaccheyya, na dosāgatiṃ gaccheyya, na mohāgatiṃ gaccheyya, na bhayāgatiṃ gaccheyya, chaḍḍitāchaḍḍitañca jāneyya. Evañca pana, bhikkhave, sammannitabbo. Paṭhamaṃ bhikkhu yācitabbo. Yācitvā byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo –
585“圣者们,请僧团听我说。如果僧团时机合适,僧团应当委任某某比丘做丢弃金银者。这是动议。”
‘‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho itthannāmaṃ bhikkhuṃ rūpiyachaḍḍakaṃ sammanneyya. Esā ñatti.
“圣者们,请僧团听我说。僧团委任某某比丘做丢弃金银者。哪位圣者同意这位某某比丘作为丢弃金银者的委任,请保持沉默;哪位不同意,请说出来。”
‘‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Saṅgho itthannāmaṃ bhikkhuṃ rūpiyachaḍḍakaṃ sammannati. Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno rūpiyachaḍḍakassa sammuti, so tuṇhassa; yassa nakkhamati, so bhāseyya.
“某某比丘已被僧团委任为丢弃金银者。僧团同意,因此保持沉默,我这样记住了。”
‘‘Sammato saṅghena itthannāmo bhikkhu rūpiyachaḍḍako. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī, evametaṃ dhārayāmī’’ti.
那位被委任的比丘应当不作标记地丢弃。如果作了标记再丢弃,犯恶作罪。
Tena sammatena bhikkhunā animittaṃ katvā pātetabbaṃ. Sace nimittaṃ katvā pāteti, āpatti dukkaṭassa.
586对金银有金银想,接受金银,尼萨耆亚巴吉帝亚罪。对金银有疑,接受金银,尼萨耆亚巴吉帝亚罪。对金银有非金银想,接受金银,尼萨耆亚巴吉帝亚罪。
Rūpiye rūpiyasaññī rūpiyaṃ paṭiggaṇhāti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Rūpiye vematiko rūpiyaṃ paṭiggaṇhāti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Rūpiye arūpiyasaññī rūpiyaṃ paṭiggaṇhāti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
对非金银有金银想,恶作罪。对非金银有疑,恶作罪。对非金银有非金银想,无犯。
Arūpiye rūpiyasaññī, āpatti dukkaṭassa. Arūpiye vematiko, āpatti dukkaṭassa. Arūpiye arūpiyasaññī, anāpatti.
无犯的情况是:在寺院内或在住处内,收取或叫人收取后存放起来,心想“这东西属于谁,谁就会把它带走”;精神失常者;最初犯戒者。
Anāpatti ajjhārāme vā ajjhāvasathe vā uggahetvā vā uggahāpetvā vā nikkhipati – yassa bhavissati so harissatīti, ummattakassa, ādikammikassāti.