4. 舍堕篇·7. 洗羊毛学处
4. 舍堕篇 · 143 段
7. 洗羊毛学处巴利
7. Eḷakalomadhovāpanasikkhāpadaṃ
576 那时,佛陀世尊住在释迦国迦毗罗卫城的榕树园。当时,六群比丘让比丘尼们洗羊毛、染羊毛、梳理羊毛。那些比丘尼因为忙于洗羊毛、染羊毛、梳理羊毛,荒废了诵经、问难、增上戒、增上心、增上慧的学习。这时,大爱道·乔达弥来到世尊那里,到了之后,向世尊行礼,站在一边。世尊对站在一边的大爱道·乔达弥这样说:“乔达弥,比丘尼们是否不放逸、精进努力、坚定地安住呢?”“尊者,比丘尼们哪来的不放逸啊!那些六群比丘尊者们让比丘尼们洗羊毛、染羊毛、梳理羊毛。那些比丘尼因为忙于洗羊毛、染羊毛、梳理羊毛,荒废了诵经、问难、增上戒、增上心、增上慧的学习。”巴利 注疏 2
Tena samayena buddho bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṃ nigrodhārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū bhikkhunīhi eḷakalomāni dhovāpentipi rajāpentipi vijaṭāpentipi. Bhikkhuniyo eḷakalomāni dhovantiyo rajantiyo vijaṭentiyo riñcanti uddesaṃ paripucchaṃ adhisīlaṃ adhicittaṃ adhipaññaṃ. Atha kho mahāpajāpati gotamī yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhitaṃ kho mahāpajāpatiṃ gotamiṃ bhagavā etadavoca – ‘‘kacci, gotami, bhikkhuniyo appamattā ātāpiniyo pahitattā viharantī’’ti? ‘‘Kuto, bhante, bhikkhunīnaṃ appamādo! Ayyā chabbaggiyā bhikkhunīhi eḷakalomāni dhovāpentipi rajāpentipi vijaṭāpentipi. Bhikkhuniyo eḷakalomāni dhovantiyo rajantiyo vijaṭentiyo riñcanti uddesaṃ paripucchaṃ adhisīlaṃ adhicittaṃ adhipañña’’nti.
于是,世尊用佛法开示教导、鼓励、激励、令大爱道·乔达弥欢喜。那时,大爱道·乔达弥被世尊用佛法开示教导、鼓励、激励、令欢喜后,向世尊行礼,右绕之后便离开了。那时,世尊以这个因缘、这件事情召集比丘僧团,审问六群比丘:“诸比丘,你们确实让比丘尼们洗羊毛、染羊毛、梳理羊毛了吗?”“确实是这样,世尊。”“诸比丘,她们是你们的亲属还是非亲属?”“是非亲属,世尊。”“愚蠢的人啊,非亲属不知道什么是适当、不适当,什么是得体、不得体。你们这些愚蠢的人,竟然让非亲属的比丘尼洗羊毛、染羊毛、梳理羊毛!愚蠢的人啊,这不能让没有信心的人生起信心……而且,诸比丘,你们应该这样诵出这条学处——巴利
Atha kho bhagavā mahāpajāpatiṃ gotamiṃ dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi. Atha kho mahāpajāpati gotamī bhagavatā dhammiyā kathāya sandassitā samādapitā samuttejitā sampahaṃsitā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṃ sannipātāpetvā chabbaggiye bhikkhū paṭipucchi – ‘‘saccaṃ kira tumhe, bhikkhave, bhikkhunīhi eḷakalomāni dhovāpethapi rajāpethapi vijaṭāpethapī’’ti ? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. ‘‘Ñātikāyo tumhākaṃ, bhikkhave, aññātikāyo’’ti? ‘‘Aññātikāyo, bhagavā’’ti. ‘‘Aññātakā, moghapurisā, aññātikānaṃ na jānanti patirūpaṃ vā appatirūpaṃ vā pāsādikaṃ vā apāsādikaṃ. Tattha nāma tumhe, moghapurisā, aññātikāhi bhikkhunīhi eḷakalomāni dhovāpessathapi rajāpessathapi vijaṭāpessathapi! Netaṃ, moghapurisā, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
577 任何比丘,让非亲属的比丘尼洗、染或梳理羊毛,犯舍堕。巴利
Yo pana bhikkhu aññātikāya bhikkhuniyā eḷakalomāni dhovāpeyya vā rajāpeyya vā vijaṭāpeyya vā, nissaggiyaṃ pācittiya’’nti.
578 “凡……者”,是指凡是这样的、如此这般的……(中略)……“比丘”,是指……(中略)……此处所指的,正是这个意义上的比丘。巴利
Yo panāti yo yādiso…pe… bhikkhūti…pe… ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto bhikkhūti.
非亲属,是指从母亲那边或父亲那边,上溯七代曾祖父辈,没有联系的姻亲关系的人。巴利
Aññātikā nāma mātito vā pitito vā yāva sattamā pitāmahayugā asambaddhā.
所谓“比丘尼”,是指在两部僧团中都受了具足戒。巴利
Bhikkhunī nāma ubhatosaṅghe upasampannā.
如果比丘命令:“洗吧”,犯恶作;洗过的羊毛成为应舍的。如果命令:“染吧”,犯恶作;染过的羊毛成为应舍的。如果命令:“梳理吧”,犯恶作;梳理过的羊毛成为应舍的。应舍给僧团、或给僧众、或给个人。而且,诸比丘,应当这样舍:……“尊者,这些羊毛是我让非亲属比丘尼洗过的,成为应舍物。我将这些舍给僧团。”……“应给还。”……“应给还。”……“我给具寿。”巴利
Dhovāti āṇāpeti, āpatti dukkaṭassa. Dhotāni nissaggiyāni honti. Rajāti āṇāpeti, āpatti dukkaṭassa. Rattāni nissaggiyāni honti. Vijaṭehīti āṇāpeti, āpatti dukkaṭassa. Vijaṭitāni nissaggiyāni honti. Nissajjitabbāni saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana, bhikkhave, nissajjitabbāni…pe… imāni me, bhante, eḷakalomāni aññātikāya bhikkhuniyā dhovāpitāni nissaggiyāni. Imānāhaṃ saṅghassa nissajjāmīti…pe… dadeyyāti…pe… dadeyyunti…pe… āyasmato dammīti.
579 对非亲里比丘尼有非亲里想,让洗羊毛衣,舍堕。对非亲里比丘尼有非亲里想,让洗又让染羊毛衣,舍堕加一个恶作。对非亲里比丘尼有非亲里想,让洗又让梳理羊毛衣,舍堕加一个恶作。对非亲里比丘尼有非亲里想,让洗、让染又让梳理羊毛衣,舍堕加两个恶作。巴利
Aññātikāya aññātikasaññī eḷakalomāni dhovāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Aññātikāya aññātikasaññī eḷakalomāni dhovāpeti rajāpeti, nissaggiyena āpatti dukkaṭassa. Aññātikāya aññātikasaññī eḷakalomāni dhovāpeti vijaṭāpeti, nissaggiyena āpatti dukkaṭassa. Aññātikāya aññātikasaññī eḷakalomāni dhovāpeti rajāpeti vijaṭāpeti, nissaggiyena āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ.
对非亲里比丘尼有非亲里想,让染羊毛衣,舍堕。对非亲里比丘尼有非亲里想,让染又让梳理羊毛衣,舍堕加一个恶作。对非亲里比丘尼有非亲里想,让染又让洗羊毛衣,舍堕加一个恶作。对非亲里比丘尼有非亲里想,让染、让梳理又让洗羊毛衣,舍堕加两个恶作。巴利
Aññātikāya aññātikasaññī eḷakalomāni rajāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Aññātikāya aññātikasaññī eḷakalomāni rajāpeti vijaṭāpeti, nissaggiyena āpatti dukkaṭassa. Aññātikāya aññātikasaññī eḷakalomāni rajāpeti dhovāpeti, nissaggiyena āpatti dukkaṭassa. Aññātikāya aññātikasaññī eḷakalomāni rajāpeti vijaṭāpeti dhovāpeti, nissaggiyena āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ.
对非亲里比丘尼有非亲里想,让梳理羊毛衣,舍堕。对非亲里比丘尼有非亲里想,让梳理又让洗羊毛衣,舍堕加一个恶作。对非亲里比丘尼有非亲里想,让梳理又让染羊毛衣,舍堕加一个恶作。对非亲里比丘尼有非亲里想,让梳理、让洗又让染羊毛衣,舍堕加两个恶作。巴利
Aññātikāya aññātikasaññī eḷakalomāni vijaṭāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Aññātikāya aññātikasaññī eḷakalomāni vijaṭāpeti dhovāpeti, nissaggiyena āpatti dukkaṭassa. Aññātikāya aññātikasaññī eḷakalomāni vijaṭāpeti rajāpeti, nissaggiyena āpatti dukkaṭassa . Aññātikāya aññātikasaññī eḷakalomāni vijaṭāpeti dhovāpeti rajāpeti, nissaggiyena āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ.
580 对非亲里比丘尼有疑惑……对非亲里比丘尼有亲里想……让洗其他比丘的羊毛衣,犯恶作。让在一部僧团受具足戒的比丘尼洗羊毛衣,犯恶作。对亲里比丘尼有非亲里想,犯恶作。对亲里比丘尼有疑惑,犯恶作。对亲里比丘尼有亲里想,无犯。巴利
Aññātikāya vematiko…pe… aññātikāya ñātikasaññī…pe… aññassa eḷakalomāni dhovāpeti, āpatti dukkaṭassa. Ekato upasampannāya dhovāpeti, āpatti dukkaṭassa. Ñātikāya aññātikasaññī, āpatti dukkaṭassa. Ñātikāya vematiko, āpatti dukkaṭassa. Ñātikāya ñātikasaññī, anāpatti.
581 无犯的情况:亲里比丘尼在洗衣服时,非亲里比丘尼作为帮手在场;没有指使而她自己洗;让洗还未使用过的成品布料;让学法女或沙弥尼洗;精神失常者;最初的犯戒者。巴利 注疏 1
Anāpatti ñātikāya dhāvantiyā aññātikā dutiyā hoti, avuttā dhovati, aparibhuttaṃ katabhaṇḍaṃ dhovāpeti, sikkhamānāya sāmaṇeriyā ummattakassa ādikammikassāti.
8. 金钱学处巴利
8. Rūpiyasikkhāpadaṃ
582 那时,佛陀、世尊住在王舍城的竹林松鼠喂养处。当时,具寿乌巴难达释迦子是某户人家的亲近者、常饭供养者。那户人家无论生起什么嚼食或啖食,都会分出具寿乌巴难达释迦子的一份收好。那时,有天傍晚,那户人家生起了一些肉。具寿乌巴难达释迦子的那份就被收好了。那户人家的小男孩在夜晚将尽、黎明时分醒来,哭着说:“给我肉吃!”于是,那男子便对妻子说:“把尊者的那份拿给孩子吧。我们会再买别的东西来供养尊者。”巴利 注疏 1
Tena samayena buddho bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena āyasmā upanando sakyaputto aññatarassa kulassa kulūpako hoti niccabhattiko. Yaṃ tasmiṃ kule uppajjati khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā tato āyasmato upanandassa sakyaputtassa paṭiviso ṭhapiyyati. Tena kho pana samayena sāyaṃ tasmiṃ kule maṃsaṃ uppannaṃ hoti. Tato āyasmato upanandassa sakyaputtassa paṭiviso ṭhapito hoti. Tassa kulassa dārako rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya rodati – ‘‘maṃsaṃ me dethā’’ti. Atha kho so puriso pajāpatiṃ etadavoca – ‘‘ayyassa paṭivisaṃ dārakassa dehi. Aññaṃ cetāpetvā ayyassa dassāmā’’ti.
那时,具寿乌巴难达释迦子于午前时分穿好下衣,持钵与衣,前往那户人家;到了以后,在备好的座位上坐下。于是,那男子便走近具寿乌巴难达释迦子;走近后,礼敬具寿乌巴难达释迦子,然后坐在一边。坐在一边后,那男子对具寿乌巴难达释迦子这么说:‘尊者,昨天傍晚有肉,尊者的那份就因此被收了起来。尊者,这孩子天快亮时醒来,哭着说:“给我肉吃!”尊者的那份就给了孩子。尊者,我用一个迦哈波那的钱,给您买点别的东西来,行吗?’(具寿乌巴难达释迦子问:)‘朋友,你确定把那个迦哈波那的钱给我了吗?’(男子说:)‘是的,尊者,给您了。’(具寿乌巴难达释迦子说:)‘那你就把那个迦哈波那的钱给我吧。’巴利
Atha kho āyasmā upanando sakyaputto pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaraṃ ādāya yena taṃ kulaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Atha kho so puriso yenāyasmā upanando sakyaputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so puriso āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ etadavoca – ‘‘hiyyo kho, bhante, sāyaṃ maṃsaṃ uppannaṃ ahosi. Tato ayyassa paṭiviso ṭhapito. Ayaṃ , bhante, dārako rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya rodati – ‘maṃsaṃ me dethā’ti. Ayyassa paṭiviso dārakassa dinno. Kahāpaṇena, bhante, kiṃ āhariyyatū’’ti? ‘‘Pariccatto me, āvuso, kahāpaṇo’’ti? ‘‘Āma, bhante, pariccatto’’ti. ‘‘Taññeva me, āvuso, kahāpaṇaṃ dehī’’ti.
于是,那男子给了具寿乌巴难达释迦子一个迦哈波那后,就埋怨、指责、非难道:‘我们就这样收取金钱,这些释子沙门也同样收取金钱!’那些比丘们听到了那男子埋怨、指责、非难的话。那些少欲的比丘……也埋怨、指责、非难说:‘具寿乌巴难达释迦子怎么能收取金钱呢!’然后,那些比丘用种种方式呵责具寿乌巴难达释迦子后,便将此事告知世尊……(世尊问)‘乌巴难达,你确实收取了金钱吗?’(乌巴难达答:)‘是的,世尊。’佛陀世尊呵责……说:‘愚痴的人,你怎么能收取金钱呢!愚痴的人,这既不能让未信者生信……(也不能让已信者增信)……诸比丘,应这样诵出这条学处——’巴利
Atha kho so puriso āyasmato upanandassa sakyaputtassa kahāpaṇaṃ datvā ujjhāyati khiyyati vipāceti – ‘‘tatheva mayaṃ rūpiyaṃ paṭiggaṇhāma evamevime samaṇā sakyaputtiyā rūpiyaṃ paṭiggaṇhantī’’ti. Assosuṃ kho bhikkhū tassa purisassa ujjhāyantassa khiyyantassa vipācentassa. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma āyasmā upanando sakyaputto rūpiyaṃ paṭiggahessatī’’ti! Atha kho te bhikkhū āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… ‘‘saccaṃ kira tvaṃ, upananda, rūpiyaṃ paṭiggahesī’’ti ? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma tvaṃ, moghapurisa, rūpiyaṃ paṭiggahessasi! Netaṃ, moghapurisa, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
583 任何比丘,亲手拿取金银,或叫人拿取,或同意把金银存放在自己这里,犯舍堕。巴利 注疏 3
Yo pana bhikkhu jātarūparajataṃ uggaṇheyya vā uggaṇhāpeyya vā upanikkhittaṃ vā sādiyeyya, nissaggiyaṃ pācittiya’’nti.
584 “凡……者”,是指凡是这样的、如此这般的……(中略)……“比丘”,是指……(中略)……此处所指的,正是这个意义上的比丘。巴利 注疏 3
Yo panāti yo yādiso…pe… bhikkhūti…pe… ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto bhikkhūti.
“金银”指的是:具有导师(世尊)之色者,即金色之物。巴利
Jātarūpaṃ nāma satthuvaṇṇo vuccati .
“钱”指的是:迦哈波那、铜摩萨迦、木摩萨迦、树胶摩萨迦等,凡是能在世间流通使用的。巴利
Rajataṃ nāma kahāpaṇo lohamāsako dārumāsako jatumāsako ye vohāraṃ gacchanti.
“若此时……亲手捉持”,即是舍堕罪。巴利
Uggaṇheyyāti sayaṃ gaṇhāti nissaggiyaṃ pācittiyaṃ .
所谓“叫人拿取”,是指指使他人接受[金银],也是舍堕罪。巴利
Uggaṇhāpeyyāti aññaṃ gāhāpeti nissaggiyaṃ pācittiyaṃ .
把那种“这是给圣者的”放在面前的东西接受下来,就成了舍堕罪。应当在大众中舍出。诸比丘,要这样舍:那位比丘应当走到僧团那里,把上衣搭在一肩,顶礼长辈诸比丘的脚,蹲坐下来,合掌,然后这样说:“圣者们,我接受了金银。这是我的舍堕物。我把这舍给僧团。”舍出之后,应当忏悔罪过。应当由一位贤能、有能力的比丘接受那罪过的陈白。如果这时有净人或者居士过来,应当告诉他:“朋友,你认得这个东西吧。”如果他说:“用这个买些什么带回来?”不应当说“买这个、买那个”。应当说明许用的东西:熟酥、油、蜂蜜、糖浆。如果他通过交易把这些带回来,除了那个接受金银的人外,其他所有人都可以用。如果能够这样,那很好;如果不行,应当告诉他:“朋友,把这个扔了吧。”如果他扔了,那很好;如果他不扔,应当委任一位具足五法的比丘做丢弃金银者:他不会因贪欲而偏私,不会因嗔恨而偏私,不会因愚痴而偏私,不会因恐惧而偏私,而且知道什么是已丢弃、什么是未丢弃。诸比丘,应当这样委任。先要请求那位比丘。请求之后,由一位贤能、有能力的比丘这样告知僧团:巴利
Upanikkhittaṃ vā sādiyeyyāti idaṃ ayyassa hotūti upanikkhittaṃ sādiyati, nissaggiyaṃ hoti. Saṅghamajjhe nissajjitabbaṃ. Evañca pana, bhikkhave, nissajjitabbaṃ – tena bhikkhunā saṅghaṃ upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā vuḍḍhānaṃ bhikkhūnaṃ pāde vanditvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo – ‘‘ahaṃ, bhante, rūpiyaṃ paṭiggahesiṃ. Idaṃ me nissaggiyaṃ. Imāhaṃ saṅghassa nissajjāmī’’ti. Nissajjitvā āpatti desetabbā. Byattena bhikkhunā paṭibalena āpatti paṭiggahetabbā. Sace tattha āgacchati ārāmiko vā upāsako vā so vattabbo – ‘‘āvuso, imaṃ jānāhī’’ti. Sace so bhaṇati – ‘‘iminā kiṃ āhariyyatū’’ti, na vattabbo – ‘‘imaṃ vā imaṃ vā āharā’’ti. Kappiyaṃ ācikkhitabbaṃ – sappi vā telaṃ vā madhu vā phāṇitaṃ vā. Sace so tena parivattetvā kappiyaṃ āharati rūpiyappaṭiggāhakaṃ ṭhapetvā sabbeheva paribhuñjitabbaṃ. Evañcetaṃ labhetha, iccetaṃ kusalaṃ; no ce labhetha, so vattabbo – ‘‘āvuso, imaṃ chaḍḍehī’’ti. Sace so chaḍḍeti, iccetaṃ kusalaṃ; no ce chaḍḍeti, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu rūpiyachaḍḍako sammannitabbo – yo na chandāgatiṃ gaccheyya, na dosāgatiṃ gaccheyya, na mohāgatiṃ gaccheyya, na bhayāgatiṃ gaccheyya, chaḍḍitāchaḍḍitañca jāneyya. Evañca pana, bhikkhave, sammannitabbo. Paṭhamaṃ bhikkhu yācitabbo. Yācitvā byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo –
585 “圣者们,请僧团听我说。如果僧团时机合适,僧团应当委任某某比丘做丢弃金银者。这是动议。”巴利 注疏 3
‘‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho itthannāmaṃ bhikkhuṃ rūpiyachaḍḍakaṃ sammanneyya. Esā ñatti.
“圣者们,请僧团听我说。僧团委任某某比丘做丢弃金银者。哪位圣者同意这位某某比丘作为丢弃金银者的委任,请保持沉默;哪位不同意,请说出来。”巴利
‘‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Saṅgho itthannāmaṃ bhikkhuṃ rūpiyachaḍḍakaṃ sammannati. Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno rūpiyachaḍḍakassa sammuti, so tuṇhassa; yassa nakkhamati, so bhāseyya.
“某某比丘已被僧团委任为丢弃金银者。僧团同意,因此保持沉默,我这样记住了。”巴利
‘‘Sammato saṅghena itthannāmo bhikkhu rūpiyachaḍḍako. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī, evametaṃ dhārayāmī’’ti.
那位被委任的比丘应当不作标记地丢弃。如果作了标记再丢弃,犯恶作罪。巴利
Tena sammatena bhikkhunā animittaṃ katvā pātetabbaṃ. Sace nimittaṃ katvā pāteti, āpatti dukkaṭassa.
586 对金银有金银想,接受金银,舍堕罪。对金银有疑,接受金银,舍堕罪。对金银有非金银想,接受金银,舍堕罪。巴利 注疏 3
Rūpiye rūpiyasaññī rūpiyaṃ paṭiggaṇhāti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Rūpiye vematiko rūpiyaṃ paṭiggaṇhāti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Rūpiye arūpiyasaññī rūpiyaṃ paṭiggaṇhāti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
对非金银有金银想,恶作罪。对非金银有疑,恶作罪。对非金银有非金银想,无犯。巴利
Arūpiye rūpiyasaññī, āpatti dukkaṭassa. Arūpiye vematiko, āpatti dukkaṭassa. Arūpiye arūpiyasaññī, anāpatti.
无犯的情况是:在寺院内或在住处内,收取或叫人收取后存放起来,心想“这东西属于谁,谁就会把它带走”;精神失常者;最初犯戒者。巴利
Anāpatti ajjhārāme vā ajjhāvasathe vā uggahetvā vā uggahāpetvā vā nikkhipati – yassa bhavissati so harissatīti, ummattakassa, ādikammikassāti.
9. 金钱交易学处巴利
9. Rūpiyasaṃvohārasikkhāpadaṃ
587 那时,佛陀世尊住在舍卫城祇树给孤独园。当时,六群比丘从事各种金钱交易。人们对此感到不满,批评指责道:“怎么这些沙门释子也从事各种金钱交易,就像那些享受欲乐的在家人一样!”诸比丘听到了那些人不满、批评、指责的声音。那些少欲的诸比丘也对此感到不满,批评指责道:“怎么这些六群比丘竟然从事各种金钱交易!”于是,那些比丘以各种方式斥责了六群比丘之后,将这件事禀告了世尊……世尊问道:“诸比丘,据说你们确实从事各种金钱交易,这是真的吗?”“是真的,世尊。”佛陀世尊呵责道……“你们这些愚痴人,怎么能从事各种金钱交易呢!愚痴人,这既不能让没有信心的人生起信心……诸比丘,你们应当这样诵出这条学处——巴利 注疏 3
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū nānappakārakaṃ rūpiyasaṃvohāraṃ samāpajjanti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā nānappakārakaṃ rūpiyasaṃvohāraṃ samāpajjissanti, seyyathāpi gihī kāmabhogino’’ti ! Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma chabbaggiyā bhikkhū nānappakārakaṃ rūpiyasaṃvohāraṃ samāpajjissantī’’ti! Atha kho te bhikkhū chabbaggiye bhikkhū anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… ‘‘saccaṃ kira tumhe, bhikkhave, nānappakārakaṃ rūpiyasaṃvohāraṃ samāpajjathā’’ti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma tumhe, moghapurisā, nānappakārakaṃ rūpiyasaṃvohāraṃ samāpajjissatha! Netaṃ, moghapurisā, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
588 任何比丘,做种种金银交易,犯舍堕。巴利
‘‘Yo pana bhikkhu nānappakārakaṃ rūpiyasaṃvohāraṃ samāpajjeyya, nissaggiyaṃ pācittiya’’nti.
589 “凡……者”,是指凡是这样的、如此这般的……(中略)……“比丘”,是指……(中略)……此处所指的,正是这个意义上的比丘。巴利 注疏 3
Yo panāti yo yādiso…pe… bhikkhūti…pe… ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto bhikkhūti.
“各种”指:已做的、未做的、已做未做的。“各种”还指:头部的、颈部的、手部的、脚部的、腰部的。“各种”还指:厚实制成的。“各种”还指:以上两类。巴利
Nānappakārakaṃ nāma katampi akatampi katākatampi. Kataṃ nāma sīsūpagaṃ gīvūpagaṃ hatthūpagaṃ pādūpagaṃ kaṭūpagaṃ. Akataṃ nāma ghanakataṃ vuccati. Katākataṃ nāma tadubhayaṃ.
“金钱”指:有世尊像的金币、铜币、木币、树胶币,这些都能用于交易流通。巴利
Rūpiyaṃ nāma satthuvaṇṇo kahāpaṇo, lohamāsako, dārumāsako, jatumāsako ye vohāraṃ gacchanti.
用已做之物换取已做之物,舍堕。用已做之物换取未做之物,舍堕。用已做之物换取已做未做之物,舍堕。用未做之物换取已做之物,舍堕。用未做之物换取未做之物,舍堕。用未做之物换取已做未做之物,舍堕。用已做未做之物换取已做之物,舍堕。用已做未做之物换取未做之物,舍堕。用已做未做之物换取已做未做之物,舍堕。应当在僧团中舍出。诸比丘,应当这样舍出:那位比丘应到僧团去,将上衣搭在一肩,向长老诸比丘顶礼双足,蹲坐,合掌,应当这样说:“尊者,我从事了各种金钱交易。这是我的舍堕物。我将它舍给僧团。”舍出之后,应当忏罪。应由一位有能力、能胜任的比丘接受忏罪。如果在场来了净人或居士,应当对他说:“贤友,你认一下这个。”如果他问:“用这个能换取什么来?”不要说:“你换来这个,换来那个。”应当建议如法之物:熟酥、油、蜜、糖浆。如果他通过交易换取如法之物后带回来,除了那位经手换取金钱的人之外,所有比丘都可以食用。如果能这样做,这样是好的;如果不能这样做,应当对他说:“贤友,把这丢掉。”如果他丢掉,这样是好的;如果他不丢掉,应当选出一位受持五法、有能力丢弃金钱的比丘:不因贪欲而行,不因嗔恚而行,不因愚痴而行,不因恐惧而行,并且知道哪些已经丢掉了、哪些没丢掉。诸比丘,应当这样选出。首先应当请求一位比丘。请求之后,应由一位有能力、能胜任的比丘向僧团通告:巴利
Samāpajjeyyāti katena kataṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ . Katena akataṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Katena katākataṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Akatena kataṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Akatena akataṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Akatena katākataṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Katākatena kataṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Katākatena akataṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Katākatena katākataṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Saṅghamajjhe nissajjitabbaṃ. Evañca pana, bhikkhave, nissajjitabbaṃ. Tena bhikkhunā saṅghaṃ upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā vuḍḍhānaṃ bhikkhūnaṃ pāde vanditvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo – ‘‘ahaṃ, bhante, nānappakārakaṃ rūpiyasaṃvohāraṃ samāpajjiṃ. Idaṃ me nissaggiyaṃ. Imāhaṃ saṅghassa nissajjāmī’’ti. Nissajjitvā āpatti desetabbā. Byattena bhikkhunā paṭibalena āpatti paṭiggahetabbā. Sace tattha āgacchati ārāmiko vā upāsako vā so vattabbo – ‘‘āvuso, imaṃ jānāhī’’ti. Sace so bhaṇati – ‘‘iminā kiṃ āhariyyatū’’ti, na vattabbo – ‘‘imaṃ vā imaṃ vā āharā’’ti. Kappiyaṃ ācikkhitabbaṃ – sappi vā telaṃ vā madhu vā phāṇitaṃ vā. Sace so tena parivattetvā kappiyaṃ āharati, rūpiyacetāpakaṃ ṭhapetvā, sabbeheva paribhuñjitabbaṃ. Evañcetaṃ labhetha, iccetaṃ kusalaṃ; no ce labhetha, so vattabbo – ‘‘āvuso, imaṃ chaḍḍehī’’ti. Sace so chaḍḍeti, iccetaṃ kusalaṃ; no ce chaḍḍeti, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu rūpiyachaḍḍako sammannitabbo – yo na chandāgatiṃ gaccheyya, na dosāgatiṃ gaccheyya, na mohāgatiṃ gaccheyya, na bhayāgatiṃ gaccheyya, chaḍḍitāchaḍḍitañca jāneyya. Evañca pana, bhikkhave, sammannitabbo. Paṭhamaṃ bhikkhu yācitabbo. Yācitvā byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo –
590 尊者僧团,请听我说。如果僧团觉得合适,僧团应选某比丘为弃钱者。这是动议。巴利
‘‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho itthannāmaṃ bhikkhuṃ rūpiyachaḍḍakaṃ sammanneyya. Esā ñatti.
尊者僧团,请听我说。僧团选某比丘为弃钱者。哪位尊者同意选某比丘为弃钱者,请默然;哪位不同意,请说。巴利
‘‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Saṅgho itthannāmaṃ bhikkhuṃ rūpiyachaḍḍakaṃ sammannati. Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno rūpiyachaḍḍakassa sammuti, so tuṇhassa; yassa nakkhamati, so bhāseyya.
僧团已选某比丘为弃钱者。僧团同意,因此默然,我如此记持。巴利
‘‘Sammato saṅghena itthannāmo bhikkhu rūpiyachaḍḍako. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī, evametaṃ dhārayāmī’’ti.
被选出的比丘应当在不留任何标记的情况下丢弃。如果留下了标记才丢弃,犯恶作。巴利
Tena sammatena bhikkhunā animittaṃ katvā pātetabbaṃ. Sace nimittaṃ katvā pāteti, āpatti dukkaṭassa.
591 在金钱中,作金钱想而去买金钱,犯舍堕罪。在金钱中,心有疑惑而去买金钱,犯舍堕罪。在金钱中,作非金钱想而去买金钱,犯舍堕罪。在非金钱中,作金钱想而去买金钱,犯舍堕罪。在非金钱中,心有疑惑而去买金钱,犯舍堕罪。在非金钱中,作非金钱想而去买金钱,犯舍堕罪。巴利 注疏 3
Rūpiye rūpiyasaññī rūpiyaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Rūpiye vematiko rūpiyaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Rūpiye arūpiyasaññī rūpiyaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Arūpiye rūpiyasaññī rūpiyaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ . Arūpiye vematiko rūpiyaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Arūpiye arūpiyasaññī rūpiyaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
在非金钱中,作金钱想,犯恶作。在非金钱中,心有疑惑,犯恶作。在非金钱中,作非金钱想,无犯。巴利
Arūpiye rūpiyasaññī, āpatti dukkaṭassa. Arūpiye vematiko, āpatti dukkaṭassa. Arūpiye arūpiyasaññī, anāpatti.
592 无犯:精神失常者、最初犯者。巴利
Anāpatti ummattakassa, ādikammikassāti.
10. 买卖学处巴利
10. Kayavikkayasikkhāpadaṃ
593 那时,佛陀世尊住在舍卫城祇树给孤独园。那时,具寿乌巴难达释迦子擅长做衣。他用许多旧布片做成一件僧伽帝衣,染成漂亮的颜色,做工精致,穿在身上。那时有一个外道,穿着一件贵重的布料,来拜访具寿乌巴难达释迦子。到了之后,他对具寿乌巴难达释迦子说:“贤友,你这件僧伽帝衣真好看,用那块布换给我吧。”具寿乌巴难达说:“贤友,你可想好了。”外道回答:“是的,贤友,我想好了。”具寿乌巴难达说:“拿着吧,贤友。”就把僧伽帝衣给了外道。外道穿上那件僧伽帝衣,回到外道们的住处。其他外道对他说:“贤友,你这件僧伽帝衣真好看,从哪里得来的?”他说:“贤友们,是用我的布换来的。”外道们说:“贤友,你这件僧伽帝衣能穿多久?你那块布才是更好的。”巴利 注疏 3
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā upanando sakyaputto paṭṭo hoti cīvarakammaṃ kātuṃ. So paṭapilotikānaṃ saṅghāṭiṃ karitvā surattaṃ suparikammakataṃ katvā pārupi. Atha kho aññataro paribbājako mahagghaṃ paṭaṃ pārupitvā yenāyasmā upanando sakyaputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ etadavoca – ‘‘sundarā kho tyāyaṃ, āvuso, saṅghāṭi; dehi me paṭenā’’ti. ‘‘Jānāhi, āvuso’’ti. ‘‘Āmāvuso, jānāmī’’ti. ‘‘Handāvuso’’ti, adāsi. Atha kho so paribbājako taṃ saṅghāṭiṃ pārupitvā paribbājakārāmaṃ agamāsi. Paribbājakā taṃ paribbājakaṃ etadavocuṃ – ‘‘sundarā kho tyāyaṃ, āvuso, saṅghāṭi; kuto tayā laddhā’’ti? ‘‘Tena me, āvuso, paṭena parivattitā’’ti. ‘‘Katihipi tyāyaṃ, āvuso, saṅghāṭi bhavissati, soyeva te paṭo varo’’ti.
那个外道心想:“这些外道说得对——‘这件僧伽帝衣能穿多久?那块布对我来说才是更好的。’”于是他又去拜访具寿乌巴难达释迦子。到了之后,对具寿乌巴难达释迦子说:“贤友,僧伽帝衣还给你,把布还给我吧。”具寿乌巴难达说:“贤友,我难道没跟你说‘你可想好了’吗?我不还。”那个外道便抱怨、责备、到处说闲话:“在家人尚且肯把东西还给一个反悔的在家人,一个出家人怎么就不肯还给另一个出家人呢?”诸比丘听到了那个外道抱怨、责备、说闲话的声音。那些少欲的诸比丘……也抱怨、责备、说闲话:“具寿乌巴难达释迦子怎么可以跟外道做买卖交易呢?”那些比丘们用各种方式呵责了具寿乌巴难达释迦子后,把这件事禀告了世尊……世尊问:“乌巴难达,你确实跟外道做买卖交易了吗?”乌巴难达回答:“确实如此,世尊。”佛陀世尊呵责说……“愚痴人,你怎么可以跟外道做买卖交易呢?愚痴人,这既不能让未生信者生信……也不能让已生信者增长信心……诸比丘,你们应当这样诵出这条学处:巴利
Atha kho so paribbājako – ‘‘saccaṃ kho paribbājakā āhaṃsu – ‘katihipi myāyaṃ saṅghāṭi bhavissati! Soyeva me paṭo varo’’’ti yenāyasmā upanando sakyaputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ etadavoca – ‘‘handa te, āvuso, saṅghāṭi ; dehi me paṭa’’nti. ‘‘Nanu tvaṃ, āvuso, mayā vutto – ‘jānāhi, āvuso’ti ! Nāha dassāmī’’ti. Atha kho so paribbājako ujjhāyati khiyyati vipāceti – ‘‘gihīpi naṃ gihissa vippaṭisārissa denti, kiṃ pana pabbajito pabbajitassa na dassatī’’ti! Assosuṃ kho bhikkhū tassa paribbājakassa ujjhāyantassa khiyyantassa vipācentassa. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma āyasmā upanando sakyaputto paribbājakena saddhiṃ kayavikkayaṃ samāpajjissatī’’ti! Atha kho te bhikkhū āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… ‘‘saccaṃ kira tvaṃ, upananda, paribbājakena saddhiṃ kayavikkayaṃ samāpajjasī’’ti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma tvaṃ, moghapurisa, paribbājakena saddhiṃ kayavikkayaṃ samāpajjissasi! Netaṃ, moghapurisa, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
594 任何比丘,从事各种买卖交易者,犯舍堕。巴利 注疏 3
‘‘Yo pana bhikkhu nānappakārakaṃ kayavikkayaṃ samāpajjeyya, nissaggiyaṃ pācittiya’’nti.
595 “凡……者”,是指凡是这样的、如此这般的……(中略)……“比丘”,是指……(中略)……此处所指的,正是这个意义上的比丘。巴利 注疏 3
Yo panāti yo yādiso…pe… bhikkhūti…pe… ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto bhikkhūti.
所谓“种种”,是指:衣、钵食、住所、病缘药品及资具,乃至一小团粉、一根齿木、一根线。巴利
Nānappakārakaṃ nāma cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārā, antamaso cuṇṇapiṇḍopi dantakaṭṭhampi dasikasuttampi.
所谓“从事”的意思是:用这个给我那个,用这个拿那个来,用这个换那个,用这个买那个。如果这么做,犯恶作罪。当从别人那里换来的物品到了自己手里,自己的物品到了别人手里时,即犯舍堕罪。必须舍给僧团、或小组、或个人。诸比丘,应当这样舍:“尊者,我从事了种种买卖交易。这件物品是应舍的。我将它舍给僧团。”……之后僧团应当还给他……或者对那位比丘说:“我把它给你。”巴利
Kayavikkayaṃ samāpajjeyyāti iminā imaṃ dehi, iminā imaṃ āhara, iminā imaṃ parivattehi, iminā imaṃ cetāpehīti. Ajjhācarati, āpatti dukkaṭassa. Yato kayitañca hoti vikkayitañca attano bhaṇḍaṃ parahatthagataṃ parabhaṇḍaṃ attano hatthagataṃ, nissaggiyaṃ hoti. Nissajjitabbaṃ saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana, bhikkhave, nissajjitabbaṃ…pe… ahaṃ, bhante, nānappakārakaṃ kayavikkayaṃ samāpajjiṃ. Idaṃ me nissaggiyaṃ. Imāhaṃ saṅghassa nissajjāmīti…pe… dadeyyāti…pe… dadeyyunti…pe… āyasmato dammīti.
596 在买卖交易时,以为自己是在做买卖交易,犯舍堕罪。在买卖交易时,心存疑惑,犯舍堕罪。在买卖交易时,以为自己不是在做买卖交易,犯舍堕罪。巴利 注疏 1
Kayavikkaye kayavikkayasaññī, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Kayavikkaye vematiko , nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Kayavikkaye nakayavikkayasaññī, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
非买卖时,以为是买卖,犯恶作罪。非买卖时,心有疑惑,犯恶作罪。非买卖时,知道不是买卖,无犯。巴利
Nakayavikkaye kayavikkayasaññī, āpatti dukkaṭassa. Nakayavikkaye vematiko, āpatti dukkaṭassa. Nakayavikkaye nakayavikkayasaññī, anāpatti.
597 无犯的情况是:询问价格,告知净人,说“这是我们有的,我们需要这个和那个”,精神失常者,最初犯者。巴利 注疏 2
Anāpatti – agghaṃ pucchati, kappiyakārakassa ācikkhati, ‘‘idaṃ amhākaṃ atthi, amhākañca iminā ca iminā ca attho’’ti bhaṇati, ummattakassa, ādikammikassāti.
蚕丝、纯的两部分、六年坐垫;
两种羊毛要捡取,两者种种不同类。巴利
Kosiyā suddhadvebhāgā, chabbassāni nisīdanaṃ; Dve ca lomāni uggaṇhe, ubho nānappakārakāti.
1. 钵学处巴利
1. Pattasikkhāpadaṃ
598 那时,佛陀世尊住在舍卫城祇树给孤独园。那时,六群比丘积存了好多钵。人们在各寺院之间游走,看见以后,便讥嫌、批评、指责说:“沙门释子怎么能积存这么多钵!难道沙门释子要做钵生意,还是要开陶器店!”诸比丘听到那些人在讥嫌、批评、指责。那些少欲的比丘……他们也讥嫌、批评说:“六群比丘怎能持有额外的钵呢!”于是那些比丘用种种方法训斥六群比丘之后,把这件事禀告了世尊。……“诸比丘,你们真的持有额外的钵吗?”“是的,世尊。”佛陀世尊呵责……“愚痴人,你们怎能持有额外的钵!这不能让未生信者生信……诸比丘,你们应该这样诵这条学处――”巴利 注疏 2
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū bahū patte sannicayaṃ karonti. Manussā vihāracārikaṃ āhiṇḍantā passitvā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā bahū patte sannicayaṃ karissanti, pattavāṇijjaṃ vā samaṇā sakyaputtiyā karissanti āmattikāpaṇaṃ vā pasāressantī’’ti! Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma chabbaggiyā bhikkhū atirekapattaṃ dhāressantī’’ti! Atha kho te bhikkhū chabbaggiye bhikkhū anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… ‘‘saccaṃ kira tumhe, bhikkhave, atirekapattaṃ dhārethā’’ti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma tumhe, moghapurisā, atirekapattaṃ dhāressatha! Netaṃ, moghapurisā, appasannānaṃ vā pasādāya …pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
599 任何比丘,持有多余的钵者,犯舍堕。巴利 注疏 1
‘‘Yo pana bhikkhu atirekapattaṃ dhāreyya, nissaggiyaṃ pācittiya’’nti.
就这样,世尊为诸比丘制定了这条学处。巴利
Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.
600 那时候,具寿阿难有了一个多余的钵。具寿阿难想把这个钵送给具寿舍利弗。而具寿舍利弗住在萨咖答。当时,具寿阿难心里这样想:“世尊已经制定了学处——不得存放多余的钵。我现在有了这个多余的钵,而我想把这个钵送给具寿舍利弗,但具寿舍利弗住在萨咖答。我该怎么处理才好呢?”他把这件事告诉了世尊。世尊问:“阿难啊,舍利弗还要多久才回来?”阿难回答:“世尊,第九天,或者第十天。”于是,世尊以这个因缘、这件事说了法义的开示,然后告诉诸比丘:“诸比丘,我允许你们最多存放多余的钵十天。而且,诸比丘,你们要这样诵出这条学处:巴利 注疏 1
Tena kho pana samayena āyasmato ānandassa atirekapatto uppanno hoti. Āyasmā ca ānando taṃ pattaṃ āyasmato sāriputtassa dātukāmo hoti. Āyasmā ca sāriputto sākete viharati. Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi – ‘‘bhagavatā sikkhāpadaṃ paññattaṃ – ‘na atirekapatto dhāretabbo’ti. Ayañca me atirekapatto uppanno. Ahañcimaṃ pattaṃ āyasmato sāriputtassa dātukāmo. Āyasmā ca sāriputto sākete viharati. Kathaṃ nu kho mayā paṭipajjitabba’’nti? Bhagavato etamatthaṃ ārocesi. ‘‘Kīvaciraṃ panānanda, sāriputto āgacchissatī’’ti? ‘‘Navamaṃ vā, bhagavā, divasaṃ dasamaṃ vā’’ti. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi – ‘‘anujānāmi, bhikkhave , dasāhaparamaṃ atirekapattaṃ dhāretuṃ. Evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
601 多余的钵最多可以存放十天;超过这个期限,犯舍堕。”巴利 注疏 1
Dasāhaparamaṃ atirekapatto dhāretabbo. Taṃ atikkāmayato nissaggiyaṃ pācittiya’’nti.
602 所谓“以十日为限”,是指最多可存放十天。巴利 注疏 3
Dasāhaparamanti dasāhaparamatā dhāretabbo.
所谓未决意、未净施。巴利
Atirekapatto nāma anadhiṭṭhito avikappito.
钵有两种:铁钵和陶钵。巴利
Patto nāma dve pattā ayopatto mattikāpattoti.
托钵有三种类型:上等钵、中等钵、下等钵。上等钵,是指能盛半阿罗迦量的饭、四分之一份的嚼食,以及相应的菜肴。中等钵,是指能盛那利迦量的饭、四分之一份的嚼食,以及相应的菜肴。下等钵,是指能盛一钵多的饭、四分之一份的嚼食,以及相应的菜肴。比这大的不是钵,比这小的也不是钵。巴利
Tayo pattassa vaṇṇā ukkaṭṭho patto majjhimo patto omako patto. Ukkaṭṭho nāma patto aḍḍhāḷhakodanaṃ gaṇhāti catubhāgaṃ khādanaṃ tadupiyaṃ byañjanaṃ. Majjhimo nāma patto nāḷikodanaṃ gaṇhāti catubhāgaṃ khādanaṃ tadupiyaṃ byañjanaṃ. Omako nāma patto patthodanaṃ gaṇhāti catubhāgaṃ khādanaṃ tadupiyaṃ byañjanaṃ. Tato ukkaṭṭho apatto, omako apatto.
到第十一个天亮时,该钵就成了应当舍出的物品。这件物品应当舍给僧团、或给一个小组、或给一位比丘。诸比丘,应当这样舍:那位比丘来到僧团跟前,把上衣搭在一肩,向长老诸比丘顶礼双足之后,蹲坐着,合掌,这样说道:“尊者们,我这件钵已经超过了十天,成了应当舍出的物品。我现在将它舍给僧团。”舍出之后,再忏悔罪过。应当由一位聪明、有能力的比丘接受这忏悔。然后,这件被舍出的钵应当归还给他。巴利
Taṃ atikkāmayato nissaggiyo hotīti ekādase aruṇuggamane nissaggiyo hoti. Nissajjitabbo saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana, bhikkhave, nissajjitabbo. Tena bhikkhunā saṅghaṃ upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā vuḍḍhānaṃ bhikkhūnaṃ pāde vanditvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo – ‘‘ayaṃ me, bhante, patto dasāhātikkanto nissaggiyo. Imāhaṃ saṅghassa nissajjāmī’’ti. Nissajjitvā āpatti desetabbā. Byattena bhikkhunā paṭibalena āpatti paṭiggahetabbā, nissaṭṭhapatto dātabbo.
603 “尊者们,请僧团听我说。这是某甲比丘那件应当舍出的、已经舍给僧团的钵。如果僧团觉得合适,就请僧团把这只钵交给某甲比丘。”巴利
‘‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Ayaṃ patto itthannāmassa bhikkhuno nissaggiyo saṅghassa nissaṭṭho. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho imaṃ pattaṃ itthannāmassa bhikkhuno dadeyyā’’ti.
604 那位比丘应当到几位比丘跟前,将上衣搭在一肩,向年长的诸比丘顶礼双足,然后蹲下,合掌,这样说:“尊者们,我这个钵超过十天了,是应舍的。我现在把它舍给诸位尊者。”舍出之后,应当忏悔过错。应当由一位能干、有能力的比丘接受忏悔,并把所舍的钵还给他。巴利
Tena bhikkhunā sambahule bhikkhū upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā vuḍḍhānaṃ bhikkhūnaṃ pāde vanditvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā evamassu vacanīyā – ‘‘ayaṃ me, bhante, patto dasāhātikkanto nissaggiyo. Imāhaṃ āyasmantānaṃ nissajjāmī’’ti. Nissajjitvā āpatti desetabbā. Byattena bhikkhunā paṭibalena āpatti paṭiggahetabbā, nissaṭṭhapatto dātabbo.
605 “请诸位尊者听我说。这个钵是某某比丘的应舍物,他已舍给诸位尊者。如果诸位尊者觉得合适,请将这个钵还给某某比丘。”巴利
‘‘Suṇantu me āyasmantā. Ayaṃ patto itthannāmassa bhikkhuno nissaggiyo āyasmantānaṃ nissaṭṭho. Yadāyasmantānaṃ pattakallaṃ, āyasmantā imaṃ pattaṃ itthannāmassa bhikkhuno dadeyyu’’nti.
606 那位比丘应到一位比丘跟前,将上衣搭在一肩,蹲下,合掌,这样对他说:“贤友,我这个钵超过十天了,是应舍的。我现在把它舍给尊者。”舍出之后,应当忏悔过错。那位比丘应当接受忏悔,并把所舍的钵还给他说:“我把这个钵给尊者。”巴利
Tena bhikkhunā ekaṃ bhikkhuṃ upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo – ‘‘ayaṃ me, āvuso, patto dasāhātikkanto nissaggiyo. Imāhaṃ āyasmato nissajjāmī’’ti. Nissajjitvā āpatti desetabbā. Tena bhikkhunā āpatti paṭiggahetabbā, nissaṭṭhapatto dātabbo – ‘‘imaṃ pattaṃ āyasmato dammī’’ti.
607 超过十天,自己知道已超过,犯舍堕罪。超过十天,心存疑惑,犯舍堕罪。超过十天,自己以为未超过,犯舍堕罪。对未决意的钵,自己以为已决意,犯舍堕罪。对未净施的钵,自己以为已净施,犯舍堕罪。对未舍出的钵,自己以为已舍出,犯舍堕罪。对没有丢失的钵,自己以为丢失了,犯舍堕罪。对没有毁坏的钵,自己以为毁坏了,犯舍堕罪。对没有破损的钵,自己以为破损了,犯舍堕罪。对没有被抢的钵,自己以为被抢了,犯舍堕罪。巴利 注疏 3
Dasāhātikkante atikkantasaññī, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Dasāhātikkante vematiko, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Dasāhātikkante anatikkantasaññī, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Anadhiṭṭhite adhiṭṭhitasaññī, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Avikappite vikappitasaññī, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Avissajjite vissajjitasaññī, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Anaṭṭhe naṭṭhasaññī nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Avinaṭṭhe vinaṭṭhasaññī, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ . Abhinne bhinnasaññī, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Avilutte viluttasaññī, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
把应舍的钵不舍出而继续使用,犯恶作罪。超过十天,自己以为超过了,犯恶作罪。超过十天,心存疑惑,犯恶作罪。超过十天,自己以为未超过,无犯。巴利
Nissaggiyaṃ pattaṃ anissajjitvā paribhuñjati, āpatti dukkaṭassa. Dasāhānatikkante atikkantasaññī, āpatti dukkaṭassa. Dasāhānatikkante vematiko, āpatti dukkaṭassa. Dasāhānatikkante anatikkantasaññī, anāpatti.
608 在十天之内完成决意、净施、舍出,或者钵丢失、毁坏、破损、被人强行拿走、出于信任而拿走,以及精神失常者、最初犯者,这些情况都无犯。巴利 注疏 3
Anāpatti antodasāhaṃ adhiṭṭheti, vikappeti, vissajjeti, nassati, vinassati, bhijjati, acchinditvā gaṇhanti, vissāsaṃ gaṇhanti, ummattakassa, ādikammikassāti.
那时,六群比丘不归还所舍的钵。他们向世尊报告了这件事。世尊说:“诸比丘,所舍的钵不可以不归还。如果不归还,犯恶作罪。”巴利
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū nissaṭṭhapattaṃ na denti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ‘‘Na, bhikkhave, nissaṭṭhapatto na dātabbo. Yo na dadeyya, āpatti dukkaṭassā’’ti.
2. 不足五条补缀学处巴利
2. Ūnapañcabandhanasikkhāpadaṃ
609 那时候,佛陀世尊住在释迦族国的迦毗罗卫城榕树园。那时,有位陶匠对诸比丘发出邀请:“哪位尊者需要钵,我来做钵供养。”那时,诸比丘不知节制,乞求了很多钵。那些钵小的人,就乞求大钵。那些钵大的人,就乞求小钵。那位陶匠因为要替诸比丘做很多钵,没办法做其他贩卖的商品,连自己都维持不了生计,妻儿也陷入困苦。人们开始指责、批评、非议:“这些释迦族的沙门怎么能这样不知节制,乞求这么多钵!这个人为了替他们做这么多钵,没办法做其他贩卖的商品,连自己都维持不了生计,妻儿也陷入困苦。”巴利 注疏 2
Tena samayena buddho bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṃ nigrodhārāme. Tena kho pana samayena aññatarena kumbhakārena bhikkhū pavāritā honti – ‘‘yesaṃ ayyānaṃ pattena attho ahaṃ pattenā’’ti. Tena kho pana samayena bhikkhū na mattaṃ jānitvā bahū patte viññāpenti. Yesaṃ khuddakā pattā te mahante patte viññāpenti. Yesaṃ mahantā pattā te khuddake patte viññāpenti. Atha kho so kumbhakāro bhikkhūnaṃ bahū patte karonto na sakkoti aññaṃ vikkāyikaṃ bhaṇḍaṃ kātuṃ, attanāpi na yāpeti, puttadārāpissa kilamanti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā na mattaṃ jānitvā bahū patte viññāpessanti! Ayaṃ imesaṃ bahū patte karonto na sakkoti aññaṃ vikkāyikaṃ bhaṇḍaṃ kātuṃ, attanāpi na yāpeti, puttadārāpissa kilamantī’’ti.
那些比丘听到了人们在指责、批评、非议。那些少欲的诸比丘……也开始指责、批评、非议:“诸比丘怎么能这样不知节制,乞求那么多钵呢!”于是,这些比丘用种种方式呵责之后,就把这件事禀告了世尊……“诸比丘,听说诸比丘不知节制,乞求了很多钵,这是真的吗?”“是真的,世尊。”佛陀世尊呵责了……“诸比丘,这些愚痴人怎么能这样不知节制,乞求那么多钵呢!诸比丘,这既不能让没有信心的人产生信心……也不能让已有信心的人增长信心……”呵责之后,世尊作了法语开示,对诸比丘说:“诸比丘,不许乞求钵。若乞求,犯恶作罪。”巴利
Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma bhikkhū na mattaṃ jānitvā bahū patte viññāpessantī’’ti! Atha kho te bhikkhū te anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… saccaṃ kira, bhikkhave, bhikkhū na mattaṃ jānitvā bahū patte viññāpentīti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma te, bhikkhave, moghapurisā na mattaṃ jānitvā bahū patte viññāpessanti! Netaṃ, bhikkhave, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… vigarahitvā dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi – ‘‘na, bhikkhave, patto viññāpetabbo. Yo viññāpeyya, āpatti dukkaṭassā’’ti.
610 那时候,有一位比丘的钵破了。于是,这位比丘心想:“世尊禁止了乞求钵。”因为有所顾虑,他就不敢乞求。他直接用手托着食物挨家挨户乞食。人们指责、批评、非议:“这些释迦族的沙门怎么用手托着食物乞食,就像外道一样呢!”诸比丘听到了人们在指责、批评、非议。于是,这些比丘就把这件事禀告了世尊。那时,世尊以此因缘、以此契机作了法语开示,对诸比丘说:“诸比丘,我允许在钵丢失或钵破损的情况下,可以乞求钵。”巴利 注疏 2
Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno patto bhinno hoti. Atha kho so bhikkhu – ‘‘bhagavatā paṭikkhittaṃ pattaṃ viññāpetu’’nti kukkuccāyanto na viññāpeti. Hatthesu piṇḍāya carati. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā hatthesu piṇḍāya carissanti, seyyathāpi titthiyā’’ti! Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi – ‘‘anujānāmi, bhikkhave, naṭṭhapattassa vā bhinnapattassa vā pattaṃ viññāpetu’’nti.
611 那时候,六群比丘心想:“世尊已经允许在钵丢失或钵破损的情况下乞求钵了。”他们就以一点点小破损、一点点小缺口、一点点小刮痕为由,乞求了很多钵。那位陶匠因为要替诸比丘做很多钵,同样地没办法做其他贩卖的商品,连自己都维持不了生计,妻儿也陷入困苦。人们同样地指责、批评、非议:“这些释迦族的沙门怎么能这样不知节制,乞求那么多钵!这个人为了替他们做这么多钵,没办法做其他贩卖的商品,连自己都维持不了生计,妻儿也陷入困苦。”巴利 注疏 1
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū – ‘‘bhagavatā anuññātaṃ naṭṭhapattassa vā bhinnapattassa vā pattaṃ viññāpetu’’nti appamattakenapi bhinnena appamattakenapi khaṇḍena vilikhitamattenapi bahū patte viññāpenti . Atha kho so kumbhakāro bhikkhūnaṃ tatheva bahū patte karonto na sakkoti aññaṃ vikkāyikaṃ bhaṇḍaṃ kātuṃ, attanāpi na yāpeti, puttadārāpissa kilamanti. Manussā tatheva ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā na mattaṃ jānitvā bahū patte viññāpessanti! Ayaṃ imesaṃ bahū patte karonto na sakkoti aññaṃ vikkāyikaṃ bhaṇḍaṃ kātuṃ, attanāpi na yāpeti, puttadārāpissa kilamantī’’ti.
诸比丘听到了人们在指责、批评、非议。那些少欲的诸比丘……也开始指责、批评、非议:“六群比丘怎么能凭一点点小破损、一点点小缺口、一点点小刮痕为由,乞求那么多钵呢!”于是,这些比丘用种种方式呵责了六群比丘之后,就把这件事禀告了世尊……“诸比丘,听说你们凭一点点小破损、一点点小缺口、一点点小刮痕为由,乞求了很多钵,这是真的吗?”“是真的,世尊。”佛陀世尊呵责了……“你们这些愚痴人,怎么能凭一点点小破损、一点点小缺口、一点点小刮痕为由,乞求那么多钵呢!愚痴人,这既不能让没有信心的人产生信心……也不能让已有信心的人增长信心……”呵责之后,世尊作了法语开示,对诸比丘说:“诸比丘,应当这样诵出这条学处——巴利
Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma chabbaggiyā bhikkhū appamattakenapi bhinnena appamattakenapi khaṇḍena vilikhitamattenapi bahū patte viññāpessantī’’ti! Atha kho te bhikkhū chabbaggiye bhikkhū anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… ‘‘saccaṃ kira tumhe, bhikkhave, appamattakenapi bhinnena appamattakenapi khaṇḍena vilikhitamattenapi bahū patte viññāpethā’’ti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma tumhe, moghapurisā, appamattakenapi bhinnena appamattakenapi khaṇḍena vilikhitamattenapi bahū patte viññāpessatha! Netaṃ, moghapurisā, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
612 任何比丘,自己的钵还不到五处裂补、还能用,却换取另一个新钵,犯舍堕。这位比丘应把这个钵在比丘众中舍出。比丘众里最差的那个钵,应当给这位比丘,说‘比丘,这个钵给你,用到破为止’。这才是如法的做法。巴利 注疏 3
Yo pana bhikkhu ūnapañcabandhanena pattena aññaṃ navaṃ pattaṃ cetāpeyya, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Tena bhikkhunā so patto bhikkhuparisāya nissajjitabbo. Yo ca tassā bhikkhuparisāya pattapariyanto so tassa bhikkhuno padātabbo – ‘ayaṃ te, bhikkhu, patto yāva bhedanāya dhāretabbo’ti. Ayaṃ tattha sāmīcī’’ti.
613 “凡……者”,是指凡是这样的、如此这般的……(中略)……“比丘”,是指……(中略)……此处所指的,正是这个意义上的比丘。巴利 注疏 3
Yo panāti yo yādiso…pe… bhikkhūti…pe… ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto bhikkhūti.
“钵”是指不足五处补缀的钵、未补缀的钵、补缀一处的钵、补缀二处、三处或四处的钵。所谓“无补缀处”,是指钵上没有两指长的裂纹;所谓“有补缀处”,是指钵上有两指长的裂纹。所谓“新钵”,是依乞求而言的。巴利
Ūnapañcabandhano nāma patto abandhano vā ekabandhano vā dvibandhano vā tibandhano vā catubandhano vā. Abandhanokāso nāma patto yassa dvaṅgulā rāji na hoti. Bandhanokāso nāma patto yassa dvaṅgulā rāji hoti. Navo nāma patto viññattiṃ upādāya vuccati.
向人索求时,每做一次努力就犯恶作罪。一旦得到钵,就成了舍堕罪,必须在僧团中舍掉。所有比丘都要带着自己决意过的钵集合。不能为了想得到昂贵的钵,而故意决意使用一个劣钵。如果抱着“我要得到昂贵钵”的心思,却用劣钵去决意,那就犯恶作罪。诸比丘,应该这样舍:那位比丘要来到僧团前,把上衣搭在一肩,向长老诸比丘顶礼,然后蹲着,合掌,这样说:“尊者,我这个用不满五箍的钵换来的钵,成了舍堕罪。我现在把它舍给僧团。”舍了之后,要忏悔罪过。应由一位聪明、有能力的比丘接受这忏悔。应该选任一位具足五法、不会因贪、嗔、痴、恐惧而偏离,并且知道已给与未给的比丘当分钵人。诸比丘,应该这样选任:先要请一位比丘。请了之后,由一位聪明、有能力的比丘向僧团宣告:巴利
Cetāpeyyāti viññāpeti, payoge dukkaṭaṃ. Paṭilābhena nissaggiyo hoti. Saṅghamajjhe nissajjitabbo. Sabbeheva adhiṭṭhitapattaṃ gahetvā sannipatitabbaṃ. Na lāmako patto adhiṭṭhātabbo – ‘‘mahagghaṃ pattaṃ gahessāmī’’ti. Sace lāmakaṃ pattaṃ adhiṭṭheti – ‘‘mahagghaṃ pattaṃ gahessāmī’’ti, āpatti dukkaṭassa. Evañca pana, bhikkhave, nissajjitabbo. Tena bhikkhunā saṅghaṃ upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā vuḍḍhānaṃ bhikkhūnaṃ pāde vanditvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo – ‘‘ayaṃ me, bhante, patto ūnapañcabandhanena pattena cetāpito nissaggiyo. Imāhaṃ saṅghassa nissajjāmī’’ti. Nissajjitvā āpatti desetabbā. Byattena bhikkhunā paṭibalena āpatti paṭiggahetabbā. Pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu pattaggāhāpako sammannitabbo – yo na chandāgatiṃ gaccheyya, na dosāgatiṃ gaccheyya, na mohāgatiṃ gaccheyya, na bhayāgatiṃ gaccheyya, gāhitāgāhitañca jāneyya. Evañca pana, bhikkhave, sammannitabbo. Paṭhamaṃ bhikkhu yācitabbo. Yācitvā byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo –
614 尊者们,请僧团听我说。如果僧团时机合适,应选任某某比丘为分钵人。这是动议。巴利
‘‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho itthannāmaṃ bhikkhuṃ pattaggāhāpakaṃ sammanneyya. Esā ñatti.
尊者们,请僧团听我说。僧团选任某某比丘为分钵人。哪位长老同意选任某某比丘为分钵人,请保持沉默;不同意的请说。巴利
‘‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Saṅgho itthannāmaṃ bhikkhuṃ pattaggāhāpakaṃ sammannati. Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno pattaggāhāpakassa sammuti, so tuṇhassa; yassa nakkhamati, so bhāseyya.
僧团已选任某某比丘为分钵人,僧团同意,所以保持沉默。我这样记住了。巴利
‘‘Sammato saṅghena itthannāmo bhikkhu pattaggāhāpako. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī, evametaṃ dhārayāmī’’ti.
615 由那位被选任的比丘来分钵。应该对长老说:“尊者长老,请您拿钵。”如果长老拿了,就把长老原来的钵分给第二位比丘。不能因为怜悯他就不拿。如果不拿,就犯恶作罪。不应该把钵分给没有钵的人。就用这个方法,一直分到僧团里最新受戒的比丘。那位比丘所属的僧众中分到最末尾的钵,应该交给那位比丘,并对他说:“比丘,这个钵你要保管到它破了为止。”巴利 注疏 2
Tena sammatena bhikkhunā patto gāhetabbo. Thero vattabbo – ‘‘gaṇhātu, bhante, thero patta’’nti. Sace thero gaṇhāti, therassa patto dutiyassa gāhetabbo. Na ca tassa anuddayatāya na gahetabbo. Yo na gaṇheyya, āpatti dukkaṭassa. Apattakassa na gāhetabbo. Eteneva upāyena yāva saṅghanavakā gāhetabbā. Yo ca tassā bhikkhuparisāya pattapariyanto, so tassa bhikkhuno padātabbo – ‘‘ayaṃ te, bhikkhu, patto yāva bhedanāya dhāretabbo’’ti.
那位比丘不能把这个钵放在不恰当的地方,不能漫不经心地用它吃饭,也不能把它随意扔掉,心想:“怎么样才能让这个钵丢失、毁坏或者破掉呢?”如果放在不恰当的地方,或用它吃饭时不注意,或把它扔掉,就犯恶作罪。巴利
Tena bhikkhunā so patto na adese nikkhipitabbo, na abhogena bhuñjitabbo, na vissajjetabbo – ‘‘kathāyaṃ patto nasseyya vā vinasseyya vā bhijjeyya vā’’ti? Sace adese vā nikkhipati abhogena vā bhuñjati vissajjeti vā, āpatti dukkaṭassa.
这就是这其中相应的做法。巴利
Ayaṃ tattha sāmīcīti ayaṃ tattha anudhammatā.
616 用没有箍的钵换取没有箍的钵,犯舍堕罪。用没有箍的钵换取有一条箍的钵,犯舍堕罪。用没有箍的钵换取有两条箍的钵,犯舍堕罪。用没有箍的钵换取有三条箍的钵,犯舍堕罪。用没有箍的钵换取有四条箍的钵,犯舍堕罪。巴利 注疏 1
Abandhanena pattena abandhanaṃ pattaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Abandhanena pattena ekabandhanaṃ pattaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Abandhanena pattena dvibandhanaṃ pattaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Abandhanena pattena tibandhanaṃ pattaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Abandhanena pattena catubandhanaṃ pattaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
用一个绑带的钵,换取没有绑带的钵,犯舍堕罪。用一个绑带的钵,换取一个绑带的钵,犯舍堕罪。用一个绑带的钵,换取两个绑带的钵,犯舍堕罪。用一个绑带的钵,换取三个绑带的钵,犯舍堕罪。用一个绑带的钵,换取四个绑带的钵,犯舍堕罪。巴利
Ekabandhanena pattena abandhanaṃ pattaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Ekabandhanena pattena ekabandhanaṃ pattaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Ekabandhanena pattena dvibandhanaṃ pattaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Ekabandhanena pattena tibandhanaṃ pattaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Ekabandhanena pattena catubandhanaṃ pattaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
用有两个补缀的钵,换取没有补缀的钵,犯舍堕罪。用有两个补缀的钵,换取一个补缀的钵……换取两个补缀的钵……换取三个补缀的钵……换取四个补缀的钵,犯舍堕罪。巴利
Dvibandhanena pattena abandhanaṃ pattaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Dvibandhanena pattena ekabandhanaṃ pattaṃ…pe… dvibandhanaṃ pattaṃ… tibandhanaṃ pattaṃ… catubandhanaṃ pattaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
用有三个补缀的钵,换取没有补缀的钵……换取一个补缀的钵……换取两个补缀的钵……换取三个补缀的钵……换取四个补缀的钵,犯舍堕罪。巴利
Tibandhanena pattena abandhanaṃ pattaṃ…pe… ekabandhanaṃ pattaṃ…pe… dvibandhanaṃ pattaṃ… tibandhanaṃ pattaṃ… catubandhanaṃ pattaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
用有四个补缀的钵,换取没有补缀的钵……换取一个补缀的钵……换取两个补缀的钵……换取三个补缀的钵……换取四个补缀的钵,犯舍堕罪。巴利
Catubandhanena pattena abandhanaṃ pattaṃ…pe… ekabandhanaṃ pattaṃ… dvibandhanaṃ pattaṃ… tibandhanaṃ pattaṃ… catubandhanaṃ pattaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
用一个没有绑带的钵,换取一个没有绑带位的钵,犯舍堕罪。用一个没有绑带的钵,换取一个有单绑带位的钵……换取一个有双绑带位的钵……换取一个有三绑带位的钵……换取一个有四绑带位的钵,犯舍堕罪。巴利
Abandhanena pattena abandhanokāsaṃ pattaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Abandhanena pattena ekabandhanokāsaṃ pattaṃ…pe… dvibandhanokāsaṃ pattaṃ … tibandhanokāsaṃ pattaṃ… catubandhanokāsaṃ pattaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
用一个绑带的钵,换取一个没有绑带位的钵……换取一个有单绑带位的钵……换取一个有双绑带位的钵……换取一个有三绑带位的钵……换取一个有四绑带位的钵,犯舍堕罪。巴利
Ekabandhanena pattena abandhanokāsaṃ pattaṃ…pe… ekabandhanokāsaṃ pattaṃ… dvibandhanokāsaṃ pattaṃ… tibandhanokāsaṃ pattaṃ… catubandhanokāsaṃ pattaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
用有两个补缀的钵,换取一个没有补缀位的钵……换取一个有四个补缀位的钵,犯舍堕罪。巴利
Dvibandhanena pattena abandhanokāsaṃ pattaṃ…pe… catubandhanokāsaṃ pattaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
用三个绑带的钵,换取一个没有绑带位的钵……换取一个有四绑带位的钵,犯舍堕罪。巴利
Tibandhanena pattena abandhanokāsaṃ pattaṃ…pe… catubandhanokāsaṃ pattaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
用一个有四缚处的钵,换取一个无缚处的钵……换取一个有一缚处的钵……换取一个有二缚处的钵……换取一个有三缚处的钵……换取一个有四缚处的钵,犯舍堕。巴利
Catubandhanena pattena abandhanokāsaṃ pattaṃ…pe… ekabandhanokāsaṃ pattaṃ… dvibandhanokāsaṃ pattaṃ… tibandhanokāsaṃ pattaṃ… catubandhanokāsaṃ pattaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
用一个无缚处的钵,换取一个无缚处的钵,犯舍堕。用一个无缚处的钵,换取一个有一缚处的钵……换取一个有二缚处的钵……换取一个有三缚处的钵……换取一个有四缚处的钵,犯舍堕。巴利
Abandhanokāsena pattena abandhanaṃ pattaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Abandhanokāsena pattena ekabandhanaṃ pattaṃ…pe… dvibandhanaṃ pattaṃ… tibandhanaṃ pattaṃ… catubandhanaṃ pattaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
用一个有四缚处的钵,换取一个无缚处的钵,犯舍堕。用一个有四缚处的钵,换取一个有一缚处的钵……有二缚处的钵……有三缚处的钵……有四缚处的钵,犯舍堕。巴利
Catubandhanokāsena pattena abandhanaṃ pattaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Catubandhanokāsena pattena ekabandhanaṃ pattaṃ…pe… dvibandhanaṃ pattaṃ… tibandhanaṃ pattaṃ… catubandhanaṃ pattaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
用一个无缚处的钵,换取一个无缚处的钵……换取一个有一缚处的钵……换取一个有二缚处的钵……换取一个有三缚处的钵……换取一个有四缚处的钵,犯舍堕。巴利
Abandhanokāsena pattena abandhanokāsaṃ pattaṃ…pe… ekabandhanokāsaṃ pattaṃ… dvibandhanokāsaṃ pattaṃ… tibandhanokāsaṃ pattaṃ… catubandhanokāsaṃ pattaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
用一个有四缚处的钵,换取一个无缚处的钵……换取一个有一缚处的钵……换取一个有二缚处的钵……换取一个有三缚处的钵……换取一个有四缚处的钵,犯舍堕。巴利
Catubandhanokāsena pattena abandhanokāsaṃ pattaṃ…pe… ekabandhanokāsaṃ pattaṃ… dvibandhanokāsaṃ pattaṃ… tibandhanokāsaṃ pattaṃ… catubandhanokāsaṃ pattaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
617 无犯的情况:钵丢失者、钵破损者、亲属已邀请供养者、为他人代办、用自己的财物、精神失常者、最初犯者。巴利 注疏 1
Anāpatti naṭṭhapattassa, bhinnapattassa, ñātakānaṃ pavāritānaṃ, aññassatthāya, attano dhanena, ummattakassa, ādikammikassāti.
3. 药学处巴利
3. Bhesajjasikkhāpadaṃ
618 那时,世尊住在舍卫城祇树给孤独园。那时候,具寿毕陵伽·婆蹉在王舍城清理山坡,想要造一个洞窟。这时,摩揭陀国频婆娑罗王来到具寿毕陵伽·婆蹉这里,走近后礼敬具寿毕陵伽·婆蹉,然后坐在一旁。坐在一旁的摩揭陀国频婆娑罗王对具寿毕陵伽·婆蹉这样说:“尊者,长老在做什么呢?”“大王,我在清理山坡,想造一个洞窟。”“尊者,圣者需要一位净人吗?”“大王,世尊尚未允许有净人。”“那么,尊者,请您问过世尊后告诉我吧。”“好的,大王。”具寿毕陵伽·婆蹉这样回答了摩揭陀国频婆娑罗王。接着,具寿毕陵伽·婆蹉以法语教示、激励、鼓舞、令摩揭陀国频婆娑罗王欢喜。那时,摩揭陀国频婆娑罗王被具寿毕陵伽·婆蹉以法语教导、激励、鼓舞后,便从座起身,礼敬具寿毕陵伽·婆蹉,右绕之后离去。巴利 注疏 2
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā pilindavaccho rājagahe pabbhāraṃ sodhāpeti leṇaṃ kattukāmo. Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro yenāyasmā pilindavaccho tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ pilindavacchaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho rājā māgadho seniyo bimbisāro āyasmantaṃ pilindavacchaṃ etadavoca – ‘‘kiṃ, bhante, thero kārāpetī’’ti? ‘‘Pabbhāraṃ mahārāja, sodhāpemi leṇaṃ kattukāmo’’ti. ‘‘Attho, bhante, ayyassa ārāmikenā’’ti? ‘‘Na kho, mahārāja, bhagavatā ārāmiko anuññāto’’ti. ‘‘Tena hi, bhante, bhagavantaṃ paṭipucchitvā mama āroceyyāthā’’ti. ‘‘Evaṃ mahārājā’’ti kho āyasmā pilindavaccho rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa paccassosi. Atha kho āyasmā pilindavaccho rājānaṃ māgadhaṃ seniyaṃ bimbisāraṃ dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi. Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro āyasmatā pilindavacchena dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṃsito uṭṭhāyāsanā āyasmantaṃ pilindavacchaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi.
619 那时,具寿毕陵伽·婆蹉派人传信给世尊:“尊者,摩揭陀的频婆娑罗王想送一位净人。尊者,我该怎么做呢?”那时,世尊就这个因缘、就这件事作了法谈后,对诸比丘说:“诸比丘,我允许接受净人。” 第二次,摩揭陀的频婆娑罗王来到具寿毕陵伽·婆蹉那里,到了以后,向具寿毕陵伽·婆蹉问讯,然后坐在一边。坐在一边后,摩揭陀的频婆娑罗王对具寿毕陵伽·婆蹉说:“尊者,世尊允许接受净人了吗?” “是的,大王。” “那么,尊者,我要给尊长一位净人。” 于是,摩揭陀的频婆娑罗王答应了给具寿毕陵伽·婆蹉净人,但后来忘了,过了很久才想起来,就对一位管事的大臣说:“喂,我说要给尊长的净人,给了吗?” “大王,尊长的净人还没给。” “喂,离那时到现在有多久了?” 于是那位大臣算了一下天数,对摩揭陀的频婆娑罗王说:“大王,五百天了。” “喂,既然如此,就给尊长五百位净人吧。” “遵命,大王。”那位大臣答应了摩揭陀的频婆娑罗王,就给了具寿毕陵伽·婆蹉五百位净人,他们单独住了一个村。人们称那个村为净人村,也称它为毕陵达村。巴利 注疏 2
Atha kho āyasmā pilindavaccho bhagavato santike dūtaṃ pāhesi – ‘‘rājā, bhante , māgadho seniyo bimbisāro ārāmikaṃ dātukāmo. Kathaṃ nu kho, bhante, mayā paṭipajjitabba’’nti? Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi – ‘‘anujānāmi, bhikkhave, ārāmika’’nti. Dutiyampi kho rājā māgadho seniyo bimbisāro yenāyasmā pilindivaccho tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ pilindavacchaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho rājā māgadho seniyo bimbisāro āyasmantaṃ pilindavacchaṃ etadavoca – ‘‘anuññāto, bhante, bhagavatā ārāmiko’’ti? ‘‘Evaṃ, mahārājā’’ti. ‘‘Tena hi, bhante, ayyassa ārāmikaṃ dammī’’ti. Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro āyasmato pilindavacchassa ārāmikaṃ paṭissuṇitvā vissaritvā cirena satiṃ paṭilabhitvā aññataraṃ sabbatthakaṃ mahāmattaṃ āmantesi – ‘‘yo mayā, bhaṇe, ayyassa ārāmiko paṭissuto, dinno so ārāmiko’’ti? ‘‘Na kho, deva, ayyassa ārāmiko dinno’’ti. ‘‘Kīvaciraṃ nu kho, bhaṇe, ito hi taṃ hotī’’ti? Atha kho so mahāmatto rattiyo gaṇetvā rājānaṃ māgadhaṃ seniyaṃ bimbisāraṃ etadavoca – ‘‘pañca, deva, rattisatānī’’ti. ‘‘Tena hi, bhaṇe, ayyassa pañca ārāmikasatāni dehī’’ti. ‘‘Evaṃ, devā’’ti kho so mahāmatto rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa paṭissuṇitvā āyasmato pilindavacchassa pañca ārāmikasatāni pādāsi , pāṭiyekko gāmo nivisi. Ārāmikagāmakotipi naṃ āhaṃsu, pilindagāmakotipi naṃ āhaṃsu.
620 那时候,具寿毕陵伽·婆蹉在那个村里是受恭敬供养的常客。一天上午,具寿毕陵伽·婆蹉穿好下衣,拿着钵和衣,进入毕陵达村去托钵。那时,村里正在举行庆典,孩子们都打扮得漂漂亮亮,戴着花环玩耍。具寿毕陵伽·婆蹉在毕陵达村次第地托钵,来到了一位净人的家。到了以后,就在已铺好的座位上坐下。那时,那位净人妻子的女儿看到别人家的孩子打扮得漂漂亮亮,戴着花环,就哭闹着说:“给我花环,给我装饰品!” 于是,具寿毕陵伽·婆蹉对那位净人的妻子说:“这小女孩为什么哭?” “尊者,这女孩看到别人家的孩子打扮得漂漂亮亮,戴着花环,就哭闹说:‘给我花环,给我装饰品!’像我们这样穷苦的人,哪来的花环,哪来的装饰品呢?” 于是,具寿毕陵伽·婆蹉拿起一个草环,对那位净人的妻子说:“来,把这个草环戴在那女孩的头上。” 那位净人的妻子接过那个草环,把它戴在了女儿的头上。那草环立刻变成了金花环,美丽悦目,令人欢喜。连国王后宫里的金花环也没有这样的。人们就去报告摩揭陀的频婆娑罗王:“大王,某净人的家里有一个美丽悦目、令人欢喜的金花环。连大王您后宫里的金花环也没有那样的。他那么穷,哪里来的?想必是偷来的!”于是,摩揭陀的频婆娑罗王就叫人把那个净人全家绑了起来。 第二次,具寿毕陵伽·婆蹉又在上午,穿好下衣,拿着钵和衣,进入毕陵达村去托钵。他在毕陵达村次第地托钵,又来到了那个净人的住处。到了以后,就问邻居:“这净人一家到哪去了?” “尊者,因为那个金花环的事,被国王绑起来了。”巴利 注疏 2
Tena kho pana samayena āyasmā pilindavaccho tasmiṃ gāmake kulūpako hoti. Atha kho āyasmā pilindavaccho pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaraṃ ādāya pilindagāmakaṃ piṇḍāya pāvisi. Tena kho pana samayena tasmiṃ gāmake ussavo hoti. Dārakā alaṅkatā mālākitā kīḷanti. Atha kho āyasmā pilindavaccho pilindagāmake sapadānaṃ piṇḍāya caramāno yena aññatarassa ārāmikassa nivesanaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Tena kho pana samayena tassā ārāmikiniyā dhītā aññe dārake alaṅkate mālākite passitvā rodati – ‘‘mālaṃ me detha, alaṅkāraṃ me dethā’’ti. Atha kho āyasmā pilindavaccho taṃ ārāmikiniṃ etadavoca – ‘‘kissāyaṃ dārikā rodatī’’ti? ‘‘Ayaṃ, bhante, dārikā aññe dārake alaṅkate mālākite passitvā rodati – ‘mālaṃ me detha, alaṅkāraṃ me dethā’ti. Kuto amhākaṃ duggatānaṃ mālā kuto, alaṅkāro’’ti? Atha kho āyasmā pilindavaccho aññataraṃ tiṇaṇḍupakaṃ gahetvā taṃ ārāmikiniṃ etadavoca – ‘‘handimaṃ tiṇaṇḍupakaṃ tassā dārikāya sīse paṭimuñcā’’ti. Atha kho sā ārāmikinī taṃ tiṇaṇḍupakaṃ gahetvā tassā dārikāya sīse paṭimuñci. Sā ahosi suvaṇṇamālā abhirūpā dassanīyā pāsādikā. Natthi tādisā raññopi antepure suvaṇṇamālā. Manussā rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa ārocesuṃ – ‘‘amukassa, deva, ārāmikassa ghare suvaṇṇamālā abhirūpā dassanīyā pāsādikā. Natthi tādisā devassāpi antepure suvaṇṇamālā. Kuto tassa duggatassa! Nissaṃsayaṃ corikāya ābhatā’’ti!! Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro taṃ ārāmikakulaṃ bandhāpesi. Dutiyampi kho āyasmā pilindavaccho pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaraṃ ādāya pilindagāmakaṃ piṇḍāya pāvisi. Pilindagāmake sapadānaṃ piṇḍāya caramāno yena tassa ārāmikassa nivesanaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paṭivissake pucchi – ‘‘kahaṃ imaṃ ārāmikakulaṃ gata’’nti? ‘‘Etissā, bhante, suvaṇṇamālāya kāraṇā raññā bandhāpita’’nti.
621 于是,具寿毕陵伽·婆蹉就来到了摩揭陀的频婆娑罗王的住处。到了以后,在已铺好的座位上坐下。摩揭陀的频婆娑罗王来到具寿毕陵伽·婆蹉那里,到了以后,向具寿毕陵伽·婆蹉问讯,然后坐在一边。具寿毕陵伽·婆蹉就对坐在一边的摩揭陀的频婆娑罗王说:“大王,为什么把那净人一家绑起来?” “尊者,那个净人的家里有一个美丽悦目、令人欢喜的金花环。连我们后宫里的金花环也没有那样的。他那么穷,哪来的?想必是偷来的!” 那时,具寿毕陵伽·婆蹉就将摩揭陀的频婆娑罗王的宫殿,以神变力令其呈现为纯金的。他便问:“大王,你哪有这么多金子呢?” “我明白了,尊者,这全都是尊长您的神通威力所致。” 国王便释放了那个净人一家。人们知道了“据说尊长毕陵伽·婆蹉对国王及其眷属示现了上人法的神通神变”,都很欢喜,心生净信,就给具寿毕陵伽·婆蹉送去了五种药,即:酥、生酥、油、蜂蜜、糖浆。具寿毕陵伽·婆蹉本来也就常常得到这五种药的供养。他每次收到后,就分给身边的人。而他的那些随从人员却很贪多,把收到的药装满瓶瓶罐罐收藏起来,装进滤囊和布袋挂在窗户上。这些东西或滴或漏,搞得精舍里到处都是老鼠乱窜。人们在寺院里走动时看见了,就讥嫌、批评、指责说:“这些沙门释迦子就像存了好多东西在库房里一样,简直跟摩揭陀的频婆娑罗王似的!” 那些少欲的诸比丘听到了人们的讥嫌、批评、指责,也讥嫌、批评、指责说:“诸比丘怎么可以热衷于这样的贪多囤积呢!” 于是,那些比丘用种种方法呵责后,就把这件事报告了世尊…… “诸比丘,据说诸比丘确实热衷于这样的贪多囤积吗?” “确实如此,世尊。” 佛陀世尊呵责说…… “诸比丘,那些愚痴的人怎么能热衷于这样的贪多囤积呢!诸比丘,这不能令未生信者生信…… 再者,诸比丘,你们应当这样诵学处:”巴利 注疏 2
Atha kho āyasmā pilindavaccho yena rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa nivesanaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro yenāyasmā pilindavaccho tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ pilindavacchaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho rājānaṃ māgadhaṃ seniyaṃ bimbisāraṃ āyasmā pilindavaccho etadavoca – ‘‘kissa, mahārāja, ārāmikakulaṃ bandhāpita’’nti? ‘‘Tassa, bhante, ārāmikassa ghare suvaṇṇamālā abhirūpā dassanīyā pāsādikā. Natthi tādisā amhākampi antepure suvaṇṇamālā. Kuto tassa duggatassa! Nissaṃsayaṃ corikāya ābhatā’’ti!! Atha kho āyasmā pilindavaccho rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa pāsādaṃ suvaṇṇanti adhimucci. So ahosi sabbasovaṇṇamayo. ‘‘Idaṃ pana te, mahārāja, tāva bahuṃ suvaṇṇaṃ kuto’’ti? ‘‘Aññātaṃ, bhante, ayyasseveso iddhānubhāvo’’ti. Taṃ ārāmikakulaṃ muñcāpesi. Manussā – ‘‘ayyena kira pilindavacchena sarājikāya parisāya uttarimanussadhammaṃ iddhipāṭihāriyaṃ dassita’’nti, attamanā abhippasannā āyasmato pilindavacchassa pañca bhesajjāni abhihariṃsu, seyyathidaṃ – sappi navanītaṃ telaṃ madhu phāṇitaṃ. Pakatiyāpi ca āyasmā pilindavaccho lābhī hoti pañcannaṃ bhesajjānaṃ. Laddhaṃ laddhaṃ parisāya vissajjeti. Parisā cassa hoti bāhullikā. Laddhaṃ laddhaṃ kolambepi ghaṭepi pūretvā paṭisāmeti, parissāvanānipi thavikāyopi pūretvā vātapānesu laggeti. Tāni olīnavilīnāni tiṭṭhanti. Undūrehipi vihārā okiṇṇavikiṇṇā honti. Manussā vihāracārikaṃ āhiṇḍantā passitvā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘antokoṭṭhāgārikā ime samaṇā sakyaputtiyā, seyyathāpi rājā māgadho seniyo bimbisāro’’ti ! Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma bhikkhū evarūpāya bāhullāya cetessantī’’ti! Atha kho te bhikkhū te anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… ‘‘saccaṃ kira, bhikkhave, bhikkhū evarūpāya bāhullāya cetentī’’ti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma te, bhikkhave, moghapurisā evarūpāya bāhullāya cetessanti! Netaṃ, bhikkhave, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
622 病比丘可以服用的那些药——就是酥、生酥、油、蜜、糖——接受后最多可储存服用七天;超过这个期限,犯舍堕。巴利 注疏 3
‘‘Yāni kho pana tāni gilānānaṃ bhikkhūnaṃ paṭisāyanīyāni bhesajjāni, seyyathidaṃ – sappi navanītaṃ telaṃ madhu phāṇitaṃ, tāni paṭiggahetvā sattāhaparamaṃ sannidhikārakaṃ paribhuñjitabbāni. Taṃ atikkāmayato nissaggiyaṃ pācittiya’’nti.
623 “酥”是指:牛酥、山羊酥、水牛酥等那些肉可以吃的动物的酥。“生酥”是指那些同样动物的生酥。“油”是指:芝麻油、芥子油、蜜树油、蓖麻油、兽脂油。“蜂蜜”是指:蜜蜂酿的蜜。“糖浆”是指:从甘蔗提炼出来的。巴利 注疏 3
Yāni kho pana tāni gilānānaṃ bhikkhūnaṃ paṭisāyanīyāni bhessajjānīti sappi nāma gosappi vā ajikāsappi vā mahiṃsasappi vā yesaṃ maṃsaṃ kappati tesaṃ sappi. Navanītaṃ nāma tesaṃ yeva navanītaṃ. Telaṃ nāma tilatelaṃ sāsapatelaṃ madhukatelaṃ eraṇḍatelaṃ vasātelaṃ. Madhu nāma makkhikāmadhu. Phāṇitaṃ nāma ucchumhā nibbattaṃ.
“最多存放七日”,然后可以服用。巴利
Tāni paṭiggahetvā sattāhaparamaṃ sannidhikārakaṃ paribhuñjitabbānīti sattāhaparamatā paribhuñjitabbāni.
到了第八天的明相升起时,便犯了“舍堕”。必须舍弃给僧团、给一个团体、或给一个人。再者,诸比丘,应当这样舍弃:…… “尊者,我这药已超过七日,是舍堕的,我现在把它舍给僧团。”……“应当给与”……“应当给与”……“我把它给具寿。”巴利
Taṃ atikkāmayato nissaggiyaṃ hotīti aṭṭhame aruṇuggamane nissaggiyaṃ hoti. Nissajjitabbaṃ saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana, bhikkhave, nissajjitabbaṃ…pe… idaṃ me, bhante, bhesajjaṃ sattāhātikkantaṃ nissaggiyaṃ, imāhaṃ saṅghassa nissajjāmīti…pe… dadeyyāti…pe… dadeyyunti…pe… āyasmato dammīti.
624 于超过七日,有超过想,舍堕罪。于超过七日,有疑,舍堕罪。于超过七日,有未超过想,舍堕罪。于未决意,有已决意想,舍堕罪。于未分发,有已分发想,舍堕罪。于未失去,有已失去想,舍堕罪。于未毁坏,有已毁坏想,舍堕罪。于未烧掉,有已烧掉想,舍堕罪。于未失窃,有已失窃想,舍堕罪。巴利 注疏 2
Sattāhātikkante atikkantasaññī, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Sattāhātikkante vematiko, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Sattāhātikkante anatikkantasaññī, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Anadhiṭṭhite adhiṭṭhitasaññī, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Avissajjite vissajjitasaññī, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Anaṭṭhe naṭṭhasaññī, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Avinaṭṭhe vinaṭṭhasaññī, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Adaḍḍhe daḍḍhasaññī, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Avilutte viluttasaññī, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
已舍出的药得到后,不得以身体受用而使用,不得吞食;应将它靠近灯火或黑色染料;应由其他比丘以身体受用而使用,不得吞食。巴利
Nissaṭṭhaṃ paṭilabhitvā na kāyikena paribhogena paribhuñjitabbaṃ, na ajjhoharitabbaṃ, padīpe vā kāḷavaṇṇe vā upanetabbaṃ, aññena bhikkhunā kāyikena paribhogena paribhuñjitabbaṃ, na ajjhoharitabbaṃ.
七日未过而持“已过”想,犯恶作罪。七日未过而心疑,犯恶作罪。七日未过而持“未过”想,无犯。巴利
Sattāhānatikkante atikkantasaññī, āpatti dukkaṭassa. Sattāhānatikkante vematiko, āpatti dukkaṭassa. Sattāhānatikkante anatikkantasaññī, anāpatti.
625 无犯情况:于七日内决意,舍弃,丢失,毁坏,烧毁,被人夺走,因信赖而取;对未受具足戒者,以已舍弃、已吐出、已放弃而无期待地给与之后,又得到而使用;疯癫者,最初的违犯者。(此等无犯。)巴利 注疏 3
Anāpatti antosattāhaṃ adhiṭṭheti, vissajjeti, nassati, vinassati, ḍayhati, acchinditvā gaṇhanti, vissāsaṃ gaṇhanti, anupasampannassa cattena vantena muttena anapekkho datvā paṭilabhitvā paribhuñjati, ummattakassa, ādikammikassāti.
4. 雨季浴衣学处巴利
4. Vassikasāṭikasikkhāpadaṃ
626 那时,世尊佛陀住在舍卫城祇树林给孤独的园。当时,世尊已允许诸比丘使用雨季浴衣。六群比丘心想“世尊已允许雨季浴衣了”,雨季还没到,他们就预先去寻求雨季浴衣布料,预先缝制好穿在身上;等浴衣破旧了,就赤身裸体任由雨淋。那些少欲的比丘……他们不满、批评、指责说:“六群比丘怎么能在雨季还没到时,就预先寻求雨季浴衣布料,预先缝制好穿在身上;等浴衣破旧了,就赤身裸体任由雨淋呢!”那时,那些比丘从种种角度呵责了六群比丘之后,将此事报告了世尊……(世尊)说:“诸比丘,听说你们确实在雨季还没到时,就预先寻求雨季浴衣布料,预先缝制好穿在身上;等浴衣破旧了,就赤身裸体任由雨淋,这是真的吗?”“是真的,世尊。”世尊佛陀呵责……说:“你们这些愚蠢的人,怎么能在雨季还没到时,就预先寻求雨季浴衣布料,预先缝制好穿在身上;等浴衣破旧了,就赤身裸体任由雨淋呢!愚蠢的人,这既不能让未生信者生信……(呵责后)诸比丘,你们应当这样诵出此学处——巴利 注疏 1
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena bhagavatā bhikkhūnaṃ vassikasāṭikā anuññātā hoti. Chabbaggiyā bhikkhū – ‘‘bhagavatā vassikasāṭikā anuññātā’’ti, paṭikacceva vassikasāṭikacīvaraṃ pariyesanti, paṭikacceva katvā nivāsenti, jiṇṇāya vassikasāṭikāya naggā kāyaṃ ovassāpenti. Ye te bhikkhū appicchā… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma chabbaggiyā bhikkhū paṭikacceva vassikasāṭikacīvaraṃ pariyesissanti, paṭikacceva katvā nivāsessanti, jiṇṇāya vassikasāṭikāya naggā kāyaṃ ovassāpessantī’’ti! Atha kho te bhikkhū chabbaggiye bhikkhū anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… ‘‘saccaṃ kira tumhe, bhikkhave, paṭikacceva vassikasāṭikacīvaraṃ pariyesatha? Paṭikacceva katvā nivāsetha? Jiṇṇāya vassikasāṭikāya naggā kāyaṃ ovassāpethā’’ti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma tumhe moghapurisā, paṭikacceva vassikasāṭikacīvaraṃ pariyesissatha, paṭikacceva katvā nivāsessatha, jiṇṇāya vassikasāṭikāya naggā kāyaṃ ovassāpessatha! Netaṃ, moghapurisā, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
627 比丘应当在‘夏季还剩一个月’时去寻求雨浴衣,在‘夏季还剩半个月’时做好穿用。如果在‘夏季还剩超过一个月’时就去寻求雨浴衣,在‘还剩超过半个月’时就做好穿用,犯舍堕。巴利 注疏 2
‘‘Māso seso gimhāna’nti bhikkhunā vassikasāṭikacīvaraṃ pariyesitabbaṃ; ‘addhamāso seso gimhāna’nti katvā nivāsetabbaṃ. ‘Orena ce māso seso gimhāna’nti vassikasāṭikacīvaraṃ pariyeseyya, ‘orenaddhamāso seso gimhāna’nti katvā nivāseyya, nissaggiyaṃ pācittiya’’nti.
628 对那些先前也供养雨季浴衣布料的人们,比丘可以前往他们那里如此而说:“现在是雨季浴衣的时候,是雨季浴衣的时机,其他人也在供养雨季浴衣布料了。”但不得这样说:“把雨季浴衣布料给我,为我拿雨季浴衣布料来,为我换取雨季浴衣布料,为我买雨季浴衣布料。”巴利 注疏 2
‘Māso seso gimhāna’nti bhikkhunā vassikasāṭikacīvaraṃ pariyesitabbanti. Ye manussā pubbepi vassikasāṭikacīvaraṃ denti te upasaṅkamitvā evamassu vacanīyā – ‘‘kālo vassikasāṭikāya, samayo vassikasāṭikāya, aññepi manussā vassikasāṭikacīvaraṃ dentī’’ti. Na vattabbā – ‘‘detha me vassikasāṭikacīvaraṃ, āharatha me vassikasāṭikacīvaraṃ, parivattetha me vassikasāṭikacīvaraṃ, cetāpetha me vassikasāṭikacīvara’’nti.
应在热季最后半个月时,缝制了来穿着。巴利
‘Addhamāso seso gimhāna’nti katvā nivāsetabbanti. Addhamāse sese gimhāne katvā nivāsetabbaṃ.
在热季尚余不足一个月时寻求雨衣,犯舍堕。巴利
‘Orena ce māso seso gimhāna’nti atirekamāse sesa gimhāne vassikasāṭikacīvaraṃ pariyesati, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
热季尚余不足半个月时缝制后穿着,犯舍堕。应当舍给僧团、或团体、或个人。诸比丘,应当这样舍:……‘尊者,我这件雨衣是在热季尚余不足一个月时寻求的,在热季尚余不足半个月时缝制后穿着的,是应舍的。我现在把这件衣舍给僧团。’……‘应该给’……‘应该给’……‘我给具寿。’巴利
‘Orenaddhamāso seso gimhāna’nti atirekaddhamāse sese gimhāne katvā nivāseti, nissaggiyaṃ hoti. Nissajjitabbaṃ saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana, bhikkhave, nissajjitabbaṃ…pe… idaṃ me, bhante, vassikasāṭikacīvaraṃ atirekamāse sese gimhāne pariyiṭṭhaṃ atirekaddhamāse sese gimhāne katvā paridahitaṃ nissaggiyaṃ. Imāhaṃ saṅghassa nissajjāmīti.…Pe… dadeyyāti…pe… dadeyyunti…pe… āyasmato dammīti.
629 在热季尚余超过一个月时,认为尚余超过而寻求雨衣,犯舍堕。在热季尚余超过一个月时,心存疑虑而寻求雨衣,犯舍堕。在热季尚余超过一个月时,认为不足而寻求雨衣,犯舍堕。巴利 注疏 1
Atirekamāse sese gimhāne atirekasaññī vassikasāṭikacīvaraṃ pariyesati, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Atirekamāse sese gimhāne vematiko vassikasāṭikacīvaraṃ pariyesati, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Atirekamāse sese gimhāne ūnakasaññī vassikasāṭikacīvaraṃ pariyesati, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
在热季尚余超过半个月时,认为尚余超过而缝制后穿着,犯舍堕。在热季尚余超过半个月时,心存疑虑而缝制后穿着,犯舍堕。在热季尚余超过半个月时,认为不足而缝制后穿着,犯舍堕。巴利
Atirekaddhamāse sese gimhāne atirekasaññī katvā nivāseti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Atirekaddhamāse sese gimhāne vematiko katvā nivāseti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ . Atirekaddhamāse sese gimhāne ūnakasaññī katvā nivāseti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
有雨衣却光着身子让雨淋湿身体,犯恶作。在热季尚余不足一个月时,认为尚余超过,犯恶作。在热季尚余不足一个月时,心存疑虑,犯恶作。在热季尚余不足一个月时,认为不足,无犯。巴利
Satiyā vassikasāṭikāya naggo kāyaṃ ovassāpeti, āpatti dukkaṭassa. Ūnakamāse sese gimhāne atirekasaññī, āpatti dukkaṭassa. Ūnakamāse sese gimhāne vematiko, āpatti dukkaṭassa. Ūnakamāse sese gimhāne ūnakasaññī, anāpatti.
在热季尚余不足半个月时,却认为尚余超过半个月,犯恶作。在热季尚余不足半个月时,心存疑虑,犯恶作。在热季尚余不足半个月时,认为不足,无犯。巴利
Ūnakaddhamāse sese gimhāne atirekasaññī, āpatti dukkaṭassa. Ūnakaddhamāse sese gimhāne vematiko , āpatti dukkaṭassa. Ūnakaddhamāse sese gimhāne ūnakasaññī, anāpatti.
630 无犯:认为“热季还剩一个月”而寻求雨衣;认为“热季还剩半个月”而缝制后穿著;认为“热季剩下不到一个月”而寻求雨衣;认为“热季剩下不到半个月”而缝制后穿著;寻求了雨衣之后,雨季延长了;缝制并穿著了雨衣之后,雨季延长了;洗好后应当存放起来,到了时节再穿著;衣服被撕破的;衣服丢失的;遭遇灾祸时;精神失常者;最初的犯行者。巴利 注疏 3
Anāpatti ‘māso seso gimhāna’nti vassikasāṭikacīvaraṃ pariyesati , ‘addhamāso seso gimhāna’nti katvā nivāseti, ‘ūnakamāso seso gimhāna’nti vassikasāṭikacīvaraṃ pariyesati, ‘ūnakaddhamāso seso gimhāna’nti katvā nivāseti, pariyiṭṭhāya vassikasāṭikāya vassaṃ ukkaḍḍhiyyati, nivatthāya vassikasāṭikāya vassaṃ ukkaḍḍhiyyati, dhovitvā nikkhipitabbaṃ; samaye nivāsetabbaṃ, acchinnacīvarassa, naṭṭhacīvarassa, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassāti.
1 2 3 4