4. 舍堕篇·8. 已备置学处
4. 舍堕篇 · 169 段
8. 已备置学处
8. Upakkhaṭasikkhāpadaṃ
527那时,佛陀世尊住在舍卫城祇树给孤独园。当时,有一位男子对他的妻子这样说:“我要用衣去供养乌巴难达尊者。”一位常行乞食的比丘听到了这男子说的话。于是,那位比丘便去拜访具寿释子乌巴难达;到了之后,就对具寿释子乌巴难达这样说:“贤友乌巴难达,您真是有大福报啊!在某某地方,有位男子对他妻子这样说:‘我要用衣去供养乌巴难达尊者。’”乌巴难达说:“贤友,那人就是我的护持者。”接着,具寿释子乌巴难达就去拜访那位男子;到了之后,对那位男子这样说:“贤友,听说你想用衣来供养我,是真的吗?”“是的,尊者,我正有这个想法:‘我要用衣去供养乌巴难达尊者。’”“贤友,如果你真的想用衣来供养我,那就用这样款式的衣来供养吧。你要是给我一件我根本不会拿来用的衣,我穿上了又能做什么呢?”
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena aññataro puriso pajāpatiṃ etadavoca – ‘‘ayyaṃ upanandaṃ cīvarena acchādessāmī’’ti. Assosi kho aññataro piṇḍacāriko bhikkhu tassa purisassa imaṃ vācaṃ bhāsamānassa. Atha kho so bhikkhu yenāyasmā upanando sakyaputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ etadavoca – ‘‘mahāpuññosi tvaṃ, āvuso upananda, amukasmiṃ okāse aññataro puriso pajāpatiṃ etadavoca – ‘‘ayyaṃ upanandaṃ cīvarena acchādessāmī’’’ti. ‘‘Atthāvuso, maṃ so upaṭṭhāko’’ti. Atha kho āyasmā upanando sakyaputto yena so puriso tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṃ purisaṃ etadavoca – ‘‘saccaṃ kira maṃ tvaṃ, āvuso, cīvarena acchādetukāmosī’’ti? ‘‘Api meyya, evaṃ hoti – ‘ayyaṃ upanandaṃ cīvarena acchādessāmī’’’ti. ‘‘Sace kho maṃ tvaṃ, āvuso, cīvarena acchādetukāmosi, evarūpena cīvarena acchādehi. Kyāhaṃ tena acchannopi karissāmi yāhaṃ na paribhuñjissāmī’’ti.
于是,那位男子就讥嫌、抱怨、指责说:“这些沙门释迦子真是多欲、不知足啊!想要用衣去供养他们,真是不容易!乌巴难达尊者怎么可以在我还没邀请他的情况下,就跑来我家,对衣料的款式指指点点呢!”那些少欲的……诸比丘听到了这位男子的讥嫌、抱怨和指责。那些少欲的诸比丘……也讥嫌、抱怨、指责说:“具寿释子乌巴难达怎么可以在还没被邀请的情况下,就到居士家里,对衣料的款式指指点点呢!”然后,这些比丘用各种方式呵责了具寿释子乌巴难达之后,就把这件事告诉了世尊。……世尊说:“乌巴难达,听说你确实在还没被邀请的情况下,就到居士家里,对衣料的款式指指点点,这是真的吗?”“是真的,世尊。”世尊问:“乌巴难达,那人对你来说是亲里人,还是非亲里人呢?”“是非亲里人,世尊。”世尊呵责道:“你这愚痴人!非亲里人怎么能知道什么是合适、什么是不合适,什么是好的、什么是不好的呢?你这愚痴人,竟然在非亲里的居士还没邀请你的情况下,就跑去对衣料的款式指指点点!你这愚痴人,这既不能让没生起信心的人生起信心……”“诸比丘,应当这样来诵出这条学处——”
Atha kho so puriso ujjhāyati khiyyati vipāceti – ‘‘mahicchā ime samaṇā sakyaputtiyā asantuṭṭhā. Nayime sukarā cīvarena acchādetuṃ. Kathañhi nāma ayyo upanando mayā pubbe appavārito maṃ upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjissatī’’ti! Assosuṃ kho bhikkhū tassa purisassa ujjhāyantassa khiyyantassa vipācentassa. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma āyasmā upanando sakyaputto pubbe appavārito gahapatikaṃ upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjissatī’’ti! Atha kho te bhikkhū āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ …pe… ‘‘saccaṃ kira tvaṃ, upananda, pubbe appavārito gahapatikaṃ upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjasī’’ti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. ‘‘Ñātako te, upananda, aññātako’’ti? ‘‘Aññātako, bhagavā’’ti. ‘‘Aññātako, moghapurisa, aññātakassa na jānāti patirūpaṃ vā appatirūpaṃ vā santaṃ vā asantaṃ vā. Tattha nāma tvaṃ, moghapurisa, pubbe appavārito aññātakaṃ gahapatikaṃ upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjissasi! Netaṃ, moghapurisa, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
528如果有非亲属的居士或女居士,为某位比丘备好了买衣的钱,心想‘我用这笔买衣钱买衣,供养某某比丘’;这位比丘事先没有受到邀请,就上门去对买衣这件事提要求,说‘好啊,请用尊者这笔买衣钱,买这样那样的衣来供养我吧’——出于想要好衣的心,犯舍堕。
‘‘Bhikkhuṃ paneva uddissa aññātakassa gahapatissa vā gahapatāniyā vā cīvaracetāpannaṃ upakkhaṭaṃ hoti – ‘iminā cīvaracetāpannena cīvaraṃ cetāpetvā itthannāmaṃ bhikkhuṃ cīvarena acchādessāmī’ti; tatra ce so bhikkhu pubbe appavārito upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjeyya – ‘sādhu vata maṃ āyasmā iminā cīvaracetāpannena evarūpaṃ vā evarūpaṃ vā cīvaraṃ cetāpetvā acchādehī’ti, kalyāṇakamyataṃ upādāya, nissaggiyaṃ pācittiya’’nti.
529为了比丘,执取比丘为所缘,想要覆障比丘。
Bhikkhuṃ paneva uddissāti bhikkhussatthāya, bhikkhuṃ ārammaṇaṃ karitvā, bhikkhuṃ acchādetukāmo.
所谓“非亲属”,是指母系或父系向上追溯七代祖先之间,没有血缘关系联结的。
Aññātako nāma mātito vā pitito vā yāva sattamā pitāmahayugā asambaddho.
称为任何在俗家居住的人。
Gahapati nāma yo koci agāraṃ ajjhāvasati.
所谓在家人女性,是指任何一个居住在俗家的女子。
Gahapatānī nāma yā kāci agāraṃ ajjhāvasati.
称为金、银、珍珠、宝石、珊瑚、水晶、布料、线、棉花。
Cīvaracetāpannaṃ nāma hiraññaṃ vā suvaṇṇaṃ vā muttā vā maṇi vā pavāḷo vā phaliko vā paṭako vā suttaṃ vā kappāso vā.
已经现前。
Iminā cīvaracetāpannenāti paccupaṭṭhitena.
所谓“换取”,是指交换之后。
Cetāpetvāti parivattetvā.
所谓“我将供养”,是指我将给与。
Acchādessāmīti dassāmi.
有比丘,有人为他准备了购置衣料的资具。
Tatra ce so bhikkhūti yaṃ bhikkhuṃ uddissa cīvaracetāpannaṃ upakkhaṭaṃ hoti so bhikkhu.
先前未被这样问过:“尊者,您需要什么样的衣料?我该为您置办什么样的衣料呢?”
Pubbe appavāritoti pubbe avutto hoti – ‘‘kīdisena te, bhante, cīvarena attho, kīdisaṃ te cīvaraṃ cetāpemī’’ti?
去了住宅后,无论何处,靠近之后。
Upasaṅkamitvāti gharaṃ gantvā yattha katthaci upasaṅkamitvā .
无论是长的、宽的、细密的还是柔滑的。
Cīvare vikappaṃ āpajjeyyāti āyataṃ vā hotu vitthataṃ vā appitaṃ vā saṇhaṃ vā.
用现前供养的。
Iminā cīvaracetāpannenāti paccupaṭṭhitena.
所谓“像这样的或那样的”,即长的、宽的、细密的或柔滑的。
Evarūpaṃ vā evarūpaṃ vāti. Āyataṃ vā vitthataṃ vā appitaṃ vā saṇhaṃ vā.
所谓“换取”,是指交换之后。
Cetāpetvāti parivattetvā.
所谓“请供养”,是指你应给与。
Acchādehīti dajjehi.
那时候,有比丘想要好的、想要贵重的衣;因他自己的要求,去张罗长的、宽的、织得密的、质地细滑的衣。在筹备的过程中,犯恶作。一旦得到那件衣,就构成舍堕罪。这件衣必须舍给僧团、或给一个僧组、或给一位比丘。诸比丘,应该这样舍:“尊者,这件衣是我之前未受邀请,便去拜访非亲戚的居士,在衣这件事上作了不当要求而得到的,属于舍堕。我把这件衣舍给僧团。”……舍出之后,应该归还……说“应该归还”……“我给具寿。”
Kalyāṇakamyataṃ upādāyāti sādhatthiko mahagghatthiko. Tassa vacanena āyataṃ vā vitthataṃ vā appitaṃ vā saṇhaṃ vā cetāpeti, payoge dukkaṭaṃ. Paṭilābhena nissaggiyaṃ hoti. Nissajjitabbaṃ saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana, bhikkhave, nissajjitabbaṃ…pe… idaṃ me, bhante, cīvaraṃ pubbe appavārito aññātakaṃ gahapatikaṃ upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpannaṃ nissaggiyaṃ, imāhaṃ saṅghassa nissajjāmīti…pe… dadeyyāti…pe… dadeyyunti…pe… āyasmato dammīti.
530对象是非亲戚,心里也认为是非亲戚,之前未受邀请就去拜访居士,在衣这件事上作了不当要求,犯舍堕的波逸提罪。对象是非亲戚,心里不确定,之前未受邀请就去拜访居士,在衣这件事上作了不当要求,犯舍堕的波逸提罪。对象是非亲戚,心里误认为是亲戚,之前未受邀请就去拜访居士,在衣这件事上作了不当要求,犯舍堕的波逸提罪。
Aññātake aññātakasaññī pubbe appavārito gahapatikaṃ upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjati, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Aññātake vematiko pubbe appavārito gahapatikaṃ upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjati, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Aññātake ñātakasaññī pubbe appavārito gahapatikaṃ upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjati, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
对象是亲戚,心里却认为是非亲戚,犯恶作罪。对象是亲戚,心里不确定,犯恶作罪。对象是亲戚,心里也认为是亲戚,不犯戒。
Ñātake aññātakasaññī, āpatti dukkaṭassa. Ñātake vematiko, āpatti dukkaṭassa. Ñātake ñātakasaññī, anāpatti.
531无犯的情况有:对亲戚;已经受过邀请的;为了别人的利益;用自己的财物;想要贵重衣的人却为他张罗了便宜的衣;精神失常的人;最初的犯规者。
Anāpatti ñātakānaṃ, pavāritānaṃ, aññassatthāya, attano dhanena, mahagghaṃ cetāpetukāmassa appagghaṃ cetāpeti, ummattakassa, ādikammikassāti.
9. 第二关于指定供养的学处
9. Dutiyaupakkhaṭasikkhāpadaṃ
532那时,佛陀世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。当时,有一个人对另一个人这样说:“我要用衣供养乌巴难达尊者。”另一个人也这样说:“我也要用衣供养乌巴难达尊者。”一位乞食的比丘听到了这两个人的这番对话。于是,那位比丘就去拜访具寿乌巴难达·释迦子。到了之后,对具寿乌巴难达·释迦子说:“法友乌巴难达,你真是有大福报啊!在某某地方,有一个人对另一个人说:‘我要用衣供养乌巴难达尊者。’另一个人也这样说:‘我也要用衣供养乌巴难达尊者。’”具寿乌巴难达说:“法友,他们是我的护持者。”
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena aññataro puriso aññataraṃ purisaṃ etadavoca – ‘‘ayyaṃ upanandaṃ cīvarena acchādessāmī’’ti. Sopi evamāha – ‘‘ahampi ayyaṃ upanandaṃ cīvarena acchādessāmī’’ti. Assosi kho aññataro piṇḍacāriko bhikkhu tesaṃ purisānaṃ imaṃ kathāsallāpaṃ. Atha kho so bhikkhu yenāyasmā upanando sakyaputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ etadavoca – ‘‘mahāpuññosi tvaṃ, āvuso upananda. Amukasmiṃ okāse aññataro puriso aññataraṃ purisaṃ etadavoca – ‘ayyaṃ upanandaṃ cīvarena acchādessāmī’ti. Sopi evamāha – ‘ahampi ayyaṃ upanandaṃ cīvarena acchādessāmī’’’ti. ‘‘Atthāvuso, maṃ te upaṭṭhākā’’ti.
接着,具寿乌巴难达·释迦子就去拜访那两个人。到了之后,对那两个人说:“居士们,听说你们确实想要用衣供养我,是真的吗?”他们回答:“是的,尊者,我们是这样想的:‘我们要用衣供养乌巴难达尊者。’”具寿乌巴难达说:“居士们,如果你们真想用衣供养我,那就用这样的衣来供养吧。你们供养的那些衣,我即使披上了又能怎样呢?我根本不会用的。”那两个人听后,就生气、批评、指责说:“这些沙门释迦子真是欲望大、不知足啊!他们真是不容易用衣来供养。乌巴难达尊者怎么能这样,之前我们还没邀请他,他就来拜访,在衣这件事上提出要求呢!”
Atha kho āyasmā upanando sakyaputto yena te purisā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā te purise etadavoca – ‘‘saccaṃ kira maṃ tumhe, āvuso, cīvarehi acchādetukāmātthā’’ti? ‘‘Api nayya, evaṃ hoti – ‘ayyaṃ upanandaṃ cīvarehi acchādessāmā’’’ti. ‘‘Sace kho maṃ tumhe , āvuso, cīvarehi acchādetukāmāttha, evarūpena cīvarena acchādetha, kyāhaṃ tehi acchannopi karissāmi, yānāhaṃ na paribhuñjissāmī’’ti . Atha kho te purisā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘mahicchā ime samaṇā sakyaputtiyā asantuṭṭhā. Nayime sukarā cīvarehi acchādetuṃ. Kathañhi nāma ayyo upanando amhehi pubbe appavārito upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjissatī’’ti!
那些比丘们听到了那两个人正在生气、批评、指责的话。那些少欲的诸比丘……就生气、批评、指责说:“具寿乌巴难达·释迦子怎么能这样,之前未受邀请就去拜访居士,在衣这件事上提出要求呢!”于是,那些比丘们用各种方式呵责了具寿乌巴难达·释迦子之后,就把这件事报告给世尊。……世尊说:“乌巴难达,听说你之前未受邀请就去拜访居士,在衣这件事上提出要求,是真的吗?”他回答:“是真的,世尊。”世尊问:“乌巴难达,他们是你的亲戚还是非亲戚?”他回答:“是非亲戚,世尊。”世尊呵责说:“你这个愚痴的人!对于非亲戚,你难道不知道什么合适、什么不合适,什么如法、什么不如法吗?你这个愚痴的人,竟然之前未受邀请就去拜访非亲戚的居士,在衣这件事上提出要求!愚痴的人,这样做既不能让没有信心的人产生信心……”……“诸比丘,应该这样诵这条学处——”
Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ purisānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma āyasmā upanando sakyaputto pubbe appavārito gahapatike upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjissatī’’ti! Atha kho te bhikkhū āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… ‘‘saccaṃ kira tvaṃ, upananda, pubbe appavārito gahapatike upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjasī’’ti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. ‘‘Ñātakā te, upananda, aññātakā’’ti? ‘‘Aññātakā, bhagavā’’ti. ‘‘Aññātako, moghapurisa, aññātakānaṃ na jānāti patirūpaṃ vā appatirūpaṃ vā santaṃ vā asantaṃ vā. Tattha nāma tvaṃ, moghapurisa, pubbe appavārito aññātake gahapatike upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjissasi! Netaṃ, moghapurisa, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
533如果有两家非亲属的居士或女居士,各自为某位比丘备好了买衣的钱,心想“我们各用这笔买衣钱各买一件衣,供养某某比丘”;这位比丘事先没有受到邀请,就上门去对买衣这件事提要求,说“好啊,请用给诸位尊者的买衣钱,买这样那样的衣来供养我;两笔合起来供养一件吧”——出于想要好衣的心,犯舍堕。
Bhikkhuṃ paneva uddissa ubhinnaṃ aññātakānaṃ gahapatīnaṃ vā gahapatānīnaṃ vā paccekacīvaracetāpannāni upakkhaṭāni honti – ‘imehi mayaṃ paccekacīvaracetāpannehi paccekacīvarāni cetāpetvā itthannāmaṃ bhikkhuṃ cīvarehi acchādessāmā’ti ; tatra ce so bhikkhu pubbe appavārito upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjeyya – ‘sādhu vata maṃ āyasmanto imehi paccekacīvaracetāpannehi evarūpaṃ vā evarūpaṃ vā cīvaraṃ cetāpetvā acchādetha, ubhova santā ekenā’ti, kalyāṇakamyataṃ upādāya, nissaggiyaṃ pācittiya’’nti.
534为了某位比丘,以比丘为对象,想要给比丘衣。
Bhikkhuṃ paneva uddissāti bhikkhussatthāya, bhikkhuṃ ārammaṇaṃ karitvā, bhikkhuṃ acchādetukāmā.
所谓“两者”,即二人/两份。
Ubhinnanti dvinnaṃ.
所谓,从母系或父系追溯七代以内的亲属,没有关联的。
Aññātakā nāma mātito vā pitito vā yāva sattamā pitāmahayugā asambaddhā.
所谓在家人,就是凡是居住在家宅中的人。
Gahapatī nāma ye keci agāra ajjhāvasanti.
所谓,凡是居住在家宅中的人。
Gahapatāniyo nāma yā kāci agāraṃ ajjhāvasanti.
所谓,金钱、黄金、珍珠、宝石、珊瑚、水晶、布匹、线、棉。
Cīvaracetāpannāni nāma hiraññā vā suvaṇṇā vā muttā vā maṇī vā pavāḷā vā phalikā vā paṭakā vā suttā vā kappāsā vā.
当这些物品已经准备好时。
Imehi paccekacīvaracetāpannehiti paccupaṭṭhitehi.
所谓“换取”,是指交换之后。
Cetāpetvāti parivattetvā.
所谓“我们将供养”,是指我们将给与。
Acchādessāmāti dassāma.
那位比丘——也就是衣资已为他准备妥当的那位比丘。
Tatra ce so bhikkhūti yaṃ bhikkhuṃ uddissa cīvaracetāpannāni upakkhaṭāni honti so bhikkhu.
之前未被告知时是说:“尊者,您需要什么样的衣?我们为您购置什么样的衣?”
Pubbe appavāritoti pubbe avutto hoti – ‘‘kīdisena te, bhante, cīvarena attho, kīdisaṃ te cīvaraṃ cetāpemā’’ti.
即前往宅邸,无论行至何处。
Upasaṅkamitvāti gharaṃ gantvā yattha katthaci upasaṅkamitvā.
无论是长的、宽的、织得细密的还是柔软的。
Cīvare vikappaṃ āpajjeyyāti āyataṃ vā hotu vitthataṃ vā appitaṃ vā saṇhaṃ vā.
当面现前地。
Imehi paccekacīvaracetāpannehīti paccupaṭṭhitehi.
长的、宽的、织得细密的或是柔软的。
Evarūpaṃ vā evarūpaṃ vāti āyataṃ vā vitthataṃ vā appitaṃ vā saṇhaṃ vā.
所谓“换取”,是指交换之后。
Cetāpetvāti parivattetvā.
所谓“请供养”,是指你们应给与。
Acchādethāti dajjetha.
两个人共用一个。
Ubhova santā ekenāti dvepi janā ekena.
(比丘)欲求优质、欲求昂贵(的衣)。
Kalyāṇakamyataṃ upādāyāti sādhatthiko mahagghatthiko.
依照他的话,若让人准备长的、宽的、密织的或细软的衣,每一次操作都犯恶作。获得衣时,犯舍堕。应将衣舍给僧团、僧群或个人。诸比丘,应这样舍:……“尊者,这件衣是舍堕罪物。先前我未被邀请,就前往不认识的居士那里,跟他们商量衣。我将它舍给僧团。”……“应给与。”……“应给与。”……“我给与具寿。”
Tassa vacanena āyataṃ vā vitthataṃ vā appitaṃ vā saṇhaṃ vā cetāpenti, payoge dukkaṭaṃ. Paṭilābhena nissaggiyaṃ hoti. Nissajjitabbaṃ saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana, bhikkhave, nissajjitabbaṃ…pe… idaṃ me, bhante, cīvaraṃ pubbe appavārito aññātake gahapatike upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpannaṃ nissaggiyaṃ. Imāhaṃ saṅghassa nissajjāmīti…pe… dadeyyāti…pe… dadeyyunti…pe… āyasmato dammīti.
535作不亲戚想,先前未被邀请就去不是亲戚的居士那里商量衣,犯舍堕。不是亲戚而犹豫,先前未被邀请就去不是亲戚的居士那里商量衣,犯舍堕。作亲戚想,先前未被邀请就去不是亲戚的居士那里商量衣,犯舍堕。
Aññātake aññātakasaññī pubbe appavārito gahapatike upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjati, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Aññātake vematiko pubbe appavārito gahapatike upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjati, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Aññātake ñātakasaññī pubbe appavārito gahapatike upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjati, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
是亲戚而作不亲戚想,犯恶作。是亲戚而犹豫,犯恶作。是亲戚而作亲戚想,无犯。
Ñātake aññātakasaññī, āpatti dukkaṭassa. Ñātake vematiko, āpatti dukkaṭassa. Ñātake ñātakasaññī, anāpatti.
536无犯的情况:是亲戚;已被邀请;为他人;用自己的资具;想让人准备贵重的衣,却让人准备了便宜的;精神失常者;最初犯者。
Anāpatti – ñātakānaṃ, pavāritānaṃ, aññassatthāya, attano dhanena, mahagghaṃ cetāpetukāmānaṃ appagghaṃ cetāpeti, ummattakassa, ādikammikassāti.
10. 王者学处
10. Rājasikkhāpadaṃ
537那时,佛陀世尊住在舍卫城祇树给孤独园。就在那时,具寿乌巴难达·释迦比丘有位做大臣的支持者,派人给具寿乌巴难达·释迦比丘送去了买衣的钱款,并带话说:“用这笔买衣钱买了衣之后,请给乌巴难达尊者穿上这件衣。”于是,那位信使就到具寿乌巴难达·释迦比丘那里去了。到了之后,对具寿乌巴难达·释迦比丘说:“尊者,这是特地给您送来的买衣钱。请尊者收下这笔买衣钱。”这么说时,具寿乌巴难达·释迦比丘对那位信使说:“朋友,我们不收买衣钱。我们只收衣,在恰当的时候、如法的情况下。”这么说时,那位信使对具寿乌巴难达·释迦比丘说:“那么,尊者有没有哪位负责帮忙办事的人呢?”就在那时,有位在家居士因为一些事情来到寺院。于是,具寿乌巴难达·释迦比丘就对那位信使说:“朋友,这位在家居士就是诸比丘的办事人。”接着,那位信使就跟那位在家居士交代清楚,然后又到具寿乌巴难达·释迦比丘那里去了。到了之后,对具寿乌巴难达·释迦比丘说:“尊者,您指派的办事人,我已经跟他交代清楚了。请尊者到时候过去,他会给您衣,让您穿上。”
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmato upanandassa sakyaputtassa upaṭṭhāko mahāmatto āyasmato upanandassa sakyaputtassa dūtena cīvaracetāpannaṃ pāhesi – ‘‘iminā cīvaracetāpannena cīvaraṃ cetāpetvā ayyaṃ upanandaṃ cīvarena acchādehī’’ti. Atha kho so dūto yenāyasmā upanando sakyaputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ etadavoca – ‘‘idaṃ kho, bhante, āyasmantaṃ uddissa cīvaracetāpannaṃ ābhataṃ. Paṭiggaṇhātu āyasmā cīvaracetāpanna’’nti. Evaṃ vutte āyasmā upanando sakyaputto taṃ dūtaṃ etadavoca – ‘‘na kho mayaṃ, āvuso, cīvaracetāpannaṃ paṭiggaṇhāma, cīvarañca kho mayaṃ paṭiggaṇhāma kālena kappiya’’nti. Evaṃ vutte so dūto āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ etadavoca – ‘‘atthi panāyasmato koci veyyāvaccakaro’’ti ? Tena kho pana samayena aññataro upāsako ārāmaṃ agamāsi kenacideva karaṇīyena. Atha kho āyasmā upanando sakyaputto taṃ dūtaṃ etadavoca – ‘‘eso kho, āvuso, upāsako bhikkhūnaṃ veyyāvaccakaro’’ti. Atha kho so dūto taṃ upāsakaṃ saññāpetvā yenāyasmā upanando sakyaputto tenupasaṅkami ; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ etadavoca – ‘‘yaṃ kho, bhante, āyasmā veyyāvaccakaraṃ niddisi saññatto so mayā. Upasaṅkamatu āyasmā kālena, cīvarena taṃ acchādessatī’’ti.
就在那时,那位大臣又派人到具寿乌巴难达·释迦比丘那里传话说:“请尊者使用那件衣,我们希望尊者用过那件衣。”可是,具寿乌巴难达·释迦比丘对那位在家居士什么也没说。那位大臣第二次派人到具寿乌巴难达·释迦比丘那里传话说:“请尊者使用那件衣,我们希望尊者用过那件衣。”具寿乌巴难达·释迦比丘第二次还是对那位在家居士什么也没说。那位大臣第三次派人到具寿乌巴难达·释迦比丘那里传话说:“请尊者使用那件衣,我们希望尊者用过那件衣。”
Tena kho pana samayena so mahāmatto āyasmato upanandassa sakyaputtassa santike dūtaṃ pāhesi – ‘‘paribhuñjatu ayyo taṃ cīvaraṃ, icchāma mayaṃ ayyena taṃ cīvaraṃ paribhutta’’nti. Atha kho āyasmā upanando sakyaputto taṃ upāsakaṃ na kiñci avacāsi. Dutiyampi kho so mahāmatto āyasmato upanandassa sakyaputtassa santike dūtaṃ pāhesi – ‘‘paribhuñjatu ayyo taṃ cīvaraṃ, icchāma mayaṃ ayyena taṃ cīvaraṃ paribhutta’’nti. Dutiyampi kho āyasmā upanando sakyaputto taṃ upāsakaṃ na kiñci avacāsi. Tatiyampi kho so mahāmatto āyasmato upanandassa sakyaputtassa santike dūtaṃ pāhesi – ‘‘paribhuñjatu ayyo taṃ cīvaraṃ, icchāma mayaṃ ayyena taṃ cīvaraṃ paribhutta’’nti.
就在那时,集市上有活动。集市的人定了一条规矩:“谁最后一个到,就罚五十钱。”这时,具寿乌巴难达·释迦比丘就到那位在家居士那里去了。到了之后,对那位在家居士说:“朋友,我需要衣。”那位在家居士说:“尊者,请等一等,今日集市有活动。集市的人定了一条规矩:‘谁最后一个到,就罚五十钱。’”乌巴难达却一把拽住他的腰带,说:“朋友,你今日就得给我衣!”于是,那位在家居士被具寿乌巴难达·释迦比丘逼得没办法,只好给具寿乌巴难达·释迦比丘弄来了衣,结果最后一个赶到集市。大家就对那位在家居士说:“尊者(在家居士的尊称),你怎么最后一个到,把五十钱给输掉了?”
Tena kho pana samayena negamassa samayo hoti. Negamena ca katikā katā hoti – ‘‘yo pacchā āgacchati paññāsaṃ baddho’’ti. Atha kho āyasmā upanando sakyaputto yena so upāsako tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṃ upāsakaṃ etadavoca – ‘‘attho me, āvuso, cīvarenā’’ti. ‘‘Ajjaṇho, bhante , āgamehi, ajja negamassa samayo. Negamena ca katikā katā hoti – ‘yo pacchā āgacchati paññāsaṃ baddho’’’ti. ‘‘Ajjeva me, āvuso, cīvaraṃ dehī’’ti ovaṭṭikāya parāmasi. Atha kho so upāsako āyasmatā upanandena sakyaputtena nippīḷiyamāno āyasmato upanandassa sakyaputtassa cīvaraṃ cetāpetvā pacchā agamāsi. Manussā taṃ upāsakaṃ etadavocuṃ – ‘‘kissa tvaṃ, ayyo, pacchā āgato, paññāsaṃ jīnosī’’ti.
于是,那位在家居士就把事情的经过告诉了那些人。那些人纷纷指责、批评、非议说:“这些释迦子沙门欲望大、不知足!要给他们办点事都这么难。那位乌巴难达尊者,在家居士明明对他说‘尊者,请等一等’,他怎么就不肯等呢!”那些比丘听到了这些人的指责、批评、非议。那些少欲的诸比丘……也指责、批评、非议说:“具寿乌巴难达·释迦比丘,在家居士明明对他说‘尊者,请等一等’,他怎么就不肯等呢!”然后,这些比丘用各种方式责备了具寿乌巴难达·释迦比丘之后,就把这件事禀告了世尊。……世尊问:“乌巴难达,听说在家居士对你说‘尊者,请等一等’,你却不肯等,这是真的吗?”乌巴难达说:“世尊,是真的。”佛陀世尊呵责说……“愚痴的人,在家居士对你说‘尊者,请等一等’,你怎么能不肯等呢!愚痴的人,这既不能让没有信心的人产生信心……诸比丘,你们应该这样诵出这条学处——
Atha kho so upāsako tesaṃ manussānaṃ etamatthaṃ ārocesi. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘mahicchā ime samaṇā sakyaputtiyā asantuṭṭhā . Nayimesaṃ sukaraṃ veyyāvaccampi kātuṃ. Kathañhi nāma āyasmā upanando upāsakena – ‘ajjaṇho, bhante, āgamehī’ti vuccamāno nāgamessatī’’ti! Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma āyasmā upanando sakyaputto upāsakena – ‘ajjaṇho, bhante, āgamehī’ti vuccamāno nāgamessatī’’ti! Atha kho te bhikkhū āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… ‘‘saccaṃ kira tvaṃ, upananda, upāsakena – ‘ajjaṇho, bhante, āgamehī’ti vuccamāno nāgamesī’’ti ? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma tvaṃ, moghapurisa, upāsakena – ‘ajjaṇho, bhante, āgamehī’ti vuccamāno nāgamessasi! Netaṃ, moghapurisa, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
538如果有国王、大臣、婆罗门或居士,派使者为某位比丘送来买衣的钱,说‘用这笔买衣钱买衣,供养某某比丘’。如果那使者来对这位比丘说‘尊者,这是为您送来的买衣钱,请尊者收下’,比丘应当对使者这样说‘朋友,我们不收买衣钱;我们在合适的时候收的是如法的衣’。如果使者问‘尊者有没有可以替您办事的人’,需要衣的比丘可以指出一位净人——园丁或居士,说‘朋友,这位就是替诸比丘办事的人’。如果使者把买衣钱交代给那净人后,回来对比丘说‘尊者指的那位办事人我已交代好了,请尊者适时前去,他会用衣供养您’;需要衣的比丘可以到那办事人处,催问、提醒两三次说‘朋友,我需要衣’。催问、提醒两三次而办成了衣,那很好;如果办不成,可以默默地站着等,最多四次、五次、六次。默默站着等而办成了衣,那很好;如果还办不成,却继续多番催讨才办成衣,犯舍堕。如果办不成,就应当亲自去、或派人去送钱来的那家说‘你们为某位比丘送来的买衣钱,对那位比丘没有任何用处,请你们自己收回,别让财物白白损失’。这才是如法的做法。
‘‘Bhikkhuṃ paneva uddissa rājā vā rājabhoggo vā brāhmaṇo vā gahapatiko vā dūtena cīvaracetāpannaṃ pahiṇeyya – ‘iminā cīvaracetāpannena cīvaraṃ cetāpetvā itthannāmaṃ bhikkhuṃ cīvarena acchādehī’ti. So ce dūto taṃ bhikkhuṃ upasaṅkamitvā evaṃ vadeyya – ‘idaṃ kho, bhante, āyasmantaṃ uddissa cīvaracetāpannaṃ ābhataṃ, paṭiggaṇhātu āyasmā cīvaracetāpanna’nti, tena bhikkhunā so dūto evamassa vacanīyo – ‘na kho mayaṃ, āvuso, cīvaracetāpannaṃ paṭiggaṇhāma. Cīvarañca kho mayaṃ paṭiggaṇhāma, kālena kappiya’nti. So ce dūto taṃ bhikkhuṃ evaṃ vadeyya – ‘atthi panāyasmato koci veyyāvaccakaro’ti, cīvaratthikena, bhikkhave, bhikkhunā veyyāvaccakaro niddisitabbo ārāmiko vā upāsako vā – ‘eso kho, āvuso, bhikkhūnaṃ veyyāvaccakaro’ti. So ce dūto taṃ veyyāvaccakaraṃ saññāpetvā taṃ bhikkhuṃ upasaṅkamitvā evaṃ vadeyya – ‘yaṃ kho, bhante, āyasmā veyyāvaccakaraṃ niddisi saññatto so mayā, upasaṅkamatu āyasmā kālena, cīvarena taṃ acchādessatī’ti, cīvaratthikena, bhikkhave, bhikkhunā veyyāvaccakaro upasaṅkamitvā dvattikkhattuṃ codetabbo sāretabbo – ‘attho me, āvuso, cīvarenā’ti. Dvattikkhattuṃ codayamāno sārayamāno taṃ cīvaraṃ abhinipphādeyya, iccetaṃ kusalaṃ; no ce abhinipphādeyya, catukkhattuṃ pañcakkhattuṃ chakkhattuparamaṃ tuṇhībhūtena uddissa ṭhātabbaṃ. Catukkhattuṃ pañcakkhattuṃ chakkhattuparamaṃ tuṇhībhūto uddissa tiṭṭhamāno taṃ cīvaraṃ abhinipphādeyya, iccetaṃ kusalaṃ; tato ce uttari vāyamamāno taṃ cīvara abhinipphādeyya, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. No ce abhinipphādeyya, yatassa cīvaracetāpannaṃ ābhataṃ, tattha sāmaṃ vā gantabbaṃ dūto vā pāhetabbo – ‘yaṃ kho tumhe āyasmanto bhikkhuṃ uddissa cīvaracetāpannaṃ pahiṇittha, na taṃ tassa bhikkhuno kiñci atthaṃ anubhoti, yuñjantāyasmanto sakaṃ, mā vo sakaṃ vinassā’ti, ayaṃ tattha sāmīcī’’ti.
539为了比丘,执取比丘为所缘,想要覆障比丘。
Bhikkhuṃ paneva uddissāti bhikkhussatthāya, bhikkhuṃ ārammaṇaṃ karitvā, bhikkhuṃ acchādetukāmo.
是指任何治理国家的人。
Rājā nāma yo koci rajjaṃ kāreti.
所谓“王臣”,是指任何依靠国王的饭食和工资而生活的人。
Rājabhoggo nāma yo koci rañño bhattavetanāhāro.
所谓“婆罗门”,是指生来就是婆罗门种姓的人。
Brāhmaṇo nāma jātiyā brāhmaṇo.
所谓“居士”,是指除了国王、王臣、婆罗门之外,其余的人。
Gahapatiko nāma ṭhapetvā rājaṃ rājabhoggaṃ brāhmaṇaṃ avaseso gahapatiko nāma.
所谓“衣资”,是指钱银、或者黄金,或者珍珠,或者宝石。
Cīvaracetāpannaṃ nāma hiraññaṃ vā suvaṇṇaṃ vā muttā vā maṇi vā.
以这现成备妥的衣资。
Iminā cīvaracetāpannenāti paccupaṭṭhitena.
所谓“换取”,是指交换之后。
Cetāpetvāti parivattetvā.
所谓“请供养”,是指你应给与。
Acchādehīti dajjehi.
如果那位信使去拜访那位比丘后这样说:“尊者,这些是为某位具寿准备的衣资,我们已经带来了。请具寿接受这些衣资。”那位比丘应该这样对信使说:“贤友,我们不接受衣资。我们只接受合适的、在适当时候给的衣。”如果那位信使对比丘这样说:“那具寿有没有哪位执事人呢?”诸比丘,需要衣的比丘可以指定一位执事人,可以是净人,也可以是近事男:“贤友,这位就是诸比丘的执事人。”不能说:“给他吧”,或“他会存放起来”,或“他会兑换”,或“他会买”。
So ce dūto taṃ bhikkhuṃ upasaṅkamitvā evaṃ vadeyya – ‘‘idaṃ kho, bhante, āyasmantaṃ uddissa cīvaracetāpannaṃ ābhataṃ. Paṭiggaṇhātu āyasmā cīvaracetāpanna’’nti, tena bhikkhunā so dūto evamassa vacanīyo – ‘‘na kho mayaṃ, āvuso, cīvaracetāpannaṃ paṭiggaṇhāma. Cīvarañca kho mayaṃ paṭiggaṇhāma, kālena kappiya’’nti. So ce dūto taṃ bhikkhuṃ evaṃ vadeyya – ‘‘atthi panāyasmato koci veyyāvaccakaro’’ti? Cīvaratthikena, bhikkhave, bhikkhunā veyyāvaccakaro niddisitabbo ārāmiko vā upāsako vā – ‘‘eso kho, āvuso , bhikkhūnaṃ veyyāvaccakaro’’ti. Na vattabbo – ‘‘tassa dehīti vā, so vā nikkhipissati, so vā parivattessati, so vā cetāpessatī’’ti.
假如那位使者这样告知那位办事人后,去见了那位比丘,这么说:“尊者,那位具寿指定并告知的办事人,我已经告知他了。请具寿适时去见他,他会成就您的衣。”诸比丘,需要衣的比丘应当去那位办事人那里,提醒他两三次、劝告他两三次,说:“贤友,我需要衣。”不应当说:“给我衣”、“拿衣来”、“帮我交换衣”、“帮我购买衣”。可以第二次这么说,也可以第三次这么说。如果这样能成就,这很好;如果不能成就,比丘就应当去那里,默然地站着,针对这件事明示。不应坐在座位上,不应接受食物,不应说法。如果被问到“你是因为什么原因来的?”应当回答:“贤友,你知道的。”如果坐下,或接受食物,或说法,就破坏了这种站立明示。第二次也应当站着,第三次也应当站着。最多提醒四次,就应站着四次;提醒五次,就应站着两次;提醒六次,就不应再站着了。如果在此之后,他更努力还成就了那件衣,在努力时有恶作罪,得到衣时就成了应舍堕的。应当舍给僧团,或给团体,或给个人。比丘们,应该这样舍:……“尊者,这件衣是我通过超过三次提醒、超过六次站立明示而成就的,是应舍堕的。我将这件衣舍给僧团。”……“应给与。”……“应给与。”……“我给与具寿。”
So ce dūto taṃ veyyāvaccakaraṃ saññāpetvā taṃ bhikkhuṃ upasaṅkamitvā evaṃ vadeyya – ‘‘yaṃ kho, bhante, āyasmā veyyāvaccakaraṃ niddisi saññatto so mayā. Upasaṅkamatu āyasmā kālena, cīvarena taṃ acchādessatī’’ti, cīvaratthikena, bhikkhave, bhikkhunā veyyāvaccakaro upasaṅkamitvā dvattikkhattuṃ codetabbo sāretabbo – ‘‘attho me, āvuso, cīvarenā’’ti. Na vattabbo – ‘‘dehi me cīvaraṃ, āhara me cīvaraṃ, parivattehi me cīvaraṃ, cetāpehi me cīvara’’nti. Dutiyampi vattabbo. Tatiyampi vattabbo. Sace abhinipphādeti, iccetaṃ kusalaṃ; no ce abhinipphādeti, tattha gantvā tuṇhībhūtena uddissa ṭhātabbaṃ. Na āsane nisīditabbaṃ. Na āmisaṃ paṭiggahetabbaṃ. Na dhammo bhāsitabbo. ‘‘Kiṃ kāraṇā āgatosī’’ti pucchiyamāno ‘‘jānāhi, āvuso’’ti vattabbo. Sace āsane vā nisīdati , āmisaṃ vā paṭiggaṇhāti, dhammaṃ vā bhāsati, ṭhānaṃ bhañjati. Dutiyampi ṭhātabbaṃ. Tatiyampi ṭhātabbaṃ. Catukkhattuṃ codetvā catukkhattuṃ ṭhātabbaṃ. Pañcakkhatuṃ codetvā dvikkhattuṃ ṭhātabbaṃ. Chakkhattuṃ codetvā na ṭhātabbaṃ. Tato ce uttari vāyamamāno taṃ cīvaraṃ abhinipphādeti, payoge dukkaṭaṃ. Paṭilābhena nissaggiyaṃ hoti. Nissajjitabbaṃ saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana, bhikkhave, nissajjitabbaṃ…pe… idaṃ me , bhante, cīvaraṃ atirekatikkhattuṃ codanāya atirekachakkhattuṃ ṭhānena abhinipphāditaṃ nissaggiyaṃ. Imāhaṃ saṅghassa nissajjāmīti…pe… dadeyyāti…pe… dadeyyunti…pe… āyasmato dammīti.
如果这样还不能成就,那么,那些曾把作衣的资具送来给他的人,那位比丘应亲自前往他们那里,或者派一位使者去,说:“诸位贤者,你们为了比丘而送来的作衣资具,并没有给那位比丘带来任何好处。请贤者们取回你们自己的财物,不要让你们自己的财物损失。”
No ce abhinipphādeyya, yatassa cīvaracetāpannaṃ ābhataṃ tattha sāmaṃ vā gantabbaṃ dūto vā pāhetabbo – ‘‘yaṃ kho tumhe āyasmanto bhikkhuṃ uddissa cīvaracetāpannaṃ pahiṇittha na taṃ tassa bhikkhuno kiñci atthaṃ anubhoti. Yuñjantāyasmanto sakaṃ, mā vo sakaṃ vinassā’’ti.
这是那里的随顺法性。
Ayaṃ tattha sāmīcīti ayaṃ tattha anudhammatā.
540对于通过超过三次提醒、超过六次站立明示而成就衣,如果是有超过想,犯舍堕波逸提;如果是怀疑,犯舍堕波逸提;如果是少于想,犯舍堕波逸提。
Atirekatikkhattuṃ codanāya atirekachakkhattuṃ ṭhānena atirekasaññī abhinipphādeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Atirekatikkhattuṃ codanāya atirekachakkhattuṃ ṭhānena vematiko abhinipphādeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Atirekatikkhattuṃ codanāya atirekachakkhattuṃ ṭhānena ūnakasaññī abhinipphādeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
以不足三次提醒、不足六次站立明示而成就衣:若作超过想,犯恶作;若疑惑,犯恶作;若作少于想,无犯。
Ūnakatikkhattuṃ codanāya ūnakachakkhattuṃ ṭhānena atirekasaññī, āpatti dukkaṭassa. Ūnakatikkhattuṃ codanāya ūnakachakkhattuṃ ṭhānena vematiko, āpatti dukkaṭassa. Ūnakatikkhattuṃ codanāya ūnakachakkhattuṃ ṭhānena ūnakasaññī anāpatti.
541无犯的情况有:经过三次提醒、六次站立明示;不足三次提醒、不足六次站立明示;没有被提醒而给予;物主们主动提醒后给予;精神失常者;最初的犯行者。
Anāpatti – tikkhattuṃ codanāya, chakkhattuṃ ṭhānena, ūnakatikkhattuṃ codanāya, ūnakachakkhattuṃ ṭhānena, acodiyamāno deti, sāmikā codetvā denti, ummattakassa, ādikammikassāti.
已出咖提那三事,洗濯以及受持;
非亲族三事,以及两使者事。
Ubbhataṃ kathinaṃ tīṇi, dhovanañca paṭiggaho; Aññātakāni tīṇeva, ubhinnaṃ dūtakena cāti.
1. 蚕丝学处
1. Kosiyasikkhāpadaṃ
542那时,佛陀世尊住在阿腊维的阿伽拉瓦塔庙里。当时,六群比丘去找那些做蚕丝的人,对他们这么说:“朋友们,你们多养些蚕虫吧,也给我们一些,我们也想要做掺有蚕丝的坐毯。”那些人就抱怨、批评、指责说:“这些沙门释迦子怎么好意思来找我们,说出这样的话——‘朋友们,你们多养些蚕虫吧,也给我们一些,我们也想要做掺有蚕丝的坐毯!’我们真是没利益,我们真是倒霉,为了生计、为了老婆孩子,我们要让这么多小生命遭到杀害。”诸比丘听到了那些人在抱怨、批评、指责。那些少欲比丘……也抱怨、批评、指责说:“六群比丘怎么好意思去找做蚕丝的人,说出这样的话——‘朋友们,你们多养些蚕虫吧,也给我们一些,我们也想要做掺有蚕丝的坐毯!’”于是,这些比丘用了各种方式呵责六群比丘之后,就把这件事禀告了世尊。……“诸比丘,听说你们真的去找做蚕丝的人,这样说了:‘朋友们,你们多养些蚕虫吧,也给我们一些,我们也想要做掺有蚕丝的坐毯’吗?”“是真的,世尊。”佛陀世尊呵责说……“愚痴人,你们怎么好意思去找做蚕丝的人,这样说话——朋友们,你们多养些蚕虫吧,也给我们一些,我们也想要做掺有蚕丝的坐毯。愚痴人,这不能使没有信心的人生起信心……那么,诸比丘,你们应该这样诵出这条学处——
Tena samayena buddho bhagavā āḷaviyaṃ viharati aggāḷave cetiye. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū kosiyakārake upasaṅkamitvā evaṃ vadanti – ‘‘bahū, āvuso, kosakārake pacatha, amhākampi dassatha, mayampi icchāma kosiyamissakaṃ santhataṃ kātu’’nti. Te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā amhe upasaṅkamitvā evaṃ vakkhanti – ‘bahū, āvuso, kosakārake pacatha, amhākampi dassatha, mayampi icchāma kosiyamissakaṃ santhataṃ kātu’nti! Amhākampi alābhā, amhākampi dulladdhaṃ, ye mayaṃ ājīvassa hetu puttadārassa kāraṇā bahū khuddake pāṇe saṅghātaṃ āpādemā’’ti. Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma chabbaggiyā bhikkhū kosiyakārake upasaṅkamitvā evaṃ vakkhanti – ‘bahū, āvuso, kosakārake pacatha, amhākampi dassatha, mayampi icchāma kosiyamissakaṃ santhataṃ kātu’’’nti! Atha kho te bhikkhū chabbaggiye bhikkhū anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… ‘‘saccaṃ kira tumhe, bhikkhave, kosiyakārake upasaṅkamitvā evaṃ vadetha – ‘bahū, āvuso, kosakārake pacatha, amhākampi dassatha, mayampi icchāma kosiyamissakaṃ santhataṃ kātu’’’nti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma tumhe, moghapurisā, kosiyakārake upasaṅkamitvā evaṃ vakkhatha – bahū, āvuso, kosakārake pacatha, amhākampi dassatha, mayampi icchāma kosiyamissakaṃ santhataṃ kātunti. Netaṃ , moghapurisā, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
543任何比丘,做掺有蚕丝的卧具,犯舍堕。
‘‘Yo pana bhikkhu kosiyamissakaṃ santhataṃ kārāpeyya, nissaggiyaṃ pācittiya’’nti.
544“凡……者”,是指凡是这样的、如此这般的……(中略)……“比丘”,是指……(中略)……此处所指的,正是这个意义上的比丘。
Yo panāti yo yādiso…pe… bhikkhūti…pe… ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto bhikkhūti.
坐毯,是指做好了但不经纺织的那种。
Santhataṃ nāma santharitvā kataṃ hoti avāyimaṃ.
所谓蚕丝掺杂,是指哪怕用一根蚕丝混在里面做,或者叫人做,在做的时候是恶作罪。当得到那东西时,就是舍堕罪。应该舍给僧团,或者一个团体,或者一个人。那么,诸比丘,应该这样舍:……“尊者,这个我叫人做的掺有蚕丝的坐毯,是舍堕罪。我现在把它舍给僧团。”……应该给……应该给……“我给这位具寿。”
Kārāpeyyāti ekenapi kosiyaṃsunā missitvā karoti vā kārāpeti vā, payoge dukkaṭaṃ. Paṭilābhena nissaggiyaṃ hoti. Nissajjitabbaṃ saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana, bhikkhave, nissajjitabba…pe… idaṃ me, bhante, kosiyamissakaṃ santhataṃ kārāpitaṃ nissaggiyaṃ. Imāhaṃ saṅghassa nissajjāmīti…pe… dadeyyāti…pe… dadeyyunti…pe… āyasmato dammīti.
545自己没做完的,自己把它完成,舍堕波逸提。自己没做完的,叫别人把它完成,舍堕波逸提。别人没做完的,自己把它完成,舍堕波逸提。别人没做完的,叫别人把它完成,舍堕波逸提。
Attanā vippakataṃ attanā pariyosāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Attanā vippakataṃ parehi pariyosāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Parehi vippakataṃ attanā pariyosāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Parehi vippakataṃ parehi pariyosāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
为了别人而做,或者指使别人做,犯恶作。获得别人做好的之后拿来使用,犯恶作。
Aññassatthāya karoti vā kārāpeti vā, āpatti dukkaṭassa . Aññena kataṃ paṭilabhitvā paribhuñjati, āpatti dukkaṭassa.
546无犯:做顶篷、铺地布、布围墙、褥垫或枕头;精神失常者;最初犯行者。
Anāpatti vitānaṃ vā bhūmattharaṇaṃ vā sāṇipākāraṃ vā bhisiṃ vā bibbohanaṃ vā karoti, ummattakassa, ādikammikassāti.
2. 纯黑羊毛学处
2. Suddhakāḷakasikkhāpadaṃ
547那时,佛陀世尊住在毗舍离大林的重阁讲堂。当时,六群比丘叫人做纯黑羊毛的敷具。人们在寺院间游行时看到后,非难、批评、指责说:“沙门释迦子怎么能叫人做纯黑羊毛的敷具呢?就像在家享乐的人一样!”诸比丘听到了那些人的非难、批评、指责。那些少欲比丘……非难、批评、指责说:“六群比丘怎么能叫人做纯黑羊毛的敷具呢!”接着,那些比丘用种种方式呵责了六群比丘,把这件事告诉了世尊……“诸比丘,你们真的叫人做了纯黑羊毛的敷具吗?”“是的,世尊。”佛陀世尊呵责……“愚痴的人们,你们怎么能叫人做纯黑羊毛的敷具呢!愚痴的人们,这不能让未生信者生信……诸比丘,你们应当这样诵这条学处——
Tena samayena buddho bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū suddhakāḷakānaṃ eḷakalomānaṃ santhataṃ kārāpenti. Manussā vihāracārikaṃ āhiṇḍantā passitvā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā suddhakāḷakānaṃ eḷakalomānaṃ santhataṃ kārāpessanti, seyyathāpi gihī kāmabhogino’’ti! Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma chabbaggiyā bhikkhū suddhakāḷakānaṃ eḷakalomānaṃ santhataṃ kārāpessantī’’ti! Atha kho te bhikkhū chabbaggiye bhikkhū anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… ‘‘saccaṃ kira tumhe, bhikkhave, suddhakāḷakānaṃ eḷakalomānaṃ santhataṃ kārāpethā’’ti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma tumhe, moghapurisā, suddhakāḷakānaṃ eḷakalomānaṃ santhataṃ kārāpessatha! Netaṃ, moghapurisā, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
548任何比丘,用纯黑羊毛做卧具,犯舍堕。
‘‘Yo pana bhikkhu suddhakāḷakānaṃ eḷakalomānaṃ santhataṃ kārāpeyya, nissaggiyaṃ pācittiya’’nti.
549“凡……者”,是指凡是这样的、如此这般的……(中略)……“比丘”,是指……(中略)……此处所指的,正是这个意义上的比丘。
Yo panāti yo yādiso…pe… bhikkhūti…pe… ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto bhikkhūti.
所谓“黑色(羊毛)”,有两种:天然的黑色,或染成的黑色。
Kāḷakaṃ nāma dve kāḷakāni – jātiyā kāḷakaṃ vā rajanakāḷakaṃ vā.
所谓已铺设而作,是未织成的。
Santhataṃ nāma santharitvā kataṃ hoti avāyimaṃ.
亲手做或叫人做,在制作的过程中犯恶作。得到时,便成舍堕罪。应当舍给僧团、或给众、或给人。而且,诸比丘,应该这样舍出:……“尊者,这个用纯黑羊毛做成、已叫人做好的垫子,是我该舍出的。我把这个舍给僧团”……“应给”……“应给”……“我给具寿”。
Kārāpeyyāti karoti vā kārāpeti vā, payoge dukkaṭaṃ. Paṭilābhena nissaggiyaṃ hoti. Nissajjitabbaṃ saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana, bhikkhave, nissajjitabbaṃ …pe… idaṃ me, bhante, suddhakāḷakānaṃ eḷakalomānaṃ santhataṃ kārāpitaṃ nissaggiyaṃ. Imāhaṃ saṅghassa nissajjāmīti…pe… dadeyyāti…pe… dadeyyunti…pe… āyasmato dammīti.
550自己没做完的,自己把它完成,舍堕波逸提。自己没做完的,叫别人把它完成,舍堕波逸提。别人没做完的,自己把它完成,舍堕波逸提。别人没做完的,叫别人把它完成,舍堕波逸提。
Attanā vippakataṃ attanā pariyosāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Attanā vippakataṃ parehi pariyosāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Parehi vippakataṃ attanā pariyosāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Parehi vippakataṃ parehi pariyosāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
为了别人而做,或者指使别人做,犯恶作。获得别人做好的之后拿来使用,犯恶作。
Aññassatthāya karoti vā kārāpeti vā, āpatti dukkaṭassa. Aññena kataṃ paṭilabhitvā paribhuñjati, āpatti dukkaṭassa.
551无犯的情况是:做顶篷、地铺、帷幕、床垫或枕头时;疯癫者;最初犯者。
Anāpatti vitānaṃ vā bhūmattharaṇaṃ vā sāṇipākāraṃ vā bhisiṃ vā bibbohanaṃ vā karoti, ummattakassa, ādikammikassāti.
3. 三分之二羊毛学处
3. Dvebhāgasikkhāpadaṃ
552那时,佛陀世尊住在舍卫城祇树给孤独园。当时,六群比丘心想:“世尊禁止叫人做纯黑羊毛的垫子”,他们只取一点点白色在边上,照样叫人做纯黑羊毛的垫子。那些少欲比丘……非难、责备、呵斥说:“六群比丘怎么可以只取一点点白色在边上,照样叫人做纯黑羊毛的垫子呢!”于是,那些比丘用种种方式呵责六群比丘之后,把这件事禀告世尊……“诸比丘,你们真的只取一点点白色在边上,照样叫人做纯黑羊毛的垫子吗?”“是真的,世尊。”佛陀世尊呵责……“愚痴的人们,你们怎么可以只取一点点白色在边上,照样叫人做纯黑羊毛的垫子呢!愚痴的人们,这不能让没信心的人生起信心……诸比丘,你们应该这样诵这个学处——
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū – ‘‘bhagavatā paṭikkhittaṃ suddhakāḷakānaṃ eḷakalomānaṃ santhataṃ kārāpetu’’nti, te thokaṃyeva odātaṃ ante ādiyitvā tatheva suddhakāḷakānaṃ eḷakalomānaṃ santhataṃ kārāpenti. Ye te bhikkhū appicchā… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma chabbaggiyā bhikkhū thokaṃyeva odātaṃ ante ādiyitvā tatheva suddhakāḷakānaṃ eḷakalomānaṃ santhataṃ kārāpessantī’’ti! Atha kho te bhikkhū chabbaggiye bhikkhū anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… ‘‘saccaṃ kira tumhe, bhikkhave, thokaṃyeva odātaṃ ante ādiyitvā tatheva suddhakāḷakānaṃ eḷakalomānaṃ santhataṃ kārāpethā’’ti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma tumhe, moghapurisā, thokaṃyeva odātaṃ ante ādiyitvā tatheva suddhakāḷakānaṃ eḷakalomānaṃ santhataṃ kārāpessatha! Netaṃ, moghapurisā, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
553比丘做新卧具,应当取两分纯黑羊毛、第三分白羊毛、第四分杂色羊毛。如果比丘不按两分黑、第三分白、第四分杂色来取,就做新卧具,犯舍堕。
Navaṃ pana bhikkhunā santhataṃ kārayamānena dve bhāgā suddhakāḷakānaṃ eḷakalomānaṃ ādātabbā tatiyaṃ odātānaṃ catutthaṃ gocariyānaṃ . Anādā ce bhikkhu dve bhāge suddhakāḷakānaṃ eḷakalomānaṃ tatiyaṃ odātānaṃ catutthaṃ gocariyānaṃ navaṃ santhataṃ kārāpeyya, nissaggiyaṃ pācittiya’’nti.
554“名为‘新’,是就造作而说的。”
Navaṃ nāma karaṇaṃ upādāya vuccati.
叫做“敷具”,是把它铺开来做成的,不是编织而成的。
Santhataṃ nāma santharitvā kataṃ hoti avāyimaṃ.
所谓“建造时”,是指自己做或令他人做。
Kārayamānenāti karonto vā kārāpento vā.
……称好重量后,要取两份。
Dve bhāgā suddhakāḷakānaṃ eḷakalomānaṃ ādātabbāti dhārayitvā dve tulā ādātabbā.
……一份白色的羊毛。
Tatiyaṃ odātānanti tulaṃ odātānaṃ.
……第四种牛毛一份。
Catutthaṃ gocariyānanti tulaṃ gocariyānaṃ.
不取两份纯黑羊毛、一份白羊毛、一份褐羊毛,就做新敷具——自己做也好,叫别人做也好,在做的时候犯恶作,拿到手就犯舍堕。必须舍给僧团,或舍给一个小组,或舍给一位比丘。诸比丘,应该这样舍:……“尊者,我这个敷具,是没有取两份纯黑羊毛、一份白羊毛、一份褐羊毛就叫人做的,是舍堕物。我把它舍给僧团。”……(僧团)应该给还……“给还给这位尊者。”
Anādā ce bhikkhu dve bhāge suddhakāḷakānaṃ eḷakalomānaṃ tatiyaṃ odātānaṃ catutthaṃ gocariyānanti. Anādiyitvā dve tule suddhakāḷakānaṃ eḷakalomānaṃ tulaṃ odātānaṃ tulaṃ gocariyānaṃ navaṃ santhataṃ karoti vā kārāpeti vā payoge dukkaṭaṃ, paṭilābhena nissaggiyaṃ hoti. Nissajjitabbaṃ saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana, bhikkhave, nissajjitabbaṃ…pe… idaṃ me, bhante, santhataṃ anādiyitvā dve tule suddhakāḷakānaṃ eḷakalomānaṃ tulaṃ odātānaṃ tulaṃ gocariyānaṃ kārāpitaṃ nissaggiyaṃ. Imāhaṃ saṅghassa nissajjāmīti…pe… dadeyyāti…pe… dadeyyunti…pe… āyasmato dammīti.
555自己没做完的,自己把它完成,舍堕波逸提。自己没做完的,叫别人把它完成,舍堕波逸提。别人没做完的,自己把它完成,舍堕波逸提。别人没做完的,叫别人把它完成,舍堕波逸提。
Attanā vippakataṃ attanā pariyosāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Attanā vippakataṃ parehi pariyosāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Parehi vippakataṃ attanā pariyosāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ . Parehi vippakataṃ parehi pariyosāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
为了别人而做,或者指使别人做,犯恶作。获得别人做好的之后拿来使用,犯恶作。
Aññassatthāya karoti vā kārāpeti vā, āpatti dukkaṭassa. Aññena kataṃ paṭilabhitvā paribhuñjati, āpatti dukkaṭassa.
556无犯条款:用一量白色羊毛、一量普通羊毛掺杂制作;用大量白色羊毛、大量普通羊毛掺杂制作;用纯白色羊毛、纯普通羊毛制作;做帷幕、地毯、屏风、床垫、枕头;精神失常者、最初犯者。
Anāpatti tulaṃ odātānaṃ tulaṃ gocariyānaṃ ādiyitvā karoti, bahutaraṃ odātānaṃ bahutaraṃ gocariyānaṃ ādiyitvā karoti, suddhaṃ odātānaṃ suddhaṃ gocariyānaṃ ādiyitvā karoti, vitānaṃ vā bhūmattharaṇaṃ vā sāṇipākāraṃ vā bhisiṃ vā bibbohanaṃ vā karoti, ummattakassa, ādikammikassāti.
4. 六年学处
4. Chabbassasikkhāpadaṃ
557那时,佛陀世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。当时,诸比丘每年都让人做敷具。他们经常乞求、经常讨要,说道:“请给些羊毛吧,我们需要羊毛。”人们责备、批评、非议说:“这些释迦子沙门,怎么能每年都让人做敷具,还经常乞求、经常讨要地说‘请给些羊毛吧,我们需要羊毛’呢!我们做的敷具,一次就能用上五六年,期间小孩们会尿湿它、沾污它,老鼠也会啃咬它。而这些释迦子沙门,却每年都让人做敷具,经常乞求、经常讨要地说‘请给些羊毛吧,我们需要羊毛’!”
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena bhikkhū anuvassaṃ santhataṃ kārāpenti. Te yācanabahulā viññattibahulā viharanti – ‘‘eḷakalomāni detha. Eḷakalomehi attho’’ti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā anuvassaṃ santhataṃ kārāpessanti, yācanabahulā viññattibahulā viharissanti – ‘eḷakalomāni detha, eḷakalomehi attho’’’ti! Amhākaṃ pana sakiṃ katāni santhatāni pañcapi chapi vassāni honti, yesaṃ no dārakā uhadantipi ummihantipi undūrehipi khajjanti. Ime pana samaṇā sakyaputtiyā anuvassaṃ santhataṃ kārāpenti, yācanabahulā viññattibahulā viharanti – ‘‘eḷakalomāni detha, eḷakalomehi attho’’ti!
那些比丘们听到了人们的责备、批评和非议。那些少欲……的诸比丘,也责备、批评、非议说:“诸比丘怎么能每年都让人做敷具,还经常乞求、经常讨要地说‘请给些羊毛吧,我们需要羊毛’呢!”于是,那些比丘以种种方式呵责了那些比丘后,将此事报告给世尊……世尊问道:“诸比丘,听说你们确实每年都让人做敷具,经常乞求、经常讨要地说‘请给些羊毛吧,我们需要羊毛’,这是真的吗?”他们回答说:“是真的,世尊。”佛陀世尊呵责说……“诸比丘,这些愚痴人怎么能每年都让人做敷具,经常乞求、经常讨要地说‘请给些羊毛吧,我们需要羊毛’呢!诸比丘,这不能让未生信者生信……诸比丘,你们应当这样诵出此学处——
Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma bhikkhū anuvassaṃ santhataṃ kārāpessanti, yācanabahulā viññattibahulā viharissanti – ‘eḷakalomāni detha, eḷakalomehi attho’’’ti! Atha kho te bhikkhū te anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… saccaṃ kira, bhikkhave, bhikkhū anuvassaṃ santhataṃ kārāpenti, yācanabahulā viññattibahulā viharanti – ‘eḷakalomāni detha, eḷakalomehi attho’ti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma te, bhikkhave, moghapurisā anuvassaṃ santhataṃ kārāpessanti, yācanabahulā viññattibahulā viharissanti – ‘eḷakalomāni detha, eḷakalomehi attho’ti! Netaṃ, bhikkhave, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
558任何比丘,做了新卧具后,应当用满六年。如果不到六年,无论是否舍弃原来的卧具,又另做新卧具,犯舍堕。
‘‘Navaṃ pana bhikkhunā santhataṃ kārāpetvā chabbassāni dhāretabbaṃ. Orena ce channaṃ vassānaṃ taṃ santhataṃ vissajjetvā vā avissajjetvā vā aññaṃ navaṃ santhataṃ kārāpeyya, nissaggiyaṃ pācittiya’’nti.
就这样,世尊为诸比丘制定了这条学处。
Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.
559那时,有位比丘在果萨比生病了。他的亲属派了信使到那位比丘那里去,说:“尊者,请您来吧,我们来照顾您。”诸比丘也这样对他说:“贤友,去吧,亲属们会照顾你的。”他却这样回答:“贤友们,世尊制定了学处:‘任何比丘做了新敷具后,应使用满六年。’而我是个病人,我没办法带着敷具离开。我没有敷具又不舒服。我不去了。”诸比丘把这事报告给世尊。于是,世尊借着这个因缘、借着这件事情,作了佛法开示后,对诸比丘说:“诸比丘,我允许给生病的比丘敷具豁免许可。而诸比丘,应当这样给:那位生病的比丘,应到僧团那里,偏袒上衣,顶礼上座诸比丘的足,蹲踞坐下,合掌,应当这样说:‘尊者,我生病了,没办法带着敷具离开。尊者,我向僧团乞求敷具豁免许可。’应当乞求第二次。应当乞求第三次。然后,应由一位能干、胜任的比丘向僧团提出动议:
Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu kosambiyaṃ gilāno hoti. Ñātakā tassa bhikkhuno santike dūtaṃ pāhesuṃ – ‘‘āgacchatu, bhadanto mayaṃ upaṭṭhahissāmā’’ti. Bhikkhūpi evamāhaṃsu – ‘‘gacchāvuso, ñātakā taṃ upaṭṭhahissantī’’ti. So evamāha – ‘‘bhagavatā, āvuso, sikkhāpadaṃ paññattaṃ – ‘navaṃ pana bhikkhunā santhataṃ kārāpetvā chabbassāni dhāretabba’nti. Ahañcamhi gilāno, na sakkomi santhataṃ ādāya pakkamituṃ. Mayhañca vinā santhatā na phāsu hoti. Nāhaṃ gamissāmī’’ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi – ‘‘anujānāmi, bhikkhave, gilānassa bhikkhuno santhatasammutiṃ dātuṃ. Evañca pana , bhikkhave, dātabbā. Tena gilānena bhikkhunā saṅghaṃ upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā vuḍḍhānaṃ bhikkhūnaṃ pāde vanditvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo – ‘ahaṃ, bhante, gilāno. Na sakkomi santhataṃ ādāya pakkamituṃ. Sohaṃ, bhante, saṅghaṃ santhatasammutiṃ yācāmī’ti. Dutiyampi yācitabbā. Tatiyampi yācitabbā. Byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo –
560‘尊者,请僧团听我说。这位名为某某的比丘生病了,他没办法带着敷具离开。他向僧团乞求敷具豁免许可。如果僧团认为时机适宜,僧团就给予这位名为某某的比丘敷具豁免许可。这是动议。’
‘‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Ayaṃ itthannāmo bhikkhu gilāno. Na sakkoti santhataṃ ādāya pakkamituṃ. So saṅghaṃ santhatasammutiṃ yācati. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho itthannāmassa bhikkhuno santhatasammutiṃ dadeyya. Esā ñatti.
“尊者,请僧团听我说:这位名为某甲的比丘身患重病,无法带着敷具出行。他向僧团请求敷具的许可。僧团现在给予某甲比丘敷具的许可。哪位尊者同意僧团给予某甲比丘敷具的许可,请保持沉默;哪位尊者不同意,请说出来。”
‘‘Suṇātu me, bhante, saṅgho . Ayaṃ itthannāmo bhikkhu gilāno. Na sakkoti santhataṃ ādāya pakkamituṃ. So saṅghaṃ santhatasammutiṃ yācati. Saṅgho itthannāmassa bhikkhuno santhatasammutiṃ deti. Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno santhatasammutiyā dānaṃ, so tuṇhassa; yassa nakkhamati, so bhāseyya.
“僧团已经给予某甲比丘敷具的许可。此事僧团认可,因此默然。我就这样持守。”
‘‘Dinnā saṅghena itthannāmassa bhikkhuno santhatasammuti. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī, evametaṃ dhārayāmī’’ti.
“诸比丘,你们应当这样诵这条学处:”
Evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
561比丘做了新卧具后,应当用满六年。如果不到六年,无论是否舍弃原来的卧具,又另做新卧具,除非得到僧团许可,犯舍堕。
Navaṃ pana bhikkhunā santhataṃ kārāpetvā chabbassāni dhāretabbaṃ. Orena ce channaṃ vassānaṃ taṃ santhataṃ vissajjetvā vā avissajjetvā vā aññaṃ navaṃ santhataṃ kārāpeyya, aññatra bhikkhusammutiyā , nissaggiyaṃ pācittiya’’nti.
562“名为‘新’,是就造作而说的。”
Navaṃ nāma karaṇaṃ upādāya vuccati.
“名为‘敷具’,是指铺开而作成的,是非纺织而成的。”
Santhataṃ nāma santharitvā kataṃ hoti avāyimaṃ.
“或是自己作,或是指使他人作。”
Kārāpetvāti karitvā vā kārāpetvā vā.
“应持守最多六年。”
Chabbassāni dhāretabbanti chabbassaparamatā dhāretabbaṃ.
不足六年。
Orena ce channaṃ vassānanti ūnakachabbassāni.
给了其他人。
Taṃ santhataṃ vissajjetvāti aññesaṃ datvā.
所谓“不舍弃”,是指没给任何人。
Avissajjetvāti na kassaci datvā.
除了比丘僧团的许可,他新做一条新的卧垫布,或叫人新做,在准备过程中犯恶作;得到时,成为舍堕。应舍给僧团、或小组、或个人。诸比丘,应这样舍:“尊者,我这条做过不足六年的卧垫布,没有僧团许可就让人做了,是舍堕。我现在把它舍给僧团。”……应交还……说“交还”……“我给具寿”。
Aññatra bhikkhusammutiyāti ṭhapetvā bhikkhusammutiṃ aññaṃ navaṃ santhataṃ karoti vā kārāpeti vā, payoge dukkaṭaṃ. Paṭilābhena nissaggiyaṃ hoti. Nissajjitabbaṃ saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana, bhikkhave, nissajjitabbaṃ…pe… idaṃ me, bhante, santhataṃ ūnakachabbassāni kārāpitaṃ, aññatra bhikkhusammutiyā, nissaggiyaṃ. Imāhaṃ saṅghassa nissajjāmīti…pe… dadeyyāti…pe… dadeyyunti…pe… āyasmato dammīti.
563自己没做完的,自己把它完成,舍堕波逸提。自己没做完的,叫别人把它完成,舍堕波逸提。别人没做完的,自己把它完成,舍堕波逸提。别人没做完的,叫别人把它完成,舍堕波逸提。
Attanā vippakataṃ attanā pariyosāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Attanā vippakataṃ parehi pariyosāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ . Parehi vippakataṃ attanā pariyosāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Parehi vippakataṃ parehi pariyosāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
564没有犯戒的情况:做够六年的、做超过六年的、为别人做或叫人做、拿到别人做好后受用的、做顶篷、地垫、布幕、褥垫或枕头、有僧团许可的、精神失常者、最初犯戒者。
Anāpatti chabbassāni karoti, atirekachabbassāni karoti, aññassatthāya karoti vā kārāpeti vā, aññena kataṃ paṭilabhitvā paribhuñjati , vitānaṃ vā bhūmattharaṇaṃ vā sāṇipākāraṃ vā bhisiṃ vā bibbohanaṃ vā karoti, bhikkhusammutiyā, ummattakassa, ādikammikassāti.
5. 坐垫布学处
5. Nisīdanasanthatasikkhāpadaṃ
565那时,佛陀世尊住在舍卫城祇树给孤独园。当时,世尊对诸比丘说:“诸比丘,我想在雨安居独自静修三个月。除了一个送饭的人外,谁也不许来我这里。”“是的,世尊,”诸比丘这样回答后,确实没有一个人去靠近世尊,除了那个送饭的。那时,舍卫城的僧团定下了一条共约:“贤友们,世尊想在雨安居独自静修三个月。除了一个送饭的,谁都不许靠近世尊。谁靠近世尊,就应该让他忏波逸提。”那时,具寿优波先那·优波先那,带着他的随众,前往世尊那里。到了以后,向世尊行礼,坐在一旁。其实,佛陀世尊们对客比丘问候一下,这是惯例。于是世尊对具寿优波先那·优波先那说:“优波先那,你还好吗?顶得住吗?一路来得累不累啊?”“世尊,还行,顶得住。我们没怎么费力就走完了这条路,世尊。”
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘icchāmahaṃ, bhikkhave, temāsaṃ paṭisallīyituṃ. Namhi kenaci upasaṅkamitabbo, aññatra ekena piṇḍapātanīhārakenā’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante,’’ti kho te bhikkhū bhagavato paṭissuṇitvā nāssudha koci bhagavantaṃ upasaṅkamati, aññatra ekena piṇḍapātanīhārakena. Tena kho pana samayena sāvatthiyā saṅghena katikā katā hoti – ‘‘icchatāvuso, bhagavā temāsaṃ paṭisallīyituṃ. Na bhagavā kenaci upasaṅkamitabbo , aññatra ekena piṇḍapātanīhārakena. Yo bhagavantaṃ upasaṅkamati so pācittiyaṃ desāpetabbo’’ti. Atha kho āyasmā upaseno vaṅgantaputto, sapariso yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Āciṇṇaṃ kho panetaṃ buddhānaṃ bhagavantānaṃ āgantukehi bhikkhūhi saddhiṃ paṭisammodituṃ. Atha kho bhagavā āyasmantaṃ upasenaṃ vaṅgantaputtaṃ etadavoca – ‘‘kacci vo, upasena, khamanīyaṃ kacci yāpanīyaṃ, kaccittha appakilamathena addhānaṃ āgatā’’ti? ‘‘Khamanīyaṃ , bhagavā, yāpanīyaṃ, bhagavā. Appakilamathena ca mayaṃ, bhante, addhānaṃ āgatā’’ti.
那时,具寿优波先那·优波先那的共住弟子比丘,正坐在离世尊不远的地方。于是,世尊对那位比丘说:“比丘,你觉得粪扫衣可意吗?”“尊者,我并不觉得粪扫衣可意。”“那你为什么是个穿粪扫衣的呢?”“尊者,我的亲教师是穿粪扫衣的,所以我也就成了穿粪扫衣的。”于是,世尊对具寿优波先那·优波先那说:“优波先那,你这徒众真是令人悦意。你是怎样教导徒众的呢?”“尊者,如果有人向我请求具足戒,我就对他说:‘贤友,我是住在林野的、常乞食的、穿粪扫衣的。如果你也能成为住在林野的、常乞食的、穿粪扫衣的,那我就为你授具足戒。’如果他答应,我就为他授;如果他不答应,我就不授。如果有人向我请求依止,我也是这样对他说。尊者,我就是这样教导徒众的。”
Tena kho pana samayena āyasmato upasenassa vaṅgantaputtassa saddhivihāriko bhikkhu bhagavato avidūre nisinno hoti. Atha kho bhagavā taṃ bhikkhuṃ etadavoca – ‘‘manāpāni te, bhikkhu, paṃsukūlānī’’ti? ‘‘Na kho me, bhante, manāpāni paṃsukūlānī’’ti. ‘‘Kissa pana tvaṃ, bhikkhu, paṃsukūliko’’ti? ‘‘Upajjhāyo me, bhante, paṃsukūliko. Evaṃ ahampi paṃsukūliko’’ti. Atha kho bhagavā āyasmantaṃ upasenaṃ vaṅgantaputtaṃ etadavoca – ‘‘pāsādikā kho tyāyaṃ, upasena, parisā. Kathaṃ tvaṃ, upasena, parisaṃ vinesī’’ti? ‘‘Yo maṃ, bhante, upasampadaṃ yācati tamahaṃ evaṃ vadāmi – ‘ahaṃ kho, āvuso, āraññiko piṇḍapātiko paṃsukūliko. Sace tvampi āraññiko bhavissasi piṇḍapātiko paṃsukūliko, evāhaṃ taṃ upasampādessāmī’ti. Sace me paṭissuṇāti upasampādemi, no ce me paṭissuṇāti na upasampādemi. Yo maṃ nissayaṃ yācati tamahaṃ evaṃ vadāmi – ‘ahaṃ kho, āvuso, āraññiko piṇḍapātiko paṃsukūliko. Sace tvampi āraññiko bhavissasi piṇḍapātiko paṃsukūliko, evāhaṃ te nissayaṃ dassāmī’ti. Sace me paṭissuṇāti nissayaṃ demi, no ce me paṭissuṇāti na nissayaṃ demi. Evaṃ kho ahaṃ, bhante, parisaṃ vinemī’’ti.
“善哉,善哉,优波先那。优波先那,你教导徒众教导得好。不过,优波先那,你知道舍卫城僧团的约定吗?”“尊者,我不知道舍卫城僧团的约定。”“优波先那,舍卫城的僧团作了这样的约定:‘贤友们,世尊想独处三个月。除了那位送食物的以外,任何人不得去见世尊。谁去见了世尊,就应当叫他忏悔波逸提。’”“尊者,舍卫城的僧团自然会知道他们自己的约定。我们是不会去制定还没制定的学处,也不会去废除已经制定的学处;我们会依止着已经制定下来的那些学处来奉行。”“善哉,善哉,优波先那。确实不应制定还没制定的,也不应废除已经制定的,应当依止着已制定的学处来奉行。优波先那,我允许那些住在林野的、常乞食的、穿粪扫衣的比丘,可以随他们的意愿来见我。”
‘‘Sādhu sādhu, upasena. Sādhu kho tvaṃ, upasena, parisaṃ vinesi . Jānāsi pana tvaṃ, upasena, sāvatthiyā saṅghassa katika’’nti? ‘‘Na kho ahaṃ, bhante, jānāmi sāvatthiyā saṅghassa katika’’nti. ‘‘Sāvatthiyā kho, upasena, saṅghena katikā katā – ‘icchatāvuso, bhagavā temāsaṃ paṭisallīyituṃ. Na bhagavā kenaci upasaṅkamitabbo, aññatra ekena piṇḍapātanīhārakena. Yo bhagavantaṃ upasaṅkamati so pācittiyaṃ desāpetabbo’ti. ‘‘Paññāyissati, bhante, sāvatthiyā saṅgho sakāya katikāya, na mayaṃ apaññattaṃ paññapessāma paññattaṃ vā na samucchindissāma, yathāpaññattesu sikkhāpadesu samādāya vattissāmā’’ti. ‘‘Sādhu sādhu, upasena, apaññattaṃ na paññapetabbaṃ, paññattaṃ vā na samucchinditabbaṃ, yathāpaññattesu sikkhāpadesu samādāya vattitabbaṃ. Anujānāmi, upasena, ye te bhikkhū āraññikā piṇḍapātikā paṃsukūlikā yathāsukhaṃ maṃ dassanāya upasaṅkamantū’’ti.
566那时,有一些比丘站在外门边,心里想:“我们要让具寿优波先那·优波先那去忏悔波逸提。”而这时,具寿优波先那·优波先那正带着他的徒众站起来,礼敬世尊,右绕之后便离开了。那些比丘就对具寿优波先那·优波先那说:“贤友优波先那,你知道舍卫城僧团的约定吗?”“贤友们,世尊刚才也这样问我:‘优波先那,你知道舍卫城僧团的约定吗?’ 我说:‘尊者,我不知道舍卫城僧团的约定。’” “优波先那,舍卫城的僧团作了这样的约定:‘贤友们,世尊想独处三个月。除了那位送食物的以外,任何人不得去见世尊。谁去见了世尊,就应当叫他忏悔波逸提。’” “我说:‘尊者,舍卫城的僧团自然会知道他们自己的约定。我们是不会去制定还没制定的,也不会去废除已经制定的。我们会依止着已经制定下来的那些学处来奉行。贤友们,世尊已经允许了:“那些住在林野的、常乞食的、穿粪扫衣的比丘,可以随他们的意愿来见我。”’”
Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū bahidvārakoṭṭhake ṭhitā honti – ‘‘mayaṃ āyasmantaṃ upasenaṃ vaṅgantaputtaṃ pācittiyaṃ desāpessāmā’’ti . Atha kho āyasmā upaseno vaṅgantaputto sapariso uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi. Atha kho te bhikkhū āyasmantaṃ upasenaṃ vaṅgantaputtaṃ etadavocuṃ – ‘‘jānāsi tvaṃ, āvuso upasena, sāvatthiyā saṅghassa katika’’nti. ‘‘Bhagavāpi maṃ, āvuso, evamāha – ‘jānāsi pana tvaṃ, upasena, sāvatthiyā saṅghassa katika’nti? Na kho ahaṃ, bhante, jānāmi sāvatthiyā saṅghassa katika’’nti. ‘‘Sāvatthiyā kho, upasena, saṅghena katikā katā – icchatāvuso, bhagavā temāsaṃ paṭisallīyituṃ. Na bhagavā kenaci upasaṅkamitabbo, aññatra ekena piṇḍapātanīhārakena. Yo bhagavantaṃ upasaṅkamati so pācittiyaṃ desāpetabbo’’ti. ‘‘Paññāyissati, bhante, sāvatthiyā saṅgho sakāya katikāya, na mayaṃ apaññattaṃ paññapessāma paññattaṃ vā na samucchindissāma, yathāpaññattesu sikkhāpadesu samādāya vattissāmāti. Anuññātāvuso, bhagavatā – ‘ye te bhikkhū āraññikā piṇḍapātikā paṃsukūlikā yathāsukhaṃ maṃ dassanāya upasaṅkamantū’’’ti.
那些比丘听了,心想:“具寿优波先那说得没错——不应制定还没制定的,不应废除已制定的,应当依止着已制定的学处来奉行。”后来诸比丘听说世尊确实允许了:“那些住在林野的、常乞食的、穿粪扫衣的比丘,可以随他们的意愿来见我。”于是,这些比丘因为渴望见到世尊,就把坐卧具丢得到处都是,然后开始受持“林野住支”“常乞食支”“粪扫衣支”。世尊和众多比丘一起巡视僧房时,看见坐卧具被到处乱丢。看过后,世尊对诸比丘说:“诸比丘,这些到处被丢弃的坐卧具是谁的?”诸比丘便将事情的经过告诉了世尊。于是,世尊便以这件事为因缘、为由头,讲了与法相关的开示,然后对诸比丘说:“那么,诸比丘,我就要为诸比丘制定学处了,这是基于十种理由:为了僧团的良好状态,为了僧团的安乐……(中略)……诸比丘,你们应当这样诵读这条学处:
Atha kho te bhikkhū – ‘‘saccaṃ kho āyasmā upaseno āha – ‘na apaññattaṃ paññapetabbaṃ, paññattaṃ vā na samucchinditabbaṃ, yathāpaññattesu sikkhāpadesu samādāya vattitabba’’’nti. Assosuṃ kho bhikkhū – ‘‘anuññātā kira bhagavatā – ‘ye te bhikkhū āraññikā piṇḍapātikā paṃsukūlikā yathāsukhaṃ maṃ dassanāya upasaṅkamantū’’’ti. Te bhagavantaṃ dassanaṃ pihentā santhatāni ujjhitvā āraññikaṅgaṃ piṇḍapātikaṅgaṃ paṃsukūlikaṅgaṃ samādiyiṃsu. Atha kho bhagavā sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ senāsanacārikaṃ āhiṇḍanto addasa santhatāni tahaṃ tahaṃ ujjhitāni. Passitvā bhikkhū āmantesi – ‘‘kassimāni, bhikkhave, santhatāni tahaṃ tahaṃ ujjhitānī’’ti? Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi – ‘‘tena hi, bhikkhave, bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññapessāmi dasa atthavase paṭicca – saṅghasuṭṭhutāya, saṅghaphāsutāya,…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
567比丘做坐垫时,应当从旧坐垫的边缘取一佛张手见方的料缝上去,好让新坐垫显旧。如果比丘不取旧坐垫边缘一佛张手的料,就做新坐垫,犯舍堕。
‘‘Nisīdanasanthataṃ pana bhikkhunā kārayamānena purāṇasanthatassa sāmantā sugatavidatthi ādātabbā dubbaṇṇakaraṇāya, anādā ce bhikkhu purāṇasanthatassa sāmantā sugatavidatthiṃ navaṃ nisīdanasanthataṃ kārāpeyya, nissaggiyaṃ pācittiya’’nti.
568所谓“坐具(坐垫布)”,是指带边(有流苏)的。
Nisīdanaṃ nāma sadasaṃ vuccati.
所谓“展开而作成”,是指不是纺织而成的。
Santhataṃ nāma santharitvā kataṃ hoti avāyimaṃ.
所谓“建造时”,是指自己做或令他人做。
Kārayamānenāti karonto vā kārāpento vā.
所谓“旧坐垫”,是指穿过一次,或者搭过一次。
Purāṇasanthataṃ nāma sakiṃ nivatthampi sakiṃ pārutampi.
为了让它牢固,应当剪成圆形或四方形后铺开;或应于一处铺开。
Sāmantā sugatavidatthi ādātabbā dubbaṇṇakaraṇāyāti thirabhāvāya vaṭṭaṃ vā caturassaṃ vā chinditvā ekadese vā santharitabbaṃ vijaṭetvā vā santharitabbaṃ.
意思是:不取旧坐垫周边一善逝搩手的地方,自己做新坐垫、或者叫人做。每做一个动作,犯恶作罪;拿到坐垫时,犯舍堕罪。应当舍给僧团、或者给一群比丘、或者给一个人。诸比丘,应当这样舍:‘尊者,这个新坐垫,我没有取旧坐垫周边一善逝搩手,就叫人做了,是应当舍的。我现在把它舍给僧团。’……舍了之后,应当忏悔……处理衣的比丘这样给:‘我把它给你,具寿。’
Anādā ce bhikkhu purāṇasanthatassa sāmantā sugatavidatthinti anādiyitvā purāṇasanthatassa sāmantā sugatavidatthiṃ navaṃ nisīdanasanthataṃ karoti vā kārāpeti vā, payoge dukkaṭaṃ, paṭilābhena nissaggiyaṃ hoti. Nissajjitabbaṃ saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana, bhikkhave, nissajjitabbaṃ…pe… idaṃ me, bhante, nisīdanasanthataṃ anādiyitvā purāṇasanthatassa sāmantā sugatavidatthiṃ kārāpitaṃ nissaggiyaṃ. Imāhaṃ saṅghassa nissajjāmīti…pe… dadeyyāti…pe… āyasmato dammīti.
569自己没做完的,自己把它完成,舍堕波逸提。自己没做完的,叫别人把它完成,舍堕波逸提。别人没做完的,自己把它完成,舍堕波逸提。别人没做完的,叫别人把它完成,舍堕波逸提。
Attanā vippakataṃ attanā pariyosāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Attanā vippakataṃ parehi pariyosāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Parehi vippakataṃ attanā pariyosāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Parehi vippakataṃ parehi pariyosāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
如果为了别人而做或叫人做,犯恶作罪。
Aññassatthāya karoti vā kārāpeti vā, āpatti dukkaṭassa.
570无犯的情况是:从旧坐垫的边缘取一善逝搩手,然后做;如果得不到,就取比一善逝搩手稍少一点,然后做;如果完全得不到,就不取也可以做;得到别人做好的,拿来用;做天篷、地毡、布幕墙、床垫或枕头;以及精神错乱者和最初犯行者。
Anāpatti – purāṇasanthatassa sāmantā sugatavidatthiṃ ādiyitvā karoti, alabhanto thokataraṃ ādiyitvā karoti, alabhanto anādiyitvā karoti, aññena kataṃ paṭilabhitvā paribhuñjati, vitānaṃ vā bhūmattharaṇaṃ vā sāṇipākāraṃ vā bhisiṃ vā bibbohanaṃ vā karoti, ummattakassa ādikammikassāti.
6. 羊毛学处
6. Eḷakalomasikkhāpadaṃ
571那时,佛陀世尊住在舍卫城祇树给孤独园。当时,有一位比丘在果萨拉国旅行,要前往舍卫城,在半路上得到了一些羊毛。于是,那位比丘用上衣把那些羊毛捆成一小包,带着走。人们看到这位比丘后,就取笑他:‘您花了多少钱买的啊?能赚多少啊?’那位比丘被那些人取笑得狼狈不堪。后来,那位比丘到了舍卫城,站着就把那些羊毛扔掉了。诸比丘对他说:‘贤友,你怎么站着就把这些羊毛给扔了?’‘贤友,就是因为这些羊毛,我被人取笑了。’‘贤友,那你带着这些羊毛走了多远的路呢?’‘超过三由旬了,贤友。’那些少欲的比丘……非难、责备、批评道:‘一个比丘怎么能携带羊毛走超过三由旬的路呢!’然后,那些比丘用各种方式呵责了那位比丘后,就把这件事报告给世尊……‘比丘,听说你携带羊毛走了超过三由旬的路,是真的吗?’‘是真的,世尊。’佛陀世尊呵责道……‘你这个愚蠢的人!怎么能携带羊毛走超过三由旬的路呢!你这个愚蠢的人,这既不能让没有信心的人起信……诸比丘,你们应当这样诵这个学处——’
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno kosalesu janapade sāvatthiṃ gacchantassa antarāmagge eḷakalomāni uppajjiṃsu. Atha kho so bhikkhu tāni eḷakalomāni uttarāsaṅgena bhaṇḍikaṃ bandhitvā agamāsi. Manussā taṃ bhikkhuṃ passitvā uppaṇḍesuṃ – ‘‘kittakena te, bhante, kītāni? Kittako udayo bhavissatī’’ti? So bhikkhu tehi manussehi uppaṇḍiyamāno maṅku ahosi. Atha kho so bhikkhu sāvatthiṃ gantvā tāni eḷakalomāni ṭhitakova āsumbhi. Bhikkhū taṃ bhikkhuṃ etadavocuṃ – ‘‘kissa tvaṃ, āvuso, imāni eḷakalomāni ṭhitakova āsumbhasī’’ti? ‘‘Tathā hi panāhaṃ, āvuso, imesaṃ eḷakalomānaṃ kāraṇā manussehi uppaṇḍito’’ti. ‘‘Kīva dūrato pana tvaṃ, āvuso, imāni eḷakalomāni āharī’’ti? ‘‘Atirekatiyojanaṃ, āvuso’’ti. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma bhikkhu atirekatiyojanaṃ eḷakalomāni āharissatī’’ti! Atha kho te bhikkhū taṃ bhikkhuṃ anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… saccaṃ kira tvaṃ, bhikkhu, atirekatiyojanaṃ eḷakalomāni āharīti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma tvaṃ, moghapurisa, atirekatiyojanaṃ eḷakalomāni āharissasi! Netaṃ moghapurisa, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
572任何比丘,旅行途中若有人给予羊毛,需要即可接受。接受后若无人代携,最远可自携三由旬;若超过,即使无人代携,犯舍堕。
‘‘Bhikkhuno paneva addhānamaggappaṭipannassa eḷakalomāni uppajjayyuṃ. Ākaṅkhamānena bhikkhunā paṭiggahetabbāni. Paṭiggahetvā tiyojanaparamaṃ sahatthā haritabbāni , asante hārake. Tato ce uttari hareyya, asantepi hārake, nissaggiyaṃ pācittiya’’nti.
573所谓“比丘在旅途中行走时”,即对于在路上行走的比丘。
Bhikkhuno paneva addhānamaggappaṭipannassāti panthaṃ gacchantassa.
这些羊毛可能来自僧团、团体、亲戚、朋友,或是粪扫衣,或是用自己的财物所得。
Eḷakalomāni uppajjeyyunti uppajjeyyuṃ saṅghato vā gaṇato vā ñātito vā mittato vā paṃsukūlaṃ vā attano vā dhanena.
如果想要,就可以接受。
Ākaṅkhamānenāti icchamānena paṭiggahetabbāni.
接受之后,最远不超过三由旬,应由自己亲手携带。
Paṭiggahetvā tiyojanaparamaṃ sahatthā haritabbānīti tiyojanaparamatā sahatthā haritabbāni.
没有其他任何携带者,无论是女人、男人,在家人还是出家人。
Asante hāraketi nāñño koci hārako hoti itthī vā puriso vā gahaṭṭho vā pabbajito vā.
当第一只脚跨过三由旬的界限时,犯恶作案。当第二只脚跨过时,犯舍堕罪。如果人站在三由旬范围内,却将羊毛抛到范围外,犯舍堕罪。将羊毛放在别人的车或货物中,在物主不知情的情况下运过了三由旬,也构成舍堕罪。应将该羊毛舍给僧团、团体或个人。诸比丘,应当这样舍:……“尊者,这些羊毛是我运过了三由旬的,属于应舍之物。我将它们舍给僧团。”… (僧团)应该给还… “给还…” … “我给具寿。”
Tato ce uttari hareyya, asantepi hāraketi paṭhamaṃ pādaṃ tiyojanaṃ atikkāmeti, āpatti dukkaṭassa. Dutiyaṃ pādaṃ atikkāmeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ . Antotiyojane ṭhito bahitiyojanaṃ pāteti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ . Aññassa yāne vā bhaṇḍe vā ajānantassa pakkhipitvā tiyojanaṃ atikkāmeti, nissaggiyāni honti. Nissajjitabbāni saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana, bhikkhave, nissajjitabbāni…pe… imāni me, bhante, eḷakalomāni tiyojanaṃ atikkāmitāni nissaggiyāni. Imānāhaṃ saṅghassa nissajjāmīti…pe… dadeyyāti…pe… dadeyyunti…pe… āyasmato dammīti.
574在超过三由旬时,心里也认为超过了,带过去,犯舍堕罪。在超过三由旬时,心里有疑惑,带过去,犯舍堕罪。在超过三由旬时,心里误认为没超过,带过去,犯舍堕罪。
Atirekatiyojane atirekasaññī atikkāmeti , nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Atirekatiyojane vematiko atikkāmeti , nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Atirekatiyojane ūnakasaññī atikkāmeti , nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
对于不足三由旬却认为超过,犯恶作罪。对于不足三由旬而心存疑惑,犯恶作罪。对于不足三由旬而知道不足,无犯。
Ūnakatiyojane atirekasaññī, āpatti dukkaṭassa. Ūnakatiyojane vematiko, āpatti dukkaṭassa. Ūnakatiyojane ūnakasaññī, anāpatti.
575无犯的情况:运送三由旬;运送不足三由旬;运送三由旬后又带回来;本打算在三由旬处住宿,到了那里之后再继续携带;取回被夺走的羊毛后携带;取回已舍出的羊毛后携带;让别人携带其他已制成的物品;精神失常者;最初犯者。
Anāpatti tiyojanaṃ harati, ūnakatiyojanaṃ harati, tiyojanaṃ haratipi, paccāharatipi, tiyojanaṃ vāsādhippāyo gantvā tato paraṃ harati, acchinnaṃ paṭilabhitvā harati, nissaṭṭhaṃ paṭilabhitvā harati, aññaṃ harāpeti katabhaṇḍaṃ, ummattakassa, ādikammikassāti.