10. 买卖学处
10. Kayavikkayasikkhāpadaṃ
4. 尼萨耆亚篇 · 15 段
593那时,佛陀世尊住在舍卫城(Sāvatthī)祇树给孤独园。那时,具寿伍巴南达(Upananda)释迦子擅长做衣。他用许多旧布片做成一件桑喀帝,染成漂亮的颜色,做工精致,穿在身上。那时有一个外道,穿着一件贵重的布料,来拜访具寿伍巴南达释迦子。到了之后,他对具寿伍巴南达释迦子说:“贤友,你这件桑喀帝真好看,用那块布换给我吧。”具寿伍巴南达说:“贤友,你可想好了。”外道回答:“是的,贤友,我想好了。”具寿伍巴南达说:“拿着吧,贤友。”就把桑喀帝给了外道。外道穿上那件桑喀帝,回到外道们的住处。其他外道对他说:“贤友,你这件桑喀帝真好看,从哪里得来的?”他说:“贤友们,是用我的布换来的。”外道们说:“贤友,你这件桑喀帝能穿多久?你那块布才是更好的。”
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā upanando sakyaputto paṭṭo hoti cīvarakammaṃ kātuṃ. So paṭapilotikānaṃ saṅghāṭiṃ karitvā surattaṃ suparikammakataṃ katvā pārupi. Atha kho aññataro paribbājako mahagghaṃ paṭaṃ pārupitvā yenāyasmā upanando sakyaputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ etadavoca – ‘‘sundarā kho tyāyaṃ, āvuso, saṅghāṭi; dehi me paṭenā’’ti. ‘‘Jānāhi, āvuso’’ti. ‘‘Āmāvuso, jānāmī’’ti. ‘‘Handāvuso’’ti, adāsi. Atha kho so paribbājako taṃ saṅghāṭiṃ pārupitvā paribbājakārāmaṃ agamāsi. Paribbājakā taṃ paribbājakaṃ etadavocuṃ – ‘‘sundarā kho tyāyaṃ, āvuso, saṅghāṭi; kuto tayā laddhā’’ti? ‘‘Tena me, āvuso, paṭena parivattitā’’ti. ‘‘Katihipi tyāyaṃ, āvuso, saṅghāṭi bhavissati, soyeva te paṭo varo’’ti.
那个外道心想:“这些外道说得对——‘这件桑喀帝能穿多久?那块布对我来说才是更好的。’”于是他又去拜访具寿伍巴南达释迦子。到了之后,对具寿伍巴南达释迦子说:“贤友,桑喀帝还给你,把布还给我吧。”具寿伍巴南达说:“贤友,我难道没跟你说‘你可想好了’吗?我不还。”那个外道便抱怨、责备、到处说闲话:“在家人尚且肯把东西还给一个反悔的在家人,一个出家人怎么就不肯还给另一个出家人呢?”诸比丘听到了那个外道抱怨、责备、说闲话的声音。那些少欲的诸比丘……也抱怨、责备、说闲话:“具寿伍巴南达释迦子怎么可以跟外道做买卖交易呢?”那些比丘们用各种方式呵责了具寿伍巴南达释迦子后,把这件事禀告了世尊……世尊问:“伍巴南达,你确实跟外道做买卖交易了吗?”伍巴南达回答:“确实如此,世尊。”佛陀世尊呵责说……“愚痴人,你怎么可以跟外道做买卖交易呢?愚痴人,这既不能让未生信者生信……也不能让已生信者增长信心……诸比丘,你们应当这样诵出这条学处:
Atha kho so paribbājako – ‘‘saccaṃ kho paribbājakā āhaṃsu – ‘katihipi myāyaṃ saṅghāṭi bhavissati! Soyeva me paṭo varo’’’ti yenāyasmā upanando sakyaputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ etadavoca – ‘‘handa te, āvuso, saṅghāṭi ; dehi me paṭa’’nti. ‘‘Nanu tvaṃ, āvuso, mayā vutto – ‘jānāhi, āvuso’ti ! Nāha dassāmī’’ti. Atha kho so paribbājako ujjhāyati khiyyati vipāceti – ‘‘gihīpi naṃ gihissa vippaṭisārissa denti, kiṃ pana pabbajito pabbajitassa na dassatī’’ti! Assosuṃ kho bhikkhū tassa paribbājakassa ujjhāyantassa khiyyantassa vipācentassa. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma āyasmā upanando sakyaputto paribbājakena saddhiṃ kayavikkayaṃ samāpajjissatī’’ti! Atha kho te bhikkhū āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… ‘‘saccaṃ kira tvaṃ, upananda, paribbājakena saddhiṃ kayavikkayaṃ samāpajjasī’’ti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma tvaṃ, moghapurisa, paribbājakena saddhiṃ kayavikkayaṃ samāpajjissasi! Netaṃ, moghapurisa, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
594任何比丘,从事各种买卖交易者,犯尼萨耆亚巴吉帝亚(nissaggiya pācittiya,古译:舍堕波逸提)。
‘‘Yo pana bhikkhu nānappakārakaṃ kayavikkayaṃ samāpajjeyya, nissaggiyaṃ pācittiya’’nti.
595“凡……者”,是指凡是这样的、如此这般的……(中略)……“比丘”,是指……(中略)……此处所指的,正是这个意义上的比丘。
Yo panāti yo yādiso…pe… bhikkhūti…pe… ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto bhikkhūti.
所谓“种种”,是指:衣、钵食、住所、病缘药品及资具,乃至一小团粉、一根齿木、一根线。
Nānappakārakaṃ nāma cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārā, antamaso cuṇṇapiṇḍopi dantakaṭṭhampi dasikasuttampi.
所谓“从事”的意思是:用这个给我那个,用这个拿那个来,用这个换那个,用这个买那个。如果这么做,犯恶作罪。当从别人那里换来的物品到了自己手里,自己的物品到了别人手里时,即犯尼萨耆亚(nissaggiya,古译:尼萨耆波逸提,意译:舍堕)罪。必须舍给僧团、或小组、或个人。诸比丘,应当这样舍:“尊者,我从事了种种买卖交易。这件物品是应舍的。我将它舍给僧团。”……之后僧团应当还给他……或者对那位比丘说:“我把它给你。”
Kayavikkayaṃ samāpajjeyyāti iminā imaṃ dehi, iminā imaṃ āhara, iminā imaṃ parivattehi, iminā imaṃ cetāpehīti. Ajjhācarati, āpatti dukkaṭassa. Yato kayitañca hoti vikkayitañca attano bhaṇḍaṃ parahatthagataṃ parabhaṇḍaṃ attano hatthagataṃ, nissaggiyaṃ hoti. Nissajjitabbaṃ saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana, bhikkhave, nissajjitabbaṃ…pe… ahaṃ, bhante, nānappakārakaṃ kayavikkayaṃ samāpajjiṃ. Idaṃ me nissaggiyaṃ. Imāhaṃ saṅghassa nissajjāmīti…pe… dadeyyāti…pe… dadeyyunti…pe… āyasmato dammīti.
596在买卖交易时,以为自己是在做买卖交易,犯尼萨耆亚巴吉帝亚罪。在买卖交易时,心存疑惑,犯尼萨耆亚巴吉帝亚罪。在买卖交易时,以为自己不是在做买卖交易,犯尼萨耆亚巴吉帝亚罪。
Kayavikkaye kayavikkayasaññī, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Kayavikkaye vematiko , nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Kayavikkaye nakayavikkayasaññī, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
非买卖时,以为是买卖,犯恶作罪。非买卖时,心有疑惑,犯恶作罪。非买卖时,知道不是买卖,无犯。
Nakayavikkaye kayavikkayasaññī, āpatti dukkaṭassa. Nakayavikkaye vematiko, āpatti dukkaṭassa. Nakayavikkaye nakayavikkayasaññī, anāpatti.
597无犯的情况是:询问价格,告知净人,说“这是我们有的,我们需要这个和那个”,精神失常者,最初犯者。
Anāpatti – agghaṃ pucchati, kappiyakārakassa ācikkhati, ‘‘idaṃ amhākaṃ atthi, amhākañca iminā ca iminā ca attho’’ti bhaṇati, ummattakassa, ādikammikassāti.
蚕丝、纯的两部分、六年坐垫;
两种羊毛要捡取,两者种种不同类。
Kosiyā suddhadvebhāgā, chabbassāni nisīdanaṃ; Dve ca lomāni uggaṇhe, ubho nānappakārakāti.