1. 地支问
1. Pathavīaṅgapañho
1“尊者那先,您说‘应取地的五种特质’,是哪五种呢?”“大王,譬如大地,不论撒上可意的龙脑香、沉香、檀香、郁金等,还是倒上不可意的胆汁、痰、脓、血、汗、脂肪、唾液、鼻涕、关节滑液、尿、粪等,皆能一如既往。同样地,瑜伽行者在一切处境中,对可意与不可意、得与不得、名誉与不名誉、赞叹与毁谤、乐与苦,都应保持如如不动。大王,这便是应取地的第一种特质。
‘‘Bhante nāgasena, ‘pathaviyā pañca aṅgāni gahetabbānī’ti yaṃ vadesi, katamāni tāni pañca aṅgāni gahetabbānī’’ti? ‘‘Yathā, mahārāja, pathavī iṭṭhāniṭṭhāni kappūrāgarutagaracandanakuṅkumādīni ākirantepi pittasemhapubbaruhirasedamedakheḷasiṅghāṇikalasika- muttakarīsādīni ākirantepi tādisā yeva, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena iṭṭhāniṭṭhe lābhālābhe yasāyase nindāpasaṃsāya sukhadukkhe sabbattha tādinā yeva bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, pathaviyā paṭhamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
“再者,大王,大地远离一切装饰与华服,唯以自身的气息为庄严。同样地,瑜伽行者应远离身外装饰,唯以自身的戒香为庄严。大王,这是应取地的第二种特质。
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, pathavī maṇḍanavibhūsanāpagatā sakagandhaparibhāvitā, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena vibhūsanāpagatena sakasīlagandhaparibhāvitena bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, pathaviyā dutiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
“再者,大王,大地连续无间、无裂无隙、不虚不疏、敦厚、坚实而广袤。同样地,瑜伽行者应成就无间、无裂、无隙、敦厚、坚实而广大的戒。大王,这是应取地的第三种特质。
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, pathavī nirantarā akhaṇḍacchiddā asusirā bahalā ghanā vitthiṇṇā, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena nirantaramakhaṇḍacchiddamasusirabahalaghanavitthiṇṇasīlena bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, pathaviyā tatiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
“再者,大王,大地承载着村落、城镇、都邑、国土、树木、山岳、河流、湖泊、池塘、野兽、飞鸟、人群、男女众,而不生疲厌;同样地,大王,瑜伽行者教导、教诫、令了知、令明见、劝导、激励、令欢喜、说法之时,也应不生疲厌。大王,这是应取法于大地的第四种特质。
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, pathavī gāmanigamanagarajanapadarukkhapabbatanadītaḷākapokkharaṇīmigapakkhimanujanaranārigaṇaṃ dhārentīpi akilāsu hoti, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena ovadantenapi anusāsantenapi viññāpentenapi sandassentenapi samādapentenapi samuttejentenapi sampahaṃsentenapi dhammadesanāsu akilāsunā bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, pathaviyā catutthaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
“再者,大王,大地远离偏爱与排斥;同样地,大王,瑜伽行者应远离偏爱与排斥,以如同大地般的平等心而安住。大王,这是应取法于大地的第五种特质。大王,近事女小须跋陀在称扬己方沙门时,也曾说过此事——
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, pathavī anunayappaṭighavippamuttā, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena anunayappaṭighavippamuttena pathavisamena cetasā viharitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, pathaviyā pañcamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ , mahārāja, upāsikāya cūḷasubhaddāya sakasamaṇe parikittayamānāya –
“若有人心怀嗔怒,以刀斧砍断一臂;”
若以香涂一臂,便生欢喜;
“对他没有嗔恨,对此没有贪欲;
他们的心如大地般平等,那样的沙门就是我的。
‘‘‘Ekañce bāhaṃ vāsiyā, tacche kupitamānasā ; Ekañcebāhaṃ gandhena, ālimpeyya pamoditā . ‘‘‘Amusmiṃ paṭigho natthi, rāgo asmiṃ na vijjati; Pathavīsamacittā te, tādisā samaṇā mamā’’’ti.
2“尊者那先,您说‘应取水的五种特相’,是哪五种特相呢?”“大王,譬如水善安住、不摇动、不混浊、自性清净;同样地,大王,瑜伽行者应当舍离欺诳、谄媚、现相、激磨,安住于善安住、不动摇、不混浊、自性清净的威仪之中。大王,这便是应取水的第一种特相。
‘‘Bhante nāgasena, ‘āpassa pañca aṅgāni gahetabbānī’ti yaṃ vadesi, katamāni tāni pañca aṅgāni gahetabbānī’’ti? ‘‘Yathā, mahārāja, āpo susaṇṭhitamakampitamaluḷitasabhāvaparisuddho, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena kuhanalapananemittakanippesikataṃ apanetvā susaṇṭhitamakampitamaluḷitasabhāvaparisuddhācārena bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, āpassa paṭhamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
“再者,大王,水以清凉为性而得安住;同样地,大王,瑜伽行者应当对一切众生具足忍辱、慈爱与悲悯,常怀利济与哀愍。大王,这是应从水汲取的第二种特相。
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, āpo sītalasabhāvasaṇṭhito, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena sabbasattesu khantimettānuddayasampannena hitesinā anukampakena bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, āpassa dutiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
“再者,大王,水能使不净转为清净;同样地,大王,瑜伽行者无论于村落或森林,对亲教师、如亲教师者,对导师、如导师者,在一切处都应无有诤论,行无遗余。大王,这是应从水汲取的第三种特相。
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, āpo asuciṃ suciṃ karoti, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena gāme vā araññe vā upajjhāye upajjhāyamattesu ācariye ācariyamattesu sabbattha anadhikaraṇena bhavitabbaṃ anavasesakārinā. Idaṃ, mahārāja, āpassa tatiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
“再者,大王,水为众人所希求;同样地,大王,瑜伽行者应当以少欲、知足、远离、独处,恒常成为一切世间所希求者。大王,这是应从水汲取的第四种特相。
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, āpo bahujanapatthito, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena appicchasantuṭṭhapavivittapaṭisallānena satataṃ sabbalokamabhipatthitena bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, āpassa catutthaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
“再者,大王,水不作损害于任何人,同样地,大王,瑜伽行者不应以身、语、意造作恶事——即那能招致他人诤论、争吵、斗争、辩驳、匮乏、无禅那与不乐的恶行。大王,这是应取于水的第五种特相。大王,这也是世尊、天中之天在《黑生本生》中所说——
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, āpo na kassaci ahitamupadahati, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena parabhaṇḍanakalahaviggahavivādarittajjhānaaratijananaṃ kāyavacīcittehi pāpakaṃ na karaṇīyaṃ. Idaṃ, mahārāja, āpassa pañcamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ mahārāja, bhagavatā, devātidevena kaṇhajātake –
“帝释天神啊,若你赐我恩惠,一切众生之主,
愿任何人之意或身,帝释天神啊,不因我而受损。
任何时候都不被侵害,帝释天神,请选择此愿。
‘‘‘Varañce me ado sakka, sabbabhūtānamissara; Na mano vā sarīraṃ vā, maṃ-kate sakka kassaci; Kadāci upahaññetha, etaṃ sakka varaṃ vare’’’ti.
3“尊者那先,您说‘应取火的五支’,是哪五支呢?”“大王,正如火燃烧草、木、枝、叶,同样地,瑜伽行者应以智火燃烧一切内在与外在的烦恼——那些攀缘可意与不可意所缘者。大王,这是应取火的第一支。”
‘‘Bhante nāgasena, ‘tejassa pañca aṅgāni gahetabbānī’ti yaṃ vadesi, katamāni tāni pañca aṅgāni gahetabbānī’’ti? ‘‘Yathā, mahārāja, tejo tiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṃ ḍahati, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena ye te abbhantarā vā bāhirā vā kilesā iṭṭhāniṭṭhārammaṇānubhavanā, sabbe te ñāṇagginā ḍahitabbā. Idaṃ, mahārāja, tejassa paṭhamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
“再者,大王,火没有悲悯,也无慈悲;同样地,瑜伽行者对一切烦恼不应起悲悯与慈悲。大王,这是应取火的第二支。”
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, tejo niddayo akāruṇiko, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena sabbakilesesu kāruññānuddayā na kātabbā. Idaṃ, mahārāja, tejassa dutiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
“再者,大王,火驱除寒冷;同样地,瑜伽行者应生起精进的热恼之火,驱除烦恼。大王,这是应取火的第三支。”
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, tejo sītaṃ paṭihanati, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena vīriyasantāpatejaṃ abhijanetvā kilesā paṭihantabbā. Idaṃ, mahārāja, tejassa tatiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
“再者,大王,火从偏爱与排斥中解脱而能生热;同样地,大王,瑜伽行者应以那从偏爱与排斥中解脱、如同火一般的心而安住。大王,这是应取火的第四个特相。
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, tejo anunayappaṭighavippamutto uṇhamabhijaneti, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena anunayappaṭighavippamuttena tejosamena cetasā viharitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, tejassa catutthaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
“再者,大王,火能驱散黑暗而显现光明;同样地,大王,瑜伽行者应当驱散无明之黑暗,显现智慧之光明。大王,这是应取火的第五个特相。大王,这也是世尊——天中天——在教诫自己的儿子罗睺罗时所说:
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, tejo andhakāraṃ vidhamitvā ālokaṃ dassayati, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena avijjandhakāraṃ vidhamitvā ñāṇālokaṃ dassayitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, tejassa pañcamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā devātidevena sakaṃ puttaṃ rāhulaṃ ovadantena –
“罗睺罗,你应修习如火的修习。罗睺罗,当你修习如火的修习时,无论生起何等可意或不可意之触,它们都将无法占据你的心而久住。”
‘Tejosamaṃ , rāhula, bhāvanaṃ bhāvehi, tejosamaṃ hi te, rāhula, bhāvanaṃ bhāvayato uppannā? Manāpāmanāpā phassā cittaṃ na pariyādāya ṭhassantī’’’ti.
4“尊者那先,您所说的‘应取风的五支’,那些应取的五支是哪些呢?”“大王,犹如风从繁花盛开的丛林间吹过,同样地,大王,瑜伽行者应怡然安住于解脱胜花绽放的所缘林中。大王,这是应取风的第一支。”
‘‘Bhante nāgasena, ‘vāyussa pañca aṅgāni gahetabbānī’ti yaṃ vadesi, katamāni tāni pañca aṅgāni gahetabbānī’’ti? ‘‘Yathā, mahārāja, vāyu supupphitavanasaṇḍantaraṃ abhivāyati, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena vimuttivarakusumapupphitārammaṇavanantare ramitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, vāyussa paṭhamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
“再者,大王,风吹动大地所生的林木;同样地,大王,瑜伽行者进入林中,观察诸行时,应摇散诸烦恼。大王,这是应取风的第二支。”
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, vāyu dharaṇīruhapādapagaṇe mathayati, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena vanantaragatena saṅkhāre vicinantena kilesā mathayitabbā. Idaṃ, mahārāja, vāyussa dutiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
“再者,大王,风行于虚空;同样地,大王,瑜伽行者应运心于出世间诸法。大王,这是应取风的第三支。”
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, vāyu ākāse carati, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena lokuttaradhammesu mānasaṃ sañcārayitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, vāyussa tatiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
“再者,大王,风领受香气;同样地,大王,瑜伽行者应体会自己戒德的殊胜妙香。大王,这是应取风的第四支。”
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, vāyu gandhaṃ anubhavati, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena attano sīlavarasurabhigandho anubhavitabbo. Idaṃ, mahārāja, vāyussa catutthaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
“再者,大王,风无依处、无住所而住;同样地,大王,瑜伽行者当无依处、无住所、无亲近,于一切处解脱而住。大王,这是应取的风的第五分。大王,这也是世尊——天中天——在《经集》中所说——”
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, vāyu nirālayo aniketavāsī, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena nirālayamaniketamasanthavena sabbattha vimuttena bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, vāyussa pañcamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā devātidevena suttanipāte –
“亲近则生怖畏,住所则生尘垢;”
无住所、无亲近,这确是牟尼之见。
‘‘‘Santhavāto bhayaṃ jātaṃ, niketā jāyate rajo; Aniketamasanthavaṃ, etaṃ ve munidassana’’’nti.
5. 山支问
5. Pabbataṅgapañho
5“尊者那先,您说‘应取山的五种特质’,是哪五种呢?”“大王,譬如山不动、不摇、不震,同样地,大王,瑜伽行者,面对恭敬与不恭敬、尊重与不尊重、敬重与不敬重、名誉与无名誉、诽谤与赞叹、乐与苦、可意与不可意,面对一切色、声、香、味、触、法时,于可染处而不染着,于可嗔处而不嗔怒,于可痴处而不愚痴,不应动摇,不应震动,应当像山一样安住不动。大王,这是应取山的第一种特质。大王,这也是世尊、天中之天所说——”
‘‘Bhante nāgasena, ‘pabbatassa pañca aṅgāni gahetabbānī’ti yaṃ vadesi, katamāni tāni pañca aṅgāni gahetabbānī’’ti ? ‘‘Yathā, mahārāja, pabbato acalo akampito asampavedhī, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena sammānane vimānane sakkāre asakkāre garukāre agarukāre yase ayase nindāya pasaṃsāya sukhe dukkhe iṭṭhāniṭṭhesu sabbattha rūpasaddagandharasaphoṭṭhabbadhammesu rajanīyesu na rajjitabbaṃ, dussanīyesu na dussitabbaṃ, muyhanīyesu na muyhitabbaṃ, na kampitabbaṃ na calitabbaṃ, pabbatena viya acalena bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, pabbatassa paṭhamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā devātidevena –
“犹如一整块坚固的岩石,不为风所动摇;
同样,智者于诽谤与赞叹中,亦不动摇。
‘‘‘Selo yathā ekaghano , vātena na samīrati; Evaṃ nindāpasaṃsāsu, na samiñjanti paṇḍitā’ti.
“再者,大王,山岳坚实,不与任何事物相混杂;同样,大王,瑜伽行者应当坚实、不混杂,不与任何事物有所牵缠。大王,这是应取法于山的第二种特质。大王,这也是世尊、天中之天所说——
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, pabbato thaddho na kenaci saṃsaṭṭho, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena thaddhena asaṃsaṭṭhena bhavitabbaṃ, na kenaci saṃsaggo karaṇīyo. Idaṃ, mahārāja, pabbatassa dutiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā devātidevena –
“不与在家人混杂,亦不与出家人两者共处;
无家而游方,少欲知足,我称他为婆罗门。”
‘‘‘Asaṃsaṭṭhaṃ gahaṭṭhehi, anāgārehi cūbhayaṃ; Anokasārimappicchaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇa’nti.
“再者,大王,种子不在岩石上生长。同样地,大王,瑜伽行者不应让烦恼在心中生长。大王,这是应取于山的第三种特质。大王,如长老须菩提所说:
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, pabbate bījaṃ na virūhati, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena sakamānase kilesā na virūhāpetabbā. Idaṃ, mahārāja, pabbatassa tatiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, therena subhūtinā –
“当与贪相应之心在我心中生起时,
我自省察,以一心调伏它。
“你于可染处染着,于可嗔处嗔恚;
你已在可迷执之处生起迷惑,请离开这片森林吧。
“这是清净无垢的苦行者的住处;
你不要染污了清净者,请离开这片森林吧。
‘‘‘Rāgūpasaṃhitaṃ cittaṃ, yadā uppajjate mama; Sayaṃva paccavekkhāmi , ekaggo taṃ damemahaṃ. ‘‘‘Rajjase rajanīye ca, dussanīye ca dussase; Muyhase mohanīye ca, nikkhamassu vanā tuvaṃ. ‘‘‘Visuddhānaṃ ayaṃ vāso, nimmalānaṃ tapassinaṃ; Mā kho visuddhaṃ dūsesi, nikkhamassu vanā tuva’nti.
“再者,大王,山是高耸的;同样地,大王,瑜伽行者应当以高耸的智慧而安住。大王,这是应当从山学取的第四支。大王,这也是世尊、天中之天所宣说:
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, pabbato accuggato, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena ñāṇaccuggatena bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, pabbatassa catutthaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā devātidevena –
“当智者以不放逸驱除放逸时,
登上慧殿,无忧者观见忧苦的众生;
如同立于山顶者俯视立足平地之人,智者于愚者亦如是观察。
‘‘‘Pamādaṃ appamādena, yadā nudati paṇḍito; Paññāpāsādamāruyha, asoko sokiniṃ pajaṃ; Pabbataṭṭhova bhūmaṭṭhe , dhīro bāle avekkhatī’ti.
“再者,大王,山不隆起,亦不下陷。同样地,大王,瑜伽行者不应生起高举与下劣之心。大王,这便应当采撷山的第五支。大王,这也是近事女朱拉须跋达在赞叹自己所依止的沙门时所说——
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, pabbato anunnato anonato, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena unnatāvanati na karaṇīyā. Idaṃ, mahārāja, pabbatassa pañcamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, upāsikāya cūḷasubhaddāya sakasamaṇe parikittayamānāya –
“世间之人,因有所得而心生高举,因无所得而意趣卑下;
于得失中安住一味,我的沙门正是如此。”
‘‘‘Lābhena unnato loko, alābhena ca onato; Lābhālābhena ekatthā , tādisā samaṇā mamā’’’ti.
6. 虚空支问
6. Ākāsaṅgapañho
6“尊者那先,您所说的‘应取虚空五支’,是哪五支呢?”“大王,譬如虚空全然不可执取,同样地,大王,瑜伽行者应当全然不被诸烦恼所执取。大王,这是应取虚空的第一支。”
‘‘Bhante nāgasena, ‘ākāsassa pañca aṅgāni gahetabbānī’ti yaṃ vadesi, katamāni tāni pañca aṅgāni gahetabbānī’’ti? ‘‘Yathā, mahārāja, ākāso sabbaso agayho, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena sabbaso kilesehi agayhena bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, ākāsassa paṭhamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
“再者,大王,虚空为仙人、苦行者与鸟群所游行;同样地,大王,瑜伽行者应于诸行中,令心运行于‘无常、苦、无我’。大王,这是应取虚空的第二支。”
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, ākāso isitāpasabhūtadijagaṇānusañcarito, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena ‘aniccaṃ dukkhaṃ anattā’ti saṅkhāresu mānasaṃ sañcārayitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, ākāsassa dutiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
“再者,大王,虚空令人怖畏;同样地,大王,瑜伽行者应于一切有的结生中令心厌离,不应生起味著。大王,这是应取虚空的第三支。”
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, ākāso santāsanīyo, evameva kho, mahārāja , yoginā yogāvacarena sabbabhavapaṭisandhīsu mānasaṃ ubbejayitabbaṃ, assādo na kātabbo. Idaṃ, mahārāja, ākāsassa tatiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
“再者,大王,虚空无边、无量、无可测量,同样地,大王,瑜伽行者应当具足无边的戒、无量的智。大王,这是应取虚空的第四支。
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, ākāso ananto appamāṇo aparimeyyo, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena anantasīlena aparimitañāṇena bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, ākāsassa catutthaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
“再者,大王,虚空无执、无著、无所住、无缠缚。同样地,大王,瑜伽行者对于家族、僧团、利养、住处、障碍、资具以及一切烦恼,于一切处都应当无执、无著、无所住、无缠缚而安住。大王,这是应取虚空的第五支。大王,这也是世尊、天中之天教诫自己的儿子罗睺罗时所说:‘罗睺罗,犹如虚空不住于任何处,同样地,罗睺罗,你应当修习如虚空般的修习。罗睺罗,当你修习如虚空般的修习时,已生起的可意、不可意之触便不会持续占据心而住。’”
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, ākāso alaggo asatto appatiṭṭhito apalibuddho, evameva kho , mahārāja, yoginā yogāvacarena kule gaṇe lābhe āvāse palibodhe paccaye sabbakilesesu ca sabbattha alaggena bhavitabbaṃ, anāsattena appatiṭṭhitena apalibuddhena bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, ākāsassa pañcamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā devātidevena sakaṃ puttaṃ rāhulaṃ ovadantena – ‘seyyathāpi, rāhula , ākāso na katthaci patiṭṭhito, evameva kho tvaṃ, rāhula, ākāsasamaṃ bhāvanaṃ bhāvehi, ākāsasamaṃ hi te, rāhula, bhāvanaṃ bhāvayato uppannā manāpāmanāpā phassā cittaṃ pariyādāya ṭhassantī’’’ti.
7“尊者那先,您所说的‘应取月亮的五支’,那应取的五支是哪些呢?”“大王,犹如月亮于白月分升起时渐渐增长,同样地,大王,瑜伽行者应于行持、戒律、德行、仪轨、修习、传承、证悟、独处、念处、守护根门、饮食知量、精勤觉寤等方面次第增上。大王,这便是应取月亮的第一支。
‘‘Bhante nāgasena, ‘candassa pañca aṅgāni gahetabbānī’ti yaṃ vadesi, katamāni tāni pañca aṅgāni gahetabbānī’’ti? ‘‘Yathā, mahārāja, cando sukkapakkhe udayanto uttaruttariṃ vaḍḍhati, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena ācārasīlaguṇavattappaṭipattiyā āgamādhigame paṭisallāne satipaṭṭhāne indriyesu guttadvāratāya bhojane mattaññutāya jāgariyānuyoge uttaruttariṃ vaḍḍhitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, candassa paṭhamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
“复次,大王,月亮是殊胜的主宰;同样地,大王,瑜伽行者应使殊胜之欲成为自己的统率。大王,这便是应取月亮的第二支。
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, cando uḷārādhipati, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena uḷārena chandādhipatinā bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, candassa dutiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
“再者,大王,月亮依夜而行;同样地,大王,瑜伽行者应当安住于远离。大王,这是他应当取用月亮的第三支。
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, cando nisāya carati, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena pavivittena bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, candassa tatiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
“再者,大王,月亮是宫殿的幢相;同样地,大王,瑜伽行者应当以戒为幢相。大王,这是他应当取用月亮的第四支。
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, cando vimānaketu, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena sīlaketunā bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, candassa catutthaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
“再者,大王,月亮受人迎请、被祈愿之后方才升起;同样地,大王,瑜伽行者应在受人迎请、被祈愿之后,才前往诸家族。大王,这是他应当取用月亮的第五支。大王,这也是世尊、天中之天在《相应尼柯耶》中所说的:‘诸比丘,应如月亮一般前往诸家族,收摄身,收摄心,于诸家族中常如新来,不怀傲慢。’”
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, cando āyācitapatthito udeti, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena āyācitapatthitena kulāni upasaṅkamitabbāni. Idaṃ, mahārāja, candassa pañcamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā devātidevena saṃyuttanikāyavare ‘candūpamā, bhikkhave, kulāni upasaṅkamatha, apakasseva kāyaṃ apakassa cittaṃ niccanavakā kulesu appagabbhā’’’ti .
8. 日支问
8. Sūriyaṅgapañho
8“尊者那先,您说‘应取太阳的七支’,那应取的七支是哪些呢?”“大王,正如太阳蒸干一切水分,同样地,大王,瑜伽行者应当无余蒸干一切烦恼。大王,这是应取太阳的第一支。”
‘‘Bhante nāgasena, ‘sūriyassa satta aṅgāni gahetabbānī’ti yaṃ vadesi, katamāni tāni satta aṅgāni gahetabbānī’’ti? ‘‘Yathā, mahārāja, sūriyo sabbaṃ udakaṃ parisoseti, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena sabbakilesā anavasesaṃ parisosetabbā. Idaṃ, mahārāja, sūriyassa paṭhamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
“再者,大王,太阳驱散黑暗;同样地,大王,瑜伽行者应当驱散一切贪欲之暗、嗔恚之暗、愚痴之暗、骄慢之暗、邪见之暗、烦恼之暗,以及一切恶行之暗。大王,这是应取太阳的第二支。
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, sūriyo tamandhakāraṃ vidhamati, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena sabbaṃ rāgatamaṃ dosatamaṃ mohatamaṃ mānatamaṃ diṭṭhitamaṃ kilesatamaṃ sabbaṃ duccaritatamaṃ vidhamayitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, sūriyassa dutiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
“再者,大王,太阳恒常运行;同样地,大王,瑜伽行者应当恒常修习如理作意。大王,这是应取太阳的第三支。
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, sūriyo abhikkhaṇaṃ carati, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena abhikkhaṇaṃ yoniso manasikāro kātabbo. Idaṃ, mahārāja, sūriyassa tatiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
“再者,大王,太阳具有光鬘;同样地,大王,瑜伽行者应当具足所缘之鬘。大王,这是应取太阳的第四支。
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, sūriyo raṃsimālī, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena ārammaṇamālinā bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, sūriyassa catutthaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
“再者,大王,太阳运行时令大众热恼;同样地,大王,瑜伽行者应当以行持、戒律、德行与行道的实践,以禅那、解脱、定、等至、根、力、觉支、念处、正勤、神足,令含天世间热恼。大王,这是应当从太阳学习的第五支。
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, sūriyo mahājanakāyaṃ santāpento carati, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena ācārasīlaguṇavattappaṭipattiyā jhānavimokkhasamādhisamāpattiindriyabalabojjhaṅgasatipaṭṭhānasammappadhānaiddhipādehi sadevako loko santāpayitabbo. Idaṃ, mahārāja, sūriyassa pañcamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
“再者,大王,太阳因畏惧罗睺而运行;同样地,大王,瑜伽行者见到那些为恶行所牵、陷于恶趣、行于险难旷野、饱尝堕落果报、被烦恼罗网缠缚、被见结覆盖、踏入邪途、行于邪道的众生后,应生起大悚惧怖畏,震动其心。大王,这是应当从太阳学习的第六支。
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, sūriyo rāhubhayā bhīto carati, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena duccaritaduggativisamakantāravipākavinipātakilesajālajaṭite diṭṭhisaṅghāṭapaṭimukke kupathapakkhande kummaggapaṭipanne satte disvā mahatā saṃvegabhayena mānasaṃ saṃvejetabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, sūriyassa chaṭṭhaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
“再者,大王,太阳能显示善恶;同样地,大王,瑜伽行者应当显示根、力、觉支、念处、正勤、神足、世间法、出世间法。大王,这是应当从太阳学习的第七支。关于此事,长老瓦吉沙也曾这样说过:
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, sūriyo kalyāṇapāpake dasseti, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena indriyabalabojjhaṅgasatipaṭṭhānasammappadhānaiddhipādalokiyalokuttaradhammā dassetabbā. Idaṃ, mahārāja, sūriyassa sattamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, therena vaṅgīsena –
“犹如旭日初升,显示诸有情的形色;
清净与不净,善与恶。
“同样,持法比丘,对于无明所覆的人们,
犹如旭日初升,示现种种道路。
‘‘‘Yathāpi sūriyo udayanto, rūpaṃ dasseti pāṇinaṃ; Suciñca asuciñcāpi, kalyāṇañcāpi pāpakaṃ. ‘‘‘Tathā bhikkhu dhammadharo, avijjāpihitaṃ janaṃ; Pathaṃ dasseti vividhaṃ, ādiccovudayaṃ yathā’’’ti.
9. 帝释天神支问
9. Sakkaṅgapañho
9“尊者那先,您说‘应取帝释天神的三个特质’,是哪三个特质呢?”“大王,正如帝释天神完全安住于乐,同样的,大王,瑜伽行者应当乐于完全远离之乐。大王,这是应取帝释天神的第一个特质。
‘‘Bhante nāgasena, ‘sakkassa tīṇi aṅgāni gahetabbānī’ti yaṃ vadesi, katamāni tāni tīṇi aṅgāni gahetabbānī’’ti? ‘‘Yathā, mahārāja, sakko ekantasukhasamappito, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena ekantapavivekasukhābhiratena bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, sakkassa paṭhamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
“再者,大王,帝释天神见到诸天神便鼓励他们,令他们欢喜,同样的,大王,瑜伽行者于诸善法中,应当策励那不沉没、不懈怠而寂静的心,令它欢喜,应当奋起、精勤、勇猛精进。大王,这是应取帝释天神的第二个特质。
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, sakko deve disvā paggaṇhāti, hāsamabhijaneti, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena kusalesu dhammesu alīnamatanditaṃ santaṃ mānasaṃ paggahetabbaṃ, hāsamabhijanetabbaṃ, uṭṭhahitabbaṃ ghaṭitabbaṃ vāyamitabbaṃ . Idaṃ, mahārāja, sakkassa dutiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
“再者,大王,帝释天神不生起不满足或不喜,同样的,大王,瑜伽行者不应于空寂之处生起不喜。大王,这是应取帝释天神的第三个特质。大王,长老须菩提也曾说过此事——
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, sakkassa anabhirati nuppajjati, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena suññāgāre anabhirati na uppādetabbā. Idaṃ, mahārāja, sakkassa tatiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, therena subhūtinā –
“大雄,自从我于您的教法中出家以来,
我不曾觉知有与欲相应的心念生起。
‘‘‘Sāsane te mahāvīra, yato pabbajito ahaṃ; Nābhijānāmi uppannaṃ, mānasaṃ kāmasaṃhita’’’nti.
10. 转轮王支问
10. Cakkavattiṅgapañho
10“尊者那先,您说‘应取转轮王的四种特质’,是哪四种应取的特质呢?”“大王,正如转轮王以四摄事摄受众人,同样地,大王,瑜伽行者应当摄受、随摄受、令四众的心意欢喜。大王,这便是应取转轮王的第一种特质。”
‘‘Bhante nāgasena, ‘cakkavattissa cattāri aṅgāni gahetabbānī’ti yaṃ vadesi, katamāni tāni cattāri aṅgāni gahetabbānī’’ti? ‘‘Yathā, mahārāja , cakkavattī catūhi saṅgahavatthūhi janaṃ saṅgaṇhāti, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena catassannaṃ parisānaṃ mānasaṃ saṅgahetabbaṃ anuggahetabbaṃ sampahaṃsetabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, cakkavattissa paṭhamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
“再者,大王,在转轮王的疆域内,盗贼不起;同样地,大王,瑜伽行者不应令欲贪寻、嗔恚寻、害寻生起。大王,这是应取转轮王的第二种特质。对此,大王,世尊、天中之天也这样说过——”
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, cakkavattissa vijite corā na uṭṭhahanti, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena kāmarāgabyāpādavihiṃsāvitakkā na uppādetabbā. Idaṃ, mahārāja, cakkavattissa dutiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā devātidevena –
“凡乐求寻之止息者,常具念修习不净观,
此人必将终结诸苦,此人将断除魔罗的束缚。”
‘‘‘Vitakkūpasame ca yo rato, asubhaṃ bhāvayate sadā sato; Esa kho byantikāhiti, esa checchati mārabandhana’nti.
“再者,大王,转轮王日日巡行至大海边际的大地,辨别善恶;同样地,大王,瑜伽行者应日日反观身业、语业、意业:‘我是否以此三处无有过失,度过了这一日?’大王,这便是应取转轮王的第三支分。大王,此亦是世尊、天中之天在增支部中所说——”
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, cakkavattī divase divase samuddapariyantaṃ mahāpathaviṃ anuyāyati kalyāṇapāpakāni vicinamāno, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena kāyakammaṃ vacīkammaṃ manokammaṃ divase divase paccavekkhitabbaṃ ‘kiṃ nu kho me imehi tīhi ṭhānehi anupavajjassa divaso vītivattatī’ti. Idaṃ, mahārāja, cakkavattissa tatiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā devātidevena aṅguttaranikāyavare –
“我的日夜是如何度过的?”出家之人应当时常作此省察。
‘Kathambhūtassa me rattindivā vītivattantīti pabbajitena abhiṇhaṃ paccavekkhitabba’nti.
“再者,大王,转轮王善设内外防护,同样地,大王,瑜伽行者应安立念门卫以守护内外诸烦恼。大王,这便是应取转轮王的第四支分。大王,这也是世尊、天中天所说——
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, cakkavattissa abbhantarabāhirārakkhā susaṃvihitā hoti, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena abbhantarānaṃ bāhirānaṃ kilesānaṃ ārakkhāya satidovāriko ṭhapetabbo. Idaṃ , mahārāja, cakkavattissa catutthaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā devātidevena –
“诸比丘,以念为门卫的圣弟子舍断不善、修习善法;舍断有过失的、修习无过失的,并守护自身清净。”
‘Satidovāriko, bhikkhave, ariyasāvako akusalaṃ pajahati kusalaṃ bhāveti, sāvajjaṃ pajahati, anavajjaṃ bhāveti, suddhamattānaṃ pariharatī’’’ti.
地、水、火、风,与山。
虚空、日月、帝释天神与转轮王。
Pathavī āpo ca tejo ca, vāyo ca pabbatena ca; Ākāso candasūriyo ca, sakko ca cakkavattināti.