1弗沙佛之后,有正自觉者、两足中的无上者——
名为毗婆尸的具眼者,出现于世间。
2他破除了一切无明,证得最上正觉。
为转法轮,他动身前往盘头摩城。
3转法轮后,导师度化了二人。
初次证悟的人数,多到无法以数计算。
4之后,声名无限者又在那里宣说真理。
第二次法现观时,八万四千人证悟。
5八万四千人随正觉者出家。
具眼者便为已到达适宜处的他们宣说法要。
6佛陀以种种方便开示时,那些亲近听法者听闻之后,
他们亦证悟殊胜之法,这是第三次法现观。
7毗婆尸大仙曾有三次大集会。
那些灭尽烦恼的清净者,心意寂静,如如不动。
8第一次集会,有六百八十万位比丘。
第二次集会,有十万位比丘。
9第三次集会,有八万位比丘。
于彼比丘僧团中,正自觉者赫赫明耀。
10那时候,我是一位具大神通的龙王。
名为无等,具足福德,身光显耀。
11那时,我被无数俱胝龙众所围绕。
我弹奏天乐,来到世间最上者面前。
12走近正自觉者、世间导师毗婆尸佛。
那座金座,镶嵌着摩尼、珍珠与宝石,一切庄严饰品悉皆具足。
我邀请法王后,奉上金座。
13那位佛陀在僧团中坐下,为我作了授记:
“于九十一劫前,这位将成为佛陀。”
14“从可爱的迦毗罗卫城出离之后,如来——
他精进努力,行持难行苦行之后,
15“那位如来在阿阇波罗榕树下安坐之后,
在那里,他捧起乳粥,前往尼连禅河。
16“在尼连禅河边,那位胜利者受用了乳粥;
然后,他沿着备好的最胜道路,向菩提树下走去。
17“然后,无上者右绕菩提道场,
在毕波罗树下,这位大名声者将证悟正觉。
18“这位的生母,届时名为摩耶。
父亲名为净饭,此人将是乔达摩。
19“她们断尽诸漏、远离贪染,心寂静、得定;
拘利陀与优波提舍,将成为上首弟子;
名为阿难的侍者,将承事这位胜者。
20“差摩与莲华色,将成为上首女弟子;
他们已断尽烦恼,离诸贪染,心寂静而住于安止。
世尊的那棵菩提树,被称为阿萨特树。
21“质多与Hatthāḷavako,将成为最殊胜的侍者;
难陀之母与Uttarā,将成为最殊胜的女侍者;
这位有名的乔达摩,寿命是一百岁。
22“听闻此言……(中略)……我们将当面亲近这一教法。”
23我闻其所说,心便愈加深具净信。
为圆满十波罗蜜,我决意持守更上的誓愿。
24有座城名为般度摩提,有位名般度摩的刹帝利王。
大仙毗婆尸的母亲,亦名般度摩提。
25他在家度过了整整八千年。
他有三座殊胜的宫殿:难陀、苏难陀与西利玛。
26四万三千位盛装严饰的女子,
他的正妃名叫善见,儿子名为圆肩。
27见到四种预兆后,他便乘车出城。
胜者精进勤修,整整八个月未曾懈怠。
28梵天劝请之后,世间导师毗婆尸佛
大雄于鹿野苑,最胜者转法轮。
29犍陀与帝沙,为其上首弟子
大仙毗婆尸佛,有一位侍者名为阿索咖。
30月天与月友两位,是上首女弟子;
此世尊的菩提树,称为般陀利。
31再生善友与龙象两位,为上首男侍者;
祥瑞与北胜两位,为上首女侍者。
32世间导师威巴萨佛,身高八十肘;
他的身光向十方流散,周遍七由旬之远。
33彼佛寿命长达八万岁;
他住世如此之久,度脱了众多众生。
34从重重束缚中度脱了众多人天;
并向其余的凡夫开示正道与非正道。
35放光明已,宣说不死之境之后,
他连同弟子众一同寂灭,犹如炽燃的火堆烧尽之后终归止息。
36殊胜之神通、殊胜之功德,与那些绽放如花的祥瑞相好;
这一切都已隐没不见了。诸行不都是空虚无实的吗!
37最胜者、佛陀毗婆尸,于善友园般涅槃;
就在那里,有他一座殊胜的大塔,高七由旬。
Phussassa ca aparena, sambuddho dvipaduttamo; Vipassī nāma nāmena, loke uppajji cakkhumā. Avijjaṃ sabbaṃ padāletvā, patto sambodhimuttamaṃ; Dhammacakkaṃ pavattetuṃ, pakkāmi bandhumatīpuraṃ. Dhammacakkaṃ pavattetvā, ubho bodhesi nāyako; Gaṇanāya na vattabbo, paṭhamābhisamayo ahu. Punāparaṃ amitayaso, tattha saccaṃ pakāsayi; Caturāsītisahassānaṃ, dutiyābhisamayo ahu. Caturāsītisahassāni , sambuddhaṃ anupabbajuṃ; Tesamārāmapattānaṃ, dhammaṃ desesi cakkhumā. Sabbākārena bhāsato, sutvā upanisādino ; Tepi dhammavaraṃ gantvā, tatiyābhisamayo ahu. Sannipātā tayo āsuṃ, vipassissa mahesino; Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, santacittāna tādinaṃ. Aṭṭhasaṭṭhisatasahassānaṃ, paṭhamo āsi samāgamo; Bhikkhusatasahassānaṃ, dutiyo āsi samāgamo. Asītibhikkhusahassānaṃ, tatiyo āsi samāgamo; Tattha bhikkhugaṇamajjhe, sambuddho atirocati. Ahaṃ tena samayena, nāgarājā mahiddhiko; Atulo nāma nāmena, puññavanto jutindharo. Nekānaṃ nāgakoṭīnaṃ, parivāretvānahaṃ tadā; Vajjanto dibbaturiyehi, lokajeṭṭhaṃ upāgamiṃ. Upasaṅkamitvā sambuddhaṃ, vipassiṃ lokanāyakaṃ; Maṇimuttaratanakhacitaṃ, sabbābharaṇavibhūsitaṃ; Nimantetvā dhammarājassa, suvaṇṇapīṭhamadāsahaṃ. Sopi maṃ buddho byākāsi, saṅghamajjhe nisīdiya; ‘‘Ekanavutito kappe, ayaṃ buddho bhavissati. ‘‘Ahu kapilavhayā rammā, nikkhamitvā tathāgato; Padhānaṃ padahitvāna, katvā dukkarakārikaṃ. ‘‘Ajapālarukkhamūlasmiṃ , nisīditvā tathāgato; Tattha pāyāsaṃ paggayha, nerañjaramupehiti. ‘‘Nerañjarāya tīramhi, pāyāsaṃ ada so jino; Paṭiyattavaramaggena, bodhimūlamupehiti. ‘‘Tato padakkhiṇaṃ katvā, bodhimaṇḍaṃ anuttaro; Assatthamūle sambodhiṃ, bujjhissati mahāyaso. ‘‘Imassa janikā mātā, māyā nāma bhavissati; Pitā suddhodano nāma, ayaṃ hessati gotamo. ‘‘Anāsavā vītarāgā, santacittā samāhitā; Kolito upatisso ca, aggā hessanti sāvakā; Ānando nāmupaṭṭhāko, upaṭṭhissatimaṃ jinaṃ. ‘‘Khemā uppalavaṇṇā ca, aggā hessanti sāvikā; Anāsavā vītarāgā, santacittā samāhitā; Bodhi tassa bhagavato, assatthoti pavuccati. ‘‘Citto ca hatthāḷavako, aggā hessantupaṭṭhakā; Nandamātā ca uttarā, aggā hessantupaṭṭhikā; Āyu vassasataṃ tassa, gotamassa yasassino. ‘‘Idaṃ sutvāna vacanaṃ…pe… hessāma sammukhā imaṃ’’. Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ; Uttariṃ vatamadhiṭṭhāsiṃ, dasapāramipūriyā. Nagaraṃ bandhumatī nāma, bandhumā nāma khattiyo; Mātā bandhumatī nāma, vipassissa mahesino. Aṭṭhavassasahassāni, agāraṃ ajjha so vasi; Nando sunando sirimā, tayo pāsādamuttamā. Ticattārīsasahassāni, nāriyo samalaṅkatā; Sudassanā nāma sā nārī, samavattakkhandho nāma atrajo. Nimitte caturo disvā, rathayānena nikkhami; Anūnaaṭṭhamāsāni, padhānaṃ padahī jino. Brahmunā yācito santo, vipassī lokanāyako; Vatti cakkaṃ mahāvīro, migadāye naruttamo. Khaṇḍo ca tissanāmo ca, ahesuṃ aggasāvakā; Asoko nāmupaṭṭhāko, vipassissa mahesino. Candā ca candamittā ca, ahesuṃ aggasāvikā; Bodhi tassa bhagavato, pāṭalīti pavuccati. Punabbasumitto nāgo ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā; Sirimā uttarā ceva, ahesuṃ aggupaṭṭhikā. Asītihatthamubbedho , vipassī lokanāyako; Pabhā niddhāvati tassa, samantā sattayojane. Asītivassasahassāni, āyu buddhassa tāvade; Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ. Bahudevamanussānaṃ, bandhanā parimocayi; Maggāmaggañca ācikkhi, avasesaputhujjane. Ālokaṃ dassayitvāna, desetvā amataṃ padaṃ; Jalitvā aggikkhandhova, nibbuto so sasāvako. Iddhivaraṃ puññavaraṃ, lakkhaṇañca kusumitaṃ; Sabbaṃ tamantarahitaṃ, nanu rittā sabbasaṅkhārā. Vipassī jinavaro buddho, sumittārāmamhi nibbuto; Tatthevassa thūpavaro, sattayojanamussitoti.