礼敬彼世尊、阿拉汉、正自觉者
小部·长老偈
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa · Khuddakanikāye · Theragāthāpāḷi
长老偈
1. Subhūtittheragāthā
全书 3377 段
如同在山洞中咆哮的獠牙雄狮,
请听这些修习有成者自述的偈颂,其偈能引真实的利益。
他们各有其名,各有其族,皆同样依法而住。
这些智者各依其志向,精勤安住而无懈怠。
他们于一切处修观,触证了那不灭的境界。
他们回顾所成之事,宣说了此义。
Sīhānaṃva nadantānaṃ, dāṭhīnaṃ girigabbhare; Suṇātha bhāvitattānaṃ, gāthā atthūpanāyikā . Yathānāmā yathāgottā, yathādhammavihārino; Yathādhimuttā sappaññā, vihariṃsu atanditā. Tattha tattha vipassitvā, phusitvā accutaṃ padaṃ; Katantaṃ paccavekkhantā, imamatthamabhāsisuṃ.
1“我的小屋已得遮蔽,安适而无风,雨神啊,你便随兴地降下吧;
我心善入定,已得解脱,精勤而住,天啊,你便下雨吧。”
‘‘Channā me kuṭikā sukhā nivātā, vassa deva yathāsukhaṃ; Cittaṃ me susamāhitaṃ vimuttaṃ, ātāpī viharāmi vassa devā’’ti.
据说,具寿须菩提长老(Subhūti Thera)如是说此偈。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā subhūtitthero gāthaṃ abhāsitthāti.
2. 玛哈果提咖长老偈
2. Mahākoṭṭhikattheragāthā
2“他寂静、调伏,言辞审慎而不轻躁;
他抖落诸恶法,犹如狂风抖落树叶。”
‘‘Upasanto uparato, mantabhāṇī anuddhato; Dhunāti pāpake dhamme, dumapattaṃva māluto’’ti.
尊者玛哈果提咖长老(Mahākoṭṭhika)便是如此说出此偈的。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā mahākoṭṭhiko thero gāthaṃ abhāsitthāti.
3. 坎卡雷瓦达长老偈
3. Kaṅkhārevatattheragāthā
3“且看如来的智慧!犹如暗夜中炽燃的火焰,
他们施予光明,施予慧眼,为前来者除去疑惑。”
‘‘Paññaṃ imaṃ passa tathāgatānaṃ, aggi yathā pajjalito nisīthe; Ālokadā cakkhudadā bhavanti, ye āgatānaṃ vinayanti kaṅkha’’nti.
据说,具寿坎卡雷瓦达长老(Kaṅkhārevata)宣说此偈。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kaṅkhārevato thero gāthaṃ abhāsitthāti.
4. 布纳长老偈
4. Puṇṇattheragāthā
4“应唯与善士共住,与明见义利之智者相亲;
义广大深奥,难见精微,幽细难穷。
精勤不放逸、明察的智者,能完全证得此义。”
‘‘Sambhireva samāsetha, paṇḍitehatthadassibhi; Atthaṃ mahantaṃ gambhīraṃ, duddasaṃ nipuṇaṃ aṇuṃ; Dhīrā samadhigacchanti, appamattā vicakkhaṇā’’ti.
如是,具寿布纳·满慈子长老(Punno Mantaniputto)宣说了此偈。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā puṇṇo mantāṇiputto thero gāthaṃ abhāsitthāti.
5. 达巴长老偈
5. Dabbattheragāthā
5“那曾难调伏者,以调伏而得调伏;堪能,知足,度越疑惑。
他已摧伏诸敌,远离一切怖畏;他达巴安住坚固,已入完全寂灭。”
‘‘Yo duddamiyo damena danto, dabbo santusito vitiṇṇakaṅkho; Vijitāvī apetabheravo hi, dabbo so parinibbuto ṭhitatto’’ti.
具寿达巴长老正是这样诵出此偈。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā dabbo thero gāthaṃ abhāsitthāti.
6. 西塔瓦尼亚长老偈
6. Sītavaniyattheragāthā
6“那位前往寒林(Sītavana)的比丘,独处、知足,心意安定;
他是征服者,已无毛发竖立,守护身至念,坚定稳固。”
‘‘Yo sītavanaṃ upagā bhikkhu, eko santusito samāhitatto; Vijitāvī apetalomahaṃso, rakkhaṃ kāyagatāsatiṃ dhitimā’’ti.
这便是具寿西塔瓦尼亚长老所说的偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sītavaniyo thero gāthaṃ abhāsitthāti.
7. 跋离亚长老偈
7. Bhalliyattheragāthā
7“他已驱散死王军队,犹如大洪水冲垮脆弱的芦苇桥;
他是征服者,已无恐惧;他已调伏、已般涅槃,内心坚定。”
‘‘Yopānudī maccurājassa senaṃ, naḷasetuṃva sudubbalaṃ mahogho; Vijitāvī apetabheravo hi, danto so parinibbuto ṭhitatto’’ti.
此即是具寿跋离亚长老(Bhalliya)所说的偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bhalliyo thero gāthaṃ abhāsitthāti.
8. 维罗长老偈
8. Vīrattheragāthā
8“那曾难调伏者,以调御而得调伏;是勇士,是知足者,已超越疑惑;
他是胜者,已无惊惧,勇士坚定,已般涅槃。”
‘‘Yo duddamiyo damena danto, vīro santusito vitiṇṇakaṅkho; Vijitāvī apetalomahaṃso, vīro so parinibbuto ṭhitatto’’ti.
据说,具寿维罗长老(Viro)便是这样诵出此偈的。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vīro thero gāthaṃ abhāsitthāti.
9. 毕林达·瓦恰长老偈
9. Pilindavacchattheragāthā
9“这是善来,非不善来,这并非我的愚思妄念;
于已善分别的诸法中,我证得了最殊胜者。”
‘‘Svāgataṃ na durāgataṃ , nayidaṃ dumantitaṃ mama; Saṃvibhattesu dhammesu, yaṃ seṭṭhaṃ tadupāgami’’nti.
具寿毕林达·瓦恰长老(Pilindavaccha)如是唱诵此偈。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pilindavaccho thero gāthaṃ abhāsitthāti.
10. 普纳玛萨长老偈
10. Puṇṇamāsattheragāthā
10“于此处或他方,他皆安住、无所期盼,他是知达者、寂静者、善调御者;”
于一切法中,不被染着,他悉知世间的生灭。
‘‘Vihari apekkhaṃ idha vā huraṃ vā, yo vedagū samito yatatto; Sabbesu dhammesu anūpalitto, lokassa jaññā udayabbayañcā’’ti.
具寿普纳玛萨长老正是这样宣说了此偈。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā puṇṇamāso thero gāthaṃ abhāsitthāti.
须菩提长老(Subhūti)、果提咖长老(Koṭṭhika),以及公众所许的坎卡雷瓦达;
满慈子(Mantānīputta)、达巴,并斯德瓦尼亚(Sītavaniya)与跋离亚。
维罗、毕林达·瓦恰,以及如满月般驱除黑暗者。
Subhūti koṭṭhiko thero, kaṅkhārevatasammato; Mantāṇiputto dabbo ca, sītavaniyo ca bhalliyo; Vīro pilindavaccho ca, puṇṇamāso tamonudoti.