1. 迦留陀夷长老偈
1. Kāḷudāyittheragāthā
527“尊者,现在树木像炭火一样,为了结果实,已经舍弃了遮蔽的叶衣;
它们如同火焰般闪耀光芒,大雄啊,这正是享用诸味的时节。
528“繁花盛开的树木悦意怡人,芬芳弥漫四方;
它们已舍离叶片而期盼果实,英雄,是离去的时候了。
529“不冷不热,气候宜人,正是适宜远行的季节,尊者。
让释迦族与拘利的人们看见您,面朝西,渡过罗希尼河。
530“怀着希望耕田,怀着希望播种;
商人们怀着希望,为了获取财富而渡海远行。
我依何种希望而住,愿此希望于我成就。
531“人们一再播下种子,天王一再降下雨水;
农夫们一次又一次地耕作田地,谷物一次又一次地运往国土。
532“乞讨者们一再游走,施主们一再布施;
施主们一再行布施,便一再生于天界。
533“拥有广大智慧的人,无论出生于哪一家族,都是能净化七代宗族的英雄。
我作是念:帝释天神乃天神之王,因汝所生牟尼,名为“真实”。
534“大圣者的父亲名为净饭王,佛陀的母亲名为摩耶。
她于腹中孕育菩萨后,身坏命终,转生三十三天,享受喜乐。
535“那位乔达弥命终后,从世间逝去,得享天界欲乐。
她享受五欲功德,为彼诸天神众所围绕,喜悦充满。
536“我是佛陀之子——那能忍不堪忍者、无与伦比的光明之裔、如如者。
释迦啊,你是我父亲的父亲;”
‘‘Aṅgārino dāni dumā bhadante, phalesino chadanaṃ vippahāya; Te accimantova pabhāsayanti, samayo mahāvīra bhāgī rasānaṃ. ‘‘Dumāni phullāni manoramāni, samantato sabbadisā pavanti; Pattaṃ pahāya phalamāsasānā , kālo ito pakkamanāya vīra. ‘‘Nevātisītaṃ na panātiuṇhaṃ, sukhā utu addhaniyā bhadante; Passantu taṃ sākiyā koḷiyā ca, pacchāmukhaṃ rohiniyaṃ tarantaṃ. ‘‘Āsāya kasate khettaṃ, bījaṃ āsāya vappati; Āsāya vāṇijā yanti, samuddaṃ dhanahārakā; Yāya āsāya tiṭṭhāmi, sā me āsā samijjhatu. ‘‘Punappunaṃ ceva vapanti bījaṃ, punappunaṃ vassati devarājā; Punappunaṃ khettaṃ kasanti kassakā, punappunaṃ dhaññamupeti raṭṭhaṃ. ‘‘Punappunaṃ yācanakā caranti, punappunaṃ dānapatī dadanti; Punappunaṃ dānapatī daditvā, punappunaṃ saggamupenti ṭhānaṃ. ‘‘Vīro have sattayugaṃ puneti, yasmiṃ kule jāyati bhūripañño; Maññāmahaṃ sakkati devadevo, tayā hi jāto muni saccanāmo. ‘‘Suddhodano nāma pitā mahesino, buddhassa mātā pana māyanāmā; Yā bodhisattaṃ parihariya kucchinā, kāyassa bhedā tidivamhi modati. ‘‘Sā gotamī kālakatā ito cutā, dibbehi kāmehi samaṅgibhūtā; Sā modati kāmaguṇehi pañcahi, parivāritā devagaṇehi tehi. ‘‘Buddhassa puttomhi asayhasāhino, aṅgīrasassappaṭimassa tādino; Pitupitā mayhaṃ tuvaṃsi sakka, dhammena me gotama ayyakosī’’ti.
乔达摩啊,依法而言,你是我的祖父。
… Kāḷudāyī thero….
2. 埃迦维哈里亚长老偈
2. Ekavihāriyattheragāthā
537“若前后更无他人,
独居林间,极为安乐。
538“来,我今独自前往佛陀所赞叹的林野。
独处精勤的比丘,于此得享安乐。
539“那森林为禅修者带来喜悦,令人怡悦,常有醉象出没其中,
我将独自、善自调御,迅速进入那片林间。
540“在繁花盛开的清凉林中,在凉爽的山窟里,
沐浴肢体之后,我将独自经行。
541“独处无伴,在这悦意的大森林中,
我何时才能安住于此——所作已办、无有诸漏?
542“我愿这样去行持,愿此心愿得以成就;
我自当成就此事,因为他人难替他人为。
543“我系紧甲胄,将进入山林;
不证得诸漏灭尽,我绝不从那里(林中)离开。
544“凉风拂来,带着馨香,
我端坐于山巅,将摧破无明。
545“林间繁花遍覆,岩窟甚为清凉,
安享解脱之乐,我将悠游于山间。
546“我愿已圆满,犹如十五的满月;
一切漏已灭尽,现在不再有后有。”
‘‘Purato pacchato vāpi, aparo ce na vijjati; Atīva phāsu bhavati, ekassa vasato vane. ‘‘Handa eko gamissāmi, araññaṃ buddhavaṇṇitaṃ; Phāsu ekavihārissa, pahitattassa bhikkhuno. ‘‘Yogī-pītikaraṃ rammaṃ, mattakuñjarasevitaṃ; Eko attavasī khippaṃ, pavisissāmi kānanaṃ. ‘‘Supupphite sītavane, sītale girikandare; Gattāni parisiñcitvā, caṅkamissāmi ekako. ‘‘Ekākiyo adutiyo, ramaṇīye mahāvane; Kadāhaṃ viharissāmi, katakicco anāsavo. ‘‘Evaṃ me kattukāmassa, adhippāyo samijjhatu; Sādhiyissāmahaṃyeva, nāñño aññassa kārako. ‘‘Esa bandhāmi sannāhaṃ, pavisissāmi kānanaṃ; Na tato nikkhamissāmi, appatto āsavakkhayaṃ. ‘‘Mālute upavāyante, sīte surabhigandhike ; Avijjaṃ dālayissāmi, nisinno nagamuddhani. ‘‘Vane kusumasañchanne, pabbhāre nūna sītale; Vimuttisukhena sukhito, ramissāmi giribbaje. ‘‘Sohaṃ paripuṇṇasaṅkappo, cando pannaraso yathā; Sabbāsavaparikkhīṇo, natthi dāni punabbhavo’’ti.
埃迦维哈里亚长老
… Ekavihāriyo thero….
3. 摩诃劫宾那长老偈
3. Mahākappinattheragāthā
547“能预先照见未来、明辨利益与不利这两端的人,
无论是心怀怨恨者,还是心存善愿者,仔细审察也找不到他的破绽。
548“若于入出息念,修习圆满、善巧纯熟,
依佛陀所教导,次第修习成熟,
他照亮这世间,犹如明月脱出云层。
549“我的心的确清净、无量、善加修习。
燃炬高举,遍照诸方;
550智者财尽,犹然存活。
若无智慧,即便富有也非真实地活着。
551“智慧能审择所学之法,智慧令声名与称誉增长。
具足智慧之人,在此世间,纵处诸苦之中,亦能觅得安乐。
552“此法并非仅属今日之法,既不奇特,亦不稀罕。
于何处出生,便于何处死去,这又有什么可惊异的呢?
553“因为既已出生,死亡便紧随生命而至,确然不移;
凡所生者,皆死于此,众生之性法尔如是。
554“为生者所行、由他人所做之事,对亡者而言,已无意义;
于亡者,哭泣并非名声,并非世间利益,也不为沙门与婆罗门所称叹。
555“哭泣损伤眼目与身体,使容貌与力量、智慧一并衰减。
仇敌闻之则喜,愿他得益者反不得安乐。
556“是故,当愿与族中安住之智者、多闻之人共居。
凭藉他们的智慧之力,他们完成应做之事,犹如乘船渡过满涨的河流。”
‘‘Anāgataṃ yo paṭikacca passati, hitañca atthaṃ ahitañca taṃ dvayaṃ; Viddesino tassa hitesino vā, randhaṃ na passanti samekkhamānā. ‘‘Ānāpānasatī yassa, paripuṇṇā subhāvitā; Anupubbaṃ paricitā, yathā buddhena desitā; Somaṃ lokaṃ pabhāseti, abbhā muttova candimā. ‘‘Odātaṃ vata me cittaṃ, appamāṇaṃ subhāvitaṃ; Nibbiddhaṃ paggahītañca, sabbā obhāsate disā. ‘‘Jīvate vāpi sappañño, api vittaparikkhayo; Paññāya ca alābhena, vittavāpi na jīvati. ‘‘Paññā sutavinicchinī, paññā kittisilokavaddhanī; Paññāsahito naro idha, api dukkhesu sukhāni vindati. ‘‘Nāyaṃ ajjatano dhammo, nacchero napi abbhuto; Yattha jāyetha mīyetha, tattha kiṃ viya abbhutaṃ. ‘‘Anantaraṃ hi jātassa, jīvitā maraṇaṃ dhuvaṃ; Jātā jātā marantīdha, evaṃdhammā hi pāṇino. ‘‘Na hetadatthāya matassa hoti, yaṃ jīvitatthaṃ paraporisānaṃ; Matamhi ruṇṇaṃ na yaso na lokyaṃ, na vaṇṇitaṃ samaṇabrāhmaṇehi. ‘‘Cakkhuṃ sarīraṃ upahanti tena , nihīyati vaṇṇabalaṃ matī ca; Ānandino tassa disā bhavanti, hitesino nāssa sukhī bhavanti. ‘‘Tasmā hi iccheyya kule vasante, medhāvino ceva bahussute ca; Yesaṃ hi paññāvibhavena kiccaṃ, taranti nāvāya nadiṃva puṇṇa’’nti.
摩诃劫宾那长老
… Mahākappino thero….
4. 周利槃陀伽长老偈
4. Cūḷapanthakattheragāthā
557往昔我修行迟滞,常遭人轻贱;
兄弟亦来驱我,说道:如今你且回家去吧。
558“我被遣走,在僧园的门前;
我心中忧愁地站在那里,渴仰着教法。
559“世尊来到那里,抚摸我的头;
他抓住我的手臂,把我领进了僧园。
560导师慈悯,授我拭足之布;
‘当决此为清净,于一旁善自安住。’
561“我听闻他的话语后,便欢喜安住于教法中;
我修习定,为证得那最上的义利。
562“我了知宿住,天眼已得清净;
三明已然证得,佛陀之教已奉行。
563盘陀迦化现千身,安坐悦意芒果林;
静候时至。
564“于是,我的导师便派来一位使者,宣告时节已至。
时节宣告之后,我便从空中飞往他那里。
565“我顶礼导师双足后,便退坐一旁。
导师知道我坐好后,便接受了供养。
566“他是一切世间的应供,一切献祭的纳受者。
他是人们的福田,他接受了供养。”
‘‘Dandhā mayhaṃ gatī āsi, paribhūto pure ahaṃ; Bhātā ca maṃ paṇāmesi, ‘gaccha dāni tuvaṃ gharaṃ’. ‘‘Sohaṃ paṇāmito santo , saṅghārāmassa koṭṭhake; Dummano tattha aṭṭhāsiṃ, sāsanasmiṃ apekkhavā. ‘‘Bhagavā tattha āgacchi , sīsaṃ mayhaṃ parāmasi; Bāhāya maṃ gahetvāna, saṅghārāmaṃ pavesayi. ‘‘Anukampāya me satthā, pādāsi pādapuñchaniṃ; ‘Etaṃ suddhaṃ adhiṭṭhehi, ekamantaṃ svadhiṭṭhitaṃ’. ‘‘Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā, vihāsiṃ sāsane rato; Samādhiṃ paṭipādesiṃ, uttamatthassa pattiyā. ‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Sahassakkhattumattānaṃ , nimminitvāna panthako; Nisīdambavane ramme, yāva kālappavedanā. ‘‘Tato me satthā pāhesi, dūtaṃ kālappavedakaṃ; Paveditamhi kālamhi, vehāsādupasaṅkamiṃ . ‘‘Vanditvā satthuno pāde, ekamantaṃ nisīdahaṃ; Nisinnaṃ maṃ viditvāna, atha satthā paṭiggahi. ‘‘Āyāgo sabbalokassa, āhutīnaṃ paṭiggaho; Puññakkhettaṃ manussānaṃ, paṭigaṇhittha dakkhiṇa’’nti.
周利槃陀伽长老
… Cūḷapanthako thero….
5. 迦巴长老偈
5. Kappattheragāthā
567“充满各种污垢,犹如大粪聚所生;
犹如成熟的粪池,是大痈疮,是大伤口。
568“它充满脓血,深陷在粪坑之中;
这身体常流浊液,恒时渗漏腐秽。
569“它以六十条筋腱相连,外表裹着肌肉;
此身裹着皮囊,腐臭败坏,毫无意义。
570“它由骨骼聚合而成,以筋腱为线捆绑固定;
由诸多[骨肉筋腱]要素的聚合,而形成种种威仪姿势。
571“他必然趋向死亡,就在死王面前;
在此地弃舍之后,人便随其所欲而往。
572“此身为无明所覆,为四种结缚所缚;
此身沉没于瀑流,为随眠之网所覆。
573“被五盖所系缚,为寻思所恼。
以贪爱为根,随逐流转;被愚痴所覆,隐没不现。
574此身如是运转,为业机关所驱;
荣盛终归衰亡,诸有悉皆坏灭。
575“那些将此身执为“我所有”的人,是盲目而愚痴的凡夫。
他们令恐怖的坟场不断增长,又执取着再生。
576“他们避开此身,如同避开一条沾着粪便的蛇。
吐弃有之根,无漏者们将般涅槃。”
‘‘Nānākulamalasampuṇṇo, mahāukkārasambhavo; Candanikaṃva paripakkaṃ, mahāgaṇḍo mahāvaṇo. ‘‘Pubbaruhirasampuṇṇo, gūthakūpena gāḷhito ; Āpopaggharaṇo kāyo, sadā sandati pūtikaṃ. ‘‘Saṭṭhikaṇḍarasambandho , maṃsalepanalepito; Cammakañcukasannaddho, pūtikāyo niratthako. ‘‘Aṭṭhisaṅghātaghaṭito, nhārusuttanibandhano; Nekesaṃ saṃgatībhāvā, kappeti iriyāpathaṃ. ‘‘Dhuvappayāto maraṇāya, maccurājassa santike; Idheva chaḍḍayitvāna, yenakāmaṅgamo naro. ‘‘Avijjāya nivuto kāyo, catuganthena ganthito; Oghasaṃsīdano kāyo, anusayajālamotthato. ‘‘Pañcanīvaraṇe yutto, vitakkena samappito; Taṇhāmūlenānugato, mohacchādanachādito. ‘‘Evāyaṃ vattate kāyo, kammayantena yantito; Sampatti ca vipatyantā, nānābhāvo vipajjati. ‘‘Yemaṃ kāyaṃ mamāyanti, andhabālā puthujjanā; Vaḍḍhenti kaṭasiṃ ghoraṃ, ādiyanti punabbhavaṃ. ‘‘Yemaṃ kāyaṃ vivajjenti, gūthalittaṃva pannagaṃ; Bhavamūlaṃ vamitvāna, parinibbissantināsavā’’ti .
6. 旺甘德子优波先那长老偈
6. Vaṅgantaputtaupasenattheragāthā
577幽静无喧闹,猛兽所游栖;
比丘为独处,当依如是处。
578从粪堆、冢间与街巷拾取,
缝成僧伽梨,当披此粗衣。
579“怀谦下心,次第挨户。
比丘为乞食而行,守护根门,善自防护。
580“虽得粗粝饮食,亦当知足,不贪求诸多滋味。
心若贪着滋味,则不乐于禅那。
581少欲知足,牟尼当独处而居;
不与在家出家二众交游。
582“犹如愚者、犹如哑者,一位智者当如此示现自己;
一位明智者,不应在僧团之中过度长谈。
583“他不责难任何人,远离伤害;
依巴帝摩卡而防护,饮食知量。
584“善取相者,善巧于心之生起;
应专修止,亦应适时修观;
585具足精进与恒毅者,当常勤修瑜伽。
智者未至苦之边际,不应心生信赖。
586“一位比丘若如此安住,希求清净,
他的一切烦恼皆会灭尽,并证得涅槃。”
旺甘德子优波先那长老……
‘‘Vivittaṃ appanigghosaṃ, vāḷamiganisevitaṃ; Seve senāsanaṃ bhikkhu, paṭisallānakāraṇā. ‘‘Saṅkārapuñjā āhatvā , susānā rathiyāhi ca; Tato saṅghāṭikaṃ katvā, lūkhaṃ dhāreyya cīvaraṃ. ‘‘Nīcaṃ manaṃ karitvāna, sapadānaṃ kulā kulaṃ; Piṇḍikāya care bhikkhu, guttadvāro susaṃvuto. ‘‘Lūkhenapi vā santusse, nāññaṃ patthe rasaṃ bahuṃ; Rasesu anugiddhassa, jhāne na ramatī mano. ‘‘Appiccho ceva santuṭṭho, pavivitto vase muni; Asaṃsaṭṭho gahaṭṭhehi, anāgārehi cūbhayaṃ. ‘‘Yathā jaḷo va mūgo va, attānaṃ dassaye tathā; Nātivelaṃ sambhāseyya, saṅghamajjhamhi paṇḍito. ‘‘Na so upavade kañci, upaghātaṃ vivajjaye; Saṃvuto pātimokkhasmiṃ, mattaññū cassa bhojane. ‘‘Suggahītanimittassa, cittassuppādakovido; Samaṃ anuyuñjeyya, kālena ca vipassanaṃ. ‘‘Vīriyasātaccasampanno , yuttayogo sadā siyā; Na ca appatvā dukkhantaṃ, vissāsaṃ eyya paṇḍito. ‘‘Evaṃ viharamānassa, suddhikāmassa bhikkhuno; Khīyanti āsavā sabbe, nibbutiñcādhigacchatī’’ti. … Upaseno vaṅgantaputto thero….
7. (另一)乔达摩长老偈
7. (Apara)-gotamattheragāthā
587“应当了知自己的利益,善加观察佛陀的教法;
对于已受持出家道的人,什么才是相宜的。
588“善友为伴,广求学处,
于师长殷勤承事——这是沙门所应行的。
589“敬重于佛,如实尊重于法,
恭敬僧团,这是沙门所应为的。
590“依正行与托钵处而住,活命清净、无可指责;
令心寂静,这是沙门所应为的。
591“行所应行,止所应止,威仪令人净信;
于增上心精勤,正是沙门所当行。
592“林野间的住处,偏远而寂静;
这是牟尼所应亲近的,这才是沙门所当行。
593“持戒、多闻,如实审察诸法,
通达诸谛,这才是沙门所当行。
594“应当修习无常想、无我想与不净想,
并于世间心生厌离,这才是沙门所应行的。
595“应当修习七觉支、四神足、五根与五力,
修习圣八支道,这才与沙门相称。
596“牟尼应当舍断渴爱,将诸漏连根粉碎;
他应住于完全解脱,这才符合沙门的本分。”
‘‘Vijāneyya sakaṃ atthaṃ, avalokeyyātha pāvacanaṃ; Yañcettha assa patirūpaṃ, sāmaññaṃ ajjhupagatassa. ‘‘Mittaṃ idha ca kalyāṇaṃ, sikkhā vipulaṃ samādānaṃ; Sussūsā ca garūnaṃ, etaṃ samaṇassa patirūpaṃ. ‘‘Buddhesu sagāravatā, dhamme apaciti yathābhūtaṃ; Saṅghe ca cittikāro, etaṃ samaṇassa patirūpaṃ. ‘‘Ācāragocare yutto, ājīvo sodhito agārayho; Cittassa ca saṇṭhapanaṃ, etaṃ samaṇassa patirūpaṃ. ‘‘Cārittaṃ atha vārittaṃ, iriyāpathiyaṃ pasādaniyaṃ; Adhicitte ca āyogo, etaṃ samaṇassa patirūpaṃ. ‘‘Āraññakāni senāsanāni, pantāni appasaddāni; Bhajitabbāni muninā, etaṃ samaṇassa patirūpaṃ. ‘‘Sīlañca bāhusaccañca, dhammānaṃ pavicayo yathābhūtaṃ; Saccānaṃ abhisamayo, etaṃ samaṇassa patirūpaṃ. ‘‘Bhāveyya ca aniccanti, anattasaññaṃ asubhasaññañca; Lokamhi ca anabhiratiṃ, etaṃ samaṇassa patirūpaṃ. ‘‘Bhāveyya ca bojjhaṅge, iddhipādāni indriyāni balāni; Aṭṭhaṅgamaggamariyaṃ, etaṃ samaṇassa patirūpaṃ. ‘‘Taṇhaṃ pajaheyya muni, samūlake āsave padāleyya; Vihareyya vippamutto, etaṃ samaṇassa patirūpa’’nti.
……乔达摩长老……
… Gotamo thero….
卡卢达伊长老,与埃迦维哈里亚、摩诃劫宾那,
周利槃陀伽长老、卡巴、优波先那及乔达摩;
这七位长老属于十偈集,此处偈颂共七十首。
Kāḷudāyī ca so thero, ekavihārī ca kappino; Cūḷapanthako kappo ca, upaseno ca gotamo; Sattime dasake therā, gāthāyo cettha sattatīti.