1218“我确实身为已从在家出离、趋于无家之人,
这些寻思狂妄放逸,来自黑暗者,正涌来追逐。
1219纵有豪杰之子、善射大弓手,
练达坚稳、千人不退,四面围来。
1220“纵使比这更多的女人前来,
也丝毫不能扰乱我,我坚住于法。
1221“因为我曾亲耳从佛陀——那位太阳的亲人——那里听闻此事,
那趣向涅槃之道,我心于此欣然乐住。
1222魔罗、死神啊!我如是安住时,汝若前来近我,
我即如是调伏于汝,令汝不见我行道之迹。
1223“舍弃了不乐与乐,以及一切依于在家生活的寻思;
他不在任何处所造作缠缚,已离缠缚,已无缠缚——这才是真正的比丘。
1224“凡在此处——大地与虚空之中,任何属于色法、为世间所吞没的,
一切无常终归衰灭,解脱者们如实了知此理后,便自在而行。
1225“众生系缚于种种所依——于所见、所闻、所违逆及所觉触之中;
于此,消解欲乐而无有冲动;凡不染着于此者,人们便称之为牟尼。
1226“再者,凡夫依止那六十种寻思邪见,牢牢住于非法。
那比丘不在任何地方参与派系,更不执取粗恶之言。
1227“那位达波长久以来安住于定,不谄曲,聪慧明辨,无有嫉妒。
牟尼已证得寂静的境界,依此而般涅槃,静待最后的时刻。
1228“乔达摩,当舍弃慢心,彻底断除种种慢道;
沉湎于慢道者,长久以来追悔不已。
1229“众生为垢所染,为慢所害,堕入地狱。
为慢所害而投生地狱的人们,长久悲伤。
1230“比丘正确行道,已为道胜者,永不悲伤。
他享有好声誉与安乐,人们如实称他为‘见法者’。
1231“因此,一个内心无结缚、于此精进不懈的人,断除诸盖,获得清净。
他已彻底舍断慢心,以明而作究竟终结,成为寂止者。
1232我为欲贪所烧,此心亦复炽然;
乔达摩垂悲悯,愿说熄灭之法。
1233“因想颠倒,你的心正被烧灼。
你应避开那诱人的、与贪欲相应的相。
1234“于不净修习心,令心专注一境,善入定。
你当令身念住安立,成就深切的厌离。
1235“应当修习无相,断除慢的随眠;
由此通达慢已,你便将寂静而住。
1236“唯应说那种不会折磨自己的话语,
不伤害他人,那样的言语才是真正的善说。
1237“应只说亲切之语,说那令人欢喜纳受的言语。
不执取诸恶,而说出的悦耳之言,才是亲切的言语。
1238“真实之语确是不死之语,这是自古以来的法;
圣者们说:安立于真实、义利与法之中。
1239“佛陀所说之语,是为证得涅槃的安稳;
为苦的究竟灭尽,这确实是最殊胜的言语。
1240“智慧深邃、敏慧,善辨正道与非道;
舍利弗具大智慧,为比丘们开示法。
1241“他或简略教导,或详尽开演。
他的音声犹如沙丽卡鸟,辩才自然流溢。
1242“当他这样为对方说法时,他们聆听那甜美的言语;
“以那可爱、悦耳、优美的音声,”
诸比丘心怀踊跃,喜悦满怀,倾耳谛听。
1243“今日是十五布萨日,五百位比丘为清净而共聚一处。
这些无恼的仙人,已斩断结缚,灭尽后有,不再受生。
1244“犹如转轮王,群臣簇拥环绕,
周遍巡行这以海为际的大地。
1245“如是,他是战胜战场者,是无上的商队领袖;
具足三明、已征服死亡的弟子们,前来亲近承事。
1246“所有皆是世尊之子,在此之中无有糟粕;
我礼敬那太阳的亲族,渴爱之箭的摧毁者。
1247“一千多位比丘,正恭敬地亲近善逝;
他正教导那无垢的法、那无所畏惧的涅槃。
1248“他们听闻由正自觉者宣说的无垢之法;
正觉世尊实光辉,比丘僧团所围绕。
1249世尊汝名为龙象,诸仙之中第七仙。
你犹如大云,为弟子们降下法雨。
1250“我从日间的禅修中出来,怀着想见导师的渴望;”
“大雄啊,您的弟子鹏耆舍,顶礼您的双足。”
1251“他已征服魔罗的歧途,破除内心的硬结,游行无碍;”
“你们看那解脱系缚者,他将不执著的法义,逐节剖析,一一开示。”
1252“为了渡越瀑流,他宣说了种种不同的道路;
于那已宣说的不死法中,见法者安立不动,不可动摇。
1253“他成为带来光明者,透彻证知后,看见了超越一切立足处的境界。
亲自证知、亲自现证后,他将这无上法教导给五比丘。
1254“法已如此善说,了知此法者怎会放逸?
因此,于世尊的教导中,应恒不放逸,常怀恭敬而随学。
1255“这位随佛觉悟的憍陈如长老,精进勇猛,
他屡屡获得远离的安乐住。
1256“凡是依教奉行的弟子所应证得的,
那一切,不放逸的修学者皆已证得。
1257“具大威神力,成就三明,善知他心,
憍陈如,佛陀嗣法之子,顶礼导师双足:
1258山崖之侧端坐者,已渡众苦大牟尼。
众弟子恭敬承事,三明具足,已舍死亡;
1259具大神通目犍连,以心随观,遍寻彼众。
遍察彼心,已得解脱,无有执取;
1260如是牟尼,众相圆满,渡苦彼岸。
乔达摩具足种种殊胜庄严,众人前来亲近承事。
1261“就像月亮在无云夜空中照耀,又如无垢的太阳闪耀光辉;
同样地,安吉罗啊,大牟尼,您的荣光超越一切世间。
1262“往昔,我们陶醉于诗颂,周游村落与城镇之间;
那时,我们见到正自觉者——那位超越一切法、抵达彼岸者。
1263“那位到达苦之彼岸的牟尼,为我说示正法;
闻法已,我等心生净信,信心油然而起;
1264闻其语已,我于诸蕴诸处悉得了知。
了知诸界已,便出家过着无家的生活。
1265“如来出现于世间,确实是为利益众多众生——
为那些依教奉行的男子与女人。
1266“正是为了这些人的利益,牟尼证悟了菩提——
诸比丘与诸比丘尼,凡已亲见无死境界者,
1267具眼之佛陀、日种圣者,已善为宣说。
四圣谛,出于对众生的悲悯。
1268“苦、苦之生起、苦之超越,
以及那趣向苦的寂灭的八支圣道。
1269“这些法确实如所说那样被宣说,我也如实地那样见到了。
我的目标已经达成,佛陀的教法已经践行。
1270“能来到佛陀面前,这对我来说真是太好了;”
“在那些阐释分明的教法之中,我证得了最殊胜的法。”
1271“我已证得证智的圆满,耳界清净;”
“我具足三明,成就神通,善于了知他人的心意。”
1272“我请问那位智慧无上的导师——他已于现法中,断除了一切疑惑;”
有一位比丘在阿伽罗婆命终,他名声远扬、享有声誉,内心已彻底寂灭。
1273“他名叫尼拘律劫波,世尊,那是您为那位婆罗门所起的名字;
他礼敬您,游行,渴求解脱,精进不懈,是坚固的见法者。
1274“释迦族者啊,普眼者啊,我们所有人都渴望认识那位弟子。
我们的耳朵已经准备好听法,您是我们的导师,您是无上者。”
1275请斩断我们的疑惑,对我等宣说此事;大智慧者啊,请为我们宣示已般涅槃者。
请您在我们中间宣说吧,普眼者,犹如千眼帝释在诸天神之中。
1276“凡此世间的一切结缚、愚痴之道、无知之属、疑惑之所依,
到达如来时,那些便不复存在,因为这是人类最上的眼。
1277“倘若人从未驱散烦恼——如同风吹散密布的乌云——
黑暗便会蒙蔽整个世界,即便是发光之人也无法闪耀。
1278“而敏锐者则是带来光明的人;英雄啊,我正是如此看待您。
我等已亲具眼之智者,愿于众会之中为吾等宣明劫波尊;
1279速发妙音,婉婉甘美,如天鹅昂颈,徐徐低鸣。
妙音清澈善调适,我等端然倾耳听。
1280摄心审谛今当说:清净法要,尽断生死无残余。
凡夫不能随欲而行,如来乃能审量而作。
1281此圆满之宣说,具端直智者,已善加摄受。
此是最后之合掌,恭敬奉上——明知具慧者,莫令我迷惑;
1282您已了知圣法高下深浅,明知具勤者,莫令我迷惑。
犹如暑季中为炎热所苦者渴望凉水,我渴望您的话语,请降下您所闻的法雨。
1283“劫波延那所修的梵行,是为了什么目的?那梵行是否并非徒劳?
他入般涅槃时,是否尚有余依?他如何解脱,愿得听闻。
1284“他于现前,已断除对名色的渴爱,”
黑者之流久远随眠,彼悉渡越;
生死无余亦已超越——五众之首、世尊如是说。
1285“听了您这话,我便欢喜净信,啊,最上仙人。
看来我问得不虚,那位婆罗门并未欺诳我。
1286“他言行如一,是佛陀的弟子;
他斩断了死魔这幻术师所布下、既广且固的罗网。
1287世尊已照见执取之源,迦比耶如是;
迦帕诺确已渡越那极难度越的死魔之境。
1288“两足尊啊,我礼敬您的儿子——那位天中天。
随大雄而生,是龙象,龙象的亲生子。”
‘‘Nikkhantaṃ vata maṃ santaṃ, agārasmānagāriyaṃ; Vitakkā upadhāvanti, pagabbhā kaṇhato ime. ‘‘Uggaputtā mahissāsā, sikkhitā daḷhadhammino ; Samantā parikireyyuṃ, sahassaṃ apalāyinaṃ. ‘‘Sacepi ettakā bhiyyo, āgamissanti itthiyo; Neva maṃ byādhayissanti , dhamme samhi patiṭṭhito. ‘‘Sakkhī hi me sutaṃ etaṃ, buddhassādiccabandhuno; Nibbānagamanaṃ maggaṃ, tattha me nirato mano. ‘‘Evaṃ ce maṃ viharantaṃ, pāpima upagacchasi; Tathā maccu karissāmi, na me maggampi dakkhasi. ‘‘Aratiñca ratiñca pahāya, sabbaso gehasitañca vitakkaṃ; Vanathaṃ na kareyya kuhiñci, nibbanatho avanatho sa bhikkhu. ‘‘Yamidha pathaviñca vehāsaṃ, rūpagataṃ jagatogadhaṃ kiñci; Parijīyati sabbamaniccaṃ, evaṃ samecca caranti mutattā. ‘‘Upadhīsu janā gadhitāse, diṭṭhasute paṭighe ca mute ca; Ettha vinodaya chandamanejo, yo hettha na limpati muni tamāhu . ‘‘Atha saṭṭhisitā savitakkā, puthujjanatāya adhammā niviṭṭhā; Na ca vaggagatassa kuhiñci, no pana duṭṭhullagāhī sa bhikkhu. ‘‘Dabbo cirarattasamāhito, akuhako nipako apihālu; Santaṃ padaṃ ajjhagamā muni, paṭicca parinibbuto kaṅkhati kālaṃ. ‘‘Mānaṃ pajahassu gotama, mānapathañca jahassu asesaṃ; Mānapathamhi sa mucchito, vippaṭisārīhuvā cirarattaṃ. ‘‘Makkhena makkhitā pajā, mānahatā nirayaṃ papatanti; Socanti janā cirarattaṃ, mānahatā nirayaṃ upapannā. ‘‘Na hi socati bhikkhu kadāci, maggajino sammā paṭipanno; Kittiñca sukhañcānubhoti, dhammadasoti tamāhu tathattaṃ. ‘‘Tasmā akhilo idha padhānavā, nīvaraṇāni pahāya visuddho; Mānañca pahāya asesaṃ, vijjāyantakaro samitāvī. ‘‘Kāmarāgena ḍayhāmi, cittaṃ me pariḍayhati; Sādhu nibbāpanaṃ brūhi, anukampāya gotama. ‘‘Saññāya vipariyesā, cittaṃ te pariḍayhati; Nimittaṃ parivajjehi, subhaṃ rāgūpasaṃhitaṃ ( ) . ‘‘Asubhāya cittaṃ bhāvehi, ekaggaṃ susamāhitaṃ; Sati kāyagatā tyatthu, nibbidābahulo bhava. ‘‘Animittañca bhāvehi, mānānusayamujjaha; Tato mānābhisamayā, upasanto carissasi. ‘‘Tameva vācaṃ bhāseyya, yāyattānaṃ na tāpaye; Pare ca na vihiṃseyya, sā ve vācā subhāsitā. ‘‘Piyavācameva bhāseyya, yā vācā paṭinanditā; Yaṃ anādāya pāpāni, paresaṃ bhāsate piyaṃ. ‘‘Saccaṃ ve amatā vācā, esa dhammo sanantano; Sacce atthe ca dhamme ca, āhu santo patiṭṭhitā. ‘‘Yaṃ buddho bhāsati vācaṃ, khemaṃ nibbānapattiyā; Dukkhassantakiriyāya, sā ve vācānamuttamā. ‘‘Gambhīrapañño medhāvī, maggāmaggassa kovido; Sāriputto mahāpañño, dhammaṃ deseti bhikkhunaṃ. ‘‘Saṅkhittenapi deseti, vitthārenapi bhāsati; Sālikāyiva nigghoso, paṭibhānaṃ udiyyati . ‘‘Tassa taṃ desayantassa, suṇanti madhuraṃ giraṃ; Sarena rajanīyena, savanīyena vaggunā; Udaggacittā muditā, sotaṃ odhenti bhikkhavo. ‘‘Ajja pannarase visuddhiyā, bhikkhū pañcasatā samāgatā; Saṃyojanabandhanacchidā, anīghā khīṇapunabbhavā isī. ‘‘Cakkavattī yathā rājā, amaccaparivārito; Samantā anupariyeti, sāgarantaṃ mahiṃ imaṃ. ‘‘Evaṃ vijitasaṅgāmaṃ, satthavāhaṃ anuttaraṃ; Sāvakā payirupāsanti, tevijjā maccuhāyino. ‘‘Sabbe bhagavato puttā, palāpettha na vijjati; Taṇhāsallassa hantāraṃ, vande ādiccabandhunaṃ. ‘‘Parosahassaṃ bhikkhūnaṃ, sugataṃ payirupāsati; Desentaṃ virajaṃ dhammaṃ, nibbānaṃ akutobhayaṃ. ‘‘Suṇanti dhammaṃ vimalaṃ, sammāsambuddhadesitaṃ; Sobhati vata sambuddho, bhikkhusaṅghapurakkhato. ‘‘‘Nāganāmo’si bhagavā, isīnaṃ isisattamo; Mahāmeghova hutvāna, sāvake abhivassasi. ‘‘Divā vihārā nikkhamma, satthudassanakamyatā; Sāvako te mahāvīra, pāde vandati vaṅgiso. ‘‘Ummaggapathaṃ mārassa, abhibhuyya carati pabhijja khīlāni; Taṃ passatha bandhapamuñcakaraṃ, asitaṃva bhāgaso pavibhajja. ‘‘Oghassa hi nitaraṇatthaṃ, anekavihitaṃ maggaṃ akkhāsi; Tasmiñca amate akkhāte, dhammadasā ṭhitā asaṃhīrā. ‘‘Pajjotakaro ativijjha , sabbaṭhitīnaṃ atikkamamaddasa ; Ñatvā ca sacchikatvā ca, aggaṃ so desayi dasaddhānaṃ. ‘‘Evaṃ sudesite dhamme, ko pamādo vijānataṃ dhammaṃ; Tasmā hi tassa bhagavato sāsane, appamatto sadā namassamanusikkhe. ‘‘Buddhānubuddho yo thero, koṇḍañño tibbanikkamo; Lābhī sukhavihārānaṃ, vivekānaṃ abhiṇhaso. ‘‘Yaṃ sāvakena pattabbaṃ, satthu sāsanakārinā; Sabbassa taṃ anuppattaṃ, appamattassa sikkhato. ‘‘Mahānubhāvo tevijjo, cetopariyakovido; Koṇḍañño buddhadāyādo, pāde vandati satthuno. ‘‘Nagassa passe āsīnaṃ, muniṃ dukkhassa pāraguṃ; Sāvakā payirupāsanti, tevijjā maccuhāyino. ‘‘Cetasā anupariyeti, moggallāno mahiddhiko; Cittaṃ nesaṃ samanvesaṃ , vippamuttaṃ nirūpadhiṃ. ‘‘Evaṃ sabbaṅgasampannaṃ, muniṃ dukkhassa pāraguṃ; Anekākārasampannaṃ, payirupāsanti gotamaṃ. ‘‘Cando yathā vigatavalāhake nabhe, virocati vītamalova bhāṇumā; Evampi aṅgīrasa tvaṃ mahāmuni, atirocasi yasasā sabbalokaṃ. ‘‘Kāveyyamattā vicarimha pubbe, gāmā gāmaṃ purā puraṃ; Athaddasāma sambuddhaṃ, sabbadhammāna pāraguṃ. ‘‘So me dhammamadesesi, muni dukkhassa pāragū; Dhammaṃ sutvā pasīdimha, saddhā no udapajjatha. ‘‘Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā, khandhe āyatanāni ca; Dhātuyo ca viditvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ. ‘‘Bahūnaṃ vata atthāya, uppajjanti tathāgatā; Itthīnaṃ purisānañca, ye te sāsanakārakā. ‘‘Tesaṃ kho vata atthāya, bodhimajjhagamā muni; Bhikkhūnaṃ bhikkhunīnañca, ye nirāmagataddasā. ‘‘Sudesitā cakkhumatā, buddhenādiccabandhunā; Cattāri ariyasaccāni, anukampāya pāṇinaṃ. ‘‘Dukkhaṃ dukkhasamuppādaṃ, dukkhassa ca atikkamaṃ; Ariyaṃ caṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ, dukkhūpasamagāminaṃ. ‘‘Evamete tathā vuttā, diṭṭhā me te yathā tathā; Sadattho me anuppatto, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike; Suvibhattesu dhammesu, yaṃ seṭṭhaṃ tadupāgamiṃ. ‘‘Abhiññāpāramippatto, sotadhātu visodhitā; Tevijjo iddhipattomhi, cetopariyakovido. ‘‘Pucchāmi satthāramanomapaññaṃ, diṭṭheva dhamme yo vicikicchānaṃ chettā; Aggāḷave kālamakāsi bhikkhu, ñāto yasassī abhinibbutatto. ‘‘Nigrodhakappo iti tassa nāmaṃ, tayā kataṃ bhagavā brāhmaṇassa; So taṃ namassaṃ acari mutyapekho, āraddhavīriyo daḷhadhammadassī. ‘‘Taṃ sāvakaṃ sakka mayampi sabbe, aññātumicchāma samantacakkhu; Samavaṭṭhitā no savanāya sotā , tuvaṃ no satthā tvamanuttarosi’’. Chinda no vicikicchaṃ brūhi metaṃ, parinibbutaṃ vedaya bhūripañña; Majjheva no bhāsa samantacakkhu, sakkova devāna sahassanetto. ‘‘Ye keci ganthā idha mohamaggā, aññāṇapakkhā vicikicchaṭhānā; Tathāgataṃ patvā na te bhavanti, cakkhuñhi etaṃ paramaṃ narānaṃ. ‘‘No ce hi jātu puriso kilese, vāto yathā abbhaghanaṃ vihāne; Tamovassa nivuto sabbaloko, jotimantopi na pabhāseyyuṃ . ‘‘Dhīrā ca pajjotakarā bhavanti, taṃ taṃ ahaṃ vīra tatheva maññe; Vipassinaṃ jānamupāgamimha, parisāsu no āvikarohi kappaṃ. ‘‘Khippaṃ giraṃ eraya vaggu vagguṃ, haṃsova paggayha saṇikaṃ nikūja; Bindussarena suvikappitena, sabbeva te ujjugatā suṇoma. ‘‘Pahīnajātimaraṇaṃ asesaṃ, niggayha dhonaṃ vadessāmi dhammaṃ; Na kāmakāro hi puthujjanānaṃ, saṅkheyyakāro ca tathāgatānaṃ. ‘‘Sampannaveyyākaraṇaṃ tavedaṃ, samujjupaññassa samuggahītaṃ; Ayamañjali pacchimo suppaṇāmito, mā mohayī jānamanomapañña. ‘‘Paroparaṃ ariyadhammaṃ viditvā, mā mohayī jānamanomavīriya; Vāriṃ yathā ghammani ghammatatto, vācābhikaṅkhāmi sutaṃ pavassa. ‘‘Yadatthikaṃ brahmacariyaṃ acarī, kappāyano kaccissataṃ amoghaṃ; Nibbāyi so ādu saupādiseso , yathā vimutto ahu taṃ suṇoma. ‘‘‘Acchecchi taṇhaṃ idha nāmarūpe, (Iti bhagavā) kaṇhassa sotaṃ dīgharattānusayitaṃ; Atāri jātiṃ maraṇaṃ asesaṃ’, iccabravi bhagavā pañcaseṭṭho. ‘‘Esa sutvā pasīdāmi, vaco te isisattama; Amoghaṃ kira me puṭṭhaṃ, na maṃ vañcesi brāhmaṇo. ‘‘Yathā vādī tathā kārī, ahu buddhassa sāvako; Acchecchi maccuno jālaṃ, tataṃ māyāvino daḷhaṃ. ‘‘Addasa bhagavā ādiṃ, upādānassa kappiyo; Accagā vata kappāno, maccudheyyaṃ suduttaraṃ. ‘‘Taṃ devadevaṃ vandāmi, puttaṃ te dvipaduttama; Anujātaṃ mahāvīraṃ, nāgaṃ nāgassa orasa’’nti.