智者塞纳卡,洞见卧于皮囊胎中者,
其心被愚痴垢秽所染。
远见者示现极可怖毒蛇,
大慧之人圆满智慧到彼岸。
Yo seṇako sudhi pasibbakagabbhasāyiṃ Vippassi mohakalusikatamānasassa, Sappaṃ sughoramupadassiya dīghadassī Paññāsupāramimapūrayi bhurimedho; () (Seṇakapaṇḍita cariyaṃ;)
名为大药、具妙慧之智者主,
虽处邪道所障之舍断,亦平等一如。
大药贤者以智慧之力,从邪道中解救出杂色之米提拉王及其主从,
令脱于怨敌;此《大药行》即智慧波罗蜜之圆满。
Yo yaṃ mahosadhasamākhyasudhī sudhīso Ummaggasaṃvutanisaggavatisamo’pi, Ummaggato’va sabalaṃ mithilādhināthaṃ Paññāpajāpatipati riputo mumoca; () (Mahosadhacariyaṃ iti paññā pāramī;)
虽瘦黑如枯木,其精进如公牛之勇;
以彼精进,怖畏轮回之苦。
悲悯众生,众生之英;
恒能舀尽,甚深海水。
Vālenu’ḷāravīriyo vīriyena ghoraṃ Saṃsāradukkhamiva yo kisakālako’pi, Gambhīrasāgarajalaṃ sapajānukampī Ussiñcituṃ satatamārahi sattasāro; () (Kālaka cariyaṃ)
犹如大王的尊贵之子,由智慧的父亲与尊贵的母亲所生。
犹如深沉丰沛的大海,汪洋浩瀚,波澜壮阔。
勇猛有力、臂膀坚实的英雄,以精进之力渡越一切。
在渡越轮回之海时,他的身形如同渡船。(此即《大阇那迦本生》,是为精进波罗蜜。)
Rājāmahādijanako janakundacando Gambhīrabhurisalilaṃ salilākaraṃ yo, Sūro’rubāhuvīriyo vīriyaṃ tatāra Saṃsārasindhutaraṇe taraṇīsarūpo; () (Mahājanakacariyaṃ; Iti vīriyapārami;)
心怀坚固忍辱,宣说忍辱;
纵令整个身躯遭肢解寸断,亦安然不动。
平等清净忍辱水,为庄严具,浇洒于
嗔恚猛火炽燃之迦罗浮王;此即忍辱仙人之所行。
Yo khantitintahadayo yatikhantivādī Chedāpite’pi sakalaṃ sakalattabhāve, Samapūtakhantijalamevabhūsaṃ siseca Vyāpādapāvakapadittakalāburāje; () (Khantivādī cariyaṃ)
以护持正法为至上者,才是真正的正法守护者。
虽被杀戮者所迫,而行如狮子般威猛之事,
波陀波王临堕炎热地狱之际,
菩萨犹对彼生忍辱,慈爱柔和,安住堪忍;此即忍辱波罗蜜之行持。
Yo dhammapālanaparo susu dhammapālo Kārāpite’pi vadhakeha’simālakammaṃ, Āsannatāpanirayamhi patāparāje Khantiṃ pavattayi manappitakhantimetto; () (Dhammapāla cariyaṃ; Iti khantipāramī;)
身为猴王,足踏凶鳄之首,
飞渡洲间险津。
所许之施必践行,不从他处求可得;
跃河越彼岸,不怖非真者。
Yo antarīpagabhayaṃkarasuṃsumāra- Muddhāsamappitapado kapirājabhūto, Dinnaṃ paṭiññamanukubbamanaññalabbhaṃ Najjā papāta paratīramasaccabhīrū; () (Kapirāja cariyaṃ)
志于真理彼岸者,自在调伏,名副其实;
以真理与真理大地相合,是谓真理见者。
于吉祥赡部洲,护持古雅和合之语,
宣说一切世间;行真实无畏之道。
Yo saccapāramiparo vasi paccanāmo Saccena saccamahīsandhiya saccadassī, Poriṃ samaggakaraṇiṃ sirijambudīpe Sampālayaṃ sakalalokamavoca vācaṃ; () (Saccasavbhaya cariyaṃ;)
如轮鸟幼雏,羽翼未丰
其足极小,犹如巢中幼胎卧于草床之上。
以真实语,于十六迦利沙之地,
令林火熄灭;得坚固,寿命尽端。
Yo vaṭṭapotakadijo avirūḷhapakkha- Pādo’tikhuddakakulāvakagabbhasāyī, Saccena soḷasakarisamitappadese Dāvagginibbutimakā thiramāyugantaṃ; () (Vaṭṭapotaka cariyaṃ;)
亲族已成秃鹫、乌鸦、鹭鸶、鹞鹰的啄食之物,
又在盛夏骄阳酷热的煎迫中消尽。
池涸之时,鱼王以真实故,
感得非时雨云,解救(池中鱼);
Yo gijjhakākabakabāṇakabhakkhabhuta- Bandhu nidāgharavitāpaparikkhayā’pe, Ritte saramhi parimocayi maccharājā Saccena’kālajaladāgamapaccayena; () (Maccharāja cariyaṃ;)
恶见不净,心随毒欲之速疾而昏眛动摇者;
愚痴懈怠,无所戒护,安住于牝兽所予安稳者;
黑第波衍那牟尼以悲悯行真实语,
令彼解脱于厄难。
Duṭṭhāhidaṭṭhavisavegavimucchitaṃ yo Maṇḍabbatāpasavaro’rasayaññadattaṃ, Katvāna saccakiriyaṃ karuṇāya kaṇha- Dīpāyano muni mumoca tamāpadamhā; () (Kaṇhādīpāyana cariyaṃ;)
苏陀苏摩王虽落入食人魔掌控,
纵舍三百由旬国土,乃至身家性命,
守护真谛,以真实为至上,无所贪求;
所许之诺,二者皆不违逆。
Yo porisādavasago sutasomarājā Rajje tiyojanasate sakajīvite’pi, Saccaṃ rarakkha nanu saccaparo nirāso Dinnaṃ paṭissavamubhinnamapānukubbaṃ; () (Sutasomacariyaṃ; Iti saccapāramī;)
因怖畏生死而厌离王权之威势,
彼如哑、跛、聋者,即哑跛者慕迦博卡。
被牵至冢间弃尸之地,欲将活埋;
坚定立志者之誓愿,终不弃汝。
Nibbinnarajjavibhavo bhavabhīrūtāya Yo mūgapakkhabadhirākati mūgapakkho, Nīte nikhātumapaki sīvathikāvakāse Daḷhaṃ adhiṭṭhitavataṃ vata nojahāsi; () (Temiyacariyaṃ; Iti adhiṭṭhāna pāramī;)
以慈住为最胜,为盲父之杖;
彼睒子,如苏摩苏摩耶之流。
为藤蔓所环绕,他安住于林间。
他以名为慈的波罗蜜,圆满成就,成为畏惧诸恶者;(此为睒子的行迹)
Mettavihāraparamo piturandhayaṭṭhi Yo somasommayadayo’pi suvaṇṇasāmo, Vāḷehi samparivuto pavane vihāri Mettākhyapāramimapūrayi pāpabhīrū; () (Suvaṇṇasāmacariyaṃ;)
那位大地上统御一方的迦尸国王。
他将慈爱视作挚爱的伴侣,即便在自己生命中,也以慈爱至高无上;
王权相续之富贵被夺时,于敌对之王,
以修习圆满之慈,平等遍满而充溢;
Yo ekarājavisuto bhuvi kāsirājā Mettākalattadutiyo sakajīvite’pi, Avachinnarajjavibhāve paṭipakkharāje Mettāya samphari samaṃ paribhāvitāya; () (Ekarājacariyaṃ; Iti mettā pāramī;)
他如同鹅毛管般笔直而纯净,
在受恭敬或遭轻慢时,在遇乐或受苦时,
身居骸骨狼藉的坟冢之中,
纵逢怨敌亦不生怨,心住平等;(此为身毛竖立之行持,即舍之行相。)
Yā lomehaṃsavisuto’pi tulāsarikkho Mānāvamānanakaresu sukhe ca dukkha, Vāsaṃ cavaṭṭhiparikiṇṇasusānamajjhe Veraṃ averamanupecca rarakkhu’pekkhaṃ; () (Lomahaṃsacariyaṃ; Iti upekkhāka pakāramiṃ)
彼向菩提,智慧成熟,
以积集波罗蜜之力,而为佛之苗芽。
焦渴、饥渴之饿鬼,
世间界外地狱中,彼从未生于彼处。
So bodhiyā’bhiniyato paripakkañāṇo Buddhaṅkuro’pacitapāramitābalena, Nijjhāmataṇha’sitakañjakkhuppipāsa- Lokantarorunirayesu na jātu jāto; ()
他不曾得黄门、非男、哑者、跛者之身,
亦不曾得生盲、天生耳聋、女身与愚钝之身。
不投生为蝇、蚊、疥癞、蚂蚁之类,
亦不投生为虫、蝗、象等之属。
Nālattha paṇḍakanapuṃsakamūgapakkha- Chaccandhajātibadhiritthijaḷattabhāvaṃ, So makkhikāmakasakutthakipillikādi- Jātyā napātubhavi kīṭapaṭaṅakgajātyā; ()
未得比香象更粗大之形,
未得比鹌鹑雏鸟更微细之相。
未得润泽不腐之形态。
无有如此卑劣、低劣的状态;
Nālattha gandhagajato puthulatta bhāvaṃ Nālattha vaṭṭasusukā sukhumanta bhāvaṃ, Nālattha umdanamammanakatta bhāvaṃ Nālattha evamatihīnataratta bhāvaṃ;
既无杀母者,亦无杀父者,
亦无破坏僧团者、杀害阿拉汉者,
未曾有谁以嗔恨心向于如来,
亦未曾有谁令如来身中流血。
Nāhosi mātuvadhako pitughātako vā Nāhosi saṅghabhiduro arahantaghāto, Nāhosi duṭṭhahadayena tathāgatassa Nāhosi saṃjananako rudhirassa kāye; ()
那些断绝了[恶]行为与[其]果报两者之人,
持断灭见者,便住于那种见中,
具信者不执取邪见,
深信业与果;彼决定趣向菩提,以正觉为究竟。
Kammaṃ phakhalaṃ tadubhayaṃ paṭibāhino ye Ucchedadiṭṭhigatikā vihariṃsu tesaṃ, Laddhiṃ kadāci naparāmasi saddahāno Kammaṃ phalaṃ niyatabodhiparāyaṇo so; ()
凡诸有中,唯存四名蕴;
彼无想有情,亦为修福业。
不由之处不取结生,
于五净居,有时怖畏戏论。
Yasmiṃ bhave bhavati nāmacatukkamattaṃ Tatrā’pi puññakaraṇattha masaññasatte, Aṭṭhānato napaṭisandhimagaṇhi suddhā- Vāsesu pañcasu kadāci papañcabhīrū; ()
佛种——那必至觉悟之道的圣者,有时
于长寿诸有中,亦不贪著安乐,
于此有情世间立决意语,
为圆满三十波罗蜜故,彼受生。
Buddhaṅkuro niyatabodhipado kadāci Dīghāyukesu’pibhavesu sukhānapekho, Katvā’dhimuttivacanaṃ idha jīvaloke Nibbatti so tidasapāramipūraṇatthaṃ; ()
人中最胜者如是:
为登入难入之菩提宫殿,示现三十梯级之形。
成就利他之悦意,波罗蜜法已生起。
于轮回中流转,历经久远,忍受极苦极怖。
Iccevaṃ so purisanisabho duppavesassa bodhi- Pāsādassā’vataraṇasamattiṃsatisseṇirūpaṃ, Nipphādento parahitarato pāramīdhammajātaṃ Saṃsāre saṃsari cirataraṃ ghoradukkhaṃ titikkhaṃ; ()
以上为智慧喜乐比丘所编撰之《胜者世系灯》中,令诸诗人欢喜之布施因缘——远因波罗蜜法修行转起明灯——第四品。
Iti medhānandābhidhānena yatinā viracite sakalakavijana hadayānanda dānanidāne jinavaṃsadīpe durenidāne pāramidhammābhisaṅkharaṇa pavatti paridīpo catuttho saggo.
义句圆成,种种色彩、宝饰与金刚庄严;
昔之胜上城,宛如双关绮纹回旋。(双关连缀之修辞)
Atthavattapadaṃ nānāvaṇṇamaṇṇavajānvitaṃ, Patthyāvattamivāhosi jetuttarapuraṃ pure; () (Silesa bandhanaṃ;)
以护城河为腰带,城墙为系缚的臀饰,
这座王都闪耀辉煌,犹如盛装的新娘;
Parikhāmekhalādāma baddhapākārasoṇinī, Rarāja rājadhānī sā vadhūva patimaṇḍitā; ()
宝珠光鬘为饰,愚者光鬘之迷乱;
兔影圆轮在彼,正是奔赴幽会之女。
Maṇisiṅgaṃsumālābhi bālaṃsumālivibbhamaṃ, Sasaṅkamaṇḍalaṃ tasmiṃ palamhesā’bhīsārikā; ()
吉祥天女之殿,不暗淡的宝石殿堂璀璨辉煌
金幢成列,孔雀嬉戏其间
Indirāmandirā’mandamaṇimandirasālinī, Hemaddhajāvali tasmiṃ kiḷāpayi kalāpino; ()
如龙象王,以庄严饰物与象牙、布施之流,
其城如密云降雨。
Rarāja nāgarājānaṃ kappitābharaṇehi ca, Dāṭhāhi dānadhārāhi meghavacchantā’va sā purī; ()
群马扬尘,蔽染天幕;
炎光既遮,自成广场华帐之丽。
Turaṅganikaroṇḍutadhulidhūsaritambaraṃ, Nivāritātapaṃraṅgavitānassirimāhari; ()
发髻如青绿水藻,面若盛绽莲花;
双眸似青莲流转,双乳丰盈如天鹅。
Nīlasevāladhammillā samphullakamalā’nanā, Tahimuppalalola’kkhī haṃsapīnapayodharā; ()
莲须之蕊、王浆之味所阻之岸,丰隆如女臀;
蜂群如宝石脚镯,莲池宛如佩钏之女。
Kiñjakkharājirasānāruddharodhanitambinī, Bhiṅgālimaṇimañjirā nārī’vā’suṃ sarojinī; () (Silesa bandhanaṃ;)
若无如意树,此王城唯余空壳,
宛如毗沙那王都,具足一切福善。
Kevakalaṃ kapparukkhehi vinā sā rājadhānya’hu, Visāṇārājadhānī’va sabbasampattisālinī; ()
往昔之时,人中之良骏,曾为此城之王,
以“须大拏”之名,遍闻于三界之中;
Kadāci purisājañño rājā’hosi pure tahiṃ, Vessantaro’tināmena vissuto bhuvanattaye; ()
他犹如一位王子,以布施为游戏,乐此不疲。
乃至保姆们身上佩戴的珠宝饰品,他也一并取来。
Kumāro’va samāno so dānakīḷāparāyaṇo, Kāyūpagāni dhātīnaṃ ratanābharaṇāni’pi; ()
将诸物斫成碎片而布施,如是九番;
彼年方八岁,即已尽舍身外诸物。
Khaṇḍākhaṇḍaṃ karitvāna navakkhantuṃ kapariccaji, Evaṃ bāhiravatthūnidadanto aṭṭhavassiko; ()
登上宫殿,坐下后思惟乞求之事:
“我将施与”——头、眼、肉、血。
Pāsādamabhirīhitvā sonisajjā’bhiyācanaṃ, Dassāmī’ti vicintesi sisakkhimaṃsalohitaṃ; ()
大士安乐悦豫,如白分皎月;
既获王位荣光,以十法护佑群生。
Sukhedhito mahāsatto sukkapakkhe’va candimā, Pālesi dasadhammena patvā rajjasiriṃ pajaṃ; ()
一日,那位国王独在宫中,静坐安处,
他忆念诸欲之杂染与过患;
Nisajjo paripāsāde so rājā ekadā raho, Kāmānaṃ saṅakkilesañca vokārādīnavaṃ sari; ()
这位乐好出家的国王,于有、无有皆生厌离;
取得成就之精粹,舍弃殊胜之王权;
Pabbajjāhirato rājā nibbinto vibhavebhave, Sampattisāramādāya hitvā rajjasiriṃ varaṃ; ()
如狂象王冲出烈火焚烧的密林;
亲族悲泣时,他自家中离去出家。
Mattamātaṅakgarājā’va aggipajjalakānanā, Rudato ñātisaṅakghassa agārasmā’bhi nikkhamī; ()
瞻波、无忧与婆俱罗诸树成林而庄严绮丽,
孔雀展如冠之彩屏嬉戏,杜鹃啼鸣婉转相和。
Campakāsokavakulatarusaṇḍasumaṇḍitaṃ, Sikhaṇḍimaṇḍalākhaṇḍakīḷaṃ kokilakūjanaṃ; ()
种种野兽与飞鸟以此为栖所,依水而居的安隐之地。
朵朵盛开的鲜花散发芳香,柔风送来阵阵馥郁。
Anekamigapakkhīnamāsayaṃ salilāsayaṃ, Vīkāsakusumāmodappavāsitasamīraṇaṃ; ()
醉蜜群蜂遍绕,莲池盈满;
飞瀑倾泻,深广山峦遍布。
Madhumattā’liṅdhaṅkāranibbhara’mburuhākaraṃ, Sampātanijjharā’rāvagambhīrabhuribhūdharaṃ; ()
堪忍独居,曲崖山窟幽深;
难入之曲山苦行林,名闻险绝。
Pavavekakkhamaṃ vaṅkapabbhāraṃ girigabbharaṃ, Duppavesapakathaṃ vaṅkagirināmatapovanaṃ; ()
剃落须发而得受出家,那位具足威仪的大地之主,
长久行持梵行,安度时日。
Patvā laddhe’sipabbajjā kavilāso so mahībhujo, Caranto brahmacariyaṃ cirassaṃ vītināmayi; ()
那国王的正后名叫曼坻,纵是娇生惯养、安享尊荣之身,
她携儿带女,一同走进了那座苦行林。
Tassarañño mahesipi maddīnāma sukhedhitā, Puttadhītūbhisaddhiṃ taṃ tapovanamupāvisi; ()
那时,多欲贪供、相貌可怖的婆罗门,
径往须大拏——众生之精粹。
Mahiccho pūjakovippo tadā bīgacchadassano, Yena vessantarosattasāro tenupasaṅkami; ()
“我需要帮手”——我这被衰老折磨的人说道。
他向人求取子女,得遇那位坚忍且悲愍深重者。
Attho kammakarehī’ti jarājajjaritassa me, Puttañcadhītaraṃ yācī dhīraṃ patvā dayāparaṃ; ()
黑胜与阇利二子,堪能荷负此重担。
冀证正等菩提,为脱渴爱奴役故;
Ubho kaṇhājinaṃ jāliṃ sasenahabhārabhājanaṃ, Sammāsambodhikāmo so taṇhādāsabyamuttiyā; ()
南方清水之瓶,合掌奉持以礼敬,
将他绑缚后一道离去,携之安眠。
Dakkhiṇodakasamputajūjaka’ñjalibhājane, Samappayittha bandhitvā agamā’dāya niddayo; ()
为探布施意乐,以婆罗门形貌而来;
天帝于是恳求贞淑之马迪天女。
Dānādhimuttīvīmaṃsī vippākappenu’pāgato, Saṃyāci devarājā’tha maddideviṃ patibbataṃ; ()
以布施之水净手,倾施此布施之水已,
王便将王后施与宛如天神之婆罗门。
Dakkhiṇodakaniddhotahattho so dakkhiṇodakaṃ, Katvā devesavippassa deviṃ devo pariccaji; ()
以其波罗蜜威力,七次震动。
如同大地之女随喜赞叹:“善哉,善哉。”
Sattakkhattuṃ pakampittha tassa pāramitejasā, Sādhusādhūti pattānumodantī’va mahīvadhū; ()
这即是人中尊成就圆满的波罗蜜;
宝石光焰辉映,楼阁高度庄严;
Iccevaṃ purisārañño paripācinapāramī, Maṇiraṃsismujjota pāsādasatalaṅkate; ()
微风细细,轻拂五色旗网;
宝珠铃网和鸣,如耳中甘露。
Mandamandāniloṇḍūta pañcavaṇṇaddhajālīnaṃ, Maṇikiṃkiṇijālānurāvasotarasāyane; ()
天人的歌舞与悦耳的音乐,令人心旷神怡,
(那城)设有爱神的殿堂与围墙,又以剧场舞台而庄严。
Dibbehi naccagītehi vāditehi manorame, Kandappamaṇḍapākāra raṅgamaṇḍapamaṇḍite; ()
犹如光耀的诸天之王,以百道彩虹为庄严。
以顶髻宝珠的光芒,在空中密织遍满。
Dibbantadibbarājūnaṃ indacāpasatehi’va, Cūḷāmaṇīmarīcihī sambādhīkaḷita’mbare; ()
天女们远远地闪耀,身姿曼妙,胸如檀香。
月光般的光辉在拂尘似的和风中摇曳,
Accharāhi kucañcandanamitaṅgīhi dūrato, Vidhūtacandikārāji cārucāmara mārute; ()
如睡醒之人,住于兜率天——诸天神所居之处;
从彼命终受生,成为名为善满足者。
Suttappabuddhaposo’va tusite tidasālaye, Tato cavitvā nibbatti hutvā santusita’vhayo; ()
住于天界五欲乐中,在兜率天宫而住;
为世间唯一眼者,受用五根之乐;
Dibbesu pañcakāmesu vasanto tusitālaye, Pañcindriyāni lokekalocano paricārayi; ()
尔时,十千世界中的诸天神
闻佛出世之喧嚣,俱集一处。
Tadā dasasahassesu cakkavāḷesu devatā, Ekattha sannipatitā sutvā buddhahaḷāhaḷaṃ; ()
Teno’pasaṅkamitvāna yenā’si purisuttamo, Katvā tabbadanambhojaṃ nayanālikulālayaṃ; ()
冠顶宝珠之光,如金流注,沐足下之座;
合掌如莲苞,众人齐申礼敬。
Cūḷāmaṇimayukhambutiddhotacaraṇāsane, Baddhañjalipuṭambhojamakulāti samappayuṃ; ()
转轮王之位,即与天帝之位、魔王之位、梵天之位并列。
贤友,并非为了求得这些,而圆满修习波罗蜜;
Cakkavattipadaṃ sakkamārabrahmapadatayā, Nakho mārisa patthetvā pāramī paripācitā; ()
为了成为可教化众生的善友,为求证无上正等觉,
贤者,你历尽艰难,圆满了十波罗蜜;
Veneyyabandhubhutena sammāsambodhimicchatā, Tayā mārisa kicchena pūritā dasapāramī; ()
为利含天诸世间,
众向坚毅大悲者祈请:愿入母胎而生。
Sadevakassa lokassa hitāya mātukucchiyaṃ, Uppajjatūti yāciṃsu taṃdhīraṃ karuṇāparaṃ; ()
人寿短则不满百岁,长则乃至十万岁,
此非诸佛出世之时,是故彼观察时节。
Satavassāyuheṭṭhāpi uddhaṃ sahasahassato, Yasmā akālo buddhānaṃ tasmā kālaṃ vipassi so; ()
诸正觉者不生于余洲,
唯于赡部洲受生;是故彼审观此洲。
Yasmā aññesu dīpesu sambuddhā nopapajjare, Jāyanti jambudīpasmiṃ tasmā dīpaṃ vipassi so; ()
因为如来不降生于边地,
他们降生于中部地区,因此毗婆尸观察彼处;
Yasmā milakkhadesesu nūppajjanti tathāgatā, Jāyare majjhime dese tasmādesaṃ vipassi so; ()
因不生于吠舍、首陀罗二族,
唯生于刹帝利、婆罗门之家;是故彼审观其族姓。
Yasmā najāyare vessasuddatvayesu jāyare, Khantiye brāhmaṇe buddhā kulaṃ tasmā vipassi so; ()
诸佛之母的胎藏无有他类众生可得容受,
因此,他以寿命有限之相,观察母亲。
Yasmā anaññavisayā kucchi sambuddhamātuyā, Tasmā āyuparicchedavasena passi mātaraṃ; ()
世间之眼目,作五观察已,
心满悲悯,向她们许下承诺。
Lokekalocano evaṃ katvā pañcāvalokanaṃ, Tāsaṃ paṭiññaṃ pādāsi karuṇāpuṇṇamānaso; ()
宝饰花鬘,为佛足红莲所亲触;
尔时,来集天众,倏然隐没。
兜率天王入欢喜苑,
慧慈等为最上者,从彼殁已,无怖畏之失。
Tappādatāmarasacumbita moḷimālā Sampattadevaparisā’ntaradhāyi tāva, Ogayha nandanavanaṃ tusitādhirājā Tamhā cavī matidayādayināsabhāyo; ()
如是,由名为慧喜的禅师所造,在令一切智者心生欢喜的《胜者灯》中,关于远方因缘、从须大拏本生等开始的天神劝请之事,此为第五章。
Iti medhānandābhidhānenayatinā viracite sakalakavijana hadayānandadānatidāne jinavaṃsadīpe durenidāne vessantaracariyappabhutidevārādhanā pavatti paridīpo pañcamo saggo.
吉祥赡部洲中,乃七种精华所生之处;
富饶犹如阿摩罗婆提城,实为诸城之冠。
此乃太阳族君王世代相承的疆土,
以显著标志而著称,于迦毗罗卫城中,即此城邑所在。
Yā sattasārapabhavā sirijambudīpe Phītā’marāvatipurī’va purīvataṃsā, Ādiccavaṃsikanarindapaveṇi bhūmi Lakkhyālayā kapilavatthupurī pure’si; ()
具足声韵悦耳之味、天生之色、
义理流布与句读停顿,
那座王都以众多人民与群体为标志,
其架构犹如春天之华饰,严整有序,衔接严谨,
Vaṇṇehi kaṇṇasukhasaddarasehi jāta- Rūpehi atthavisarehi yatīhi yuttā, Yā rājadhāni puthupāṇagaṇappadehi Āsī (vasantatilakā) racanā yatheva; () (Silesa bandhanaṃ;)
犹如以四方边界为臂钏的大地少女,
佩戴着系紧的螺钏,焕发着庄严光辉,
她那以灰泥精心涂抹、熠熠生辉的城墙,
其环绕的城垣坚不可动,宛如王冠;
Pācīdisābhujalatāya mahīyuvatyā Sannaddhasaṅkhavalayassirimāvahantaṃ, Yassā sudhāsuparikammakataṃ rarāja Pākāracakkamacalaṃ makuṭānukāraṃ; ()
她的护城河辉映王城之美,
岸边花蕊花粉染作金黄,赏心悦目。
蜂群缠绕,如珠串织成的行;
城墙脊背倾颓,宛若衣裳滑落。
Yassā rarāja parikhā nagarindirāya Kiñjakkhiñjaritatīradasābhirāmā, Saṃsibbitālivittīmaṇitantupantī Pākārasoṇibharato galitambaraṃ’va; ()
沉醉于爱欲、骄慢与美酒的浪荡子,
上有微风拂动、绀青藤蔓结成的华盖。
双眸流盼、合掌爱赏,
他们趋赴那园林——宛如宴饮之地,如掬水捧饮般陶醉其中。
Kandappadappamadirāmadamattadhuttā Mandānileritasunīlalatāvitānaṃ, Yasmiṃ vilolanayanañjalipiyamānaṃ Āpānabhuminibhamopavanaṃbhajiṃsu; ()
那些沉醉于青春焕发、骄傲自负的女子,
在那些宝石与明镜交相辉映的华丽剧院之巅,
那座王城以厚实丰盈的云朵、
柔美的容颜而获得玛纳斯湖般的美丽。
Mattaṅganāya navayobbanagabbitāya Raṅgālayaggamaṇidappaṇabimbitehi, Yā rājadhāni ghanapīnapayodharehi Sommānanehi bhaji mānasavāpisobhaṃ; ()
意想所成之庄严光饰,煌煌交映;
牙力如白鹤群飞,甘雨纷然流注。
往昔,令家中孔雀群非时嬉戏鸣唱,
殊胜雨云如象群载水而至。
Saṅkappitābharaṇaraṃsi sateratālī Dāṭhābalākavisarā madavuṭṭhidhārā, Yasmiṃ pure gharamayūrakulaṃ akāle Kīḷāpayiṃsu varavāraṇavārivāhā; ()
城外筑有坚固的城垣,垣前悬着铁锤般的重锁,
群马奔驰,扬起滚滚尘埃,
向街头往来的众人,刹那间令其心生怖畏,
赫赫如炽燃劫火之网。
Pākāracakkabahiniggata muggarāgaṃ Yasmiṃ turaṅganikaruddhaṭadhūlijālaṃ, Racchāvatārajanatāya khaṇaṃ janesi Bhītiṃ padittapalayānalajālasobhaṃ; ()
宝峰攒辉,光焰交缠相续,
竞相亲吻那胜于太阳、映现羚羊斑影的月轮宝盘。
犹如女子的莲容令他蒙羞受辱,
他容色骤变,仿佛被嗔怒所压伏。
Yasmiṃ vimānamaṇisiṅgajutippabandha- Sañcumbitaṃ jitaraviṃ hariṇḍakabimbaṃ, Nārījanānanasarojakatāvamānaṃ Kodhābhibhutamiva vaṇṇavikāramāpa; ()
于彼处,诸自在主所摄持的崇高
其如雪山白净,令人悦意,
恒常以甘露敷治,悉心维护,
诸住处犹如吉祥天女的宫殿。
Yatthissarehi samadhiggahitāni tuṅga- Kelāsakuṭadhavalāti manoharāti, Niccaṃ sudhāsuparikammakatāni cā’suṃ Lakkhīniketananibhāni niketanāni; ()
城中蓝宝石所建宝阁之顶,
金幢幡行列回旋缭绕。
云峰之巅前,百道闪电花环般闪耀——
你如同嬉戏的使者,为离别中的女子们带来愁苦;
Yatthindanilamaṇimāpitamaṇḍapagge Hemaddhajāvaliparibbhamaṇaṃka puramhi, Jīmūtakūṭapamukhe satavijjumālā- Līlāvahaṃ virahinīnamaghaṃ janesi; ()
晚霞宝拱珠光辉,
尽破阖城居人暗。
座座王都亦涌起崇高的欢悦,
以喜悦,新住于寻郎女子的夜。
Sañjhānurāgamaṇitoraṇadīdhitīhi Bhinnandhakāranikarā’khilanāgarānaṃ, Yā rājadhāni janayantipi tuṅgatuṭṭhiṃ Pītyā navāsi rajanīsma bhisārikānaṃ; ()
岸边交织着水草与散落的花蕊,
盛开着红莲、青莲与白睡莲,
天鹅、蜜蜂与鹤群相聚,倍添迷人,
其中池水极清澈,莲花遍布;
Sevālakesarasamākulatīrabhāgā Samphullarattapadumuppalakallahārā, Haṃsālisārasasamosaraṇābhirāmā Yasmiṃ sunimmalajalā kamalākarāsuṃ; ()
在那座城中,人们为了获得良家女子莲花般的面容
的无上妙丽,而极力勤求。
如白莲般清凉的光辉,
至今彼此交结相触,走向毁灭。
Yasmiṃpure kulavadhūvadanambujānaṃ Laddhuṃ nirūpamasiriṃ bhusamussahantā, Yāvajja setasarasiruhasītaraṃsī Aññoññabaddhapaṭighā’va vajanti nāsaṃ; ()
其上呈现出金色、黄铜色、银色及黄铜与银交杂之色,种种光泽,
以珍珠、珊瑚及宝石等诸珍为饰,
种种市肆悉皆盈满,
迦尸细布、麻布、丝绸、亚麻之衣。
Yasmiṃ suvaṇṇamakaṇirūpiyavaṃsavaṇṇa- Muttāpavāḷacajirehi mahārahehi, Nānāpaṇā sukhumakāsikasāṇahaṅga- Koseyyakhomavasanehi’bhavuṃ papuṇṇā; ()
手持轮、剑、矛、弓、枪、棒等诸兵器。
披戴金色铠甲,降伏了众敌军
极为勇猛,渡越了战场之海
勇士们曾在那座胜妙城中严密守护
Cakkāsisattidhanukuntagadādibhatthā Sannaddhahemakavacā vijitārivaggā, Saṅgāmasāgarasamuttaraṇātisurā Yodhā yahiṃ puravare akariṃsu rakkhaṃ; ()
击破华丽宝石宫殿的墙垣
犹如棉布般皎洁的秋云行列
于彼刹那,秉持帷幕之庄严者,
以群蜂守护诸女之莲华面庞。
Phūṭṭhā ka vāṭanikaṭe maṇimandirānaṃ Kappāsapaṭṭadhavalā saradabbharājī, Yasmiṃ khaṇaṃ javanikāsirimādadhānā Thīnaṃ jugopa madhupehi mukhambujāni; ()
街衢纵横通畅、严饰华美,
拱门高耸、恒常欢庆的城中,
蛇王诸躯蟠绕,宛如地底龙宫,
广张蛇冠,成为胜妙庄严。
Nibbiddhavīthivisarehi susajjitehi Niccussavāya puramussitatorasehi, Bhogindabhoganikarehi rasātalaṃ’va Yaṃ sampasāritaphaṇehi babhuva rammaṃ; ()
城中宫殿,窗网洞开;
扬尘漫卷,发髻沾尘染垢。
众女月华般明净之面,于镜中;
世间眼目之宝,映现其中。
Yasmiṃpure vivaṭamandirajālakānaṃ Uddhūtadhulimalinīkaḷitālakānaṃ, Nārinamindurucīrānana dappaṇesu Lokassa locanamaṇi paṭibimbitā’suṃ; ()
其声深沉,如大螺号之巨响;
皎如雪山白巅之居所,洁若凝沫成团。
七宝盈满、如乳海般的都城,吉祥天女庄严之;
骏马腾波,疾驰如浪奔涌。
Gambhīrasaṅkhapaṭabhaddhanibhūrighosaṃ Kelāsakūṭadhavalālayapheṇapiṇḍaṃ, Yaṃ puṇṇasattaratanaṃ purakhīrasindhuṃ Lakkhī alaṅkari turaṅgataraṅgavegaṃ; ()
飞尘连绵成垢染,青黛如林色转深;
群蜂沉醉恋红莲,悦意徘徊乐未央。
王鹅所游、不堕世间之古城,
宛如盛绽的迦兰伽林;
Reṇuppabandhamalinaṃ kavanarājinīlaṃ Madhavātimattamadhupaṃ padumābhirāmaṃ, Yaṃ rājahaṃsabhajitaṃ avatiṇṇalokaṃ Āsi puraṃ vikacakañjavanaṃ yatheva; () (Silesabandhanaṃ;)
彼城之中,蓝颈孔雀宝光灼灼,
宛如大地为爱染所践踏,舒开羽阵。
女子乳房沉沉,亦复如是——
如丰雨之日,乌云沉沉遍布四方;此为双关语结。
Yasmiṃpuramhi ratanujjalanīlakaṇṭhā Rāgāvamadditadharā’vivaṭadvijāli, Āsuṃpayodharabharā’viraḷappadesā Sampattavuṭṭhidivasāviyamātugāmā; () (Silesabandhanaṃ;)
是法随法行者的究竟依归,
犹如怖畏轮回者所栖止的苦行林,
此王城,于众多盲暗凡夫,
犹如饮宴之场,成为种种怖畏之源。
Dhammānudhammapaṭipatti parāyaṇassa Saṃsārabhīrukajanassa tapovanābhā, Yā rājadhāni pacurandhaputhujjanānaṃ Āpānabhumiva babhūvu’bhayappakārā; ()
佛之萌芽,犹如太阳王族之破暗者,
为如实地体验安乐,而成为良善之地,
迦毗罗卫城啊,昔日你是何模样,
如今你昭示着法的本性。
Buddhaṅkurassa ravivaṃsapabhaṅkarassa Sammā sukhānubhāvanāya subhumibhutā, Bho yādisi kapilavatthupuri pure’si Dhammassabhāvamadhunā paridīpaye sā; ()
于彼城中,城之主宰,
有王名苏尼提卡图罗,具足四摄之法。
有时以法悦群生,
日族之幢,净饭王子。
Tasmiṃ babhūva nagare nagarādhirāje Rājā sunīticaturo catusaṅakgahehi, Dhammena sabbajanarañjanako kadāci Suddhodanavhavisuto ravivaṃsaketu; ()
见其降世之身唯余染污垢秽,
莲华女渴慕其夫莲华之主。
为护持大地的教法所庄严的莲华足,
那位崇敬如日轮光辉之王者
Disvā’vatārakalusikatamattabhāvaṃ Ukkaṇṭhite’va kamalā kamalāpatissa, Bhūpālipālibhajitaṃ caraṇāravindaṃ Saṃsevi yassa ravivaṃsadhajassa rañño; ()
诗人中的君王,诗人颈上的璎珞;
辩才天女之女,言辞甜美柔婉。
从四面梵天口中的莲花林而来,
宛如雌天鹅装点着摩那娑莲池。
Yassā’vanīsakavino kavikaṇṭhabhusā Vāṇivadhū madhurakomakalakattavāṇī, Patvā catummukhamukhambujakānanamhā Haṃsīva mānasataḷākamalaṅkarittha; ()
摧破一切怨敌之骄慢,超然独一;
内敌难胜,终为所败。
以清净心为磨石,以锐利智慧之刃,
那位大地之主即被击杀。
Sabbāridappamathanopari ekadhatvā Ajjhattikāriparājiyamappasayhaṃ, Saṃsuddhacittanikase nisitena tāva Paññāyudhena avadhittha mahībhujo yo; ()
从大地之主与大地之山,
悲水盈满,以舍心为堤岸之界。
慈流涌出,喜浪成鬘;
覆没三界,群生洪流。
Yasmā mahīpatimahīdharato upekkhā- Veḷātalāvadhi dayāsalilena puṇṇā, Mettāsavanti pabhavā muditumimālā Ajjhottharittha bhuvanattayagaṃjanoghaṃ; ()
布施圆满所居,如持云者;
布施胜解最上者,其心湖中。
对于贪欲深重、穷苦乞食之人,
犹如七宝珠坠落水中,黯然而失光彩;(
Sampannadānasadanambudharehi yassa Dānādhimuttiparamassa manodahesu, Taṇhātaṭāni kapaṇaddhikayācakānaṃ Hinnāni sattaratanambunipātanena; ()
双眸如蓝宝石,齿白如银,
面如黄金,顶髻如珊瑚。
肢节犹如宝珠所成,种种珍宝为其庄严,
身形宛如由梵天精雕细琢而成;(这是戒的约束)
Yassindanīlanayanaṃ rajatāvadāta- Dantaṃ suvaṇṇavadanañca pavāḷasīsaṃ, Muttāmayaṅgavayavaṃ ratanehi nānā Dehaṃ sumāpitamivāsi pitāmahena; () (Sīlesabandhanaṃ)
其声誉皎洁殊胜,无与伦比,
一心专注,面容清净,降伏敌对之人王。
摧破忧恼黑暗者,
以大海为际之大地,作其疆界。
Yassātipaṇḍarayasovisaro’sadhīso Saṅekkācitānanasaro’rinarādhipānaṃ, Sokandhakārabhiduro ripurājinīnaṃ Āsāgarantapathaviṃ paridhikarittha; ()
王侯之六足蜂群全然渴慕地方
王权之甘露蜜味。
于彼自身相续,莲池盛放之花,
亲近彼美妙行莲之足,以虔诚心;
Rājaññachappadakulaṃ sakalaṃ padesa- Rajjādhipaccamakarandarasābhilāsaṃ, Yassattabhāvakamalākaraphullitāni Saṃsevi cārucaraṇambūruhāni bhatyā; ()