观察整个大众,了知他们的意向后,
这些刹帝利,因骄慢而醉,因财富之酒而醉,
因此他们不以合掌嫩芽置于头顶来礼敬我。
心想“足以令他们礼敬”,便入于禅那;
Āvajjetvā sakalaparisaṃ ñatvā tadajjhāsayaṃ Mānummattā vibhavamadirāmattā ime khattiyā, Muddhābaddhañjalikisalayā yasmā navandanti maṃ Vandāpetuṃ alamiti tato jhānaṃ samāpajjiya; ()
神通者以自身足尘之光所触,
正觉佛日耀于彼宝髻峰。
于甘达芭芒果树下,示现无等双神变,破除我慢之暗,
以莲华面令彼觉悟。
Pattā’bhiñño nijapadarajoraṃsihi sañcumbite Tesaṃ cūḷāmaṇigirisire sambuddhasuro lasaṃ, Saṃdassento yamakamasamaṃ mānandhakāraṃ haraṃ Bodhāpesi vadanakamale gaṇḍambamūle yathā; ()
人中胜者净饭王,见彼殊胜神变已,
欢喜充溢身俯屈,以首顶礼于莲足。
合掌当顶,触碰轮相庄严之足尘;
诸王族宣说如莲花蕊丛之祥辉。
Disvā suddhodananaravaro taṃ pāṭihīraṃ varaṃ Pādambhoje paṇami sirasā ānandabhāronato, Cakkaṅkālaṅkatapadarajo samphuṭṭhamuddhāñjali Rājaññānaṃ kamalakalikāsaṇḍassiriṃ vyākaruṃ; ()
犹如被暮云阵列所围绕的须弥山王,
胜者身现金色,从空中降临殊胜之座
善臂者以眼睫嬉戏于莲池,
众会集时,洒落红莲之雨,悦可其意。
Sañjhāmeghāvaliparivuto suroriva’tthācalaṃ Khamhā bhaddāsanamavatarī sovaṇṇavaṇno jino, Subabhujiñche nayanabarihī keḷāyanaṃ pokkhara- Vassaṃ vassi nijanakharuciṃ tesaṃ samāje sati; ()
闻说须大拏往昔行迹已,众等离去之时,
以头顶礼其足,如触顶髻宝珠。
尊者!愿以善逝为上首的僧团接受我们的供养!
就这样,在第一日连一个人也没有作劝请;
Sutvā vuttaṃ purimacaritaṃ vessantarākhyaṃ tato Pakkantānaṃ phusiya sirasā tappādacūḷāmaṇiṃ, Bhante bhikkhaṃ sugatapamukho saṅghodhivāsetu no Icce’kopi paṭhamadivase nākāsi ajjhesanaṃ; ()
为众漏尽者所围绕,以悲悯世间为最上者,
世间主于第二日,循诸正自觉者之惯行,
正自觉者于迦毗罗卫城,清晨即入〔城〕,
不舍卑贱与尊贵之家,为乞食而行。
Nānākhīṇāsavaparivuto lokānukampāparo Lokādhiso dutiyadivase āciṇṇakappārahaṃ, Sambuddhānaṃ kapilanagare pāto’va lakhyākare Hīnukkaṭṭhaṃ kulamavijahaṃ piṇḍāya sampāvisi; ()
彼诸家族见彼诸根寂静,于彼城中逐户乞食游行。
那位导师,具足无与伦比的威德,六色光明炽盛,
立于宫殿,以不瞬莲眼礼敬。
城民揭开黄宝珠所成之网幔。
Āhiṇḍattaṃ tahimanugharaṃ piṇḍāya santindriyaṃ Satthāraṃ taṃ nirupamasiriṃ chabbaṇṇaraṃsujjalaṃ, Pāsādaṭṭhā’nimisanayanambhojehi sampūjayuṃ Ugghāṭetvā harimaṇimayaṃ jālāvaliṃ nāgarā; ()
卸下香花所严饰之须发,
披上染污粗弊之袈裟。
如贫人裹衣覆身,尊者持石钵,
抵达迦毗罗卫城,为乞食而游方。
Ohāretvā kusumasurabhīsaṅkhārasambhāvite Kese massuṃ rajanamalinaṃ kāsāvavatthaṃ kharaṃ, Acchādetvā kapaṇapuriso’va’yyo gahetvā sīḷā Pattaṃ patto kapilanagaraṃ pakiṇḍāya āhiṇḍati; ()
唇如频婆果的宾巴妃,听闻这刺耳的消息后,
在绿宝石石窗格间的街道上。
凝望着被随从簇拥、乘醉象而行、得胜的他,
她那双宝石般的眼眸已被泪水充盈。
Vuttantaṃ taṃ savaṇakaṭukaṃ sutvāna bimbādharā Bimbādevī marakatasiḷājālantarā vithiyaṃ, Āhiṇḍantaṃ parivutagaṇaṃ mattebhagāmiṃ jitaṃ Olokentī nayanamaṇike assūhi sampūrayi; ()
思儿情切,俯吻此宝;
身具八十随好庄严,佩寻光而为饰。
唱诵此八偈颂,赞叹那色中的殊胜美、无与伦比之色身,
从足底到顶髻,一一赞叹已;
Cumbanti sātanujaratanaṃ tandassanabyāvaṭā’- Sityā’nubyañjanavilasitaṃ byāmapakpabhālaṅakkataṃ, Rūpaṃ rūpassiri nirupamaṃ saṅgāyi gāthaṭṭhakaṃ Saṃvaṇṇetvā caraṇatalato yāva’ssa uṇhisato; ()
她缓步慵行,宛如黑天鹅;
新丰双乳因重负而低垂,不胜其苦。
侍者疾往,启奏国王:
大王,您的儿子在此城中乞食。
Īsaṃ kālaṃ alasagamanaṃ sā kālahaṃsopakari Oropenti abhinavakucandā’tibhārāturā, Gantvā sīghaṃ khaḷitavacatā putto mahārāja te Piṇḍāya’smiṃ carati nagare rājānamiccabruvi; ()
国王在军队簇拥下,听闻了威光神力等事;
他听闻此言,便穿上细软衣,又披上一件新衣,
覆身蔽体,弃去了王冠,放下了刀剑,极为
满怀惭愧,急速匆匆而去,立于彼前;
Rājā senāparivutasamo tejonubhāvādinā Taṃ sutvāṃ’se sukhumavasanaṃ katvā navaṃsāṭakaṃ, Acchādetvā nihitamakuṭo nikkhittakhaggo bhusaṃ Lajjāpanno tuvaṭatuvaṭaṃ gantvā tadagge ṭhito; ()
父族的库藏也已空乏,你还作何想?
你身为太阳族的后裔,为何令父亲蒙羞?
尊者,饮食已为您与随行僧众备办;
他对我如是说:“不必在迦毗罗卫城行乞,当每日施食。”
Koṭṭhagārānya’pi pitukule rittāni kimmaññasi Kasmā lajjāpayasi pitaraṃ tvaṃ bhānuvaṃsubbhavo, Bhante tuyhaṃ pakarivutavasīsaṅghassi’to bhojanaṃ Mā kapiṇḍāyā’cari anudinaṃ dajjeyya miccabruvi; ()
您的种姓非圣者种姓,当为太阳王族。
我的种姓是圣者种姓,当为等正觉者种姓。
于此族姓中游行乞食,
此行仪乃往昔善逝所行——胜者如是说已。
Tuyhaṃ vaṃso anariyapado ādiccavaṃso siyā Mayhaṃ vaṃso sadariyapado sambuddhavaṃso siyā, Asmiṃvaṃse anuvicaraṇaṃ piṇḍattha manvālayaṃ Cārittaṃ bhopurimasugatā’ciṇṇanti kavatvā jino; ()
立于长街,向迦尸村人诵说应起等偈;
彼因倾耳谛听,已证入流之果。
闻甘美偈颂之法,即行于法,如是等等;
得第二道,非勇毅者,犹行法随法之行。
Uttiṭṭhādiṃ avadi kasugamaṃ gāthaṃ ṭhito vīthiyaṃ Sotāpanto’vanipati bhavī sotāvadhānena so, Gāthādhammaṃ suṇiya madhuraṃ dhammaṃcare’tyā’dikaṃ Patto maggaṃ dutiyamavīraṃ dhammānudhammaṃ caraṃ; ()
国王听闻名为护法的另一行持后,
证得第三无缺之道,动摇欲界之居。
在白伞闪耀的卧床上,进入不起之卧
以极清净之慧,观察诸行之相者;
Sutvā rājā cariyamaparaṃ yo dhammapālavhayaṃ Patto maggaṃ tatiyamakhilaṃ kāmālayaṃ cālayaṃ, Setacchattu’llasitasayane’nuṭṭhānaseyyu’pago Saṅkhārānaṃ visadamatiyā yo lakkhaṇaṃ sammasi; ()
摧破魔罗军众与诸杂染,
如天神以剑伐林;彼以无上道之剑,
畅饮道果妙乐甘露而欢喜满足,
摧伏如仇敌般的五蕴,得享涅槃王国之荣光。
Viddhaṃsetvā namuviparisaṃ saṃkelasamārādikaṃ Suro ramhāvanamiva’sinā so aggamaggāsinā, Tuṭṭho maggapphalasukhasudhāpānena verisame Pañcakkhandhe vijaya malbhī nibbānarajjassiriṃ; ()
登上殿堂高处,取钵后
王以嚼食与啖食供养以善逝为首的僧团,
令众人心满意足后,便与随从一同坐于低座,
开始说起令人忆念、令人欢喜的话语;
Āropetvā uparibhavanaṃ pattaṃ gahetvā tato Rājā saṅghaṃ sugatapamukhaṃ khajjena bhojjena ca, Santappetvā puna sapariso nīce nisajjāsane Sārānīyaṃ kathayamavasi sammodanīyaṃ kathaṃ; ()
犹如沉入心湖中央、胸乳沉没的天鹅,
面若莲华,为忧悲热恼所煎。
王合掌低首,顶礼佛陀;
彼俯身低头,如风拂青藤,袅袅倾垂。
Itthāgāraṃ hadayasarasimajjhe nimuggatthana- Haṃsaṃ dinānanasarasijaṃ soke’ṇatāpeniva, Buddhaṃ baddhañjaliharasirokumbhehi sampūjayī Taṃ vātabbhāhataharilatālīlaṃ jagāmo’nataṃ; ()
在宫殿中,她拭去眼中的泪水,向着胜者,
宾芭天女与眷属一同受遣,前来礼敬,
“我儿尚未获得那功德之财,他自己……”
国王与大众一同进入了那座因陀罗宫殿。
Antogabbhe nayanasalalaṃ samapuñchamānā jinaṃ Bimbādevī saparijanatāvyāpāritā vandituṃ, Appatvā me yadiguṇadhanaṃ attha’yyaputto sayaṃ Taṃ kamaṃ daṭṭhuṃ nanupavisatī’tve’vaṃ vadantī ṭhitā; ()
那位人中雄杰与国王一同前往因陀罗宫殿。
众宝珠的光芒,恒常破除内室的黑暗。
携取最上之礼,来至行者之主双尊之前,安坐于敷设之吉祥座上;
宛如新日以嫩光为鬘,升登东山之巅。
Raññā saddhiṃ purisanisaho tāyindirāmandiraṃ Antogabbhaṃ maṇigaṇapahābhinnandhakāraṃsadā, Ādāya’ggaṃ yatipatiyugaṃ patvā’cchi bhaddāsane Paññatte so’dayagirisire bālaṃsumālī yathā; ()
彼王女见胜者已,乳丰负重身微俯
金宝璎珞饰尽卸,名花鬘者疾趋前
犹如天鹅随愿飞赴莲池,她来到足下,
俯首顶礼,双手捧持双踝,亲吻承接。
Disvā pīnatthanabharanatā sā rājadhītā jinaṃ Patvā mālā kanakaratanālaṅkārahīnā lahuṃ, Haṃsimaññe sarasijavanaṃ pāde yathājjhāsayaṃ Sañcumbantī paṇami sirasā ādāyagopphadvayaṃ; ()
于殿内胜池之中,发髻犹如藻缕,
她沉浸其间,臂似藤蔓,戏逐于层波叠浪,
于导师足趾甲尖光芒交映之水中。
她得到安息,消除了久别所生的热恼;
Pāsāda’ntovarakasarasi dhammillasevālake Omujjantī nijabhujalatālīlātaraṅgākule, Nāthassa’ṅghītalanakhasikhākantippabandhāmbhasi Laddhassāsā ciravirahajaṃ tāpaṃ vinodesi sā; ()
闻彼不持金银宝,持袈裟;
善士汝舍无惭财,施与善人。
不喜淫行,于高座卑座亦不喜;
王言:汝因爱念初生、日增而效之。
Sutvā nesā kanakaratanā’saṃdhāraṇaṃ dhāraṇaṃ Kāsāvānaṃ tavahiridhanā’vissajjanaṃ sajjanaṃ, Nā’jjhācāre anabhiramaṇaṃ uccāsane cā’sane Rājā’voca tvamanukurute snehodayā’hodayā; ()
胜者闻彼无边功德之承载者,
为昭显其无缺之功德而前往——那为生死所覆藏的宿世行谊。
引归家门,执手成婚,行灌顶之庆典;
至第二日,名为难陀之王太子。
Sutvā tassāniravadhiguṇādhārāya’nūnaṃ guṇaṃ Āvīkatvā’gami bhavapaṭicchannāpadānaṃ jino, Netvā gehappavisanakaraggāhā’bhisekussave Saṃvattante dutiyadivase nandākhyarājatrajaṃ; ()
他虽与世尊同行,却因那位具足五美的女子
那女子迅速打开窗格,向街道眺望
以弯曲的眼角和藤蔓般伸展的手臂所牵引的内心
对于“尊者,请取钵”这句话,他未作答复;
Gacchanto’pī saha bhagavatā so pañcakalyāṇiyā Sīghaṃ jālaṃ vivariya thiyā vīthiṃ vilokentiyā, Bhaṅgāpāṅgāyatabhujalatāsaṅakkaḍḍhitabbhantaro Pattaṃ bhante haratha vacanaṃ bhatyā na taṃ vyākari; ()
令耽醉欲乐之酒的女子出家,
闻其语已,王裔难陀欢心尽夺。
令渴慕鸽足天女之拥抱,
以正理安立于无上妙乐大王位。
Pabbājetvā visayamadirāmattāya tassā gīraṃ Sutvā nandāpahanahadayaṃ nandaṃ narindatrajaṃ, Icchāpetvā kakuṭacaraṇidibbaccharāliṅgane Ñāyenā’nuttarasukhamahārajje patiṭṭhāpayī; ()
宾比王妃抱着为安乐所围绕、耽于嬉戏的罗睺罗,
她拥抱着爱子,在第七日,
打开了宫殿中镶嵌宝石的网幔,
她们伫立凝视着正走来的那位人中最上者;
Bimbādevi sukhaparibhataṃ kīḷāparaṃ rāhulaṃ Āliṅgitvā tanujaratanaṃ sā sattame vāsare, Ugghaṭetvā ratanakhacitaṃ jālaṃ vimānodare Āgacchantaṃ purisatisabhaṃ nijjhāyamānā ṭhitā; ()
为众多峰峦山岭所环绕,犹如帝释天神的虹弓般绚烂。
正走来时,宛如移动的金山王。
为诸漏尽者所围绕,金色晃耀如日轮;
此即汝父,人中之狮——如是言已,汝当趋前致敬。
Nānākūṭācalavalayito devindacāpākulo Āgacchanto kanakasikharīrājāka yathā jaṅgamo, Tatā khīṇāsavaparivuto jabbaṇṇabhānujjalo Eso tuyhaṃ naraharika pitā iccākaha pakassāhi naṃ; ()
这些是她由福德威力所生的种种宝藏。
自从我前往咖巴咖处以来,那些宝藏确实已非我所有。
她严饰如珍宝的幼子,
遣其向父索要祖遗家财。
Etassā’suṃ vividhanidhayo puññānubhāvuṭṭhitā Nāhaṃja kapakassāma’bhigamanato paṭṭhāya tekhonidhī, Bhūsāpetvā tanujaratanaṃ sā sattavassāyukaṃ Yācassū’ti pahiṇi pituno ñattaṃ dhanaṃ pettikaṃ; ()
犹如水中莲华,已令严父心中生起深爱;
儿啊,你正是这爱的生者,连你的身影于我亦觉可亲。
坐在半座上这样说了之后,便从吉祥座起身。
世尊用餐完毕,为众人围绕而安住,随后便启程前往。
Uppādetvā pitari balavaṃ pemaṃ jalevu’ppalaṃ Puttotyā’haṃ tvamasijanako chāyā’pi teme sukhā, Aḍhāse’vaṃ lapitavacano vuṭṭhāya bhaddāsanā Bhuttāhāroka parivutavasi gantuṃ jinocā’rabhī; ()
沙门,请赐我应得之遗产,我正需财利;
我屡屡祈求,随行于胜者,其步伐如鹿王。
犹如幼狮,以赤红指鬘紧饰世尊臂蔓,
修长如龙王之身。
Dāyajjaṃ me samaṇa dadataṃ atthodhanenā’ti me Yācaṃ yācaṃ jinamanuvajaṃ sāraṅgarājakkamaṃ, Sīhacchāporiva bhagavato daḷhaṃ surattaṅgulī- Mālāyālaṅkari bhujalataṃ bhogindabhogāyataṃ; ()
被恳请施财,随欲而行,随顺轮回的罗睺罗;
“出家后,我将赐予圣财宝藏”,如此思惟者。
正法王抵达园林后,对此未弃舍之子
“令其出家。”善面者,你如此说,法军主啊;
Saṃyācannaṃ vibhava kamanugaṃka vaṭṭānugaṃ rāhulaṃ Pabbājetvā’riyadhananidhiṃdemīti cintāparo, Patvā’rāmaṃ ajahitasuto saddhammarājā imaṃ Pabbājehi’tya’vadi sumukhaṃ tvaṃ dhammasenāpati; ()
削下那绺柔如青莲花瓣的黑发顶髻,
大目犍连剃除须发,披上新净袈裟。
持头陀行的长老大迦叶,依循他的教诫而行。
舍利弗尊者,度彼如宝之子出家;
Chetvā nīluppaladalamuduṃ cūḷākalāpaṃ mahā- Moggallāno kavasi abhinavaṃ kāsāvamacchādayī, Tasso’vādaṃ akari dhutavā thero mahākassapo Pabbājesi tanujaratanaṃ taṃ sāriputto vasi; ()
求学者,于后时,尊者大罗睺罗——
闻法之后,罗睺罗证得了更为殊胜的功德,
闻《懈怠经》已,复次得达彼尊重学处诸尊之尊位;
超越三有,证最上道果。
Sikkhākāmo aparasamaye thero mahārāhulo- Vādaṃ sutvā’dhikataraguṇaṃ sampāpuṇī rāhulo, Sutvā kasuttaṃ puna taditaraṃ sikkhāgarūnaṃ garu- Ṭṭhānaṃ patto tibhavamatari patvā’ggamaggapphalaṃ;Ka ()
当其孙出家时,人中最胜者净饭王
全然沉浸于无边的忧愁海中,这日族旗帜——
已获许可,愿父母听许爱子出家;
理当出家,以此殊胜之言陈请,诸声闻啊。
Tasmiṃ suddhodananaravaro pabbajjite nattari Ajjhogāḷho ravikuladhajonissīmasokaṇṇave, Dinno’kāsaṃ kamapitanayaṃ mātāpitūhā’yatiṃ Pabbājeyyuṃ alamitivaraṃ saṃyāci vosāvakā; ()
向国王施与最殊胜的许可后,从食座起身,
步出内宫苑林,走向微风轻拂之处,
树荫疏落,湖畔清凉,堪为独处之所;
彼如六牙象王,步入此清凉可憩之地。
Rañño datvā varamati varaṃ bhuttāsano āsanā- Vuṭṭhāya’ntobhavanavanato nikkhamma mandānilaṃ, Rukkhacchāyāviraḷasarasītīraṃ vivekakkhamaṃ Sītaṃ sitabbanamavasarī chaddantadantī’vaso; ()
那时,他生于居士之家,成为大富商,
名为须达多的具信者,抵达了殊胜的王舍城。
佛陀所居之处,净饭王子闻此事;
黎明时分,诸天神开启之门,彼即至彼处。
Tasmiṃkāle gahapatikule jāto mahāseṭṭhipi Patto rājaggahapuravaraṃ saddho sudattābhidho, Buddhoka hutvā yamadhivasate’tya’ssosi suddhodanī Paccūsasmiṃ amaravivaṭadvārena tatrā’gamā; ()
虔诚敬献合掌花鬘于宝盘之上,
顶奉银瓶而行供养,令心生清净净信。
闻法后,于第一日证得初道果的须达多长者,
向以善逝为上首的僧团行布施;
Appetvā’ṅakghīratanaphalake khittañjalīmañjariṃ Bhatyācūḷārajatakalasaṃ cittappasādāvahanaṃ, Dhammaṃ sutvā paṭhamadivase laddhādimaggapphalo Dānaṃ datvā sugatapamukhe saṅghe sudattodhanī; ()
尊者,为我们的吉祥、昌盛、无垢、荣耀与平等,
愿您速来这座繁荣广大、善人所乐住的舍卫城,
愿法主覆以悲悯之荫,速疾前往;
既得安稳,如其所求,遂赴其境。
Bhante lakkhīkamakalamalakā saṅakkāsamatthāya no Iddhaṃ phakhītaṃ sujanabhajitaṃ sāvatthisaṅkhaṃ puraṃ, Dhammassāmi vajatu karuṇāchāyāsakahāyo lahuṃ Laddhassāso savisayamagāevaṃ katajjhesano; ()
那位居士为了佛陀,于白昼在大道平坦之处
在夜宿处等吉祥之地,各有标志的财富
施舍之后,财富丰足,在应瞻仰的城中
令建造如天宫形态的殊胜精舍;
Buddhatthaṃ so gahapati mahāmagge samagge divā- Rattiṭṭhānappabhutisubhage paccekalakkhaṃ dhanaṃ, Vissajjetvā pacuravibhavo daṭṭhabbasārepure Kāropesi amarabhavanākāreka vihāre vare; ()
于此,以十八千万购得无与伦比之地,令其平坦
以十八千万(金钱),建造了众多起居处所,
那位家主备齐十八千万资财,设无上园林供养大会;
新营造之业,悉皆圆满成办。
Koṭīha’ṭṭhārasahī asamaṃ bhūmiṃ kiṇitvā samaṃ Koṭīha’ṭṭhārasahi pacuraṃ māpetva senāsanaṃ, Koṭīha’ṭṭhārasahi paramaṃ ārāmapūjāmahaṃ Sajjetvā so gahapati navaṃkamakmaṃ suniṭṭhāpayi; ()
如是建造祇园精舍这一无上寺院后,大
长者主即遣使者,前去迎请大雄世尊的到来。
众人头面合掌恭敬,世尊听受此劝请已。
正自觉者具足炽燃神通,与诸大众,从王舍城出发。
Evaṃ jetavanaṃ vihārapavaraṃ kārāpayitvā mahā- Vīrassā’gamanāya dūtapurise pesesi seṭṭhissaro, Tesaṃ sīsaharañjalihi mahito sutvāna taṃ sāsanaṃ Sambuddho jalitiddhimā sapariso rājaggahā nikkhami; ()
如是,由名为梅达难陀的修行者所造,在令一切诗人心生欢喜的布施因缘中,《胜者史灯》近因篇内,阐明世尊杂行事迹:第十六品。
Iti medhānandābhidhānena yatinā viracite sakala kavijana hadayānandadāna nidāne jinavaṃsadīpe santikeka nidāne bhagavato pakiṇṇaka caritappavatti paridīpo soḷasamo saggo.
导师入居名为祇园的胜妙精舍,
于吉祥庆典之时。
具足殿堂妙相者,从车中出
以长者子为首,盛装严饰;
Satthu jetavananāmamindirā- Rāma motaraṇamaṅgalussave, Rāmalakkhaṇabhagī (rathoddhatā) Seṭṭhiputtapamukhā sumaṇḍitā; ()
约五百位新学童
合掌如五色幢旗闪耀,
具足五种刹那光辉,
在五魔胜利王之前;
Pañcamattasatamāṇavā navā Pañcavaṇṇadhajabhāsura’ñjalī, Pañcakhāṇasiriyu’jjalā’bhavuṃ Pañcamārajinarājino pure; ()
双乳如金瓶般婉媚动人,
以长者女为首的少女们
合掌丰盈如百满瓶,
随即于导师前而生起。
Hemakumbhakucakumbhavibbhamā Seṭhidhītupamukhā kumārikā, Puṇṇakumbhasatanibbhara’ñjalī Tassa satthu purato tato bhavuṃ; ()
在长者足畔侍奉的女伴们,
缓步迟迟,犹胜雌天鹅与母牛。
约有五百女人。
她们手持满钵,跟在后面。
Seṭṭhipādaparicārikāsakhī Mantharā’vajitahaṃsadhenuyo, Pañcamattasatanāriyo’bhavuṃ Pacchato gahitapuṇṇapātiyo; ()
身着白衣,披覆齐整。
为约五百长者所随侍
世间导师与给孤独长者
长者喜悦所激,随彼而行
Setavatthasunivatthapāruto Pañcaseṭṭhisatamattasevito, Lokanāyaka manāthapiṇḍiko Seṭṭhi pītierito tamanvagā; ()
以青、黄、赤等诸光明,摧破魔军
身放光芒,遍照十方
行于大道,地上动静群生皆随行,
如行走的金山。
Nīlapītapabhūtīhi mārajī Deharaṃsivisarehi jotayaṃ, Añjasaṃ sahacarācaraṃ bhuvi Jaṅgamo kanakabhūdharoriva; ()
紧随指路者之后
为比丘僧团所围绕
他进入那里名为祇陀的林园。
世间眼所瞻仰者
Maggadesakajanassa piṭṭhito Bhikkhusaṅakghaparivārito yahiṃ, Jetanāmavanamotarī tahiṃ Lokalocananipīyamānako; ()
应其所问,开示修行次第;
彼以祇园供养之力,
将此苦行林施予佛陀为上首之比丘僧团,
彼作如是宣说。
Pucchitassa paṭipajjanakkamaṃ Tāya jetavanapujanāya so, Dehi buddhapamukhe tapovanaṃ Bhikkhusaṅghavisaye’ti pabruvi; ()
我以佛陀为首的僧团为施处,施此苦行林;
作是语已,即破僧。
给孤独长者建立了精舍。
无比坚固的道路、洗衣场、池塘与桥梁,恒常存在;
Dammi buddhapamukhe tapovanaṃ Bhikkhusaṅghavisaye’ti bhindiya’ Byappathaṃ thiramanāthapiṇḍiko Seṭṭhi dhotakarapaṅakkajoka sadā; ()
网纹交错、柔软如嫩叶的手掌与足掌上,
从导师……
以金瓶施净水,
芬芳馥郁以香薰
Jālalakkhaṇavicitrakomaḷa- Pāṇipallavatalesu satthuto, Dakkhiṇodakamadāsi kañcana- Kuṇḍikāya surabhippavāsitaṃ; ()
防御寒暑风热
驱除蚊虻、蝇蚋与蜥蜴,
胜者受取祇园等已,
方作如是随喜。
Sitamuṇhamanilātapaṃ paṭi- Hanti ḍaṃsamakase siriṃsape, Svā’numodanamakā jino paṭi- Ggayha jetavanamevamādinā; ()
彼善施者名闻遐迩,
以光鬘庄严之威光,令跋陀罗婆成就。
我是供养祇园精舍的大富长者。
恒时积聚四千万财富;
So sudattavisuto samāpayi Vatrabhūpamapabhūvibhūsaṇo, Seṭṭhi jetavanapūjanāmahaṃ Cattakoṭidhanasañcayo sadā; ()
琼楼玉宇,如天宫般吉祥,
栴檀与沉水妙香芬馥缭绕,
香殿辉耀于大地——
犹如孙德莉头上的宝冠;
Indirāya suramandiropamā Candanāgarusugandhabandhurā, Tatra gandhakuṭi bhāti medinī- Sundarisirasi sekharo yathā; ()
登临那香殿的人。
执持法王足下莲花之吉祥女
犹如通往天界、解脱与禅修之阶梯,
此乃我等之见。
Tāya gandhakuṭiyā’dhirohiṇī Dhammarājacaraṇindirā’dharā, Saggamokkhabhavanappavesani- Sseṇipaddhatirivā’ti nomati; ()
净宝摩尼绕精舍,
结成护轮,愿受持。
导师的声誉吉祥,犹如乳海
恒常高涌浪环之巍峨;
Tabbihāraparito sudhāmaṇi- Baddhamāvaraṇacakka māhare, Satthu kittisirikhīrasāgaru- Tatuṅgavīcivalayassiriṃ sadā; ()
彼精舍僧房,
遍铺如晨星般洁白之沙。
胜者亲族以会合,
宣说秋空之丽色。
Tabbihārapariveṇamosadhi- Tārakādhavalavāḷukākulaṃ, Vyākaroti jinakundabandhuno Saṅgamena saradambarassiriṃ; ()
赤珠宝幢聚光焰,
宁不破暗空之冥?
智者称彼日月星辰,
其光如萤火虫。
Tattharattamaṇiketusaṃhatī- Raṃsibhinnatimirambare na kiṃ, Kovidehi ravicanda tārakā Jotiriṅgananibhā’ti vuccare; ()
以盛开林王般的庄严辉耀
如红毯般铺展于此
迎候导师双足降临的广场,
花粉纷纷,盈满其中。
Bhāti phullavanarājilakkhiyā Rattakambalamivā’hisanthataṃ, Caccaraṃ caraṇasampaṭicchane Satthuno kusumareṇu nibbharaṃ; ()
宛若蜂群以宝线密织,
微风轻柔地拂过,
花粉层叠成天盖,
遮覆导师顶上,挡住炎阳。
Bhiṅgapantimaṇitantusibbitaṃ Mandamārutatharussitaṃ tahiṃ, Pupphareṇupaṭalabbitāna mā- Bhātisatthu’pari vāritātapaṃ; ()
王树迦尼迦罗之枝条
彼处四周繁花盛开
闻导师法音,彼等显现,
犹如身着披覆袈裟之人。
Rājarukkhakaṇikārasākhino Phullitā parisamantato tahiṃ, Satthu dhammasavaṇena dissare Cīvarāni’va nivatthapārutā; ()
群蜂腾起,如烟墨聚;
未绽花苞,尖梢成列。
瞻波咖树与达杜玛树的华枝,
犹如百盏灯芯齐燃,明亮闪耀;
Uggatā’likuladhūmakajjalā Nibbikāsakalikāsikhāvalī, Campakadadumapadīpasākhino Ujjalanti satavaṇṭavattikā; ()
禅修者以甘美法流,
从山巅岩窟中倾泻而下。
虽为正勤所枯竭,
善士何不归寂止?
Jhāyataṃ kamadhuradhammabhārati- Nijjharehi sikharidari tahiṃ, Sammavegaparisositā da’pi Kiṃ navūpasamayanti sādhavo; ()
杜鹃啼啭蜂群嗡鸣处,
芒果枝头繁花正盛开。
纵使根处贪欲炽盛的行者,
于修习中,如何不心生喜乐?
Kujitālikulakokilā tahiṃ Phullitaggasahakārasākhino, Tibbarāgacarite’pi mūlage Bhāvanāsu naramāpayanti kiṃ; ()
炒米为第五,与诸花铺地;
直入苦行林之道。
离贪者足迹所庄严,
恒常弃舍天界之道。
Lājapañcamakapupphasanthataṃ Tantapovanapavesanañjasaṃ, Vītarāgacaraṇaṅkasajjitaṃ Saggamaggamapahāsate sadā; ()
即使那些为女人柔软双足而苦恼者,
因与离垢身者相会,
犹如生起身毛竖立的喜悦,
此处,无忧树林,璀璨辉耀,
Nārivāmacaraṇāturā’pi ye Saṅgamena vigataṅgaṇaṅginaṃ Lomahaṃsajanite’va pītiyā; Tatra’sokatarurāji rājate, ()
甄叔迦等诸花,光明灿烂。
这苦行林,是无烦恼的住处,
彼等升腾之威光炽盛,
灼然如火焰燃烧而现。
Kiṃsukādikusumehi bhāsuraṃ Taṃ tapovana manālayālayaṃ, Tesa muggatapatejasā bhusaṃ Aggipajjalitameva dissate; ()
以高茎垂落的盛开夜花蕾为严饰,
秀丽端严,丰美具足。
花鬘为饰,银栏围绕;
象牙雕琢,光华赫奕。
Uddhavaṇṭagaḷitehi phullase- Phālikākuḍumalehi sālinī, Mālakā rajatavedikā kaviya Vidadumehi khavitā virājate; ()
共啜芒果花蜜之滴。
彼处鹦鹉、杜鹃、鹧鸪,
何者能夺甘音婉唱者——
妙语牟尼婆罗提西之吉祥?
Pīta cuta makaranda bindavo Tatra kīrakaravikasārikā, Kiṃka haranti madhuraṃ ravantipi Mañjubhāṇīmunibhāratissiriṃ; ()
从金峰之冠冕,瀑流
重担光辉,沿岸更胜
广大持地诸王,于彼处
礼敬胜者之子足莲
Hemakūṭamakuṭehi nijjhara- Bhārabhāsurataṭo’rapīvarā, Bhuribhuridharabhubhujā tahiṃ Cumbare jinasuta’ṅghipaṅkaje; ()
妙唇如贝,乳峰高耸。
她有着如鸳鸯胸脯般浑圆的乳房。
青黑发髻浓密端严,
双眸如青莲流转顾盼。
Cārucañcupuṭatuṅgacucukā Cakkavākakucamaṇḍalā tahiṃ, Nīlikākacakalāpasālinī Nīlanīrajavilolalocanā; ()
腰间之带,如群鹅排列成行;
臀股丰盈,承绦带之重。
臂钏罗列,犹如蜂群旋绕
项链璀璨,如破浪之泡沫般闪耀
Seṇibaddhakalahaṃsamekhalā- Dāmabhārataṭapīnasoṇinī, Bhiṅgacakkaratanaṅgadāvalī Bhaṅgavīcikaṇahārabhāsurā; ()
耳饰间垂落的花蕊与花粉
黄褐色衣,清净如水,端严美好者,
香风送爽,施予乐触,吉祥
宫室庄严,如白莲绽露微笑者;
Kaṇṇikāgaḷitakañjakesara- Piñjarambuvimalambarā subhā, Gandhavāhasukhaphassadā siri- Mandirā kumudamandahāsinī; ()
齿如莲蕊成行,
面若盛开莲花,可意之女。
已离一切怖畏者所亲近之天池,
何故称之为河流?
Kesarāliradanā sarojinī- Kāminī vikacapaṅkajānanā, Vītasabbadarathehi sevitā Dibbapokkharaṇiyo najenatikiṃ; ()
摩提咖等藤蔓缠绕、
旧袈裟所成之茅庐,于彼中禅修者,
孔雀展羽冠,环列翩跹舞;
林野由此严饰,处处皆妙庄严。
Muddikāpabhutivallivellita- Jiṇṇacīvarakuṭīhi jhāyataṃ, Piñchāsāritasikhaṇḍimaṇḍalā- Khaṇḍataṇḍavasumaṇḍitaṃ vanaṃ; ()
导师以百件袈裟修习,
如利刃破暗,于某处,
于此无尘垢处显现,
如胎藏内室之入口;
Satthu kasāvakasatehi bhāvanā- Sattibhinnatimisāti katthaci, Dissare niracakāsato tahiṃ Gabbharo’darasamosarāni’va; ()
黑色者,抖擞着黄褐色的尾羽,
在庭院台地间,迦陵频伽鸟与舍利迦鸟,
享用饭食之后,便无所畏惧。
那里鸣唱着法音;
Kālakā dhutapisaṅgavāladhī Māḷakesu kalaviṅkasāḷikā, Bhattasitthamanubhūya nibbhayā Dhammarāvamanukūjare tahiṃ; ()
眼目已超死怖畏,
渴欲饮彼树穴水。
导师以柔和音声,毫不动摇地呼唤
在那里,可见鹿群
Vitamaccubhayabhantalocanaṃ Ālavālajalapānadohaḷaṃ, Satthu mañjusarapāsaniccalaṃ Dissate hariṇamaṇḍalaṃ tahiṃ; ()
大象以鼻卷缠着藤蔓
猴群手持宝珠般的扇子,
降伏怖畏生存热恼
于彼树下修禅者
Hatthavellitalatāhi vāraṇā Vānarāca maṇivijanīhi’va, Vijayanti bhavatāpabhīruke Rukkhamūlagatajhāyino tahiṃ; ()
云色林列,光华映照,
彼女以块根果实为食。
唯乐住于布施波罗蜜,
供养如来与比丘僧众,令生欢悦。
Meghavaṇṇavanarājirājinī Kandamūlaphalabhojanehi sā, Dānapāramirate’va pīṇaye Bhikkhūsaṅghasahitaṃ tathāgataṃ; ()
法堂的天盖高悬于上
宝珠水泡垂挂其间
恒常炽燃的闪电之列辉耀,
日月星辰皆已被摧伏。
Dhammamaṇḍapavitānamuddhati Lambamānamaṇibubbulodare, Niccapajjalitavijjurājiyo Bhanti nijjitaravindutārakā; ()
树洞巢穴之中
彼林鸟群鸣啭
胜过螺、鼓、竹、琴
其音声之精华,如天界伎乐之庄严
Rukkhakoṭarakulāvakodare Kujitehi sakuṇehi taṃvanaṃ, Jeti saṅkhaghaṇavaṃsavallakī- Rāvasārasuraraṅgabhusiriṃ; ()
因陀罗蓝宝石门楼的光辉
在那里,如同应被驱散的黑暗一般,
日月双轮的光辉
正如阿修罗王般的威光;
Indanīlamaṇitoraṇippabhā- Bhinditabbatimiropamaṃ tahiṃ, Candacaṇḍakaramaṇḍaladvayaṃ Vindateva asurindavibbhamaṃ; ()
如乳海波涛般洁白的
那里有众多经行道,
双足所触皆妙好,
专精禅那者之隐修处,光辉赫奕甚殊胜
Khīrasāgarataraṅgapaṇḍarā Nekacaṅkamanamālakā tahiṃ, Phuṭṭhacārucaraṇindirā bhusaṃ Bhanti jhānapasutāna massame; ()
修习令气息清净,
说法令舌庄严。
侍奉者、布施者、与声闻众偕者,
咸敬诗人之导、致乐之引。
Bhāvanāya pavanāni pāvanā Desanāya rasanā vibhūsanā, Sevakā danavakā sasāvakā Mānayantī kavikanayaṃ sukhānayaṃ; () (Yamakabandhanaṃ;)
所谓竹林,是风鸣之竹林的竹林
所谓瓦咤咖,是牛群之义,由瓦与咤咖所成
摩咤咖者,新果之谓也;
梅咤咖者,兽皮柱之称也。
Kīcakā tyanilakūja kīcakā Vācakā rivagaṇassa vā cakā, Mocakā navaphalassa mocakā Mecakā camaṇithambha mecakā; () (Yamakabandhanaṃ;)
蜂鸣嘤嘤,亲近承事,超胜群伦;
光明照耀,庄严无比,实受供养。
“咖拉瓦”即“阿咖拉拉瓦”、“亚盖拉瓦”。
“盖拉瓦、咖拉拉瓦、萨咖拉瓦”(双连结);
Kūjitā’li bhajitā’parākajitā Rājitā’lakajitā hi pūjitā, Gāravā’kararavāyakeravā Keravākararavā sagāravā; () (Yamakabandhanaṃ;)