盖陀吉花落时之迦陀迦鸟,
于虚空中如细雨点悬垂。
为时节规律所诳,
罗摩地,最极可爱;
Ketakī kusumahantacātakī Ambare ṇukaṇikā’valambare, Vuñcitā utuniyāmayañjitā Rāmabhumi paramābhirāmabhū; () (Yamakabandhanaṃ;)
施无畏者,献供者,月施者;
如是常然、常欲之人,彼即常恒。
彼燃暗者、实热暗者,
乔达摩已离暗与痴暗——此即双联之缚。
Tāsadā havisadāna māsadā Yo sadātiya sadā kama taṃ sadā, So tamo dahatamo hi tattamo Vītamo muhatamo hī gotamo; () (Yamakabandhanaṃ;)
娑罗嘉树,种种妙姿藤蔓;
玛拉嘉树,美行光辉,同耀嘉树。
“玛拉咖们”,即“皱纹与善妙光辉的玛拉咖们”。
“萨拉咖”即“那那维拉萨巴”中的“拉咖”。(双连结)
Sālakā nanavilāsapā latā Mālakā valisubhāsamā lakā, Māḷakā valisubhāsamā lakā Sāḷakā nanavilāsapā lakā; () (Yamakabandhanaṃ)
如从林生,如于林胜,
如胜者无垢;了知欲网者,非我等。
导师、调御者,于无众顺风处调御;
林中居者,于祇园调御众人。
Vāneva jāto vijito vaneva Jinova’nejo kavanajānano no, Netā vinetā vijanānu vāte Vanī janaṃ jetavane vinento; () (Caturakkharika citta yamakaṃ;)
此为由名为“梅达难陀”的论师所造,为使一切诗人心生欢喜的因缘,于《胜者史灯论》的〈近因分〉中,名为“祇园精舍庄严明灯”的第十七品。
Iti medhānandābhidhānanayatinā viracite sakalakavijana hadayānandadānanidāne jinavaṃsadīpe santike nidāne jetavana vihārālaṅkāra paridīpo sattarasamo saggo.
如如不动胜者,其地界;
贤者众中,口颊庄严之殿。
阿拉汉等功德,是为殊胜美妙。
声名辉耀,威仪妙丽。
乔达摩族之幢相、人御者,于鹿野苑苦行林、仙人堕处,
初结雨安居。
世尊住于波罗奈王都
Bhuvika yassa jinassa tādino Vidurānaṃ mukharaṅakgamandire, Arahādi guṇāti sundarī) Lasate kitti vilāsa sundarī; () Migadāyatapovane isi-patane gotama gotta ketuso, Narasārathi vassa mādimaṃ Vasi bārāṇasirājadhāniyaṃ; ()
复次,导师在竹林
在王舍城的吉利婆阇竹林
第二、第三、第四个,
他怀慈悲之心,安度雨安居。
Puna veḷuvane vināyako Nagare rājagahe giribbaje, Dutiyaṃ tatiyaṃ catutthakaṃ Avasi vassamanuddayāparo; ()
牟尼于第五年,
住毗舍离城大林之中。
依止殊胜城邑而安居,
宛如狮子王。
Muni pañcamavassa mindirā- Layavesāli puraṃ mahāvane, Pavihāsi puraṅgapīvaraṃ Upanissāya yatheva kesari; ()
驱除黑暗者的药草藤蔓,
在炽燃中清凉,瀑流纷乱。
无著牟尼第六次
在普图玛库拉山结夏安居,安乐而住。
Timirāpaharo’sadhīlatā- Jalite sītala nijjharākule, Munichaṭṭhamanālayo sukhaṃ Vasi vassaṃ puthumaṅkulācale; ()
升彼三十三天,
坐于石座,宣说极难了悟之阿毗达摩。
善逝安坐,
日复一日,度过第七雨安居。
Tidasālayago sudubbudhaṃ Abhidhammaṃ kathayaṃ silāsane, Sunisajja savītināmayī Sugato sattamavassa manvahaṃ; ()
以黄旃檀香所熏净的
在名为贝萨咖喇巴的林野中,
人天导师
牟尼之尊住第八雨安居;
Haricandanagandhapāvana- Pavane bhesakalābhidhe vane, Sanarāmara lokanāyako Munināgo vasi vassamaṭṭhamaṃ; ()
在具甘美音声者所宣说、
名闻遐迩的果西德长者所造之处,
于阿兰若度过第九雨安居。
牟尼尊住于殊胜的憍赏弥城;
Madhurassarabhāṇi ghosita- Visute ghosita seṭṭhikārite, Navamaṃ vasi vassamassame Varakosambi pure munissaro; ()
波利雷耶迦的牟尼狮王,
赖象王舍命布施而蒙护养。
第十次驻锡波利雷耶,
树丛庄严之林苑。
Munikesari pārileyyaka- Karinājīvitadānato bhato, Dasamaṃ vasi pārileyyake Vanasaṇḍe tarusaṇḍamaṇḍite; ()
胜者以殊胜法甘露之味,
第十一年平等摄受善士。
于殊胜婆罗门村,令(众)欢喜满足;
无家无著自在者,住于那拉维德。
Varadhammasudhārasena sa- Jjana mekādasamaṃ samaṃ jino, Dvijagāmavare’bhipīṇayaṃ Vasi nāḷāvidite nirālayo; ()
不动胜者抵达达拉尼天村,
复临毗兰若。
前往布吉曼达树王根处
无等者,于十二年间安住于等持。
Dharaṇīsuragāma māsadā Punaverañja maniñjano jino, Pucimandadumindamūlago Asamo bārasamaṃ samaṃ vasī; ()
目如开敷优钵罗花者
牟尼王,犹如金刚山,巍然不动,
峰峦攒聚之遮利迦山,
安住十三年,功德之藏。
Vikacappalacārulocano Munirājā vajirācalācalo, Sikharākulacāliyācale Avasī teḷasamaṃ guṇālayo; ()
于清凉的池水之畔,柔软
于园林、祇园与苦行林,
大沙门度过了十四个雨季,
令非沙门者生信乐
Salilāsayasītale mudu- Pavane jetavane tapovane, Vasi cuddasamaṃ samaṃ mahā- Samaṇo assamaṇā’pasādano; ()
距迦毗罗卫王都不远,
在人王卧处
牟尼在殊妙的尼俱律陀林苦行处,
度过了第十五个雨安居。
Kapilavhayarājadhāniyā Avidure nararāhaseyyake, Pavihāsi tipañcamaṃ samaṃ Muni nigrodhatapovane subhe; ()
调伏凶恶的卡拉、马喇瓦咖与夜叉,
以及腹大如山的达玛亚。
在美丽的阿罗毗城中,
胜者安住第十六个夏安居。
Khara mālavakañca rakkhasaṃ Damayaṃ bhūdhara pīvarodaraṃ, Rucirālavirājadhāniyaṃ Viharī soḷasamaṃ samaṃ jino; ()
复次,竹林园与苦行林
依吉利婆阇(王舍城)而住,
于〔此处〕度十七雨季。
牟尼狮子已破魔军;
Puna veḷuvanaṃ tapovanaṃ Upanissāya giribbajaṃ puraṃ, Dasa sattama vassa māvasī Munisīho hatamāravāraṇo; ()
以法语甘露,
令众生从有苦病中解脱。
世尊住于遮离耶山窟。
胜者医王住第十八年。
Bhavadukkharujāhi mocayaṃ Janataṃ dhammakathā’gadena so, Vasi cāliyapabbatālaye Jinavejjācariyo dasaṭṭhamaṃ; ()
次年,在摩嘎迪,
他就在那广阔的遮利迦山上——
第二十年,他住在山城吉利巴迦,
于竹林,于苦行林。
Tadanantaravassa muggadhi Vipule cāliyapakabbate’va so, Vasi vīsatimaṃ giribbaje Nagare veḷuvane tapovane; ()
如是,因无固定住处故
世尊随处而住
犹如如意摩尼宝,随欲施与;
二十秋已逝。
Anibaddhavihārato iti Viharanto bhagavā tahiṃtahiṃ Maṇijotiraso’va kāmado Sarade vīsati vītināmayī; ()
牟尼安住于祇园苦行林
亦在鹿子母讲堂之中
住摩希地二十五载,
坚住无间,岁腊已度。
Muni jetavane tapovane Bhavane cā’pi migāramātuyā, Mahite vasi pañcavīsati- Mitavassāni tibaddhavāsago; ()
从无系缚、系缚而住
于彼彼处具念而住者
岂非有五种应作之事
所作已办者,日日相随?
Anibaddhanibaddhavāsato Vasato tassa sato tahiṃ tahiṃ, Nanu vijjati kiccapañcakaṃ Katakiccassa kathananuvāsaraṃ; ()
日出时分,便已起身
为摄受诸随侍者
牟尼洗净面容与双足
安排好自己的一切事务;
Aruṇuggamane samuṭṭhito Tadupaṭṭhākajanassa’nuggahaṃ, Munirānanapādadhovanaṃ Pavidhāyā’khilakicca mattano; ()
安坐于善设之座,
为次第乞食,随其行处。
知时者获得时机。
不久之后,独处者便享受禅那之乐;
Sunisajja susajjitā’sane Sapadānācaraṇāya yāvatā, Samayo samayaññu vindati Naciraṃ jhānasukhaṃ rahogato; ()
系上腰带,
善披下衣,于其上,
阿拉汉幢覆此身,
托举宝石色石钵。
Paribandhiya tāyabandhanaṃ Sunivatthantaravāsako’pari, Arahaddhajachāditaṅgimā Maṇivaṇṇopalapatta mubbahaṃ; ()
以所积集的福德之力
从敞开门扉的精舍内室
如狮子从山窟中跃出
有时独自出行,
Abhisaṅkhatapuññasattiyā Vivaṭadvāravihāragabbhato, Girigabbharato’va kesarī Bahinikkhamma kadāci ekako, ()
众星环列成鬘,
如新月从云腹中现,
时有牟尼为修行僧团簇拥,
自彼处外出而行。
Valayikatatārakāvalī Navacandoriva vāridodarā, Yatisaṅghapurakkhato tato Bahi nikkhamma kadāci so muni; ()
以寻常的威仪而行乞食
或现神变之行相
持一寻量之视而行
游行于村落、镇邑、城中的任何一处
Pakatīgatiyā’pi bhikkhituṃ Gatiyā sappaṭihāriyā’yapi, Yugamattadaso samācare Nigamaggāmapurīsu katthaci; ()
行走时,决意示现殊胜神变,
有时则为乞食而行。
令大地清净无垢
前方吹来柔和芬芳的微风;
Carato varapāṭihāriyaṃ Samadhiṭṭhāya kadāci bhikkhituṃ, Vimalīkurute mahītalaṃ Purato mandasugandhamāruto; ()
前方尘土自然止息,
行于悦意之道时,头顶(亦净)。
天幕闪耀辉映。
雨云新生,普降甘霖;
Purato’pasamenti dhūliyo Carato cārutarañjase sire, Vilasanti vitāna vibbhamā Navameghā phusitāni muñcare; ()
清风携落花,
纷纷散于林中。
大地如同自己的足底一般,
于所行之处皆成平坦。
Kusumāni samīraṇā’pare Vipinenā’hariyo’kirantipi, Nijapādatalaṃ’va bhūtalaṃ Samataṃ yāti pathe padappite; ()
柔软、触感舒适的大地女——
曾于彼足迹所至之处,一时聚集。
莲花也曾一度亲吻(他的)足,
那时大地裂开,在足下的泥莲中。
Mudukā sukhaphassadā mahī- Vanitā tappadasaṅakgame’kadā, Kamalānipi cumbare’kadā Pathaviṃ bhejja tadaṅghīpaṅkaje; ()
足所踏之莲花,
花粉芳香馥郁,
胜者之香、象王之气,
令遍住,亦撒散。
Caraṇakkamitā’ravindaja- Makarandā’ti sugandhabandhurā, Jinagandhagajinda māsiraṃ Parivāsenti samokirantipi; ()
花蜜连缀之光辉
光芒如同被辛杜拉红粉所庄严,
超越一切,呈现出极为殊妙的金黄色
游历于此有动、有不动的世间。
Makarandapabandhavibbhamaṃ Juti sindhūravicuṇṇabandhurā, Abhibhūya supiñjarāyate Carato lokamimaṃ carācaraṃ; ()
天鹅、孔雀与鹦鹉
好声鸟亦各自发出各自的鸣声,
二足者亦有四足者等其他众生
他行走时,为何不礼敬?
Kalahaṃsa mayūrasārikā Karavīkā’pi sakaṃsakaṃ ravaṃ, Dvipadā’pi catuppadā’pare Vajato tassa napūjayanti kiṃ; ()
乐器与装饰品,
于彼刹那亦自然鸣响。
目睹那神变
面对善逝,谁能不生净信?
Turiyāni vibhūsaṇāni’pi Sayamevā’bhiravanti taṅkhaṇe, Tamudikkhiya pāṭihāriyaṃ Sugate koka hi nasampasīdati; ()
种种稀有神变
大众已作想,是为胜者
于众生中生起悲悯
今来此处,为乞食故
Vividhabbhutapāṭihāriya- Katasaññāya mahājano jino, Janayaṃ janatāya’nuddayaṃ Idhapiṇḍatthamupāgato iti; ()
合掌持花等盈满,
请入宫中内巷行
胜者光明所织毛毯
数百覆身,形容晦暗陋劣者;
Kusumādiyamākulañjalī Sadaneha’ntaravithi motare, Jinaraṃsi pabandha kambala- Satasañchanna vivaṇṇaviggahā; ()
众人甲痕光辉之群,
尽没入天河之流。
她欢喜地礼敬牟尼
那双堪受礼敬之足。
Janatā nakharālidīdhiti- Nikarākāsanadīnimujjitā, Abhivandati vandanārahaṃ Munino pādayugaṃ pamoditā; ()
十人二十人之众,
以胜者为首而行,或如贤善之士。
向世尊乞求:“请施与我们。”
随其财力。
Dasavisativā mahājano Jinapāmokkhayatī satampivā, Abhiyācati detha noiti Bhagavantaṃ vibhavānurūpato; ()
既知胜者默然允,
众人从胜者手中取
将那加持之钵带入殿堂——
即进入布施堂中;
Adhivāsanamassa jāniya Janatā’dāya jinassa hatthato, Tamadhiṭṭhitapatta mindirā- Sadanaṃ dānagharaṃ pavesaye; ()
以四种香所熏修的
地上所设最胜座上,
以新布旧布种种布料,
善坐之善逝及声闻众。
Catujātikagandhabhāvite Bhuvi paññattavarāsanopari, Ahatāhatavatthajātite Sunisinnaṃ sugataṃ sasāvakaṃ; ()
精心备办的殊妙饮食,
亲手献上莲花以为供养,
大众虔诚热切供养,
及以衣服等恭敬供养。
Paṭiyattapaṇītabhojana- Vikatīhe’va sahatthapaṅkajā, Abhitappayate mahājano Patimāneti ca cīvarādinā; ()
即使在归依时,
那些安立于五种增上戒中者,
于四道果中,何处?
其证智、随眠、意向等为始。
Saraṇāgamane’pi pañcayu Adhisīlesu patiṭṭhahanti ye, Catumaggaphalesu katthavi Tadabhiññā’nusayāsayādito; ()
世尊食事已毕。
以相应的法语,
太阳族调伏诸亲族
唤醒心莲之林
Bhagavā katabhattakiccavā Anurūpāya kathāya dhammiyā, Ravibandhu vineyya bandhunaṃ Hadayambhojavanaṃ pabodhaye; ()
宛如行走的哈利梅鲁山,
遍身缠裹因陀罗彩弓之列。
具足百福相之牟尼,
从座而起,步入精舍。
Harimerugiri’va jaṅgamo Parinaddhindasarāsanāvalī, Visate satapuññalakkhaṇo Muniru’ṭṭhāya vihāramāsanā; ()
在那胜妙的圆坛场中
牟尼在为他铺陈的大高座上
暂来安坐
乃至食事成办;
Varamaṇḍalamāḷake tahiṃ Muni paññattamahārahāsane, Khaṇamāgamayaṃ nisidati Yaminaṃ bhojanakiccasādhanaṃ; ()
如大象披着宝铠与妙铠,
披粪扫衣者亦复如是
众行者之王、群主
众行者即时趋前,围绕那位
Maṇivammasuvammitā viya Karino pārutapaṃsukūlikā, Yatayo yatirājayūthapaṃ Parivārenti upecca taṅkhaṇe; ()
殊胜侍者于是向知时者禀白,
告以彼时之机缘。
胜者香象,以芬芳妙香,
入于芬馥香室。
Samayaṃ samayaññuno tato Tadupaṭṭhākavaro nivedaye, Jinagandhagajo suvāsitaṃ Visate gandhakuṭiṃ sugandhinā; () (Purebhattakiccaṃ)
那时,胜者于香室门口
无有尘垢,足尘亦不存,
濯足既净,置足于宝阶之上
少立须臾。
Athagandhakuṭīmukhe jino Virajo pādarajo nacatthipi, Paridhotapadāni nikkhipaṃ Maṇisopāṇatale khaṇaṃ ṭhito; ()
胜者出世亦为难得,
刹那具足而得成就,亦为难得,
得生人中实难得,
闻胜者法亦难得。
Udayo’pi jinassa dullabho Khaṇasampattisamiddhi dullabhā, Manujesu’papatti dullabhā Jinadhammassavaṇampi dullabhaṃ; ()
沙门性亦难得
三种教法由不放逸,
依所教诫而教诫诸行者,
诸比丘,应当成就。
Samaṇatta mape’ttha dullabhaṃ Tividhaṃ sāsana mappamādato, Yatayo’vadatā’nusāsati Abhisampādayathā’ti bhikkhave; ()
有比丘顶礼后
世尊教法的圆满行道者
然后,问及修习之次第
于观等诸法中。
Abhivandiya keci bhikkhavo Bhagavantaṃtaka paṭipattipūrakā, Atha sampaṭipādanakkamaṃ Paṭipucchantivipassanādisu; ()
牟尼于观等诸法门中,
随其行持而施教。
领受导师教诫已,
如欲庄严者得宝珠鬘。
Padadāti vipassanādisu Muni tesaṃ cariyānurūpikaṃ, Paṭigaṇhiya satthusāsanaṃ Maṇidāmaṃ viya makaṇḍanatthiko; ()
向胜者行右绕礼之后,
他们恭敬合掌,
寂静谦恭诸行者,
各各还入自住处。
Pavidhāya jinaṃ padakkhiṇaṃ Atha te bhattisamapakpitañjalī, Pavisanti yatī sakaṃsakaṃ Vasatiṃ santanivātavuttino; ()
瓦塔山麓岩洞等诸处,
有某些精勤行者……
复有群生,入天、阿修罗、龙
与金翅鸟的居所。
Vatapabbatapādakandara- Pabhūtīsva’ññataraṃka padhānikā, Pavisanti surāsuroraga- Garuḷānaṃ bhavanesucā’pare; ()
若欲入香殿,
入已而乐求远离者。
具念的牟尼,右侧而卧。
白昼时分,他卧于自己合适的卧具上。
Atha gandhakuṭiṃ yadicchati Pavisitvā pavivekakāmavā, Muni dakkhiṇapassato sato Sayanaṃ kapakpayatī’sakaṃ divā; ()
身垢已息,犹如澄净平和。
牟尼起身,遍历无数俱胝,
于刹那间体验诸定,
以佛眼观照世间;
Vupasantasarirajassamo Muniru’ṭṭhāya anekakoṭiyo, Anubhūyaka samādhayo khaṇaṃ Bhuvanaṃ passati buddhacakkhunā; ()
或于止中,或于观中,
当如来放下重担之时,
他依神通力,侍立其处,
悲悯之藏再次令其起立。
Samathamhi vipassanāyavā Dhuranikkhepakate tathāgate, Tahimiddhibalenu’paṭṭhito Puna vuṭṭhāpayate dayānidhi; ()
如是,五百声闻众,
世尊极速教诫,
如令莲花绽放而令彼等觉悟,
彼由虚空而行,归于己之住处。
Iti pañcasatampi sāvake Atikhippaṃ kabhagavā’nusāsiya, Padumāniva te pabodhayaṃ Nabhāsā yāti vihāra mattano; ()
胜者骏马般的足迹之威力
胜者调伏六牙象王之钩
胜者之狮子吼
我等得见、得闻,如是。
Jinasindhavapādavikkamaṃ Jinachaddantagajindakuñcanaṃ, Jinakesarasīhagajjanaṃ Abhipassāma suṇoma no iti; ()
愿住于胜者所在之处。
午后,合掌之中盛满鲜花,
善着下衣,善披上衣,极为庄严,
众人满怀喜悦,聚集而来;
Vihareyya yahiṃ jino tahiṃ Aparaṇhe kusumākulañjalī, Sunivatthasupārutā bhusaṃ Muditā sannipatantikho janā; ()
那时,已示现神变者,
进入殊胜的法堂,
犹如太阳照临持双山巅。
胜者安坐于善敷之座首。
Atha dassitapāṭihāriyo Pavisatvā varadhammamaṇḍapaṃ, Sūriyova yugandharo’pari Sunisajjā’sanamatthake jino; ()
如迦陵频伽鸟鸣之声,
甘美而雅正,摄听众之心。
宣说四种圣谛
依于次第之说而
Karavikavirāvahārinā Madhuro’dārasarena sotunaṃ, Caturā’riyasaccamīraye Anupubbāya kathāya nissitaṃ; ()
恭敬领受
随顺自己行持之法
她以右绕的方式趋近,
以头面礼敬众会(午后事)
Paṭigaṇhiya dhammamādarā Nijavohāra’nurūpagocaraṃ, Abhiyāti padakkhiṇena sā Parisātaṃ sirasā’bhivandiya; () (Pacchābhattakiccaṃ)
又如持优胜象王之额宝者,
又如狮子王摧破恶见者,
于是,他结束了这法之狮吼。
牟尼起身、沐浴、就座;
Varavāraṇakumbhadāraṇo Migarājāva kudiṭṭhabhañjano, Atha niṭṭhitadhammagajjano Muniru’ṭṭhāyu’pavesanā’sanā; ()
胜者之身,譬如莲华,殊胜
无垢,离诸尘染。
若欲沐浴者
进入浴室后
Kamalaṃ’va kalevaraṃ varaṃ Vimalaṃ vitarajomalaṃ jino, Avasiñcitukāmavā sace Pavisitvāna nahānakoṭṭhakaṃ; ()
侍者比丘以所备之水,
于身上洒净。
暑热与疲劳俱已平息,
旋即返来,重披其衣。
Tadūpaṭṭhitikena bhikkhunā Paṭiyattenudakena viggahe, Samitotuparissamo muhuṃ Punarāgamma nivatthacīvaro; ()
在平坦之处,善坐、善卧;
在寺院中安设的座位上,
亦唯片刻亲证
虽善解脱者,解脱所生之乐。
Sunisajja sina’ssame same Pariveṇe ṭhapitāsanopari, Anubhoti muhutta mattanā Suvimutto’pi vimuttijaṃ sukhaṃ; ()
彼现起随现起者,
从彼彼处出离
恭敬合掌的花鬘,
簇拥着三界导师。
Tadupaṭṭhitipaccupaṭṭhitā Abhinikkhammatatotatoyatī, Mahitañjalipupphamañjarī Parivārentitilokanāyakaṃ; ()
彼等请问修行圆满之次第,
亦问诸问。
诸行者各各向胜者祈请,
为听闻法说而修习。
Paṭipattipapūraṇakkamaṃ Paṭipucchanti vipucchanāni’pi, Yatayo hi visuṃvisuṃ jinaṃ Savaṇaṃ dhammakathāya yācare; ()
世尊为悲悯所策励,
以智慧了知他们的意趣,
成就最上义
“超越前夜分”:指前夜分应办之事
Bhagavā karuṇāya codito Tadadhippāya mavecca buddhiyā, Abhisādhaya matthamuttamaṃ Purimaṃ yāmamatikkame iti; () (Purimayāmakiccaṃ)
彼以头面礼无边见之世尊,
诸比丘已离去。
礼敬已,从诞生之域
诸天与阿修罗适得此缘
Bhagavanta manantadassinaṃ Sirasā tesugatesu bhikkhusu, Abhivandiya jātikhettato Labhamānā’vasaraṃ surāsurā; ()
行至苦行林苑,
以身肤之色映得满园金黄
宝珠顶髻光芒集聚
具吉祥者,被围绕亲吻的;
Upagamma tapovanaṅgaṇaṃ Kurumānā chavivaṇṇapiñjaraṃ, Maṇimoḷimaricisañcaya- Paricumbīkaḷitaṃ sirimato; ()
指甲为蕊,指作花瓣;
双足莲华,我今顶礼。
四音节也在其后被问及。
“最胜问”者,如此被计为至少。
Nakhakesaramaṅgulīdalaṃ Caraṇambhojayugaṃka pavandiya, Caturakkharikampi pucchare Varapañha’ntamaso’hisaṅkhataṃ; ()
“施安乐者,于诸说法者中为无上。”
牟尼解答他所问
尔时,离疑惑者随喜,
复再三称叹;
Sivado vadataṃanuttaro Muni vissajjati tabbipucchanaṃ, Atha vitakathaṅkathi tada- Bbhanumodanti abhitthavantipi; ()
以自法之灯的光辉
破除众生的愚痴与黑暗者,
如是,日日安度中夜分,
牟尼已办所作。
Nijadhammapadīpatejasā Janasammoha tamovidhaṃsano, Iti majjhimayāma manvahaṃ Katakicco muni vītināmaye; () (Majjhimayāmakiccaṃ)
已伏身疲,
所作已办,于行住坐卧威仪中,
然后,于后夜经行
牟尼度过初夜时分
Abhibhutasarīrajassamo Katakiccehi’riyāpathehica, Atha caṅkamaṇena pacchime Paṭhamaṃ bhāga matikkame muni; ()
顺风与逆风吹送而来的
功德之香,令身芬芳
如宝珠灯光,璀璨明亮
善逝来到了香室
Paṭivāta’nuvāta vāyita- Guṇagandhehi sugandhitaṅgimā, Maṇidīpapabhāsamujjalaṃ Sugato gandhakuṭiṃka upāgato; ()
卧处之上舒展身躯
身形相称宛如塑像
如狮子般卧下,
第二颂中具念正知。
Sayanopari sampasārayaṃ Paṭimārūpasarūpaviggahaṃ, Sayanaṃ kurute’va kesarī Dutiyasmiṃ satisampajaññavā; ()
烦恼未成就而成就者,
世尊,坏灭有分,相续不断。
善安坐已而觉寤,
大觉者于座上趣入大悲禅那。
Asamiddhakilesamiddhavā Bhagavā bhaṅgabhavaṅgasattati, Sunisajja pabujjhito mahā- Karuṇājhāna mupeticā’sane; ()
若于前世诸有中,
若有已作加行之士,
如日照而绽放的
莲花般应被唤醒。
Purimesu bhavesu pāṇino Yadi vijjanti katādhikārino, Raviraṃsivikāsanūpaga- Padumānī’va pabodhanārahā; ()
由悲悯而生起,从此
悲心清凉的牟尼
以佛眼观见
他们在地之道果近依;
Karuṇāya samuṭṭhito tato Karuṇāsītalamānaso muni, Abhipassati buddhacakkhunā Bhuvi te maggaphalopanissaye; ()
如是,胜者日日于后夜分,
逾越三分之一已。
已成就如前所说之应作事者
所作已办者之不可思议功德;(后夜分之所作)
Iti pacchimayāma manvahaṃ Tatiyaṃ bhāga matikkame jino, Purimoditakiccakārino Katakiccassa acintiyāguṇā; () (Pacchimayāmakiccaṃ)
以色为量者,亦于佛生净信;
以传闻为量者,亦于佛生净信。
依外相为量者,亦于佛生信
依法为量者,亦于佛生信
Pasidanti rūpappa māṇapi buddhe Pasidanti ghosapakpa māṇapi buddhe Pasidanti ḷukhappa māṇapi buddhe Pasidanti dhammappamāṇapi buddhe ()
如是,由名为慧喜的苦行者所造,令一切诗人心中生起欢喜之因,于《胜者史灯》中,近因之章,五种佛陀所作之阐明,第十八品竟。
Iti medhānandābhidhānenayatinā viracite sakalakavijana hadayānandadānanidāne jinavaṃsadīpe santike nidāne pañjavidhabuddhakicca paridīpo aṭṭhārasamoka saggo.
无边世界树池胎内,
善行之根滋长名声之藤。
与九种功德之规则相应故
世尊犹如盛花之顶
Niravadhibhuvanālavālagabbhe Sucaritamūlavirūḷhakittivallī, Navaguṇaniyamotu saṅakgamena Bhagavatamāsiyatheva (pupphitaggā); ()
心极清净者,
其身远离一切烦恼垢染与随眠。
所谓“如是世尊”,乃觉者所赞叹
“阿拉汉”的称誉响彻世间
Suvisadamatimā savāsanehi Sakala kilesa malehi cārakāyo, Itipi bhagavato budhābhigīto Bhuvivisuto arahanti kittighoso; ()
执持锐利道智剑,
胜者斩断恶行敌
“如是世尊”者,即已破诸敌之义
“阿拉汉”的名声远扬世间;
Gahita nisita maggañāṇa khaggo Varamati duccaritārayo achindi, Itipi bhagavato hatārinoyo Bhuvivisuto arahanti kittighoso; ()
三有之车,以无明
与有爱为毂,以漏为轴。
种种积集之业,为其轮辐;
老死纠缠之轮辋,此即轮回。
Tibhavarathasamappitaṃ avijjā- Bhavatasiṇāmayanābhika māsavakkhaṃ, Vicitupacitakamma sañcāyā’raṃ Jaṭitajarāmaraṇerunemi vaṭṭiṃ ()
时限与边际皆不可知,
有轮随彼流转。
以坚固精进之足,立于菩提道场,
他安立于极清净戒的大地之上;
Avidita pariyanta kālasīmaṃ Paribhamitaṃ bhavacakkamatthi tassa, Thiravīriyapadehi bodhimaṇḍe Suvimalasīlamahītaleṭhito yo; ()
以极净之信,
以莲华般之手,击打于定砧之面。
手持极利无等智斧,
斩断业尽。
Hanivihani are visuddhasaddhā- Karakamalena samādhisāṇapiṭṭhe, Sunisita masamaṃ nihanti kamma- Kkhayakarañāṇakuṭhārimādadhāno; ()