在藤蔓间低垂,尘垢满布。
女子散撒谷粒,俯身低伏;
再生之鸟栖于林薮,父忧苦,
如象渡越藤蔓之帷;此是偈颂之牛尿交错体,亦名纷乱罗网。
Rajokirantā’vanatā latāsuṃ Lājokirantā vanitā natāva, Dvijoaraññaṃ vasitā pitāgho Gajotarantova latā vitānaṃ; (Silokagomuttikā bandhanaṃ ākulajālamitipi)
象王们不敬礼,
未顶礼那灯焰般光辉之足。
畅饮智慧之流,受用苦行之果,
雪山足下,至为清净;(颂名胎轮)
Mataṅgajindā na masakkariṃsu Pādāni natvāna padipadhāmaṃ, Paññādhavaṃ pīna tapaṃ phalehi Himaddipāde parisuttamañhi; (Kabbanāma gabbha cakkaṃ)
慈心如伞盖,龙王擎其冠,
覆于自在者顶上而行。
绝无空乏无力之法。
依智慧而欢悦,言语坚固而安稳;(此谓以诗名为胎藏之轮)
Mettāya chattaṃ’va phaṇaṃ phaṇindo Dhāresi sīse vasino cacāra, Nathāmavā’kāva’balesu kiñci Medhāya nando thiravāci kheme; (Kavināma gabbha cakkaṃ)
不依他者无怖畏,无缺无憾善调御;
施者住者不惊怖,唯求利他者无忧。
No’sitehi’ssa santāsa’nū’na tosa vato do, Dāyato vasato na’nusantāsassa hitesino; (Gāthaddhavisaya paṭiloma yamakaṃ)
或居或住,此身有欲、无欲、超然离欲;
以身语意涉于世间,或不为烦恼所缚——凡此皆为至善之系缚。
Yokā’sā’vāsa kāyo kāma’kāma’makāma’kā, Sakāyanā’nāya’kāsa vāma nā ga ganā’mavā; (Sabbato bhadda bandhanaṃ)
依悲而住,于施续命,如月施者;
应供可敬,悦意如鹅,久住不移。(半回文结体)
Dayāya vasito dāye yāpajāsiva māsadā, Yajārahaṃ rañjamāno vasihaṃso ciraṃvasi; (Addhabbhama bandhanaṃ)
蜜蜂陶醉,声声嗡鸣不绝,
如摩罗耶林的凉风,清新怡人,徐徐吹拂,温和柔畅。
雪山之中,莲花开敷;于一一莲,
自在者领受最上妙乐,与诸弟子共住。
Madhumada madhukara virute virute Malayaja surahīta pavane pavane Himavati vikasita padume padume Adhisukha manubhavi savasi savakasi; (Pādanta yamakaṃ)
这是由名为慧喜的修行者所撰写的《胜者世灯》中,于远因篇对善慧婆罗门譬喻所作的阐明,它是令一切智者心生喜悦的供养之源。
Iti medhānandābhidhānena yatinā viracite sakalakavijana hadayānandadānanidāne jinavaṃsadīpe dūrenidāne sumedhabrāhmaṇāpadānaparidīpo.
死城之辉煌,一切成就之精华,
宛如瞻部洲无可比伦之湖上莲蕊。
兰玛名之胜城,见波罗蜜彼岸者——
燃灯佛、十力尊,一切世间独一明灯。
当时,正自觉者为广大悲心所策励,为度化众生而现起,
为众多阿拉汉所围绕,游行于诸方,
以极善巧方便,次第转于法轮,
抵达后,即安住于名为十六林的精舍中;
(Mandā’kkantā) marapurasiriṃ sabbasampattisāraṃ Jambuddīpā’sama sarasije kaṇṇikā sannikāsaṃ, Rammaṃ rammavhaya puravaraṃ pāramīpāradassī Buddho dīpaṅkara dasabalo sabbalokekadī; () Tasmiṃ kāle vipulakaruṇā nārisañcodita’tto Nānā khīṇāsava parivuto cārikaṃ sañcaranto, Saṃvattento sunipuṇatayaṃ dhammacakkaṃ kamena Patvā tasmiṃ paṭivasati sodassanavhe vihāre; ()
城中众人闻燃灯世尊之名声称誉,
彼誉以“彼乃正觉者、应供”等语而腾传。
将衣物、医药、饮品匆匆收拾好,
他们极为欢喜,心意愉悦,手持香环等物;
Sutvā dipaṅkara bhagavato nāgarā kittisaddaṃ Sambuddho so itipi arahaṃ tyādinā’bbhuggataṃ taṃ, Gāhāpetvā tuvaṭatuvaṭaṃ vatthabhesajja pānaṃ Tannittā’suṃ pamuditamatā gandhamakālādihatthā; ()
来到燃灯佛(Dīpaṅkara)足下,以香环等物,
供养已,合掌如花蕾,于一面坐。
闻此悦耳之法,礼敬以佛为首之僧伽,
为明日受供相邀,欢喜满怀而散去。
Patvā dīpaṅkaratarihariṃ gandhamālādikehi Pūjetvāta’ñajalimukulikā ekamantaṃ nisinnā, Dhammaṃ sutvā savaṇasubhagaṃ buddhapāmokkhasaṅghaṃ Saṃyācitvā muditahadayā svāttayā’pagañjuṃ; ()
次日,这些善士便将布施堂布置妥当。
他们竖起彩旗与芭蕉,安置好盛满水的瓶。
他们铺展开洁白的布,放上芬芳的炒米供品。
如此为她的到来而作庄严,居士们便安住下来。
Sajjetvā te dutiyadivase sajjanā dānasālaṃ Ussāpattā dhajakadaliyo puṇṇakumbhe ṭhapennā, Kubbantā’pi dhavalasuḷinu’kkhepa lājopahāraṃ Evaṃ tassā’gamana mayanaṃ laṅkarontā vihāsuṃ; ()
善慧苦行者自雪山腾空而起,
凌空行于众人之上,抖擞着树皮衣。
见彼净治行道者,喜与欢悦所生起;
如暮云之闪烁辉耀,独行于河岸一方。
Abbhuggantvā atha himavatā so sumedho tapassi Gacchaṃ tesaṃ upari nabhasā vākacīraṃ dhunanno, Disvā pītippamuditajate añjasaṃ sodhayante Sañjhāmegho riva parilasaṃ dhataritthe’kamantaṃ; ()
清除那污浊不平之处的垢秽积聚。
“你们为何整治此道?”他问道。
尊者,今依止燃灯佛,
成佛而住于妙乐,吹大法螺。
Saṃsodhentā kalalavisamaṭṭhāna saṅkāradhānaṃ Kasmā tumhe paṭipathamimaṃ’laṅkarothā’ti pucchi, Bhante dīpaṅkaratarahari’dāni nissāya rammaṃ Buddho hutvā viharati mahādhammasaṅkhaṃ dhamanto; ()
彼正自觉者,为大比丘僧众所围绕,凡其不入我等村邑田境之处,
众人则言:我等当庄严整饰。
佛陀出世何其稀有,佛之名号更难得;
如是忆念,欲庄严者,当行此道。
So sambuddho parivutamahābhikkhusaṅgho yato no Gāmakkhettaṃ pavisati tato’laṅkaromā’bruviṃsu, Buddhūppādo kimuta sutaraṃ dullabho buddhasaddo Iccevaṃso sumariya alaṅkattukāmo’si maggaṃ; ()
以禅那与神通为宝铠,辉耀自身;
此苦行者信不动如须弥,具足神通。
察见泥泞崎岖、险径难行之处,
众善士欢喜踊跃,即刻交给他去修治。
Jhānā’bhiññā ratatakavacu’jjotamāna’ttabhāvo Saddhāye’so acalasadiso iddhimā tāpaso’ti, Sallakkhetvā kalalavisamaṃ duggamaggappadesaṃ Sajjetuṃ te sapadi muditā sādhavo tassa’daṃsu; ()
从林中采撷水陆种种鲜花,
复自天宫阿修罗界摘取拘毗罗花等天葩。
我将魁伟蛇王所化现的、花瓣纷披的朵朵青莲一并带来,
自以为:‘我乃善巧者。’便欲以神通广开其路,施设教化;
Nānāpupphaṃ jalajathalajaṃ ocinitvā vanamhā Tetvā devāsurabhavanato koviḷārādipupphe, Ānetvā’haṃ bhujagabhavatā phullakaṇḍuppalāni Chekosmī’ti vithariya pathaṃ iddhiyā saṃvidhātuṃ; ()
正因如此,我那含苞的心便得以舒展绽放。故
以清净明了的智慧,将身体的服务安排妥帖;
智者思惟:“今日我当累积广大善法。”
为净除内心的垢秽不净,开始精勤修习正道;
Katve’vaṃ me hadayamakuḷaṃ tovikāseyya tasmā Veyyāvaccaṃ visadamatino kāyikaṃ saṃvidhāya, Ajjevā’haṃ vipulakusalaṃ sañcinissa’ntī dhīro Saṃsodhetuṃ kalalakalusaṃ añjasaṃ ārabhittha; ()
观者眼前,净眼者(世尊)的光辉于云腹中闪耀。
“佛陀、佛陀”之称叹,犹如电光闪耀而行。
泥沼之中,智者以自手掌与筐篮施与泥土,
撒下银白如沙的细沙;
Passantānaṃ vimalanayano’bhāsa jimūtagabbhe Buddhobuddho’tya’bhihitavaco vijjurājīva cārī, Tasmiṃ paṅke nijakaratala’mebhājapacchihi dhīmā Paṃsuṃ datvā rajatadhavalaṃ vālukaṃ vokiranto; ()
于彼泥泞浊乱、未加严饰之地,
无上燃灯佛与诸多漏尽圣众俱。
已至梵天神、天、人、龙、悉陀、持明者所赞敬的
极广大殊胜神变盛会现起之时。
Tasmi ṭhāne kallalulite suṭṭhu nā’laṅkateva Saddhiṃ dīpaṅkara’nadhivaro’nekakhīṇāsavehi, Patto brahmā’maranaraphaṇisiddhavijjādharānaṃ Saṃvattante suvipulamahe pāṭihīre uḷāre; ()
面若金莲般端妙,为诸相庄严;
八十随形好流光焕烂,光鬘辉耀灿烂。
彼导师光明流射于十方,
如醉象王行于宝地而来。
Hema’mbhojo’pamasuvadanaṃ maṇḍitaṃ lakkhaṇho- Sītyā’nubyañjanavilasitaṃ ketumālāvilāsaṃ, Satthāraṃ taṃ disidisi pabhāniccharanta’ñjasambhi Āgacchantaṃ viya maṇitale mattamātaṅgarājā; ()
以如月、如青莲般澄净无垢的双眼凝视后,
他睁开眼,宛如踏行于摩尼宝板之背。
他由诸漏尽者围绕,绝不踏入污泥。
愿此正觉者前行,这对我有长久的利益。
Oloketvā vimalanayanañcandaniluppalāni Ummiletvā ratanaphalakaṃ akkamantova piṭṭhiṃ, Nānākhīṇāsavaparicuto kaddamaṃ nā’kkamitvā Sambuddhoyaṃ vajatu iti me dīgharattaṃ hitāya; ()
观察其发间缠有粗恶兽皮、结发与树皮衣,
解开其发,于凹凸泥沼中铺展身躯。
誓作桥梁渡彼岸,无上愿切心自奋;
五通宝珠严此身,俯伏泥涂以身卧。
Sallakkhetvā khara’jinajaṭāvākacīrāni kese Omuñcitvā visamakalale pattharitvā’ttabhāvaṃ, Setuṃ katvā paramapaṇidhī kominī codita’tto Pañcā’bhiññāratanamaṇimā svā’cakujjo nipajji; ()
纵闻半偈,于我亦非重负;
若我愿摧伏杂染、求得胜妙之衣。
三界轮回中,无量受苦众生存在;
我一人如何能于法之证悟,以隐匿之相而思量?
Sutvā gāthāpadampi na me bhāriyaṃ saṃkilese Viddhaṃsetvā varasivuraṃ pattumicche sacā’haṃ, Saṃvijjante tibhavabhavane dukkhitā’nantasatte So’bhaṃ eko kathamadhigame dhamma maññātaveso;()
若我以饶益他人之心,依正智证悟菩提,
令一切众生登上无上正法之船,
渡越轮回苦海,抵彼殊胜寂静之城;
此后如燃灯牟尼,我当证得涅槃。
Yannūnā’haṃ parahitarato sammadaññāya bodhiṃ Āropetvā nikhilajanataṃ’nuttaraṃ dhammanāvaṃ, Uttāretvā varasivapuraṃ vaṭṭadukkhodadhimhā Pacchā dīpaṅkaramuni yathā nibbutiṃ pāpuṇissaṃ; ()
如是,彼圆满聚合八法已,
成为众生从轮回度脱的大桥梁。
头顶结髻,合掌成瓶置于顶上,卧于泥地;
为求正觉,彼于佛足下发愿。
Iccevaṃ so pumariya samodhānayitvā’ṭṭhadhamme Saṃsāramhā’vataraṇamahāseturūpo pajānaṃ, Muddhābaddha’ñjalipuṭajaṭo paṅkapiṭṭhe nipanno Sambodhatthaṃ paṇidhimakari tāva tappādamūle; ()
世尊随即从座而起,睁开五色澄净的双眼,
宛如盛放的青莲花。
俯视那如青玉般璀璨的窗牖;
开启窗牖,望见泥地上仙人所化之莲;
Ussisaṭho sapadi bhagavā pañcavaṇṇappasādaṃ Ummīletvā nayanayugalaṃ phullanīluppalābhaṃ, Disvā nīlopalamaṇimayaṃ vātapānañcayaṃ’va Ugghāṭento isivaramhāpaṅkajaṃ paṅkapiṭṭhe; ()
“此当得成就”,如是愿求;
未来分智,善能了达自此百千劫以上之事。
瞻望上方,了知四阿僧祇无尽(劫);
证得菩提后,愿我如乔达摩佛一般成为名为乔达摩的佛陀。
Etassi’jajhissati iti ayaṃ patthanā’nāgataṃsa- Ñāṇaṃ sammā patiniya ito kappalakkhādhikānaṃ, Āvajjento upari caturāsaṅkhiyānantya’vedi Patvā bodhiṃ ahamiva siyā gotamo nāma buddho; ()
汝等观此苦行者于众中,
如是言已,法王施与无等之道。
犹如下唇之嫩芽,染上蔻丹般的红润,
以智慧之印所标记的百句偈,蕴含着教诫之本旨;
Tumhe sampassatha iti imaṃ tāpasaṃ saṅghamajjhe Vatve’vaṃ so padamasadisaṃ dhammarājā dadanto, Samhinditthā’dharakisalayā’lattakaṃ nāgataṃya- Paññāmuddā’ṅkitapadasataṃ vattasandesagabbhaṃ; ()
迦毗罗城是汝住处,母亲是摩耶王后;
父亲净饭王,出自太阳王族。
宾巴——形貌端严、可爱悦意,如金色像,名为宾巴。
那时,你将得到一个亲子宝——罗睺罗。
Vāsaṭṭhānaṃ kapilanagaraṃ nāma māsāmahesi Mātā suddhodananarapati te pitā’diccavaṃse, Bimbā bimbā dharavati piyā hema bimbā bhirāmā Tasmiṃkāle tanujaratanaṃ rāhulo hessate te; ()
舍利弗与大目犍连,当为汝之初首及第二弟子,
二人俱生婆罗门家,智慧广大,神通具足。
名为阿难者,是位修行者,是女弟子们的怙主与近侍者;
差摩长老尼与莲花色长老尼,是最胜一双的圣者。
Hessante te paṭhamadutiyassāvakā sāriputta- Moggallānā dvijakulabhavā bhuripaññiddhimanto, Ānandākhyo yati pati rupaṭṭhāyakosāvikānaṃ Khemātheri parama yugalaṃ uppalabbaṇṇatheri; ()
您的菩提树是胜利之枝叶,而您又以乔达摩为名。
六年精勤修行,从自己家中出离。
你受用了善生女所供养的殊胜乳糜,
于菩提树下安坐已,你必将觉悟菩提;
Assattho te vijayaviṭapī tvañca kho gotamavho Chabbassānī padahiya gharā nikkhamitvā sakamhā, Pāyāsaggaṃ parivisiya bho tvaṃ sujātāya dinnaṃ Bodhiṃ bujjhissasi iti dhuvaṃ bodhimūle nisajja; ()
宛如从暮色密云中放出的闪电,
师长从袈裟内示现臂如藤蔓。
发出如云雷般深沉的庄严法音,
放射出宛如天虹般璀璨的六色光芒;
Satthā sañjhāghanapaṭalato muttavijjullate,va Sandassetvā nijabhujalataṃ cīvarabbhantaramhā, Pakhyākāsi jaladhararavā’kāragambhīraghoyaṃ Nicchāretvā suradhanurivo’bhāsa chabbaṇṇaraṃsi; ()
我们于燃灯世尊的教法尚未真正觉悟。
愿于您面前,我等当证未来之解脱法。
彼处,一切诸天神与人到达(彼处),即时
合掌如莲,供养礼敬其足座。
Amhe dīpaṅkarabhagavato sāsane nā’vabuddhā Lacchāmā’ti tava parimukhe’vā’yatiṃ mokkhadhammaṃ, Tasmiṃ pattā’khīla suranarāpatthayuṃ taṅkhaṇevaṃ Pūjetvā’tañjalisarasije pādapīṭhamhi tassa; ()
佛陀的莲花足为梵天神与死神以头顶戴亲吻。
供养毕,即从彼处以花束绾作髻团,捧起那花朵,
他便起身,那金峰般的莲蕊重积处,
涌出水面的莲丛之巅,他安放着双足。
Buddho brahmāmaranarasiro cumbitaṅghī sarojo Sampūjetvā’ṭṭhahi jaṭilakaṃ pupphamuṭṭhīhi tamhā, Pakkāmi so kanakasikharīhāri kiñjakkhabhāre Ubbhūta’mhoruhavanasire appayanto padāni; ()
用一簇簇鲜花,将大地装点得无比悦意、美妙绝伦。
诸漏尽众朝向南方而去,
天与非天,献上了最殊胜的礼敬、尊重与供养,
以燃灯佛、十力者为灯明,随行而后返还。
Rammaṃ rammaṃ mahīya jaṭilaṃ pupphamuṭṭhīhi katvā Khīṇā khīṇāsavavasigaṇā dakkhiṇaṃ pakkamiṃsu, Devā’devā pavuramakaruṃ vandanāmānapūjaṃ Dīpaṃ dīpaṅkaradasabalañcā’nugantvā nivattā; ()
他离开那处所,来到众人聚集之处,安坐其间。
在床榻上,不凋的殊胜鲜花环绕着供养台。
生处诸天神既来集于此,
威德庄严,以合掌花簇禀告此事。
Tamhā ṭhānā gatasati jane sannisinnassa tassa Pallaṅkenā’maranara pariccanta pupphāsanamhi, Jātikkhettā tahimupagatā devatā etamatthaṃ Ārocesuṃ mahitavaraṇā añjalimañjarīhiṃ; ()
往昔诸佛芽,登上花座已,
长途行中今,于此升座时。
十千世界,成为一片光明,
当此瑞相显现之时,你必将成佛无疑;
Pubbe pupphāsanupari samārūḷhabuddhaṅkurānaṃ Addhāne’ve’tarahi bhavatocā’sanārohaṇamhi, Ekālokā dasahi guṇitā lokadhātu sahassī Saṃvattante tvamanavarataṃ hessase tena buddho; ()
谛听诸天神那清妙悦耳之音,
心力更增,欢喜遍满之后,
往昔于无上士前未熟习的菩提资粮诸法,
智者如是思惟:法界及其因,有几种?
Tāsaṃ vācaṃ savaṇamadhuraṃ devatānaṃ nisamma Bhiyyo cittappabhavavīriyo pītivipphāritatto, Pubbe sattuttamaparicitā bodhisambhāradhammā Āvajjesi kati iti sudhī dhammadhātuṃ sahetuṃ; ()
将器覆置地上,智者倾尽无碍之水;
既倾尽已,复何取还?
如是施与财、子、妻,乃至肢节与身命;
自诫莫生厌倦退心,斯为安立第一波罗蜜。
Okujjitvā dharaṇiṭhapito puṇṇa kumbho sumedha Vissandetvā salilamkhilaṃ kintupaccāharetha, Evaṃ datvā dhanasutakalatta’ṅgapaccaṅgajīve Nibbinno mā bhavi’ti paṭhamaṃ pāramiṃ’dhiṭṭhahi so; ()
不顾自身性命,视生命如无物一般,
牦牛守护尾拂,悠游漫步,尾拂如月光般皎洁,
如此,智者守护戒,犹如守护殊胜吉祥城之门。
他如此决意:清净的戒律即是第二波罗蜜。
Nā’pekkhitvā yathariva nijaṃ jīvitaṃ jīvitaṃ’va Rakkhanto sañcarati camari cāmara candikābhaṃ, Evaṃ sīlaṃ varasivapuradvāramārakkha dhīra Ajjhiṭṭhāsi iti sadutiyaṃ pāramiṃ suddhasīlo; ()
犹如久居可怖狱中,悚然生惧,
终由此而得解脱;你亦当如是——心向出离。
你已厌离这如缚狱般的存有,
第三度立誓,作独行彼岸之人。
Saṃviggo yo ciraparivasaṃ ghorakārāgharamhi Muttīṃ tamhā’gamayati yathā hohi nekkhammanitto Nibbinno tvaṃ tathariva bhave bandhanāgārarūpe Ajjhiṭṭhāsi tatiyampi so pāramintye’kacārī; ()
比丘次第乞食,无论家世卑贱或高贵,
不久即得所乞之食,如是摄护者。
智者决意:为证正觉,当亲近有能贤者,质问疑难;
此即第四波罗蜜。
Hīnukkaṭṭhaṃ kulamanugharaṃ bhikkhako bhikkhu bhikkhaṃ Aṇvāhiṇḍaṃ labhati naciraṃ saṃvaraṭṭho yathe’vaṃ, Sambodhattha bhaja paṭibale paṇḍite puṭṭhapañho Ajjhiṭṭhāsi tvamiti matimā pāramiṃ so catutthiṃ; ()
常怀勤勇而行,犹如狮子自在游步;
善慧啊,你于立、行、卧、坐之间,亦当如是。
他热忱策励,勇猛精进,为证正觉而奋勉不懈。
他具足坚固的勇猛精进,成就了第五波罗蜜。
Niccussāho vicarati yathā kesarī sericārī Evaṃ ṭhāne gamanasayanecā’sane tvaṃ sumedha, Ussoḷhī tyāsithilavīriyo hoti sambodhanatthaṃ Ajjhīṭṭhāsi thiravīriyavā pañcamiṃ pāramiṃ so; ()
犹如大地承受可意与不可意一般,平等忍受一切尊崇与轻慢,
不扭曲心意,忍受并宽容;
为求正觉,堪忍他害;彼忍辱者,
乐利他故,立誓承担第六波罗蜜。
Iṭṭhāniṭṭhaṃ pathaviriva bho sabbamānāvamānaṃ Nāpajjitvā manasiviktiṃ tvaṃ sahanto khamanto, Sambodhatthaṃ paravadhakhamo hohi’tī khantivādī Ajjhiṭṭhāsi parahitarato chaṭṭhamiṃ pāramiṃ so; ()
药星不逾越其轨道,这是它的定则。
如是,善慧者,这最上的真语已善加修习。
你切莫违越正觉,何时欲求正觉;
汝已立坚定誓愿,如实语者宣说此为第七波罗蜜。
Vīthiṃ nātikkamati niyamaṃ osadhītārakā’yaṃ Evaṃ santuttama paricitaṃ saccavācaṃ sumedha, Tvaṃ māvitikkami karahaci boddhukāmo subodhiṃ Ajjhiṭṭhāsi’tya’vitathakathi sattamiṃ pāramiṃ so; ()
纵使强风自彼处狂吹,他亦历劫稍住而摇动,
犹如根基稳固之高山。
汝当如是坚固安住于决意之法;
彼如是坚立此誓,犹如(山岳)不动,圆成第八波罗蜜。
Tamhāṭhānā balavapavane vāyamāne’pi thokaṃ Kappaṭṭhāsi tacalati yathā pabbato suppataṭṭho, Tvaṃ tiṭṭhāhi tathariva adhiṭṭhānadhammesu daḷhaṃ Ajjhiṭṭhāsī’tyavalasadiso ca’ṭṭhamiṃ pāramiṃ so; ()
已入湖中者,无论卑与尊,
湖水以水施,平等触清凉。
慈心如是,于三有一切众生,平等无别。
他决意成就第九慈爱波罗蜜,心怀慈爱。
Otiṇṇesu udakarahado bho nihīnuttamesu Sītattaṃ sampharati hi samaṃ vārinā bhāvayeni, Mettāyevaṃ tibhavabhavane sabbasattesu tulyaṃ Ajjhiṭṭhāsi samuti navamiṃ pāramiṃ metta citto; ()
可意不可意之境现前、触对,随事生起之时,
此舍犹如大地之女,于苦于乐平等而住。
如是,贤者,愿你成就平等、寂静之舍观。
您,广大智慧者,今已安住于圆满的第十波罗蜜;
Iṭṭhāniṭṭhe sati paṭihate vatthujāte yathāhi Majjhattā’yaṃ vasumativadhū hoti dukkhe sukheka vā, Evaṃ bho tvaṃ bhava samatulāsantibho’pekkha ko’ti Ajjhiṭṭhāsi savasi dasamiṃ pāramiṃ bhurimedho; ()
他以智慧之山为杵,搅动三十量度的波罗蜜海;
他是众生之王,智慧锐利。
他这般思惟,恰似大地新妇发出赞叹之声,
此刻,大地因具念者以法之威力而震动;
Ālolento tidasapamitaṃ pāramisāgaraṃ so Sattādhiso nisitamatimā ñāṇamatthā’calena, Āvajjesi vasumatavadhu sādhukāraṃ’va denti Saṃkampi sampati satimato dhammatejena tena; ()
这坚实大地惊怖战栗,瑟瑟颤动;
喜乐居众来到燃灯佛世尊近前。
众问:大地何故剧震?
牟尼思惟已,为说其因缘始末。
Bhīrūcchamhī ghaṇapathaviyā kampamātāyi’māya Patvā dīpaṅkarabhagavato rammavāsī samīpaṃ, Sampucchiṃsu vasumati bhusaṃ kampi taṃkissahetu Āvajjetvā samuti munino tampavattiṃ kathesi; ()
城中众人无有犹疑,再次出城,前往亲近。
以香与花鬘等,礼敬供养佛的双足。
合掌如莲,向燃灯佛方向,
人中勇者从座而起。
Nikkaṅkhā te punapi nagarā nāgarā taṃ upecca Sampūjesuṃ caraṇayugalaṃ gandhamālādikehi, Katvā tena’ñjalisarasije yena dīpaṅkare’ṇo Uṭṭhāsi so purisatisaho sannīsinnāsanamhā; ()
愿你无病,不要有恐惧,不要有惊惶。
愿你的心愿、最上志向迅速成就。
从生界而来的诸天以鲜花等供养那位结发苦行者,
齐声宣说如是百句赞颂之辞。
Mā te rogo bhavi paṭibhayaṃ mā bhavi chambhitattaṃ Saṅkappo te paramapaṇidhi sijjhataṃ khippameva, Itthañcā’sithutipadasataṃ jātikhettā gatā taṃ Pupphādīhi mahīya jaṭilaṃ nijjarā byāhariṃsu; ()
越过林野之径,出诸天神之意料,
在雪山自己的苦行林中,那位为证菩提的苦行者,
是时,光鬘庄严之日已近西山,
收摄光网,令莲花丛敛合。
Abbhuggantvā pavanapadaviṃ devatānaṃ manāni Bodhātvo himavati sakaṃ assamaṃ tāpaso so, Patto atthācalamupagamī taṅkhaṇe raṃsimālī Saṅkocetvā sarasijavanaṃ saṃharitvā’ṃsujālaṃ; ()
燃灯世尊所居的悦意住处,名为喜乐城
父母二人——善天与善慧——的住处
常随侍奉的胜妙行者,即善来与吉祥
提舍长老与那些为首批与第二批弟子。
Rammaṃ dīpaṅkarabhagavato rammavatyā’bhidhānaṃ Vāsaṭṭhānaṃ janakajananī dve sudevassumedhā, Niccopaṭṭhāyakayativaro sāgatomaṅgaloca Tissocā’suṃ paṭhamadutiyassāvakā theranāgā; ()
众多漏尽者围绕着你,即难陀与善难陀;
她们是第一批与第二批上首女弟子,最为殊胜。
其身高八十肘,菩提树名毕钵罗,
他曾引领无数大众度过八年雨季。
Nānākhīṇāsavaparivuto cā’si nandā sunandā Tassā’hesuṃ paṭhamadutiyassāvikā aggabhūtā, Kāyo’sitiratanapamito pipphalināmabodhi Aṭṭhāsi so pacurajanataṃ tārayaṃ vassalakkhaṃ; ()
导师乃是燃灯佛,为天与人所皈依,犹如明灯久远照耀。
犹如明灯,佛陀于三界世间燃起法灯,灭除无明黑暗。
犹如光明炽盛的火聚,诸漏尽者住世之后,便入般涅槃。
犹如燃油耗尽的灯,圣弟子们归于般涅槃。
Satthā dīpaṅkaravho suranarasaraṇodīpadīpocirassaṃ Dīpevo dhammadīpaṃ tibhuvanabhavane vīta’vijjandhakāraṃ Aggikkhandho’vabhāsaṃ vihariya parinibbāyi khīṇāsavā’pi Khīṇasnehāpadīpāyathariva ariyā sāvakā nibbutā’suṃ; ()
如是,由名为智慧欢喜的修行者所编撰的《胜种灯》中,于《众生心欢喜广施因缘》之远因缘部分,记述须弥陀隐士建立根本愿之事,此为第二品,名为远因缘。
Iti medhānandābhidhānena yatinā viracite sakalakavijana hadayānandadānanidāne jitavaṃsadīpe dūrenidāne sumedha tāpasassa mūlapaṇiṭhānaṭṭhapanapavatti paridīpo dutiyo saggo.
世间如白莲池,春华为严饰;
憍陈如世尊,尔时令开觉。
那时,这位贤明广慧的胜利者国王诞生了,
他具足轮宝,成为转轮王;
Lokaṃ (’vasantatilako) kumudākaraṃ mā Koṇḍaññanāmabhagavā’tha pabodhayatto, Jāto tadā varamatī vijitāvi rājā Sampanna cakkaratano’bhavi cakkamatti; ()
向以佛陀为首的僧团施予殊胜布施,
行布施已,为无上菩提立下誓愿。
他舍弃王权,进入胜者的教法。
他证得诸禅,是殊胜成就的施与者;
Saṅghassa buddhapamukhassa uḷāradānaṃ Datvā vidhāya paṇidhiṃ varabodhiyā so, Rajjaṃ pahāya jinasāsanamotaritvā Jhānānya’lattha paṭilaṅvarappadāno; ()
其城名罗摩瓦提,父王名苏难陀,
母名苏迦陀。
跋陀与须跋陀二沙门,是卓越的声闻弟子;
帝须与优波帝须二女尼,是卓越的女弟子。
Tassā’si rammavatināma puraṃ sunando Rājā ahosi janako jananī sujātā, Bhaddassubhaddasamaṇā varasāvakā’suṃ Tisso’patissa’samaṇi varasāvikāyo; ()
阿弩卢陀寿十万岁,殷勤承事胜菩提大沙罗树,
名为迦梨亚尼。
其身量高八十八肘,
圣弟子众曾有三次集会。
Lakkhāyuko vijayabodhi visālasāla- Kalyāṇi nāma tadupaṭṭhahi cā’nuruddho, Tassā’ṭṭha sītiratanappamitaṃ sarīraṃ Āsuṃ tayo ariyasāvakasannipātā; ()
其后一时,摧破爱欲的吉祥胜者在此降生,
为世间众生的福祉。
尔时佛芽,极妙善光,同名善称
勇健无双,婆罗门种之幢旗。
Tassā’parena samayeni’ha’naṅgabhaṅgo Uppajji maṅgalajino janamaṅakgalāya, Buddhaṅkuro’tiruciro surucī samañño Āsi tadā’vatisuro dvijavaṃsaketu; ()
他曾供养佛陀与诸弟子众达七日之久,
他以此牛奶酪之供养,祈愿证得无上菩提。
蒙世尊记说,
彼舍家出家,自证禅定所生之乐。
Datvā sasāvakajitassa dināni satta Patthesi bodhimasamaṃ gavapānadānaṃ, Pabyākato bhagavatā bhavanā’hīgantvā Pabbajjito sukhamavitdi samādhijaṃ so; ()
于其最胜城中,父辈名为乌多罗;
如天神之沙门法军曾住此。
她的上首双贤女弟子,
是吉祥双侣,也是西瓦莉与阿育。
Tassu’ntaraṃ puravaraṃ pitaro’ttara’vhā Āsuṃ sudevasamaṇo vasi dhammaseno, Tassā’ggasāvakayugaṃ sakasāvikānaṃ Bhaddaṃyugaṃ abhavi sivalicā’pya’sokā; ()
巴利多侍奉胜者,身高八十八肘,
其身相宛如金刚。
菩提树名那伽多,
弟子集会有三次,寿命九万年。
Taṃ pālito jinamupaṭṭhahi aṭṭha’sīti Hattho’si tassa vajirūpamarūpakāyo, Bodhī’pi nāgataru sāvakasantipātā Āsuṃ tayo navutivassasahassamāyu; ()
继彼之后,悲心为藏之依怙,
摧伏魔罗,善意佛出于世间。
其时,无与伦比的龙象王,成为佛之苗芽。
火焰之光交织炽燃,彼具无与伦比之神通;
Tassā’parena sumano karuṇānidhāno Nātho manojamathano udapādi loke, Buddhaṅkuro’bhavi tadā’tulanāgarājā Teja’ggijālajalito atuliddhimā so; ()
龙王亦于龙宫之中,
以天界乐音供养与声闻弟子俱之佛陀。
施无等之供,复发广大愿;
佛作是言:汝当成佛。
Nāgo’pi nāgabhavanamhi sasāvakassa Buddhassa dibbaturiyehi katupahāro, Datvāna dānamatulaṃ paṇidhiṃ akāsi Buddho bhavissasi tuvanti ahāsi buddho; ()
昔有城名安隐,父王贾纳迦善自调御;
母名施利玛,于其亲传弟子众——
成为最胜者与皈依处,修习心者安住其中
索那尊者,您曾是当时最上的沙门,亦是无烦恼者
Khemavhayaṃ puramahū janako sudanto Rājā janetti sirimā nijasāvakānaṃ; Aggā bhaviṃsu saraṇo vasi bhāvitatto Soṇā tadaggasamaṇi’si tathu’pasoṇā; ()
其成道菩提树即龙树铁木;
优陀那长老所立,寿量九万岁。
身量高九十肘,
曾有三次圣弟子众之集会。
Tassā’si nāgataru bodhi udenatero- Paṭṭhāyako navutivassasahassamāyu, Ubbedhato navutihatthamitaṃ sarīraṃ Āsuṃ tayo ariyasāvakasannipātā; ()
其后,一位名为离婆多的出家者出现于世。
世间之上,诸天神等所敬礼的足下者,天中之天,
那时,他成为众生中最胜者,声名超越诸天神;
他是婆罗门世系的顶冠明珠,通达四部吠陀的智者。
Tassā’parena udapādi’ha revatākhyo Devādivanditapado bhuvi devadevo, Sattuttamo bhavi tadā atidevanāmo Bhovādivaṃsatilako catuvedavedī; ()
合掌于顶,恭敬聆听法语,
前往皈依那无上殊胜的皈依处;
他奉献供养,并祈愿这位伟大的圣者证得殊胜的安乐;
“你必将成佛,成为世间之尊。”佛如此记说;
Baddhañjalī sirasi dhammakathaṃ nisamma Gantvāna taṃ saraṇamuttaramuttariyaṃ; Datvā’hipatthayi sukhodhimatho mahesi Buddho bhavissasi tuvantī visākarittha; ()
彼有城名富饶,乃胜者之城;
其母为大妃毗布罗,其父为毗布罗。
僧众之中,与梵天、诸天神及婆楼那共在;
跋陀与苏跋陀,双贤成对,二者并立。
Tassā’si dhaññavatināma puraṃ jinassa Mātā mahesi vipulā vipulo pitā’si, Sabrahmadevavaruṇo bhavi saṅghamajjhe Bhaddā ca bhaddayugalaṃ duvidhaṃ subhaddā; ()
善生佛住世,那伽菩提树侍立;
树身亦高八十肘,自体庄严。
寿命量数达六万岁,
共有三次圣弟子集会;
Taṃ sambhavo vasi upaṭṭhahi nāgabodhi Rukkhopya’sitiratanaṃ bhavi attabhāvo, Āyuppamāṇampi saṭṭhisahassavassaṃ Āsuṃ tayo ariyasāvakasannipātāta;
其后之时,人间波利质多罗树般的苏毗多胜者降生,
已伏五魔。
遍习诸吠陀,丰享殊胜受用;
尔时名阿耆特,彼播种者,成为佛陀苗芽。
Tassā’paramhi samaye janapārijāto Uppajji sobhitajino jitapañcamāro, Ajjhāyako sakalaveda muḷārabhogī Buddhaṅkuro bhavi tadā’jitanāmavappo;
听闻法已,于诸皈依处安立,
向以佛陀为首的僧团施予殊胜布施,
施已,智者立下精勤誓愿。
“你必证得殊胜菩提”,大导师如是说。
Dhammaṃ nisamma saraṇesu patiṭṭhahitvā Saṅghassa buddhapamukhassa uḷāradānaṃ, Datvā padhānapaṇidhāna makāsi dhīro Tvaṃ lacchasi’ti varabodhi mahāsi satthā; ()
其城可爱名善法,
父王善法母善法。
她座下上首弟子一双,阿娑摩与须尼多;
她座下上首女弟子一对,那拘罗与善生。
Rammaṃ sudhammamahu tassa puraṃ sudhammo Rājā ahosi janako janikā sudhammā Tassā’ggasāvakayugaṃ asamo sunetto Tassāvikā’ggayugalaṃ nakulā sujātā; ()
龙中巨龙树,菩提身之所依,
身量五十八肘,黑鬃长老。
其住世寿命九十万年。
曾有过三次圣弟子僧团集会。
Nāgassa nāgataru bodhi sarīramaṭṭha- Paṇṇāsahatthapamitaṃ tamatomathero, Sopaṭṭhahī navutivassasahassamāyu Āsuṃ tayo ariya sāvaka sannipātā; ()
继彼佛之后,无比见佛出现于世;
觉者眼如盛开青莲,绀净无垢。
身为佛种,已伏修罗敌,那时他是一位夜叉军帅,
成为具足大神力、大威力者,
Uppajji tassa aparena anomadassi Buddho pabuddhakamalāmalanīlanetto, Buddhaṅkuro jitasurāri tadāni yakkha- Senāpatī bhavi mahiddhimahānubhāvo; ()
此发愿人乃志在正觉之行者,
向以佛陀为首的僧团施予殊胜布施,
于三宝皈依处安立之后,
胜利者曾言:“你将成为佛陀。”
Sambodhi maggapuriso paṇidhānayaṃ so Saṅghassa buddhapamukhassa uḷāradānaṃ, Pādāsi tisu saraṇesu patiṭṭhahitvā Buddho bhavissasi tuvanti jino’bruvitaṃ; ()
此地名为月光,母为耶输陀罗,是大王后;
父是人王、众生之主,具足荣光。
彼有上首弟子一双,如牛王般无与伦比。
有两位美丽且善心的女子,作为随行女弟子常侍左右。
Ṭhānañhi candavatināma yasodharākhyā Mātā mahesi yasavā janako janindo, Tassa’ggasāvakayugaṃ nisabho atomo Dve sundarī ca sumanā carasāvikā’suṃ; ()
这位觉者的身形高大,额头隆起突出,形相庄严。
高约五十肘,名为婆楼那(Varuṇā),
长老曾侍奉他,寿量达十万岁,
圣弟子曾有三次集会。
Bodhī’pi tassa kakudho munidehamaṭṭha- Paṇṇāsahatthapamitaṃ varuṇābhidhāno, Thero upaṭṭhahi ca lakkhapamāṇamāyu Āsuṃ tayo ariyasāvakasannipātā; ()
继她之后,两足之尊如莲降生;
众生心莲,亦随之开敷。
尔时智者成为雄狮,裂良象额
颈负华鬘之重。
Tassā’parena padumo dipadānamindo Jāto pabujjhitamanopadumo pajānaṃ, Dhīro babhūva varavāraṇakumbhabhedī Sīho tadā rucirakesarabhāragīvo; ()
世尊正体验着灭尽的妙乐。
以莲花般的眼,度过七日,
令再来弟子众心得澄净,
得受胜赐的狮子辉耀其中。
Buddhaṃ nirodhasukhavediyanaṃ vatamhi Sattāhamakkhipadūmehi tamaccayitvā, Cittaṃ pasādiya punā’gatasāvakesu Sīho vibhāsi paṭiladdhavarappadāno; ()
彼有瞻波城,父王名莲华,
母无与等伦。
娑罗与优婆娑罗曾为彼佛上首声闻;
罗摩与苏罗摩亦为彼佛最胜女弟子。
Tassā’si campakapuraṃ padumābhidhāno Rājā ahosi janako asamā janettī, Sālopasālayatayo varasāvakā’suṃ Rāmā’pi tassa paramāsamaṇi surāmā; ()
不执著名相者未现前,婆楼那住于彼处;
其身长五十肘。
菩提树名为娑那(Soṇa),寿量达十万岁,
曾有三众圣弟子的集会;
Nāmenu’paṭṭhahi vasi varuṇo tamaṭṭha- Paṇṇāsahatthamita massa sarīramā’si, Bodhi’pi soṇataru lakkhapamāṇamāyu Āsuṃ tayo ariyasāvakasannipātā; ()
其后,名为那罗陀的施愿牟尼出世,
为摧破诸恶黑暗之聚者。
那时,他已是佛种,具足焚尽一切的智慧—
他有所得,享用流转之果,是苦行之财主;
Tassā’parena varado muni nāradavho Pāpandhakāranikaraṃ bhīduro’dapādi, Buddhaṅkuro bhavi tadā’khilajhātabhiññā- Lābhī pavattaphalabhoji tapodhanīso; ()
既发殊胜大愿,堪称崇高勇士;
为胜者及诸弟子,献上殊胜大施。
彼以芬芳黄栴檀虔诚供奉,
导师尔时亦即为授记。
Katvānu’ḷārapaṇidhāna muḷāraviro Datvā sasāvakajinassa uḷāradānaṃ, Pūjesi taṃ surabhinā haricandanena Satthāpi sampati viyākaraṇaṃ adāsi; ()