9. 伞与鞋品的注释
9. Chattupāhanavaggavaṇṇanā
巴吉帝亚解释 · 13 段
11. 第十一等学处的注释
11. Ekādasamādisikkhāpadavaṇṇanā
1214这是针对“近处”而说的，所以写成“十二肘为近处”。
1214.Upacāraṃ sandhāya kathitanti ‘‘dvādasahatthaṃ upacāro’’ti likhitaṃ.
1221在经中请得许可后，询问律或阿毗达摩——在这里，因为三藏各自以自己的名称被宣说，所以表明“阿毗达摩确实是佛陀所说的”。
1221.Suttante okāsaṃ kārāpetvā vinayaṃ vā abhidhammaṃ vā pucchatīti ettha ca tīṇi piṭakāni attano attano nāmena vuttānīti katvā abhidhammo buddhena bhāsito evāti dīpitaṃ hoti.
1224-5胸和腹合称胸腹。古注中说：僧祇支衣的尺寸，横量是一肘半。很多写本里写的是“进入没有围墙的村子的近处时”；少数写本写作“越过近处时”，就像桑喀地谢思篇里那样，这个写法才是对的。注疏里说“越过围障时，一只脚越过就犯恶作，第二只脚越过就犯巴吉帝亚。在近处也是同样的道理”，这句话也说明正确的读法应该是“越过近处时”，并不是推测——老师是这样说的。
1224-5. Thano ca udaro ca thanudarā. ‘‘Saṃkaccikāya pamāṇaṃ tiriyaṃ diyaḍḍhahatthā’’ti porāṇagaṇṭhipade vuttaṃ. ‘‘Aparikkhittassa gāmassa upacāraṃ okkamantiyā’’ti bahūsu potthakesu, saṅghādisesakaṇḍe viya ‘‘upacāraṃ atikkamantiyā’’ti pāṭho appakesu, sova pāṭho. Aṭṭhakathāyaṃ ‘‘parikkhepaṃ atikkamantiyāti ekena pādena atikkante dukkaṭaṃ, dutiyena pācittiyaṃ. Upacārepi eseva nayo’’ti vacanampi ‘‘upacāraṃ atikkamantiyā’’ti pāṭhoti dīpetīti no takkoti ācariyo.
山顶集会等场合，因为被说成“没有心、属于世间所呵责”，所以即使不知道“这是舞蹈”或“这是香”，只是看着或涂抹，也会犯——这是以不知道对象的心而成为无心犯。如果知道“这是舞蹈”或“这是香”而去看、去涂抹，那就纯粹因为是不善心，才成为世间所呵责。让女贼受达上等事，只有在知道“这是女贼”等、知道对象的情况下去做，才具有犯戒的性质，所以是有心犯。受达上等事，因为绝对不可以以不善心去做，所以是制定所呵责。文中写道：“在这里，有心犯和无心犯不应该依据对制定的知或不知来判断，而应该依据对对象的知或不知来判断。”不过复注中说：“山顶集会等，因为被说成‘没有心、属于世间所呵责’，所以不是以‘舞’、‘桑喀尼’或‘香’这些名称去了知，而是：看魔术师变魔术、头巾等物并加以辨别时；为了做念珠等用途而把桑喀尼系在腰上时；以‘我要除去汗臭来作佛陀供养’的念头涂香沐浴时——因为都具有犯戒的性质，所以以不知道对象的心，连同名称或以仅知名的方式，称为无心犯。并不是说在黑暗中，误以为‘这是腰带’而拿桑喀尼系在腰上时，或者误以为‘这是泥土’而拿香来涂抹时，因为仍然具有犯戒的性质，就应该说成‘无心犯’。那个时候其实是无犯的，所以把桑喀尼当成非桑喀尼想的那一段里，圣典也没有说‘犯巴吉帝亚’。正如从‘因田野病缘，持腰带’这句话可知，即使没有不善心，也可以持用桑喀尼等物，这一点已经成立；同样，即使因病缘，也不能没有不善心而饮酒，这一点也已成立，因为并没有‘因病缘而饮酒无犯’这样的圣典依据。而且也可以成立：即使没有不善心，在蜜满一握中混入酒而吞咽等情况下，也会犯饮酒罪，因为有‘于酒作非酒想而饮者，犯巴吉帝亚’（巴吉帝亚328）的说法。何必多说呢——与欲乐受用之想一起，明知‘这是桑喀尼’、‘这是香’，却没有无犯的理由而仍然持用，因为绝对是不善，所以称为世间所呵责。依照这个方法，其余各处也应同样引申理解。这里在饮酒这一论题中，是伍巴提萨长老的说法。”在“无缝衣学处”中说：“‘进入无围墙村落的近旁’，这是异读”；又说：“‘胜妙食之表白’、‘裸行外道学处’、‘受邀而行’、‘覆藏粗罪’、‘未满二十岁而受达上’、‘与女人共约同行远路’、‘进入王宫内苑’、‘不问在场比丘而于非时入村’、‘坐具’、‘雨浴衣’，这些都是异读。”
Giraggasamajjādīni ‘‘acittakāni lokavajjānī’’ti vuttattā ‘‘nacca’’nti vā ‘‘gandho’’ti vā ajānitvāpi dassanena, vilimpanena vā āpajjanato vatthuajānanacittena acittakāni. ‘‘Nacca’’nti vā ‘‘gandho’’ti vā jānitvā passantiyā, vilimpantiyā ca akusalattā eva lokavajjāni. Corivuṭṭhāpanādīni ‘‘corī’’tiādinā vatthuṃ jānitvā karaṇe eva āpattisabbhāvato sacittakāni. Upasampadādīnaṃ ekantena akusalacitteneva akattabbattā paṇṇattivajjāni. ‘‘Idha sacittakācittakatā paṇṇattijānanājānanatāya aggahetvā vatthujānanājānanatāya gahetabbā’’ti likhitaṃ. Anugaṇṭhipade pana ‘‘giraggasamajjādīni ‘acittakāni lokavajjānī’ti vuttattā ‘nacca’nti vā ‘saṅghāṇī’ti vā ‘gandho’ti vā tassa nāmavasena ajānitvā māyākārassa māyāni sīsaṭṭhiādīni paṭisaṅkhāya passantiyā, akkhamālādiatthāya saṅghāṇiṃ kaṭiyā bandhantiyā, ‘sedagandhaṃ apanetvā buddhapūjaṃ karissāmī’ti uppannena cittena gandhaṃ vilimpetvā nahāyantiyā ca āpattisabbhāvato nāmena saddhiṃ nāmavasena vā vatthussa ajānanacittena acittakāni nāma. Na andhakāre ‘kaṭisuttamida’nti saññāya saṅghāṇiṃ gahetvā kaṭiyaṃ dhāraṇakāle, mattikāsaññāya ca gandhaṃ gahetvā vilimpanakāle āpattisabbhāvato ‘acittakānī’ti vattabbāni. Tasmiṃ kāle anāpatti, teneva saṅghāṇiyā asaṅghāṇisaññāvārepi ‘āpatti pācittiyassā’ti pāḷi na vuttā. Yathā ‘khettaābādhapaccayā, kaṭisuttakaṃ dhāretī’ti vacanato vināpi akusalena saṅghāṇiādīni sakkā dhāretunti siddhaṃ, evaṃ ābādhapaccayā vināpi akusalena na sakkā suraṃ pātunti siddhaṃ ‘anāpatti ābādhapaccayā majjaṃ pivatī’ti pāḷiyā abhāvato. Akusalena vinā madhupuṇṇamuṭṭhiyaṃ pakkhittamajjassa ajjhoharaṇakālādīsu surāpānāpattiṃ āpajjatīti ca siddhaṃ ‘majje amajjasaññī pivati, āpatti pācittiyassā’ti (pāci. 328) vuttattā. Kiṃbahunā, kāmabhogasaññāya saddhiṃ ‘saṅghāṇī’ti ca ‘gandho’ti ca jānitvā vinā anāpattikāraṇena dhārentiyā ekantākusalattā lokavajjāni nāma vuccanti. Iminā upāyena sesesupi nayo netabbo. Ettha surāpānādhikāre upatissattheravādo’’ti vuttaṃ. Asaṃkaccikasikkhāpade ‘‘aparikkhittassa gāmassa upacāraṃ okkamantiyāti pāṭho’’ti ca ‘‘paṇītabhojanaviññatti, acelakasikkhāpadaṃ, nimantitassa cārittāpajjanaṃ, duṭṭhullappaṭicchādanaṃ, ūnavīsativassupasampadaṃ, mātugāmena saddhiṃ saṃvidhāya addhānagamanaṃ, rājantepurappavesanaṃ, santaṃ bhikkhuṃ anāpucchā vikāle gāmappavesanaṃ, nisīdanaṃ, vassikasāṭikanti pāṭho’’ti ca vuttaṃ.
