第6章 园林品的注释
6. Ārāmavaggavaṇṇanā
巴吉帝亚解释 · 11 段
1021第一学处本身意思很浅显。
1021. Paṭhamasikkhāpadaṃ uttānatthameva.
2. 第二学处注释
2. Dutiyasikkhāpadavaṇṇanā
1030比丘尼如果辱骂比丘,按这条学处犯巴吉帝亚。如果辱骂比丘尼,则犯轻慢语罪。轻慢语罪只在当面才成立,但在这里,背后辱骂也成立。
1030. Bhikkhunī ce bhikkhuṃ akkosati, iminā sikkhāpadena pācittiyaṃ. Bhikkhuniṃ ce akkosati, omasavādena āpajjati. Omasavāde sammukhāva ruhati, idha pana parammukhāpi.
这里应当这样审查:在比丘分别的轻慢语学处中,比丘尼站在未受具足戒者的位置上;因此,在比丘尼分别的轻慢语学处中,比丘相对于比丘尼也站在未受具足戒者的位置上,这是成立的。而在这里,骂未受具足戒者被说为犯恶作,骂已受具足戒的比丘被说为犯巴吉帝亚。所以,把这两条学处放在比丘身上对照时,二者互不相合。应当按它们实际相合的方式来了知。其中,按照古注所说的方法,在比丘尼的轻慢语学处中,“未受具足戒者”不应取来指比丘,这才是这里妥当的理解。所谓“辱骂”,是指以轻慢事由之外的话来骂。有人说:只要具备那些轻慢事由中的任何一种,就只是犯轻慢语巴吉帝亚——这不对。因为在轻慢语中,以律文之外的方式骂人,是犯恶作的。他们把本该是恶作的情况说成了巴吉帝亚,因此,辱骂应仅依此处律文所出词句“这些是愚人”等来理解。
Tatrāyaṃ vicāraṇā – bhikkhuvibhaṅge osamavādasikkhāpade bhikkhunī anupasampannaṭṭhāne tiṭṭhatīti katvā bhikkhunivibhaṅgepi omasavādasikkhāpade bhikkhu bhikkhuniyā anupasampannaṭṭhāne tiṭṭhatīti siddhaṃ. Idha ca anupasampannassa akkosane dukkaṭaṃ vuttaṃ, bhikkhussa upasampannassa akkosane pācittiyaṃ vuttaṃ, tasmā imāni dve sikkhāpadāni bhikkhumhi saṃsandiyamānāni aññamaññaṃ na samenti. Yathā samenti, tathā jānitabbaṃ. Tattha porāṇagaṇṭhipade vuttanayena bhikkhunīnaṃ omasavādasikkhāpade anupasampannoti na gahetabbo, idamettha yuttaṃ. Paribhāseyyāti aññatra akkosavatthūhi. Tesu hi aññatarasmiṃ sati omasavādapācittiyamevāti eke, taṃ na yuttaṃ . Omasavāde pāḷimuttakaakkose hi dukkaṭaṃ hotīti. Dukkaṭokāse idaṃ pācittiyaṃ tehi niddiṭṭhaṃ hoti, tasmā ‘‘bālā etā’’ti pāḷiyaṃ idha āgatapadānaṃyeva vasena paribhāsanaṃ veditabbaṃ.
10333. 第三学处,含义很清楚。
1033. Tatiyasikkhāpadaṃ uttānatthameva.
4. 第四学处注释
4. Catutthasikkhāpadavaṇṇanā
1038关于“受邀请或受告知”,古结文里首先这样说:“受告知的人也可以喝粥,但不能吃当作正餐的粥。而且这里的粥不算嚼食或啖食。受邀请的比丘尼托钵后想吃饭,要先征得施主同意才能吃。比丘尼没有展转食的罪。受邀请的比丘尼,不管吃了那顿饭还是没吃,一旦受告知,就不能让人作净后再吃;如果是以不合法的方式被邀请,也不能同时接受两次邀请。”其中“受告知的人也可以喝粥”这句,是依据律文和注疏所允许而说的。因为律文里说:“受邀请但未受告知的人可以喝粥。”关于这条学处的解释,前提性的结论是这样的——所谓“受邀请或受告知”:这里用“或”字,是排除以不合法邀请被邀请且未受告知的情况,即除了粥以外,吃其他嚼食或啖食,犯巴吉帝亚,除非事先征得施主同意。那么,比丘尼没有展转食罪,对她们来说有什么好处呢?这并不是她们得到了什么功德,只是使规定更加清楚罢了。比丘也要经过分配、混合之后才能吃;在适当的时候则可以随意受用。那么,这里的征得同意又是什么意思呢?受告知的人或未受邀请的人,即使不让人作净,病余食也可以吃;而受邀请且受告知的人,连粥也不能喝,即使征得同意也不能喝。
1038.Nimantitā vā pavāritā vāti ettha porāṇagaṇṭhipade tāva evaṃ vuttaṃ ‘‘pavāritāpi yāguṃ pātuṃ labhati, bhojjayāguṃ na labhati. Yāgu panettha khādanīyabhojanīyasaṅkhyaṃ na gacchati. Nimantitā bhikkhunī piṇḍāya caritvā bhuñjitukāmā sāmike apaloketvāva bhuñjituṃ labhati. Paramparabhojanāpatti bhikkhunīnaṃ natthi. Nimantitā taṃ bhattaṃ bhuñjitvā vā abhuñjitvā vā pavāritā kappiyaṃ kārāpetvā bhuñjituṃ na labhati, akappiyanimantanena nimantiyamānā dve nimantanāni sampaṭicchituñca na labhatī’’ti. Tattha ‘‘pavāritāpi yāguṃ pātuṃ labhatī’’ti vuttaṃ pāḷiyaṃ, aṭṭhakathāyañca anuññātattā. ‘‘Nimantitā appavāritā yāguṃ pivatī’’ti hi pāḷiyaṃ vuttaṃ. Tatridaṃ sikkhāpadavaṇṇanāpubbaṅgamasanniṭṭhānaṃ – nimantitā vā pavāritā vāti ettha vāsaddena akappiyanimantanena nimantitā appavāritā ṭhapetvā yāguṃ aññaṃ khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā khādeyya vā bhuñjeyya vā, pācittiyaṃ aññatra sāmikānaṃ apalokanā. Paramparabhojanābhāvena bhikkhunīnaṃ ko guṇo jātoti? Na etāsaṃ guṇalābho, kevalaṃ pākaṭataraṃ jātaṃ. Bhikkhūpi vikappetvā missetvāva bhuñjituṃ labhanti. Samaye yathāsukhaṃ labhanti. Iminā apalokanena kinti? Pavāritā vā animantitā vā na kiñci kappiyaṃ kārāpetvā gilānātirittampi labhanti, nimantitā ca pavāritā ca yāgumpi na labhanti, apaloketvāpi na labhantīti.