2368“闻其喧阗之声,须大拏心生畏惧。
他登上山顶,惶恐地望向那支军队。
2369“来,摩蒂,你听听,林中传来的是什么声响?
良马嘶鸣,幢幡顶端清晰可见。
2370“这些想必是林中的猎人,正在围捕鹿群。
以罗网围捕,随即赶入陷阱坑中;
他们嘶声叫嚷,把鹿群中优良的一只接一只杀掉。
2371“正如我们这些无辜者,在林中遭受围困,
已陷仇敌之手,且看欺凌弱者之辈;”
2372“仇敌莫能胜彼,犹如大火没于海中。
你可细细思惟此事,或许平安能从中萌生。”
2373“于是,须大拏王便由山上走下来,
于叶屋中坐下,令心意坚稳安住。”
2374“调转马车,令军队驻止;
儿子独住林中,父亲前往探视。
2375“他从象舆而下,偏袒一肩,合掌行礼,
他由群臣簇拥,前来为王子灌顶。
2376“他于该处得见王子,相貌庄严,心意专注,
于叶庐中宴坐,深入禅那,安住于无所怖畏。
2377“见那渴念儿子的父亲前来,
须大拏与曼坻趋前相迎,向尊长躬身作礼;
2378“曼坻复以头面,顶礼公公双足。
曼坻说:‘大王,我是您的儿媳曼坻,我礼敬您的双足。’
在那里,他拥抱他们,并用手轻轻抚摩他们。”
2379“孩子们,你们可安乐吗?孩子们,身体都无恙吗?
你们靠拾穗维生吗?树根与野果是否充足?
2380“牛虻、蚊虫,还有爬行之类,是否不多呢?
在这猛兽遍布的森林中,可无伤害吗?”
2381“大王,我们并非没有活计,只是那活计何等卑微。
我们过着艰困的生活,靠捡拾残穗维持这日子。
2382“大王,贫困如御者调马,驯服了那贫乏之人。
我们这些贫困者已被贫困所调伏;正是匮乏调伏了我们。
2383“不见父母故,我身肉羸瘦;
大王,我等幽囚林中,生而含悲者。”
2384尸毗胜王诸嗣子,心怀忧苦意不欢;
耶利与彼黑妙衣,二人俱依梵志住。
那急迫残忍的恶人,像鞭打牛一般抽打他们。
2385“如果你们知道王女的那些儿子,就说出来吧。
请速速为我等探问,急如蛇啮之少年;”
2386“两位童子俱已赎回——阇利与黑妙衣二人。
将财物给了那位婆罗门后,儿子啊,莫怕,且宽心。”
2387“父亲,您一切安好吗?父亲,您身体无恙吗?
父亲,我母亲的眼睛没有衰退吧?”
2388“儿子,我确实安好;儿子,我也无病痛。
再者,孩子,你母亲的视力也并未衰退。”
2389“你的车驾可还完好?你的坐骑可还拉得动么?
您的国土可丰饶?雨水未曾断绝吧?”
2390“是的,我的车乘无恙,车驾也奔走如常。
我的国土确实丰饶,雨水也未曾断绝。”
2391“正当他们这样互相问答时,他们的母亲出现了。
那是国王的女儿,站在山门前,赤足徒步而行。
2392“见到母亲正走来,她一心惦念着孩子;
须大拏与曼坻上前迎接,向她顶礼致敬。
2393“曼坻以额头触碰婆婆双足,俯身行礼;
“婆婆,我是您的儿媳曼坻,在此顶礼您的双足。”
2394“孩子们远远望见曼坻平安归来;
他们哭喊着奔向母亲,如同小牛奔向母牛一般。
2395“曼坻远远望见两个孩子平安归来;
她如醉酩酊般颤动着身躯,乳汁自双乳流注倾洒灌沐;”
2396众亲属相聚一堂,顿时响起一片喧天的欢庆之声。
群山一同回响,大地亦为之震动。
2397“一时,天降大雨,倾盆而下;
于是,须大拏王与亲眷们得以重聚。
2398“孙儿、儿媳与儿子,国王与王妃,皆一同相聚;”
“当他们聚集一处时,那景象令人毛发直竖。”
2399“在那令人怖畏的森林中,他们流着泪,合掌向他哀求;”
“举国的民众都聚集起来,来到须大拏与曼坻跟前;”
“您是我们的王、我们的主宰,请二位一同回来治理我们的王国吧。”
此章名为《六刹帝利品》。
2400“我以正法治理国政,你们竟将我逐出国土——你,
连同四乡之民与市镇之众,齐聚一处。”
2401“儿子啊,我确实造了恶业,做了杀生害命之事;”
“我因听从尸毗人之言,放逐了那位无过之人。”
2402“应当以任何方式,拔除父亲的痛苦,”
“乃至母亲与姐妹的苦,纵舍身命。”
2403“于是,须大拏王洗去了身上的尘垢。”
洗去尘垢,他穿上贝壳色的衣裳。
2404“他已沐浴洗头,身着洁净之衣,佩戴种种饰品。
他登上名为巴恰耶的大象,佩起克敌的利剑。
2405“从那以后,六万名容貌俊美的战士,
这些一同出生的随从列队散开,令车王欢喜。
2406“接着,聚集而来的尸毗国少女们也为曼坻沐浴。
愿须大拏守护她,耶利与黑姬也同样守护她;
另外,愿那位散若耶大王也守护你。”
2407“得此因缘已,对自己过去的染污,
他们在怡人的吉利婆阇中欢庆。
2408“得此因缘已,对自己过去的染污,
具足福相的曼坻欢喜踊跃、内心欣悦,与儿子们重新相聚。
2409“得此因缘已,对自己过去的染污,
欢喜踊跃,欣悦满足,与诸子俱——拉克刹那。”
2410往昔我一日一食,常卧露地。
儿子们啊,我昔所立誓愿便是如此,皆因爱念你们之故;
2411今日与你们相聚重逢,我愿终于圆满成就,儿子们啊。
儿子啊,愿你的母族与父族都守护你;
另外,愿那位散若耶大王也守护你。
2412“凡所曾作的诸善业,无论是我的,还是你父亲的;
以此一切善业,愿你无老无死。”
2413“棉布、丝绸、亚麻与毛织等种种布料;
婆婆把这些东西送给媳妇,曼坻靠它们才显得光彩照人。
2414“接着是金臂饰和宝石串成的颈链,”
婆婆给儿媳送来的这些饰物,曼坻正是藉由它们而显得这般端丽。
2415“又有黄金臂钏、手镯与宝珠腰带;
婆婆给儿媳送来的这些饰物,曼坻正是藉由它们而显得这般端丽。
2416高耸头饰与面花,并诸众色宝石;
婆母以此赠儿媳,曼坻凭之而明媚生辉。
2417“还有紧身上衣、小铃铛、腰带和脚饰;
婆婆将这些饰物交予儿媳,摩蒂佩戴后,更显光彩耀人。
2418“你凝视着这些丝饰与丝带,才去安卧;
这位王族之女容光焕发,宛如欢喜园中的天女。
2419“她洗净秀发,身着净衣,种种璎珞遍饰全身。
公主容光映照,犹如三十三天的天女。
2420“宛如彩藤园中生长、微风拂过的芭蕉树。
唇齿俱美的公主,光彩照人。
2421宛如生就人身的彩羽灵鸟,凌空展翅翱翔;
朱唇似榕树熟果殷红的公主,光华照人。
2422“他们为她把大象牵到面前——一头并未被牢牢拴住的大象。
这头象能堪忍矛刺、能承受箭射,长着犁辕般的巨牙,身躯魁梧壮硕。
2423“曼坻便跨上那头大象,宛如一头未受紧系拴缚的雄象;
耐得矛戟,挡得箭矢,象牙如犁铧,身躯伟岸。”
2424在那整座森林之中,凡栖居其间的一切走兽;
凭须大拏的威德之力,彼此不相侵害。
2425“在那整片森林中,凡是其中的飞鸟,
凭藉须大拏的威德,它们彼此不相侵害。
2426“在那整片森林中,凡是其中的走兽,
当须大拏离去时,它们齐集一处;
在使尸毗国昌盛者之处。
2427“在那整片森林中,凡是其中的飞鸟,
当须大拏离去时,它们齐集一处;
在令尸毗国隆盛之人所在处。
2428此林广袤,走兽咸栖;
须大拏离去,不复婉鸣。
在令尸毗国繁荣的国王那里;
2429“在那整片森林中,凡是其中的飞鸟,
当须大拏离去时,它们都不再发出悦耳的鸣叫。
在令尸毗国增长的那人之处。
2430“王路已铺设齐备,遍布绚丽多彩的鲜花。
须大拏所住之处,由此直至祇陀越城。
2431随后六万仪容俊美之勇士,四方云拥而来齐围绕;
正当须大拏启程远行之际。
在令尸毗国昌盛之人那里。
2432“后宫妃嫔、众王子、吠舍与婆罗门,
众人从四方围聚而来,正当须大拏即将启程之时;
在那位令尸毗国兴盛者之处。
2433“象兵、阵兵、车兵与步兵,
当须大拏即将启程时,众人从四方聚拢而来。
在那位令尸毗国兴盛者之处。
“乡民与市民纷纷聚集,
当须大拏将要离去时,大众从四面八方围集而至。
在尸毗国增长者之处。
2435“他们手持盾牌,身着皮甲,执剑,佩戴护喉。
当须大拏启程时,他们行于前方开道;
在使尸毗国昌盛者之处。
2436“他们进入了那座迷人的城市,城有高大的城墙与城门;
2437“乡民与市民聚集,皆满怀欢喜;
当令尸毗国兴盛的王子到来时。
2438“施财者到来时,人们挥动衣物;
全城弥漫着喜悦,释放囚犯的宣告响彻四方。
2439“此时,天降金雨,
当须大拏王子进入时,他令尸毗国日益增长。
2440“那时,须大拏王,这位刹帝利,行布施已;
身坏命终之后,那位具足智慧者投生到天界。”
‘‘Tesaṃ sutvāna nigghosaṃ, bhīto vessantaro ahu; Pabbataṃ abhiruhitvā, bhīto senaṃ udikkhati. ‘‘Iṅgha maddi nisāmehi, nigghoso yādiso vane; Ājānīyā hasiyanti, dhajaggāni ca dissare. ‘‘Ime nūna araññasmiṃ, migasaṅghāni luddakā; Vāgurāhi parikkhippa, sobbhaṃ pātetvā tāvade; Vikkosamānā tibbāhi, hanti nesaṃ varaṃ varaṃ. ‘‘Yathā mayaṃ adūsakā, araññe avaruddhakā; Amittahatthattaṃ gatā, passa dubbalaghātakaṃ’’. ‘‘Amittā nappasāheyyuṃ, aggīva udakaṇṇave; Tadeva tvaṃ vicintehi, api sotthi ito siyā’’. ‘‘Tato vessantaro rājā, orohitvāna pabbatā; Nisīdi paṇṇasālāyaṃ, daḷhaṃ katvāna mānasaṃ’’. ‘‘Nivattayitvāna rathaṃ, vuṭṭhapetvāna seniyo; Ekaṃ araññe viharantaṃ, pitā puttaṃ upāgami. ‘‘Hatthikkhandhato oruyha, ekaṃso pañjalīkato; Parikiṇṇo amaccehi, puttaṃ siñcitumāgami. ‘‘Tatthaddasa kumāraṃ so, rammarūpaṃ samāhitaṃ; Nisinnaṃ paṇṇasālāyaṃ, jhāyantaṃ akutobhayaṃ. ‘‘Tañca disvāna āyantaṃ, pitaraṃ puttagiddhinaṃ; Vessantaro ca maddī ca, paccuggantvā avandisuṃ. ‘‘Maddī ca sirasā pāde, sasurassābhivādayi; ‘Maddī ahañhi te deva, pāde vandāmi te suṇhā’ ; Tesu tattha palisajja, pāṇinā parimajjatha’’. ‘‘Kacci vo kusalaṃ putta, kacci putta anāmayaṃ; Kacci uñchena yāpetha, kacci mūlaphalā bahū. ‘‘Kacci ḍaṃsā makasā ca, appameva sarīsapā; Vane vāḷamigākiṇṇe, kacci hiṃsā na vijjati’’. ‘‘Atthi no jīvikā deva, sā ca yādisakīdisā; Kasirā jīvikā homa , uñchācariyāya jīvitaṃ. ‘‘Aniddhinaṃ mahārāja, dametassaṃva sārathi; Tyamhā aniddhikā dantā, asamiddhi dameti no. ‘‘Api no kisāni maṃsāni, pitu mātu adassanā; Avaruddhānaṃ mahārāja, araññe jīvasokinaṃ’’. ‘‘Yepi te siviseṭṭhassa, dāyādāpattamānasā; Jālī kaṇhājinā cubho, brāhmaṇassa vasānugā; Accāyikassa luddassa, yo ne gāvova sumbhati. ‘‘Te rājaputtiyā putte, yadi jānātha saṃsatha; Pariyāpuṇātha no khippaṃ, sappadaṭṭhaṃva māṇavaṃ’’. ‘‘Ubho kumārā nikkītā, jālī kaṇhājinā cubho; Brāhmaṇassa dhanaṃ datvā, putta mā bhāyi assasa’’. ‘‘Kacci nu tāta kusalaṃ, kacci tāta anāmayaṃ; Kacci nu tāta me mātu, cakkhu na parihāyati’’. ‘‘Kusalañceva me putta, atho putta anāmayaṃ; Atho ca putta te mātu, cakkhu na parihāyati’’. ‘‘Kacci arogaṃ yoggaṃ te, kacci vahati vāhanaṃ; Kacci phīto janapado, kacci vuṭṭhi na chijjati’’. ‘‘Atho arogaṃ yoggaṃ me, atho vahati vāhanaṃ; Atho phīto janapado, atho vuṭṭhi na chijjati’’. ‘‘Iccevaṃ mantayantānaṃ, mātā nesaṃ adissatha; Rājaputtī giridvāre, pattikā anupāhanā. ‘‘Tañca disvāna āyantaṃ, mātaraṃ puttagiddhiniṃ; Vessantaro ca maddī ca, paccuggantvā avandisuṃ. ‘‘Maddī ca sirasā pāde, sassuyā abhivādayi; Maddī ahañhi te ayye, pāde vandāmi te suṇhā’’. ‘‘Maddiñca puttakā disvā, dūrato sotthimāgatā; Kandantā mabhidhāviṃsu, vacchabālāva mātaraṃ. ‘‘Maddī ca puttake disvā, dūrato sotthimāgate; Vāruṇīva pavedhentī, thanadhārābhisiñcatha’’. ‘‘Samāgatānaṃ ñātīnaṃ, mahāghoso ajāyatha; Pabbatā samanādiṃsu, mahī pakampitā ahu. ‘‘Vuṭṭhidhāraṃ pavattento, devo pāvassi tāvade; Atha vessantaro rājā, ñātīhi samagacchatha. ‘‘Nattāro suṇisā putto, rājā devī ca ekato; Yadā samāgatā āsuṃ, tadāsi lomahaṃsanaṃ. ‘‘Pañjalikā tassa yācanti, rodantā bherave vane; Vessantarañca maddiñca, sabbe raṭṭhā samāgatā; Tvaṃ nosi issaro rājā, rajjaṃ kāretha no ubho’’. Chakhattiyakammaṃ nāma. ‘‘Dhammena rajjaṃ kārentaṃ, raṭṭhā pabbājayittha maṃ; Tvañca jānapadā ceva, negamā ca samāgatā’’. ‘‘Dukkaṭañca hi no putta, bhūnahaccaṃ kataṃ mayā; Yohaṃ sivīnaṃ vacanā, pabbājesimadūsakaṃ’’. ‘‘Yena kenaci vaṇṇena, pitu dukkhaṃ udabbahe; Mātu bhaginiyā cāpi, api pāṇehi attano’’. ‘‘Tato vessantaro rājā, rajojallaṃ pavāhayi; Rajojallaṃ pavāhetvā, saṅkhavaṇṇaṃ adhārayi’’. ‘‘Sīsaṃ nhāto sucivattho, sabbābharaṇabhūsito; Paccayaṃ nāgamāruyha, khaggaṃ bandhi parantapaṃ. ‘‘Tato saṭṭhisahassāni, yodhino cārudassanā; Sahajātā pakiriṃsu, nandayantā rathesabhaṃ. ‘‘Tato maddimpi nhāpesuṃ, sivikaññā samāgatā; Vessantaro taṃ pāletu, jālī kaṇhājinā cubho; Athopi taṃ mahārājā, sañjayo abhirakkhatu’’. ‘‘Idañca paccayaṃ laddhā, pubbe saṃklesamattano; Ānandiyaṃ ācariṃsu, ramaṇīye giribbaje. ‘‘Idañca paccayaṃ laddhā, pubbe saṃklesamattano; Ānandi vittā sumanā, putte saṅgamma lakkhaṇā. ‘‘Idañca paccayaṃ laddhā, pubbe saṃklesamattano; Ānandi vittā patītā, saha puttehi lakkhaṇā’’. ‘‘Ekabhattā pure āsiṃ, niccaṃ thaṇḍilasāyinī; Iti metaṃ vataṃ āsi, tumhaṃ kāmā hi puttakā. ‘‘Taṃ me vataṃ samiddhajja, tumhe saṅgamma puttakā; Mātujampi taṃ pāletu, pitujampi ca puttaka; Athopi taṃ mahārājā, sañjayo abhirakkhatu. ‘‘Yaṃ kiñcitthi kataṃ puññaṃ, mayhañceva pitucca te; Sabbena tena kusalena, ajaro amaro bhava’’. ‘‘Kappāsikañca koseyyaṃ, khomakoṭumbarāni ca; Sassu suṇhāya pāhesi, yehi maddī asobhatha. ‘‘Tato hemañca kāyūraṃ, gīveyyaṃ ratanāmayaṃ; Sassu suṇhāya pāhesi, yehi maddī asobhatha. ‘‘Tato hemañca kāyūraṃ, aṅgadaṃ maṇimekhalaṃ; Sassu suṇhāya pāhesi, yehi maddī asobhatha. ‘‘Uṇṇataṃ mukhaphullañca, nānāratte ca māṇike ; Sassu suṇhāya pāhesi, yehi maddī asobhatha. ‘‘Uggatthanaṃ giṅgamakaṃ, mekhalaṃ pāṭipādakaṃ ; Sassu suṇhāya pāhesi, yehi maddī asobhatha. ‘‘Suttañca suttavajjañca, upanijjhāya seyyasi; Asobhatha rājaputtī, devakaññāva nandane. ‘‘Sīsaṃ nhātā sucivatthā, sabbālaṅkārabhūsitā; Asobhatha rājaputtī, tāvatiṃseva accharā. ‘‘Kadalīva vātacchupitā, jātā cittalatāvane; Dantāvaraṇasampannā, rājaputtī asobhatha. ‘‘Sakuṇī mānusinīva, jātā cittapattā patī; Nigrodhapakkabimboṭṭhī, rājaputtī asobhatha. ‘‘Tassā ca nāgamānesuṃ, nātibaddhaṃva kuñjaraṃ; Sattikkhamaṃ sarakkhamaṃ, īsādantaṃ urūḷhavaṃ. ‘‘Sā maddī nāgamāruhi, nātibaddhaṃva kuñjaraṃ; Sattikkhamaṃ sarakkhamaṃ, īsādantaṃ urūḷhavaṃ’’. ‘‘Sabbamhi taṃaraññamhi, yāvantettha migā ahuṃ; Vessantarassa tejena, naññamaññaṃ viheṭhayuṃ. ‘‘Sabbamhi taṃaraññamhi, yāvantettha dijā ahuṃ; Vessantarassa tejena, naññamaññaṃ viheṭhayuṃ. ‘‘Sabbamhi taṃaraññamhi, yāvantettha migā ahuṃ; Ekajjhaṃ sannipātiṃsu, vessantare payātamhi; Sivīnaṃ raṭṭhavaḍḍhane. ‘‘Sabbamhi taṃaraññamhi, yāvantettha dijā ahuṃ; Ekajjhaṃ sannipātiṃsu, vessantare payātamhi; Sivīnaṃ raṭṭhavaḍḍhane. ‘‘Sabbamhi taṃaraññamhi, yāvantettha migā ahuṃ; Nāssu mañjū nikūjiṃsu, vessantare payātamhi; Sivīnaṃ raṭṭhavaḍḍhane. ‘‘Sabbamhi taṃaraññamhi, yāvantettha dijā ahuṃ; Nāssu mañjū nikūjiṃsu, vessantare payātamhi; Sivīnaṃ raṭṭhavaḍḍhane. ‘‘Paṭiyatto rājamaggo, vicitto pupphasanthato; Vasi vessantaro yattha, yāvatāva jetuttarā. ‘‘Tato saṭṭhisahassāni, yodhino cārudassanā; Samantā parikiriṃsu, vessantare payātamhi; Sivīnaṃ raṭṭhavaḍḍhane. ‘‘Orodhā ca kumārā ca, vesiyānā ca brāhmaṇā; Samantā parikiriṃsu, vessantare payātamhi; Sivīnaṃ raṭṭhavaḍḍhane. ‘‘Hatthārohā anīkaṭṭhā, rathikā pattikārakā; Samantā parikiriṃsu, vessantare payātamhi; Sivīnaṃ raṭṭhavaḍḍhane. ‘‘Samāgatā jānapadā, negamā ca samāgatā; Samantā parikiriṃsu, vessantare payātamhi; Sivīnaṃ raṭṭhavaḍḍhane. ‘‘Karoṭiyā cammadharā, illīhatthā suvammino; Purato paṭipajjiṃsu, vessantare payātamhi; Sivīnaṃ raṭṭhavaḍḍhane. ‘‘Te pāvisuṃ puraṃ rammaṃ, mahāpākāratoraṇaṃ; Upetaṃ annapānehi, naccagītehi cūbhayaṃ. ‘‘Vittā jānapadā āsuṃ, negamā ca samāgatā; Anuppatte kumāramhi, sivīnaṃ raṭṭhavaḍḍhane. ‘‘Celukkhepo avattittha, āgate dhanadāyake; Nandiṃ pavesi nagare, bandhanā mokkho aghosatha. ‘‘Jātarūpamayaṃ vassaṃ, devo pāvassi tāvade; Vessantare paviṭṭhamhi, sivīnaṃ raṭṭhavaḍḍhane. ‘‘Tato vessantaro rājā, dānaṃ datvāna khattiyo; Kāyassa bhedā sappañño, saggaṃ so upapajjathā’’ti.