21. 八十集·535. 净食本生（三）
本生经（二） · 418 段
535. 净食本生（三）巴利
535. Sudhābhojanajātakaṃ (3)
192 “ 我既不买亦不卖，亦无积蓄可储藏；
此食得之实维艰，区区一钵，不足二人分食。”注疏 2
193 “ 从少量中，应施与少量；从中等中，应施与中量；
从大量中，应施与大量；不施，则不相宜。注疏 3
194 “ 拘私耶，我如是告汝：当行布施，亦当自食其分；
登上圣道，不独食者获得快乐。”注疏 2
195 “ 他的供奉徒然无果，他的精勤亦徒劳无功；
有客在座的时候，他独自进食。注疏 3
196 “ 拘私耶，我如是告汝：当施亦当食，登彼圣道；
登上圣道，不独食者获得快乐。”注疏 2
197 “ 真实即是他的供养，真实亦是他所成就。
有客在座的时候，他从不独自进食。注疏 2
198 “ 憍尸迦，我如是告汝：当行布施，亦当自受其用；
登上圣道，不独食者获得快乐。”注疏 2
199 “ 有人向萨罗河献祭，也向巴呼迦河和伽耶河献祭；
在多那渡口和廷婆楼渡口，在水流湍急的大河中。注疏 2
200 “ 于此，他有供养；于此，他所愿成就。
若有客人在座，他便不会独自享用食物。注疏 2
201 “ 拘私耶，我屡屡告汝：当行布施，亦当自食；
登上圣道，不独食者获得快乐。”注疏 2
202 “ 他吞下鱼钩，连着那长长的线和拴钩的绳结。
有客人坐在那里，他却一个人吃食物。注疏 2
203 “ 憍尸迦，我如是劝汝：当行布施，亦当自食受用，并登圣道；
登上圣道，不独食者获得快乐。”注疏 2
204 “ 这些婆罗门真是容貌庄严啊！然而，你们这只狗是何缘故？”
它显现出高低不一的种种容色，婆罗门们，请告诉我们，你们究竟是谁？注疏 2
205 “ 月神与日神，两位都已来到此处，而这一位是摩得利，天神的车夫；
我是帝释天神，三十三天之主，这一位，名为五髻。注疏 2
206 “ 拍掌之声，腰鼓、木拉鼓与阿蓝婆罗鼓齐作，唤醒沉眠之人；
其人既觉，欢喜踊跃。”注疏 2
207 “ 凡是那些悭吝、刻薄，又辱骂沙门与婆罗门者，
“ 即于此世舍弃身躯之后，身坏命终，便堕入地狱。”注疏 2
208 “ 那些向往善趣的人，那些安住于法、持守自制与乐于分享的人，”
“ 即于此世舍弃身躯之后，身坏命终，便往生善趣。”注疏 2
209 “ 你在过去生中曾是我们的亲人，那时你悭贪、暴躁、行不善法；
我们正是为了你的利益而来，行不善法者，切莫让自己堕入地狱。”注疏 2
210 “ 你们的确是出于对我的利益，才这样教诲我；
我定当依此而行，这一切皆出自欲利益我者之言。注疏 2
211 “ 于今日我便止息，且不再造作任何恶事；
于我而言，没有什么不可布施之物；我亦绝不未行布施便饮水。注疏 2
212 “ 帝释天神啊，若我如此恒常布施，这些财富必将耗尽；
“ 那时，帝释天神，我将舍离种种欲乐，出家修道。”注疏 2
213 “ 在最胜山、殊胜的香山之上，她们为天中最胜者所守护，欢喜安住。
“ 那时，洞达一切世间的仙人之王前来，手持一枝繁花盛开的胜妙树枝。”注疏 3
214 “ 此花纯净芬芳，为三十三天所敬崇，是至上之花，为殊胜天人所奉事。”
“ 此花非凡人或阿修罗所能获得，唯有天众才有如此相称之花。”注疏 3
215 尔时，四位金肤之女，众女之首，起身趋近牟尼；
希望、信心、吉祥与惭，如是启白那罗陀天梵志。注疏 2
216 大牟尼、梵天神啊，若这朵珊瑚树花您尚未留取，请赐予我们；
愿您所向皆成，也愿您护念我们，如婆薮天（帝释）一般。注疏 2
217 “ 那罗陀顾视诸女哀求，如是出言，挑起争端：此诸饰物于我毫无所益；
汝等之中谁为最胜，便由彼佩戴。”注疏 2
218 “ 那罗陀，你且审视我们之中谁才是最胜者，你欲授予谁，便授予谁。”
“ 那罗陀，你授予我们中的哪一位，她便成为我们中所共许的最胜者。”注疏 2
219 “ 善身者啊，这话不妥当，哪个婆罗门会说出争辩的话呢？
去请问众生之主，若你们不知此中最上与最下。”注疏 2
220 “ 她们为那罗陀所触怒，醉心于容貌之骄慢，被煽动起来；
去到千眼者面前，向众生之主请问：“我们当中谁更殊胜？”注疏 2
221 “ 帝释见之心欢悦，
合掌告言众丽姝：愿汝诸天容相若，孰是贤媛起诤端？”注疏 2
222 “ 他遍行世间，是安立于法、精勤于真实的大牟尼——那罗陀，
他在香山之上这样说，只道：“你们前去，亲自请问众生之主吧；
倘若你们至今不晓，此处谁为优胜、谁为下劣。注疏 2
223 “ 那位游行广林的大牟尼，妙身者啊，不先施食与人，则不肯自食。
拘稀亚总是审察之后方才布施；凡他所施与的人，她便是最胜者。”注疏 2
224 “ 那位就住在南方，恒河岸边、雪山近旁之处的人；
这位饮食难得的拘稀亚，天车夫啊，请您把天食带给他吧。”注疏 2
225 “ 摩得利受天王差遣，登上了由一千（匹马）所驾的宝车；
疾速来到苦行林，隐身向牟尼奉上天食。”注疏 2
226 “ 我正侍奉火供时，那作光明者、驱除世间黑暗的最上者；
帝释天王超胜一切众生，究竟在我手中放下了什么？注疏 2
227 “ 此物形如螺贝，洁白无双，清净芬芳，可爱奇妙。
我双眼从未见过如此之物，你是哪一位天神？你放在我手中的又是什么？”注疏 2
228 “ 大牟尼，我受大因陀罗差遣，急送甘露而来；
摩得利，天之御者，汝识我矣；请受此无上之食，勿相拒也。注疏 2
229 食此食已，彼能灭除十二恶法：饥、渴、不乐、惊悸、疲劳。
“ 忿怒、怨恨、争吵、离间，以及寒、热、疲劳——这些就是所谓最上的味。”注疏 2
230 “ 摩得利，若事先未曾布施，我便不应享用——这是我的无上誓言。
独食而不肯分施者，圣者所不赞，安乐亦终不可得；”注疏 2
231 “ 杀害妇女者、奸淫他人之妻者、背叛朋友者、咒骂持戒善士者，
这些再加上吝啬者为第五，都是最下劣的人。因此，若不行布施，连水也不应饮用。注疏 2
232 “ 那么，我将向女子或男子，行智者所称叹的布施。”
于此有信、好施、远离悭吝之人，世皆称其清净真实；注疏 2
233 及其命终，为尊贵天王所遣，化作四少女，身色如金。
期望、信心、吉祥与惭，同至拘希耶仙人安居的苦行林。注疏 3
234 见彼诸女，仙人欢喜遍满，其美色如孔雀之群。
四方四少女，于摩得利前代向女神问道：注疏 3
235 东方放光者，女神啊你是谁？严饰盛装宛如药草星，众星之最胜。
身如金蔓的女神，我问您，请告诉我：您是哪一位天神？注疏 2
236 “ 我是吉祥女神，受天与人所崇敬，恒常亲近无过失的众生。
因为甘露的争论，我来到你面前；智慧殊胜的人啊，请把甘露分给我。注疏 2
237 “ 大牟尼啊，我若愿将甘露施与谁人，那人便以一切欲乐而欢喜。
最上的祭祀者啊，请知我即是‘吉祥’；胜慧者啊，请将那甘露分与我。”注疏 2
238 “ 人以技艺、明与行和智慧，具足并精通各自的本业；
若无有你的护佑，他们便一无所获。你所做的这件事，实在不善。注疏 2
239 “ 我见一人，懒惰贪食，出身极为低贱，相貌亦丑。
吉祥啊，蒙你护佑的富贵安乐之人，纵是高贵种姓，亦驱之如奴仆；注疏 2
240 “ 我知你虚妄不实，不加拣择而与人亲近，愚痴无智，唯逐智者之后。
这样的人不配受用座席与水，何况甘露？离去吧，你非我所悦。”注疏 2
241 “ 那位齿白如雪、耳佩环饰、臂钏斑斓、戴着磨光螺饰的女子是谁？
你披着润泽之色，光彩照人，又戴上了如草尖般鲜红的花簇。注疏 2
242 “ 你像一只被持弓箭手惊吓的鹿，迷失奔窜，茫然地张望；
在这片荒野树林中，你独身一人，明眸的女子啊，谁是你的同伴？你竟不害怕吗？”注疏 2
243 “ 帝释天神啊，我在此并无同伴，乃是从三十三天而来的天神；
我怀着求取甘露的愿望来到您面前，胜慧者啊，请让我分享那甘露吧。”注疏 2
244 “ 渴求财富的商人满怀期待起程，他们登上船，在海洋中奋力航行；
他们有时沉溺其中，有时耗尽家财，沦为落魄的乞丐。注疏 2
245 “ 满怀期望，农夫们耕耘田地，播撒种子，辛勤劳作。
若遭灾害，或雨泽不降，他们便一无所获，得不到任何收成。注疏 2
246 “ 追求幸福的人们，怀抱着期望，在主人家中操持劳作。
他们为主人的利益过度劳苦，却又空手四散消失，一无所获。注疏 2
247 “ 舍弃谷物、财富与亲属，追求幸福的人们，怀着期望，一心向往天界。
他们长久修持粗苦之行，却踏上邪道，堕入恶趣。注疏 2
248 “ 这些期求公认是欺诳不实的；期求啊，你当在自己心中调伏期求；
这样的人不配受用座席与水，何况甘露？离去吧，你非我所悦。”注疏 2
249 “ 你以名声而闪耀，具足名声，却正朝着名为‘可厌’的方向而去；
我问你，身如金藤者，请告诉我，你是哪一位女神。”注疏 2
250 “ 我是信，常受天人与世人敬奉，恒时亲近无恶之人；
因为甘露的争论，我来到你面前；智慧殊胜的人啊，请把甘露分给我。”注疏 2
251 “ 布施、调伏、舍离与节制，有些人依信心而行持。
有人背离你，行偷盗、妄语、欺诈与离间；注疏 2
252 善男子于同等贤良、持戒、忠于夫之妻众，亦满怀怜爱与体贴。
断尽对良家女子之欲，却又对担水婢女动了爱恋。注疏 2
253 “ 信女啊，正是你自己亲近他人之妻，行恶而弃善；
这样的人不配受用座席与水，何况甘露？离去吧，你非我所悦。”注疏 2
254 “ 后夜时分，天刚破晓，那位显现出绝妙身姿容颜的女子——
天女啊，你在我前如是现身，请告诉我，你是哪一位天女——注疏 2
255 “ 我名迦拉，如盛夏之火被风吹动，头戴赤红花叶之鬘；
你为何如母鹿般温柔凝望，立在原处，似欲言语，却默然无声？”注疏 2
256 “ 我便是名为‘惭’的女神，为天与众人所敬重，常亲近那些无害心意的众生。
我以甘露之名来至你处，却终究难以启齿相求；
女儿家向人乞求，恰如裸形而立，羞惭难当。”注疏 2
257 “ 端丽者啊，您将依法、以正行而得；此即是法，甘露非由乞求而来。
我邀请不乞求的你；凡是你所愿的甘露，我也一并给予你。注疏 2
258 “ 今朝我自草庵相邀，金藤为姿之汝；
汝堪受我百味供养，供汝已毕，我乃得享甘露。”注疏 2
259 “ 她得光辉的憍尸迦（帝释天神）许可，惭女神便确实步入了那座悦意的林苑；
那里有水，有果实，受圣者恭敬，常为无恶众生所亲近。注疏 2
260 树梢林际多繁花：芒果、毕亚拉、波那沙与金苏迦；
须婆阇那、楼陀、莲木，及计迦、大麻、帝罗迦，皆烂漫盛开。注疏 2
261 “ 这里有沙罗树、迦罗利树，还有许多阎浮树、阿说他树、榕树、蜜树和苇子；
优陀罗、波吒利、信度瓦拉迦，还有芳香宜人的穆迦林达与计答迦。注疏 2
262 “ 这里生长着诃雷努迦、竹丛、堪奴树、黑乌木，以及色摩迦稻、野生稻和支那稻。”
“ 芭蕉与香蕉处处繁茂，稻谷丰饶，婆毗菏稻、阿浮耆那稻与米粒皆有。”注疏 2
263 “ 在它北面，现出了一口祥和的池塘。
其水不粗涩，岸无险陡，水质清美，无有异味。注疏 2
264 “ 在那里，鱼群怡然嬉游，安稳无险，食饵丰足；
有辛古鱼、沙旺咖鱼、桑库拉鱼、沙达旺咖鱼，以及罗希达鱼；
阿利鱼、伽伽鱼群聚其中，还有帕提那鱼与乌鸦鱼。注疏 2
265 “ 那里的鸟儿欢欣相聚，安稳无忧，食物丰足；
天鹅、苍鹭、孔雀，以及鸳鸯与库库哈鸟；
色彩绚丽的鹧鸪成群结队，还有戴胜与雉鸡处处可见。注疏 2
266 “ 那里，种种兽群纷纷前来饮水；
狮子、老虎与野猪，以及熊、狼和鬣狗。注疏 2
267 “ 波罗娑鹿、牛群，水牛、红鹿与鲁鲁鹿；
还有羚羊和野猪，以及成群结队的尼迦猪。
此处羚鹿众多，猫与兔耳鹿亦众。注疏 2
268 “ 山原繁花绚丽铺展，群鸟齐鸣，众鸟栖集。”注疏 2
269 她肤色殊美，倚傍深青之树，如大云中乍现的闪电；
发髻以吉祥草巧结而成，清净芬芳，缀饰羚羊之皮。
他越过草座，对惭女神说道：“善女子，请坐，此座舒适。”注疏 3
270 “ 那时，她坐在草席上，那位结发披鹿皮的憍尸迦仙人，如她所愿。
大牟尼便迅速亲手以鲜叶盛上甘露之水，恭敬供奉。注疏 3
271 “ 她以双手接过那供养，满心欢喜地对结发者说：
‘ 来吧，婆罗门啊，如今我已受你供养，身为胜者，我将前往三十三天。’注疏 2
272 她得具光辉之憍尸迦允可，为其所激动，沉醉于容色之骄；
她来到千眼帝释天神面前（呈上甘露），说：“婆娑婆，这是甘露，请赐我胜利。”注疏 2
273 “ 那时，帝释天神也与诸天神一同，供养了这位最胜的天女；
这位受天人与世人礼敬的天女合掌，坐上了新座。”注疏 2
274 “ 于是，三十三天之主、千眼帝释天神又对摩得利说：
汝往传我语于憍希耶：希望、信心、吉祥诸天女——
憍希耶，惭天女究以何因缘独得甘露？注疏 2
275 “ 那战车被驾出时，闪亮夺目，犹如一座光芒闪耀的宫殿。
它精炼自阎浮河金，灿若烈焰，雕饰如彩绘的黄金。注疏 3
276 金月纷缀其上，象、牛、马、鹧鸪、虎豹之形骈列；
羚羊与飞鸟皆琅玕所成，群鹿尽琉璃所造，驰逐相斗。注疏 2
277 彼处驾御王马千匹，状如良象之雄；
金网饰胸，花鬘戴首，闻声即驰，了无滞碍。注疏 2
278 “ 摩得利登上了那辆最胜的车乘，使这些方向都响彻起来；
虚空、巖崖、林薮、大地，连同大海，都为之震动。注疏 2
279 “ 他迅速来到那寂静的隐修处，偏袒一肩，合掌恭敬。
摩得利便对那位博学多闻、年高德劭、有教养的天界婆罗门这样说：注疏 2
280 “ 具尸迦，请听因陀罗的话语。我是他的使者，城堡摧毁者帝释天神派我来问你：
具尸迦啊，较之阿萨、信、吉祥，惭因何缘故获得了甘露？”注疏 2
281 “ 摩得利啊，在我看来，祥瑞女神是盲目的；天车夫啊，信心也无常。”
“ 于我而言，希望纯属虚妄；唯有惭，才真正安立于圣者的品德之中。”注疏 2
282 氏族所护之少女、年迈妇人及诸有夫之女，
于男子起欲贪时，悉以惭耻调伏自心。注疏 2
283 箭矛交加战阵前，败者仆者与奔逃者，因惭舍命回身转；
彼怀惭者复迎其锋。注疏 2
284 “ 正如堤岸阻挡海潮，惭确实能阻挡恶人。
在一切世间，惭为圣者所崇敬。因陀罗的御者啊，你应将此事告知因陀罗。”注疏 2
285 “ 拘私耶啊，是谁将这种见解赋予了你？是梵天神、大因陀罗，还是生主？
在天神之中，惭被尊为最上；她既是大因陀罗的女儿，也是王后。”注疏 2
286 “ 那么，现在就动身前往天界吧，登上这辆属于我的车。
因陀罗正等候着你，因陀罗族的后裔，今日你便前去与因陀罗共住吧。”注疏 2
287 “ 如是，无恶行者得清净，善行之果亦不坏失。”
“ 凡曾见以甘露为食者，全都抵达了与帝释同住之处。”注疏 2
288 “ 惭是莲华色，拘私耶是施主比丘。
阿那律为般遮尸咖，阿难为摩得利。
289 “ 昔为日天子，今是迦叶比丘；昔为月天子，今是目犍连；
昔为那罗陀，今是舍利弗；昔为帝释瓦沙瓦，今成正觉世尊。”巴利
‘‘Neva kiṇāmi napi vikkiṇāmi, na cāpi me sannicayo ca atthi ; Sukiccharūpaṃ vatidaṃ parittaṃ, patthodano nālamayaṃ duvinnaṃ’’. ‘‘Appamhā appakaṃ dajjā, anumajjhato majjhakaṃ; Bahumhā bahukaṃ dajjā, adānaṃ nupapajjati . ‘‘Taṃ taṃ vadāmi kosiya, dehi dānāni bhuñja ca; Ariyamaggaṃ samārūha , nekāsī labhate sukhaṃ’’. ‘‘Moghañcassa hutaṃ hoti, moghañcāpi samīhitaṃ; Atithismiṃ yo nisinnasmiṃ, eko bhuñjati bhojanaṃ. ‘‘Taṃ taṃ vadāmi kosiya, dehi dānāni bhuñja ca; Ariyamaggaṃ samārūha, nekāsī labhate sukhaṃ’’. ‘‘Saccañcassa hutaṃ hoti, saccañcāpi samīhitaṃ; Atithismiṃ yo nisinnasmiṃ, neko bhuñjati bhojanaṃ. ‘‘Taṃ taṃ vadāmi kosiya, dehi dānāni bhuñja ca; Ariyamaggaṃ samārūha, nekāsī labhate sukhaṃ’’. ‘‘Sarañca juhati poso, bahukāya gayāya ca; Doṇe timbarutitthasmiṃ, sīghasote mahāvahe. ‘‘Atra cassa hutaṃ hoti, atra cassa samīhitaṃ; Atithismiṃ yo nisinnasmiṃ, neko bhuñjati bhojanaṃ. ‘‘Taṃ taṃ vadāmi kosiya, dehi dānāni bhuñja ca; Ariyamaggaṃ samārūha, nekāsī labhate sukhaṃ’’. ‘‘Baḷisañhi so nigilati , dīghasuttaṃ sabandhanaṃ; Atithismiṃ yo nisinnasmiṃ, eko bhuñjati bhojanaṃ. ‘‘Taṃ taṃ vadāmi kosiya, dehi dānāni bhuñja ca; Ariyamaggaṃ samārūha, nekāsī labhate sukhaṃ’’. ‘‘Uḷāravaṇṇā vata brāhmaṇā ime, ayañca vo sunakho kissa hetu; Uccāvacaṃ vaṇṇanibhaṃ vikubbati, akkhātha no brāhmaṇā ke nu tumhe’’. ‘‘Cando ca sūriyo ca ubho idhāgatā, ayaṃ pana mātali devasārathi; Sakkohamasmi tidasānamindo, eso ca kho pañcasikhoti vuccati. ‘‘Pāṇissarā mudiṅgā ca , murajālambarāni ca; Suttamenaṃ pabodhenti, paṭibuddho ca nandati’’. ‘‘Ye kecime maccharino kadariyā, paribhāsakā samaṇabrāhmaṇānaṃ; Idheva nikkhippa sarīradehaṃ, kāyassa bhedā nirayaṃ vajanti’’. ‘‘Ye kecime suggatimāsamānā , dhamme ṭhitā saṃyame saṃvibhāge; Idheva nikkhippa sarīradehaṃ, kāyassa bhedā sugatiṃ vajanti’’. ‘‘Tvaṃ nosi ñāti purimāsu jātisu, so maccharī rosako pāpadhammo; Taveva atthāya idhāgatamhā, mā pāpadhammo nirayaṃ gamittha’’ . ‘‘Addhā hi maṃ vo hitakāmā, yaṃ maṃ samanusāsatha; Sohaṃ tathā karissāmi, sabbaṃ vuttaṃ hitesibhi. ‘‘Esāhamajjeva upāramāmi, na cāpihaṃ kiñci kareyya pāpaṃ; Na cāpi me kiñci adeyyamatthi, na cāpidatvā udakaṃ pivāmi . ‘‘Evañca me dadato sabbakālaṃ , bhogā ime vāsava khīyissanti; Tato ahaṃ pabbajissāmi sakka, hitvāna kāmāni yathodhikāni’’. ‘‘Naguttame girivare gandhamādane, modanti tā devavarābhipālitā; Athāgamā isivaro sabbalokagū, supupphitaṃ dumavarasākhamādiya. ‘‘Suciṃ sugandhaṃ tidasehi sakkataṃ, pupphuttamaṃ amaravarehi sevitaṃ; Aladdha maccehi va dānavehi vā, aññatra devehi tadārahaṃ hidaṃ . ‘‘Tato catasso kanakattacūpamā, uṭṭhāya nāriyo pamadādhipā muniṃ; Āsā ca saddhā ca sirī tato hirī, iccabravuṃ nāradadeva brāhmaṇaṃ. ‘‘Sace anuddiṭṭhaṃ tayā mahāmuni, pupphaṃ imaṃ pārichattassa brahme; Dadāhi no sabbā gati te ijjhatu, tuvampi no hohi yatheva vāsavo. ‘‘Taṃ yācamānābhisamekkha nārado, iccabravī saṃkalahaṃ udīrayi; Na mayhamatthatthi imehi koci naṃ, yāyeva vo seyyasi sā piḷandhatha’’ . ‘‘Tvaṃ nottamevābhisamekkha nārada, yassicchasi tassā anuppavecchasu; Yassā hi no nārada tvaṃ padassasi, sāyeva no hehiti seṭṭhasammatā’’. ‘‘Akallametaṃ vacanaṃ sugatte, ko brāhmaṇo saṃkalahaṃ udīraye; Gantvāna bhūtādhipameva pucchatha, sace na jānātha idhuttamādhamaṃ’’. ‘‘Tā nāradena paramappakopitā, udīritā vaṇṇamadena mattā; Sakāse gantvāna sahassacakkhuno, pucchiṃsu bhūtādhipaṃ kā nu seyyasi’’. ‘‘Tā disvā āyattamanā purindado, iccabravī devavaro katañjalī; Sabbāva vo hotha sugatte sādisī, ko neva bhadde kalahaṃ udīrayi’’. ‘‘Yo sabbalokaccarito mahāmuni, dhamme ṭhito nārado saccanikkamo; So nobravi girivare gandhamādane, gantvāna bhūtādhipameva pucchatha; Sace na jānātha idhuttamādhamaṃ’’. ‘‘Asu brahāraññacaro mahāmuni, nādatvā bhattaṃ varagatte bhuñjati; Viceyya dānāni dadāti kosiyo, yassā hi so dassati sāva seyyasi’’. ‘‘Asū hi yo sammati dakkhiṇaṃ disaṃ, gaṅgāya tīre himavantapassani ; Sa kosiyo dullabhapānabhojano, tassa sudhaṃ pāpaya devasārathi’’. ‘‘Sa mātalī devavarena pesito, sahassayuttaṃ abhiruyha sandanaṃ; Sukhippameva upagamma assamaṃ, adissamāno munino sudhaṃ adā’’. ‘‘Udaggihuttaṃ upatiṭṭhato hi me, pabhaṅkaraṃ lokatamonuduttamaṃ; Sabbāni bhūtāni adhicca vāsavo, ko neva me pāṇisu kiṃ sudhodahi. ‘‘Saṅkhūpamaṃ setamatulyadassanaṃ, suciṃ sugandhaṃ piyarūpamabbhutaṃ; Adiṭṭhapubbaṃ mama jātu cakkhubhi , kā devatā pāṇisu kiṃ sudhodahi’’. ‘‘Ahaṃ mahindena mahesi pesito, sudhābhihāsiṃ turito mahāmuni; Jānāsi maṃ mātali devasārathi, bhuñjassu bhattuttama mābhivārayi . ‘‘Bhuttā ca sā dvādasa hanti pāpake, khudaṃ pipāsaṃ aratiṃ daraklamaṃ ; Kodhūpanāhañca vivādapesuṇaṃ, sītuṇhatandiñca rasuttamaṃ idaṃ’’. ‘‘Na kappatī mātali mayha bhuñjituṃ, pubbe adatvā iti me vatuttamaṃ; Na cāpi ekāsnamarīyapūjitaṃ , asaṃvibhāgī ca sukhaṃ na vindati’’. ‘‘Thīghātakā ye cime pāradārikā, mittadduno ye ca sapanti subbate; Sabbe ca te maccharipañcamādhamā, tasmā adatvā udakampi nāsniye . ‘‘So hitthiyā vā purisassa vā pana, dassāmi dānaṃ vidusampavaṇṇitaṃ; Saddhā vadaññū idha vītamaccharā, bhavanti hete sucisaccasammatā’’ . ‘‘Ato matā devavarena pesitā, kaññā catasso kanakattacūpamā; Āsā ca saddhā ca sirī tato hirī , taṃ assamaṃ āgamu yattha kosiyo. ‘‘Tā disvā sabbo paramappamodito , subhena vaṇṇena sikhārivaggino; Kaññā catasso caturo catuddisā, iccabravī mātalino ca sammukhā. ‘‘Purimaṃ disaṃ kā tvaṃ pabhāsi devate, alaṅkatā tāravarāva osadhī; Pucchāmi taṃ kañcanavelliviggahe, ācikkha me tvaṃ katamāsi devatā. ‘‘Sirāha devīmanujebhi pūjitā, apāpasattūpanisevinī sadā; Sudhāvivādena tavantimāgatā, taṃ maṃ sudhāya varapañña bhājaya. ‘‘Yassāhamicchāmi sudhaṃ mahāmuni, so sabbakāmehi naro pamodati; Sirīti maṃ jānahi jūhatuttama, taṃ maṃ sudhāya varapañña bhājaya’’. ‘‘Sippena vijjācaraṇena buddhiyā, narā upetā paguṇā sakammunā ; Tayā vihīnā na labhanti kiñcanaṃ , tayidaṃ na sādhu yadidaṃ tayā kataṃ. ‘‘Passāmi posaṃ alasaṃ mahagghasaṃ, sudukkulīnampi arūpimaṃ naraṃ; Tayānugutto siri jātimāmapi , peseti dāsaṃ viya bhogavā sukhī. ‘‘Taṃ taṃ asaccaṃ avibhajjaseviniṃ, jānāmi mūḷhaṃ vidurānupātiniṃ; Na tādisī arahati āsanūdakaṃ, kuto sudhā gaccha na mayha ruccasi’’. ‘‘Kā sukkadāṭhā paṭimukkakuṇḍalā, cittaṅgadā kambuvimaṭṭhadhārinī; Osittavaṇṇaṃ paridayha sobhasi, kusaggirattaṃ apiḷayha mañjariṃ. ‘‘Migīva bhantā saracāpadhārinā, virādhitā mandamiva udikkhasi; Ko te dutīyo idha mandalocane, na bhāyasi ekikā kānane vane’’. ‘‘Na me dutīyo idha matthi kosiya, masakkasārappabhavamhi devatā; Āsā sudhāsāya tavantimāgatā, taṃ maṃ sudhāya varapañña bhājaya’’. ‘‘Āsāya yanti vāṇijā dhanesino, nāvaṃ samāruyha parenti aṇṇave; Te tattha sīdanti athopi ekadā, jīnādhanā enti vinaṭṭhapābhatā. ‘‘Āsāya khettāni kasanti kassakā, vapanti bījāni karontupāyaso; Ītīnipātena avuṭṭhitāya vā, na kiñci vindanti tato phalāgamaṃ. ‘‘Athattakārāni karonti bhattusu, āsaṃ purakkhatvā narā sukhesino; Te bhatturatthā atigāḷhitā puna, disā panassanti aladdha kiñcanaṃ. ‘‘Hitvāna dhaññañca dhanañca ñātake, āsāya saggādhimanā sukhesino; Tapanti lūkhampi tapaṃ cirantaraṃ, kumaggamāruyha parenti duggatiṃ. ‘‘Āsā visaṃvādikasammatā ime, āse sudhāsaṃ vinayassu attani; Na tādisī arahati āsanūdakaṃ, kuto sudhā gaccha na mayha ruccasi’’. ‘‘Daddallamānā yasasā yasassinī, jighaññanāmavhayanaṃ disaṃ pati; Pucchāmi taṃ kañcanavelliviggahe, ācikkha me tvaṃ katamāsi devatā’’. ‘‘Saddhāha devīmanujehi pūjitā, apāpasattūpanisevinī sadā; Sudhāvivādena tavantimāgatā, taṃ maṃ sudhāya varapañña bhājaya’’. ‘‘Dānaṃ damaṃ cāgamathopi saṃyamaṃ, ādāya saddhāya karonti hekadā; Theyyaṃ musā kūṭamathopi pesuṇaṃ, karonti heke puna viccutā tayā. ‘‘Bhariyāsu poso sadisīsu pekkhavā , sīlūpapannāsu patibbatāsupi; Vinetvāna chandaṃ kulitthiyāsupi , karoti saddhaṃ puna kumbhadāsiyā. ‘‘Tvameva saddhe paradārasevinī, pāpaṃ karosi kusalampi riñcasi; Na tādisī arahati āsanūdakaṃ, kuto sudhā gaccha na mayha ruccasi’’. ‘‘Jighaññarattiṃ aruṇasmimūhate, yā dissati uttamarūpavaṇṇinī; Tathūpamā maṃ paṭibhāsi devate, ācikkha me tvaṃ katamāsi accharā. ‘‘Kālā nidāgheriva aggijāriva , anileritā lohitapattamālinī; Kā tiṭṭhasi mandamigāvalokayaṃ , bhāsesamānāva giraṃ na muñcasi’’. ‘‘Hirāha devīmanujehi pūjitā, apāpasattūpanisevinī sadā; Sudhāvivādena tavantimāgatā, sāhaṃ na sakkomi sudhampi yācituṃ; Kopīnarūpā viya yācanitthiyā’’. ‘‘Dhammena ñāyena sugatte lacchasi, eso hi dhammo na hi yācanā sudhā; Taṃ taṃ ayācantimahaṃ nimantaye, sudhāya yañcicchasi tampi dammi te. ‘‘Sā tvaṃ mayā ajja sakamhi assame, nimantitā kañcanavelliviggahe; Tuvañhi me sabbarasehi pūjiyā, taṃ pūjayitvāna sudhampi asniye’’. ‘‘Sā kosiyenānumatā jutīmatā, addhā hiri rammaṃ pāvisi yassamaṃ; Udakavantaṃ phalamariyapūjitaṃ, apāpasattūpanisevitaṃ sadā. ‘‘Rukkhaggahānā bahukettha pupphitā, ambā piyālā panasā ca kiṃsukā; Sobhañjanā loddamathopi padmakā, kekā ca bhaṅgā tilakā supupphitā. ‘‘Sālā karerī bahukettha jambuyo, assatthanigrodhamadhukavetasā ; Uddālakā pāṭali sinduvārakā , manuññagandhā mucalindaketakā. ‘‘Hareṇukā veḷukā keṇu tindukā, sāmākanīvāramathopi cīnakā; Mocā kadalī bahukettha sāliyo, pavīhayo ābhūjino ca taṇḍulā. ‘‘Tassevuttarapassena , jātā pokkharaṇī sivā; Akakkasā apabbhārā, sādhu appaṭigandhikā. ‘‘Tattha macchā sanniratā, khemino bahubhojanā; Siṅgū savaṅkā saṃkulā , satavaṅkā ca rohitā; Āḷigaggarakākiṇṇā, pāṭhīnā kākamacchakā. ‘‘Tattha pakkhī sanniratā, khemino bahubhojanā; Haṃsā koñcā mayūrā ca, cakkavākā ca kukkuhā; Kuṇālakā bahū citrā, sikhaṇḍī jīvajīvakā. ‘‘Tattha pānāya māyanti, nānā migagaṇā bahū; Sīhā byagghā varāhā ca, acchakokataracchayo. ‘‘Palāsādā gavajā ca, mahiṃsā rohitā rurū; Eṇeyyā ca varāhā ca, gaṇino nīkasūkarā; Kadalimigā bahukettha, biḷārā sasakaṇṇikā . ‘‘Chamāgirī pupphavicitrasanthatā, dijābhighuṭṭhā dijasaṅghasevitā’’. ‘‘Sā suttacā nīladumābhilambitā, vijju mahāmegharivānupajjatha; Tassā susambandhasiraṃ kusāmayaṃ, suciṃ sugandhaṃ ajinūpasevitaṃ; Atricca kocchaṃ hirimetadabravi, ‘nisīda kalyāṇi sukhayidamāsanaṃ’. ‘‘Tassā tadā kocchagatāya kosiyo, yadicchamānāya jaṭājinandharo ; Navehi pattehi sayaṃ sahūdakaṃ, sudhābhihāsī turito mahāmuni. ‘‘Sā taṃ paṭiggayha ubhohi pāṇibhi, iccabravi attamanā jaṭādharaṃ; ‘Handāhaṃ etarahi pūjitā tayā, gaccheyyaṃ brahme tidivaṃ jitāvinī’. ‘‘Sā kosiyenānumatā jutīmatā, udīritā vaṇṇamadena mattā; Sakāse gantvāna sahassacakkhuno, ayaṃ sudhā vāsava dehi me jayaṃ. ‘‘Tamena sakkopi tadā apūjayi, sahindadevā surakaññamuttamaṃ; Sā pañjalī devamanussapūjitā, navamhi kocchamhi yadā upāvisi’’. ‘‘Tameva saṃsī punadeva mātaliṃ, sahassanetto tidasānamindo; Gantvāna vākyaṃ mama brūhi kosiyaṃ, āsāya saddhā siriyā ca kosiya; Hirī sudhaṃ kena malattha hetunā. ‘‘Taṃ su vatthaṃ udatārayī rathaṃ, daddallamānaṃ upakāriyasādisaṃ . Jambonadīsaṃ tapaneyyasannibhaṃ , alaṅkataṃ kañcanacittasannibhaṃ. ‘‘Suvaṇṇacandettha bahū nipātitā, hatthī gavassā kikibyagghadīpiyo ; Eṇeyyakā laṅghamayettha pakkhino , migettha veḷuriyamayā yudhā yutā. ‘‘Tatthassarājaharayo ayojayuṃ, dasasatāni susunāgasādise; Alaṅkate kañcanajāluracchade, āveḷine saddagame asaṅgite. ‘‘Taṃ yānaseṭṭhaṃ abhiruyha mātali, disā imāyo abhinādayittha; Nabhañca selañca vanappatiniñca , sasāgaraṃ pabyadhayittha mediniṃ. ‘‘Sa khippameva upagamma assamaṃ, pāvāramekaṃsakato katañjalī; Bahussutaṃ vuddhaṃ vinītavantaṃ, iccabravī mātali devabrāhmaṇaṃ. ‘‘Indassa vākyaṃ nisāmehi kosiya, dūto ahaṃ pucchati taṃ purindado; Āsāya saddhā siriyā ca kosiya, hirī sudhaṃ kena malattha hetunā’’. ‘‘Andhā sirī maṃ paṭibhāti mātali, saddhā aniccā pana devasārathi; Āsā visaṃvādikasammatā hi me, hirī ca ariyamhi guṇe patiṭṭhitā’’. ‘‘Kumāriyo yācimā gottarakkhitā, jiṇṇā ca yā yā ca sabhattuitthiyo; Tā chandarāgaṃ purisesu uggataṃ, hiriyā nivārenti sacittamattano. ‘‘Saṅgāmasīse sarasattisaṃyute, parājitānaṃ patataṃ palāyinaṃ; Hiriyā nivattanti jahitva jīvitaṃ, te sampaṭicchanti punā hirīmanā. ‘‘Velā yathā sāgaravegavārinī, hirāya hi pāpajanaṃ nivārinī; Taṃ sabbaloke hirimariyapūjitaṃ, indassa taṃ vedaya devasārathi’’. ‘‘Ko te imaṃ kosiya diṭṭhimodahi, brahmā mahindo atha vā pajāpati; Hirāya devesu hi seṭṭhasammatā, dhītā mahindassa mahesi jāyatha’’. ‘‘Handehi dāni tidivaṃ apakkama , rathaṃ samāruyha mamāyitaṃ imaṃ ; Indo ca taṃ indasagotta kaṅkhati, ajjeva tvaṃ indasahabyataṃ vaja’’. ‘‘Evaṃ visujjhanti apāpakammino, atho suciṇṇassa phalaṃ na nassati; Ye keci maddakkhu sudhāya bhojanaṃ, sabbeva te indasahabyataṃ gatā’’. ‘‘Hirī uppalavaṇṇāsi, kosiyo dānapati bhikkhu; Anuruddho pañcasikho, ānando āsi mātali. ‘‘Sūriyo kassapo bhikkhu, moggallānosi candimā; Nārado sāriputtosi, sambuddho āsi vāsavo’’ti.
536. 拘那罗本生（第四）巴利
536. Kuṇālajātakaṃ (4)
如是所说，如是所传。在承载一切药草的大地上，遍布着众多花鬘。象、野牛、水牛、鹿、牦牛、犀牛、剑羚、牛耳鹿、狮子、老虎、豹、熊、狼、豺、水獭、芭蕉鹿、猫、兔、耳鹿出没游走；身带黑色圆纹的大野猪、龙象群、象王扬起尘土，落满大地；鹿群、树栖鹿、沙罗婆鹿、雌鹿、风鹿、犀鹿、人猿、紧那罗、夜叉、罗刹亲近栖息；树木顶端挂着芒果花串，为盛开的花朵所触及，种种树群遍布其间；鹧鸪、鹧鸪、鹤、孔雀、鹦鹉、命命鸟、鹦鹉、鸲鹆、迦罗频伽等众多鸟类恒常鸣叫；眼药、雌黄、雄黄、朱砂、银、金、黄金等百种矿物连结装饰此地。诸位贤友，在如此可爱的丛林中，住着一只名叫拘那罗的鸟，极为美丽，全身覆盖着极其华美的羽翼。巴利
Evamakkhāyati, evamanusūyati . Sabbosadhadharaṇidhare nekapupphamālyavitate gaja-gavaja mahiṃsa-ruru-camara-pasada-khagga-gokaṇṇa-sīha-byaggha-dīpi-accha-koka-taraccha-uddāra-kadalimiga- biḷāra-sasa-kaṇṇikānucariteākiṇṇanelamaṇḍalamahāvarāhanāgakulakareṇu -saṅghādhivuṭṭhe issamiga- sākhamiga-sarabhamiga-eṇīmiga-vātamiga-pasadamiga-purisālu -kimpurisa-yakkha-rakkhasanisevite amajjavamañjarīdhara-pahaṭṭha -pupphaphusitaggā nekapādapagaṇavitatekurara-cakora-vāraṇa-mayūra-parabhata- jīvañjīvaka-celāvakā-bhiṅkāra-karavīkamattavihaṅgagaṇa-satata sampaghuṭṭheañjana-manosilā-haritāla- hiṅgulakahema-rajatakanakānekadhātusatavinaddhapaṭimaṇḍitappadese evarūpe khalu, bho, ramme vanasaṇḍe kuṇālo nāma sakuṇo paṭivasati ativiya citto ativiya cittapattacchadano.
诸贤友，那只拘那罗鸟有三千五百只鸟女作为侍从。诸贤友，那时，两只鸟女用嘴衔住木棍，让拘那罗鸟坐在中间，飞腾而起：“旅途中，莫让拘那罗鸟疲劳困倦。”巴利
Tasseva khalu, bho, kuṇālassa sakuṇassa aḍḍhuḍḍhāni itthisahassāni paricārikā dijakaññāyo. Atha khalu, bho, dve dijakaññāyo kaṭṭhaṃ mukhena ḍaṃsitvā taṃ kuṇālaṃ sakuṇaṃ majjhe nisīdāpetvā uḍḍenti – ‘‘mā naṃ kuṇālaṃ sakuṇaṃ addhānapariyāyapathe kilamatho ubbāhetthā’’ti .
五百只鸟女在下方飞翔：“若这拘那罗鸟从座上坠落，我们便以翅膀接住他。”巴利
Pañcasatā dijakaññāyo heṭṭhato heṭṭhato uḍḍenti – ‘‘sacāyaṃ kuṇālo sakuṇo āsanā paripatissati, mayaṃ taṃ pakkhehi paṭiggahessāmāti.
五百只鸟女在上方飞翔：“莫让日光炙烤拘那罗鸟。”巴利
Pañcasatā dijakaññāyo uparūpari uḍḍenti – ‘‘mā naṃ kuṇālaṃ sakuṇaṃ ātapo paritāpesī’’ti .
各五百名鸟中少女分飞两侧，祈愿道：“愿寒冷、炎热、草、尘土、风或露水不要触及这只拘那罗鸟。”巴利
Pañcasatā pañcasatā dijakaññāyo ubhatopassena uḍḍenti – ‘‘mā naṃ kuṇālaṃ sakuṇaṃ sītaṃ vā uṇhaṃ vā tiṇaṃ vā rajo vā vāto vā ussāvo vā upapphusī’’ti.
五百名鸟中少女飞在前方，一路叮嘱：“愿牧牛人、牧人、割草人、砍柴人及伐木工匠，不以木棍、石子、手掌、土块、棒杖、刀械或沙砾击打这只拘那罗鸟；愿这只拘那罗鸟，不去触碰藤蔓、树木、枝条、柱子、岩石，也不与健壮的飞鸟发生冲撞。”巴利
Pañcasatā dijakaññāyo purato purato uḍḍenti – ‘‘mā naṃ kuṇālaṃ sakuṇaṃ gopālakā vā pasupālakā vā tiṇahārakā vā kaṭṭhahārakā vā vanakammikā vā kaṭṭhena vā kaṭhalena vā pāṇinā vā ( ) leḍḍunā vā daṇḍena vā satthena vā sakkharāhi vā pahāraṃ adaṃsu. Māyaṃ kuṇālo sakuṇo gacchehi vā latāhi vā rukkhehi vā sākhāhi vā thambhehi vā pāsāṇehi vā balavantehi vā pakkhīhi saṅgamesī’’ti .
五百名鸟中少女紧随其后，以柔和、亲切、悦耳、甜蜜的话语安慰道：“愿这只拘那罗鸟于栖息处不生厌倦。”巴利
Pañcasatā dijakaññāyo pacchato pacchato uḍḍenti saṇhāhi sakhilāhi mañjūhi madhurāhi vācāhi samudācarantiyo – ‘‘māyaṃ kuṇālo sakuṇo āsane pariyukkaṇṭhī’’ti.
五百鸟女分飞四方，衔来种种成熟果实，说道：“愿此拘那罗鸟免于饥虚之苦。”巴利
Pañcasatā dijakaññāyo disodisaṃ uḍḍenti anekarukkhavividhavikatiphalamāharantiyo – ‘‘māyaṃ kuṇālo sakuṇo khudāya parikilamitthā’’ti.
诸位，那时那些鸟女便带着拘那罗鸟，从一座园苑到另一座园苑，从一座园林到另一座园林，从一处河岸到另一处河岸，从一处山顶到另一处山顶，从一处芒果园到另一处芒果园，从一处蒲桃林到另一处蒲桃林，从一处菠萝蜜林到另一处菠萝蜜林，从一处椰子林到另一处椰子林，为寻欢作乐而疾速游历。巴利
Atha khalu, bho, tā dijakaññāyo taṃ kuṇālaṃ sakuṇaṃ ārāmeneva ārāmaṃ uyyāneneva uyyānaṃ nadītittheneva nadītitthaṃ pabbatasikhareneva pabbatasikharaṃ ambavaneneva ambavanaṃ jambuvaneneva jambuvanaṃ labujavaneneva labujavanaṃ nāḷikerasañcāriyeneva nāḷikerasañcāriyaṃ khippameva abhisambhonti ratitthāya .
诸位，拘那罗鸟虽终日受那些鸟女侍奉，却这般斥责她们：“滚开，你们这些贱婢！消亡吧，你们这些贱婢！你们这些女贼、女骗子，全无正念，心性轻浮，不念恩义，如风一般，任情去来。”巴利
Atha khalu, bho, kuṇālo sakuṇo tāhi dijakaññāhi divasaṃ paribyūḷho evaṃ apasādeti – ‘‘nassatha tumhe vasaliyo, vinassatha tumhe vasaliyo, coriyo dhuttiyo asatiyo lahucittāyo katassa appaṭikārikāyo anilo viya yenakāmaṃgamāyo’’ti.
诸贤，在那雪山王的东面，有极细滑、极精微的山间溪流，带着绿意款款而来。巴利
Tasseva khalu, bho, himavato pabbatarājassa puratthimadisābhāge susukhumasunipuṇagirippabhava – haritupayantiyo.
青莲、红莲、白睡莲、粉红睡莲、百瓣莲、香睡莲、曼陀罗种种水生花，处处盛开，散发清净芬芳，将此地装点得宜人悦意。巴利
Uppala paduma kumuda naḷina satapatta sogandhika mandālaka sampativirūḷhasucigandha manuññamāvakappadese .
此处生长着库拉瓦迦花、木麒麟、林投、维迪萨花、柳条、紫矿、巴库拉树、提拉卡花、毕耶迦树、哈萨那沙罗树、娑罗勒、瞻波迦、无忧树、龙树、蒂里提树、桦叶树、罗陀树、旃檀林、黑沉香木、紫檀、毕阎古、天木、迦秋佳等繁茂的树木；又有金合欢、库塔迦花、安哥罗树、迦吉迦罗、迦尼迦罗花、羯尼迦罗花、迦那维罗花、拘兰陀迦、高维腊罗、金苏迦、优底迦花，以及林间茉莉、摩那甘那、摩那跋耆族、跋提花、苏卢吉罗和巴吉尼蔓藤等蔓草交织，垂下种种花鬘。素馨等种种花香甜美如蜜，达努达迦里、多罗叶、多伽罗香、香茅根等香草丛生密布，摩诃那蔓藤的花串垂挂披覆，极为美丽。天鹅、红鸭、迦丹巴雁、迦兰陀鸥等种种水鸟在此鸣叫；明咒师、成就者、沙门、苦行者等众居住于此，殊胜的天神、夜叉、罗刹、檀那婆、乾闼婆、紧那罗、摩睺罗伽也常来游历——诸贤，就在这般悦意可人的林园里，住着一只名叫“满面”的普沙杜鹃鸟，音声极为甜美，眼神灵动妩媚，充满活力。巴利
Kuravaka-mucalinda-ketaka-vedisa-vañjula -punnāgabakula-tilaka-piyaka-hasanasāla-saḷalacampaka asoka-nāgarukkha-tirīṭi-bhujapatta-lodda-candanoghavanekāḷāgaru-padmaka-piyaṅgu-devadārukacocagahane kakudhakuṭajaaṅkola-kaccikāra -kaṇikāra-kaṇṇikāra-kanavera-koraṇḍaka-koviḷāra-kiṃsuka-yodhika vanamallika -manaṅgaṇa-manavajja-bhaṇḍi-surucira-bhaginimālāmalyadhare jātisumanamadhugandhika- dhanutakkāri tālīsa-tagaramusīrakoṭṭha-kacchavitate atimuttakasaṃkusumitalatāvitatapaṭimaṇḍitappadese haṃsa-pilava-kādamba-kāraṇḍavābhinadite vijjādhara-siddha -samaṇa-tāpasagaṇādhivuṭṭhe varadeva-yakkha-rakkhasa-dānava-gandhabba-kinnaramahoragānuciṇṇappadese evarūpe khalu, bho, ramme vanasaṇḍe puṇṇamukho nāma phussakokilo paṭivasati ativiya madhuragiro vilāsitanayano mattakkho .
诸贤，那只名为具福面的福萨杜鹃鸟，有整整三百五十只雌杜鹃鸟随侍服侍。那时，诸贤，两只雌杜鹃鸟用嘴衔起一根木棍，让具福面福萨杜鹃鸟坐在中央，托着他飞起，说：“莫让我们的具福面福萨杜鹃鸟在漫长路途中受累颠簸。”巴利
Tasseva khalu, bho, puṇṇamukhassa phussakokilassa aḍḍhuḍḍhāni itthisatāni paricārikā dijakaññāyo. Atha khalu, bho, dve dijakaññāyo kaṭṭhaṃ mukhena ḍaṃsitvā taṃ puṇṇamukhaṃ phussakokilaṃ majjhe nisīdāpetvā uḍḍenti – ‘‘mā naṃ puṇṇamukhaṃ phussakokilaṃ addhānapariyāyapathe kilamatho ubbāhetthā’’ti.
又有五十只雌杜鹃鸟在下方飞着，心想：“若这只具福面福萨杜鹃鸟从座中坠落，我们便用翅膀接住他。”巴利
Paññāsa dijakaññāyo heṭṭhato heṭṭhato uḍḍenti – ‘‘sacāyaṃ puṇṇamukho phussakokilo āsanā paripatissati, mayaṃ taṃ pakkhehi paṭiggahessāmā’’ti.
另有五十只雌杜鹃鸟在上方飞着，心想：“莫让那具福面福萨杜鹃鸟被烈日灼晒。”巴利
Paññāsa dijakaññāyo uparūpari uḍḍenti – ‘‘mā naṃ puṇṇamukhaṃ phussakokilaṃ ātapo paritāpesī’’ti.
五十只雌鸟在左右两翼飞着，心里想：“莫让寒冷，莫让炎热，草叶、灰尘、大风、露水，都不要伤着我们这位满面普沙拘枳罗鸟。”巴利
Paññāsa paññāsa dijakaññāyo ubhatopassena uḍḍenti – ‘‘mā naṃ puṇṇamukhaṃ phussakokilaṃ sītaṃ vā uṇhaṃ vā tiṇaṃ vā rajo vā vāto vā ussāvo vā upapphusī’’ti.
五十只雌鸟飞在前方，心里想：“莫让放牛的、放羊的、割草的、拾柴的或在林中劳作的人，用木棍、石头、手、土块、棒子、刀或碎瓦片来击打我们这位满面普沙拘枳罗鸟。也莫让我们这位满面普沙拘枳罗鸟与那些灌木、藤蔓、大树、枝丫、树桩、岩石，还有那些强壮的鸟起冲突。”巴利
Paññāsa dijakaññāyo purato purato uḍḍenti – ‘‘mā naṃ puṇṇamukhaṃ phussakokilaṃ gopālakā vā pasupālakā vā tiṇahārakā vā kaṭṭhahārakā vā vanakammikā vā kaṭṭhena vā kathalāya vā pāṇinā vā leḍḍunā vā daṇḍena vā satthena vā sakkharāhi vā pahāraṃ adaṃsu. Māyaṃ puṇṇamukho phussakokilo gacchehi vā latāhi vā rukkhehi vā sākhāhi vā thambhehi vā pāsāṇehi vā balavantehi vā pakkhīhi saṅgāmesī’’ti.
五十只雌鸟飞在后方，以轻柔、亲切、悦耳、甜美的话语招呼着，心里想：“莫让我们这位满面普沙拘枳罗鸟在住处感到烦闷了。”巴利
Paññāsa dijakaññāyo pacchato pacchato uḍḍenti saṇhāhi sakhilāhi mañjūhi madhurāhi vācāhi samudācarantiyo – ‘‘māyaṃ puṇṇamukho phussakokilo āsane pariyukkaṇṭhī’’ti.
五十只雌鸟飞向四面八方，采回种种不同树木的鲜果，心想：“可别让咱们这位满面普沙拘枳罗鸟饿坏了。”巴利
Paññāsa dijakaññāyo disodisaṃ uḍḍenti anekarukkhavividhavikatiphalamāharantiyo – ‘‘māyaṃ puṇṇamukho phussakokilo khudāya parikilamitthā’’ti.
于是，诸位，那些雌鸟便迅速地带着那只满面普沙拘枳罗鸟，从一座园子到另一座园子，从一处林苑到另一处林苑，从一处渡口到另一处渡口，从一座山顶到另一座山顶，从一片芒果园到一片芒果园，从一片蒲桃林到一片蒲桃林，从一片菠萝蜜林到一片菠萝蜜林，从一条椰子林间小路到另一条椰子林间小路，到处游赏。巴利
Atha khalu, bho, tā dijakaññāyo taṃ puṇṇamukhaṃ phussakokilaṃ ārāmeneva ārāmaṃ uyyāneneva uyyānaṃ nadītittheneva nadītitthaṃ pabbatasikhareneva pabbatasikharaṃ ambavaneneva ambavanaṃ jambuvaneneva jambuvanaṃ labujavaneneva labujavanaṃ nāḷikerasañcāriyeneva nāḷikerasañcāriyaṃ khippameva abhisambhonti ratitthāya.
于是，诸位，满面普沙拘枳罗鸟在那些雌鸟的陪伴下度过一整天后，这般赞叹道：“善哉，善哉，姐妹们！姐妹们，这正是你们良家女子应行的本分——你们如此侍奉丈夫，实在合宜。”巴利
Atha khalu, bho, puṇṇamukho phussakokilo tāhi dijakaññāhi divasaṃ paribyūḷho evaṃ pasaṃsati – ‘‘sādhu, sādhu, bhaginiyo, etaṃ kho, bhaginiyo, tumhākaṃ patirūpaṃ kuladhītānaṃ, yaṃ tumhe bhattāraṃ paricareyyāthā’’ti.
于是，诸位，满面弗沙拘枳罗鸟便去往拘那罗鸟那里。拘那罗鸟身边侍奉的雌鸟们，远远望见面满弗沙拘枳罗鸟正走来。见后，便向满面弗沙拘枳罗鸟迎上前去，迎上前后，对满面弗沙拘枳罗鸟这样说：“满面朋友，这只拘那罗鸟实在粗鲁无礼，言语实在难听。真希望因为您的到来，我们也能从他那里听到一句悦耳的话语。”满面弗沙拘枳罗鸟说：“或许吧，姐妹们。”说罢，便朝拘那罗鸟那里走去。走到后，与拘那罗鸟互相问候致意，然后在一边坐下。在一边坐下的满面弗沙拘枳罗鸟，对拘那罗鸟这样说：“拘那罗朋友，那些女子都是出身良家的善女子，行为端正，你为何对她们态度如此恶劣呢？拘那罗朋友，听说就算是对话语不中听的女子，也应该用好言好语相待，更何况是面对那些言语悦耳的女子呢！”巴利
Atha khalu, bho, puṇṇamukho phussakokilo yena kuṇālo sakuṇo tenupasaṅkami. Addasaṃsu kho kuṇālassa sakuṇassa paricārikā dijakaññāyo taṃ puṇṇamukhaṃ phussakokilaṃ dūratova āgacchantaṃ; disvāna yena puṇṇamukho phussakokilo tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā taṃ puṇṇamukhaṃ phussakokilaṃ etadavocuṃ – ‘‘ayaṃ, samma puṇṇamukha, kuṇālo sakuṇo ativiya pharuso ativiya pharusavāco, appevanāma tavampi āgamma piyavācaṃ labheyyāmā’’ti. ‘‘Appevanāma, bhaginiyo’’ti vatvā yena kuṇālo sakuṇo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā kuṇālena sakuṇena saddhiṃ paṭisammoditvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho puṇṇamukho phussakokilo taṃ kuṇālaṃ sakuṇaṃ etadavoca – ‘‘kissa tvaṃ, samma kuṇāla, itthīnaṃ sujātānaṃ kuladhītānaṃ sammāpaṭipannānaṃ micchāpaṭipanno’si ? Amanāpabhāṇīnampi kira, samma kuṇāla, itthīnaṃ manāpabhāṇinā bhavitabbaṃ, kimaṅga pana manāpabhāṇīna’’nti!
听闻此言，拘那罗鸟便这样斥责满面弗沙拘枳罗鸟：“愿你完蛋，朋友，贱种，下劣者！愿你毁灭，朋友，贱种，下劣者！你这个败在妻子手下的人，谁会认为你聪明呢？”被如此斥责之后，满面弗沙拘枳罗鸟当场便折返回去了。巴利
Evaṃ vutte, kuṇālo sakuṇo taṃ puṇṇamukhaṃ phussakokilaṃ evaṃ apasādesi – ‘‘nassa tvaṃ, samma jamma vasala, vinassa tvaṃ, samma jamma vasala, ko nu tayā viyatto jāyājinenā’’ti. Evaṃ apasādito ca pana puṇṇamukho phussakokilo tatoyeva paṭinivatti.
那时，诸位，过了不久，没过多少时日，满面弗沙拘枳罗鸟患了严重的痢疾便血之病。剧烈的痛苦持续生起，濒临死亡。那时，诸位，满面弗沙拘枳罗鸟身边侍奉的雌鸟们心里这样想：“这位满面弗沙拘枳罗鸟病得如此重，真希望他能从这场病中痊愈。”于是，她们将他独自抛下，朝着拘那罗鸟那里去了。拘那罗鸟远远望见那些雌鸟们走来，见后便对那些雌鸟们这样说：“下贱的女人们，你们那位丈夫如今在哪里？”“亲爱的拘那罗，满面弗沙拘枳罗鸟病了，真希望他能从那场病中痊愈。”听闻此言，拘那罗鸟就这样斥责那些雌鸟们：“愿你们完蛋，下贱的东西！愿你们毁灭，下贱的东西！你们这些偷情的骗子、奸诈之徒、无情无义、轻浮放荡、不知感恩图报，如同风一般随心所欲到处飘荡！”说罢，他便朝满面弗沙拘枳罗鸟那里走去；走到后，便对满面弗沙拘枳罗鸟这样说：“喂，朋友，满面！”“喂，朋友，拘那罗！”巴利
Atha khalu, bho, puṇṇamukhassa phussakokilassa aparena samayena nacirasseva kharo ābādho uppajji lohitapakkhandikā. Bāḷhā vedanā vattanti māraṇantikā . Atha khalu, bho, puṇṇamukhassa phussakokilassa paricārikānaṃ dijakaññānaṃ etadahosi – ‘‘ābādhiko kho ayaṃ puṇṇamukho phussakokilo, appevanāma imamhā ābādhā vuṭṭhaheyyā’’ti ekaṃ adutiyaṃ ohāya yena kuṇālo sakuṇo tenupasaṅkamiṃsu. Addasā kho kuṇālo sakuṇo tā dijakaññāyo dūratova āgacchantiyo, disvāna tā dijakaññāyo etadavoca – ‘‘kahaṃ pana tumhaṃ vasaliyo bhattā’’ti? ‘‘Ābādhiko kho, samma kuṇāla, puṇṇamukho phussakokilo appevanāma tamhā ābādhā vuṭṭhaheyyā’’ti. Evaṃ vutte, kuṇālo sakuṇo tā dijakaññāyo evaṃ apasādesi – ‘‘nassatha tumhe vasaliyo, vinassatha tumhe vasaliyo, coriyo dhuttiyo asatiyo lahucittāyo katassa appaṭikārikāyo anilo viya yenakāmaṃgamāyo’’ti; vatvā yena puṇṇamukho phussakokilo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṃ puṇṇamukhaṃ phussakokilaṃ etadavoca – ‘‘haṃ, samma, puṇṇamukhā’’ti. ‘‘Haṃ, samma, kuṇālā’’ti.
那时，拘那罗鸟用翅膀和嘴喙将满面弗沙拘枳罗鸟托起，扶他立住，并灌下种种药物。贤友，那时，满面弗沙拘枳罗鸟的病便逐渐平息。贤友，那时，拘那罗鸟对那位病愈未久、方才离病而起的满面弗沙拘枳罗鸟这般说道：巴利
Atha khalu, bho kuṇālo sakuṇo taṃ puṇṇamukhaṃ phussakokilaṃ pakkhehi ca mukhatuṇḍakena ca pariggahetvā vuṭṭhāpetvā nānābhesajjāni pāyāpesi. Atha khalu, bho, puṇṇamukhassa phussakokilassa so ābādho paṭippassambhīti. Atha khalu, bho, kuṇālo sakuṇo taṃ puṇṇamukhaṃ phussakokilaṃ gilānavuṭṭhitaṃ aciravuṭṭhitaṃ gelaññā etadavoca –
“贤友富楼那木卡，我曾见一肤色黝黑的女子，她有两父、五夫，却将心系于第六个男子身上，即那肢体残缺、坐凳挪行的跛者。对此，还有进一步的话要讲——巴利
‘‘Diṭṭhā mayā, samma puṇṇamukha, kaṇhā dvepitikā pañcapatikāya chaṭṭhe purise cittaṃ paṭibandhantiyā, yadidaṃ kabandhe pīṭhasappimhīti. Bhavati ca panuttarettha vākyaṃ –
290 “ 那时，有阿朱那、那拘罗、毗摩斯那、尤地提罗，以及萨哈提婆王；
那女人舍弃了这五位丈夫，竟与一个驼背的侏儒行了恶事。”巴利 注疏 2
‘‘Athajjuno nakulo bhīmaseno , yudhiṭṭhilo sahadevo ca rājā; Ete patī pañca matticca nārī, akāsi khujjavāmanakena pāpa’’nti.
普那穆卡贤友，我曾亲见，有女沙门名曰实苦行，住于坟场之中，以四日一食苦行自持，却与一醉汉行于恶事。巴利
‘‘Diṭṭhā mayā, samma puṇṇamukha, saccatapāpī nāma samaṇī susānamajjhe vasantī catutthabhattaṃ pariṇāmayamānā surādhuttakena pāpamakāsi.
普那穆卡贤友，我亦亲见，有天女名曰迦迦瓦提，住于大海之中，身为金翅鸟之妻，却与夜叉纳塔库维拉行于恶事。巴利
‘‘Diṭṭhā mayā, samma puṇṇamukha, kākavatī nāma devī samuddamajjhe vasantī bhariyā venateyyassa naṭakuverena pāpamakāsi.
“满面朋友，我曾见过一位库楞伽王后，别号柔毛美人，她钟情于伊黎卡王子，却与六支王子的弓箭弟子行了恶事。”巴利
Diṭṭhā mayā, samma puṇṇamukha, kuruṅgadevī nāma lomasuddarī eḷikakumāraṃ kāmayamānā chaḷaṅgakumāradhanantevāsinā pāpamakāsi.
“ 此事我也清楚——梵授王的母亲，抛下了憍萨罗王，与般遮罗旃陀行了恶事。”
291 “ 这些女人，还有其他女人，都曾造作恶行。正因如此，我对女人既不信任，也不称扬。”
“ 犹如大地，于世间对一切平等，这片承载万物的大地是种种众生的依止；”
大地忍一切，不动亦不嗔，女子非如是，智者莫轻信；注疏 2
292 犹如啖血食肉之狮，五器猛兽，暴怒难当。
强行吞噬者，乐于损恼他人——那些女人也是如此，智者不应信赖。巴利 注疏 2
Evañhetaṃ mayā ñātaṃ, brahmadattassa mātaraṃ ohāya kosalarājaṃ pañcālacaṇḍena pāpamakāsi. ‘‘Etā ca aññā ca akaṃsu pāpaṃ, tasmāhamitthīnaṃ na vissase nappasaṃse; Mahī yathā jagati samānarattā, vasundharā itarītarāpatiṭṭhā ; Sabbasahā aphandanā akuppā, tathitthiyo tāyo na vissase naro. ‘‘Sīho yathā lohitamaṃsabhojano, vāḷamigo pañcāvudho suruddho; Pasayhakhādī parahiṃsane rato, tathitthiyo tāyo na vissase naro.
“确实，满面贤友，妓女这类女子不可亲近。她们并非只是迷惑缠人之辈，实为屠手——以此之故，妓女这类女子，不可亲近。”巴利
‘‘Na khalu , samma puṇṇamukha, vesiyo nāriyo gamaniyo, na hetā bandhakiyo nāma, vadhikāyo nāma etāyo, yadidaṃ vesiyo nāriyo gamaniyo’’ti.
“她们犹如编辫的盗贼，犹如掺毒的酒，犹如商人巧言亲近；犹如剑叶草般翻转不定，犹如蛇有双舌，犹如隐蔽的深坑，犹如无底深渊，难以填满；犹如母罗刹，贪求不止；如同阎魔，攫夺一切；如同烈焰，焚尽万物；如同江河，冲走一切；如同风，任意而行；犹如须弥山，使一切等同无别；如同毒树，常年结毒果。此外，还有这般言说——”巴利
‘‘Coro viya veṇikatā, madirāva diddhā vāṇijo viya vācāsanthutiyo, issasiṅghamiva viparivattāyo , uragāmiva dujivhāyo, sobbhamiva paṭicchannā, pātālamiva duppūrā rakkhasī viya duttosā, yamovekantahāriyo, sikhīriva sabbabhakkhā, nadīriva sabbavāhī, anilo viya yenakāmaṃcarā, neru viya avisesakarā, visarukkho viya niccaphalitāyo’’ti. Bhavati ca panuttarettha vākyaṃ –
293 犹如盗贼，犹如涂毒之箭，犹如自矜之商贾；
如弓角之翻覆无常，如双舌之毒蛇。注疏 2
294 “ 如被遮盖的深坑，如难以填满的深渊；
犹如凶暴难餍的女罗刹，又如夺尽一切的阎魔；注疏 2
295 “ 如火如河如狂风，一至须弥尽同色；
如毒树常结毒果，她们耗尽家中财；
这些女人，正是珍宝的毁灭者。”巴利 注疏 2
‘‘Yathā coro yathā diddho, vāṇijova vikatthanī; Issasiṅghamiva parivattā , dujivhā urago viya. ‘‘Sobbhamiva paṭicchannā, pātālamiva duppurā; Rakkhasī viya duttosā, yamovekantahāriyo. ‘‘Yathā sikhī nadī vāto, nerunāva samāgatā. Visarukkho viya niccaphalā, nāsayanti ghare bhogaṃ; Ratanantakaritthiyo’’ti .
“满面朋友，这四种事物——一旦有事发生，便会带来祸害——不可寄放在他人家里：公牛、母牛、车辆与妻子。智者不会让这四样财富远离自家。巴利
‘‘Cattārimāni, samma puṇṇamukha, yāni (vatthūni kicce jāte anatthacarāni bhavanti; tāni) parakule na vāsetabbāni – goṇaṃ dhenuṃ yānaṃ bhariyā. Cattāri etāni paṇḍito dhanāni gharā na vippavāsaye.
296 “ 公牛、母牛、车乘，以及妻子，皆不应寄放在亲戚家；”
“ 不善驾者毁坏车乘，过度驱策则伤损壮牛；”
“ 频频挤奶会害死小牛，妻子久居亲族家中也易败行。”
“ 蓬纳穆卡朋友，有六种事，当有急务待办时，往往会成为祸患的缘由——”注疏 2
297 “ 无弦之弓、寄居亲族之妻、彼岸之舟、断轴之车；”
远方之友与恶伴，值遇事端，唯作损害。巴利 注疏 2
‘Goṇaṃ dhenuñca yānañca, bhariyaṃ ñātikule na vāsaye; Bhañjanti rathaṃ ayānakā, ativāhena hananti puṅgavaṃ; Dohena hananti vacchakaṃ, bhariyā ñātikule padussatī’’’ti. ‘‘Cha imāni, samma puṇṇamukha, yāni (vatthūni) kicce jāte anatthacarāni bhavanti – ‘Aguṇaṃ dhanu ñātikule ca bhariyā, pāraṃ nāvā akkhabhaggañca yānaṃ; Dūre mitto pāpasahāyako ca, kicce jāte anatthacarāni bhava’’’nti.
“贤友富楼那穆卡，女人会因八种事而轻慢丈夫：贫穷、疾病、衰老、嗜酒、愚痴、放逸、于一切事顺从、给予一切财物。贤友富楼那穆卡，正是由此八事，女人轻慢丈夫。而于此，更有偈颂：巴利
‘‘Aṭṭhahi khalu, samma puṇṇamukha, ṭhānehi itthī sāmikaṃ avajānāti. Daliddatā, āturatā, jiṇṇatā, surāsoṇḍatā, muddhatā, pamattatā, sabbakiccesu anuvattanatā, sabbadhanaanuppadānena – imehi khalu, samma puṇṇamukha, aṭṭhahi ṭhānehi itthī sāmikaṃ avajānāti. Bhavati ca panuttarettha vākyaṃ –
298 贫穷者、患病者、衰老之人，以及嗜酒之徒，
放逸者、愚钝之辈，于一切事务皆怠惰不办，
纵然倾其所有、尽其所欲施予她，女人依然会鄙视这样的丈夫。”巴利 注疏 2
‘Daliddaṃ āturañcāpi, jiṇṇakaṃ surasoṇḍakaṃ; Pamattaṃ muddhapattañca, sabbakiccesu hāpanaṃ; Sabbakāmappadānena , avajānāti sāmika’’’nti.
“富楼那穆卡贤友，女人因九种事而招致嫌怨：好往园林、好游花园、好去河边渡口、好访亲戚家、好入他舍、好以镜衣严饰其身、好饮美酒、好顾盼张望、好守立门户。富楼那穆卡贤友，正是这九种事，令女人招致嫌怨。复有偈颂如是：巴利
‘‘Navahi khalu, samma puṇṇamukha, ṭhānehi itthī padosamāharati. Ārāmagamanasīlā ca hoti, uyyānagamanasīlā ca hoti, nadītitthagamanasīlā ca hoti, ñātikulagamanasīlā ca hoti, parakulagamanasīlā ca hoti, ādāsadussamaṇḍanānuyogamanuyuttasīlā ca hoti, majjapāyinī ca hoti, nillokanasīlā ca hoti, sadvāraṭhāyinī ca hoti – imehi khalu, samma puṇṇamukha, navahi ṭhānehi itthī padosamāharatīti. Bhavati ca panuttarettha vākyaṃ –
299 恒游园苑水滨，惯往亲族他家；
耽于明镜衣裳妆饰，此等妇人复嗜醇酒。注疏 2
300 又有惯于窥视的女人，又有惯于倚门伫立的女人；
女人正是以此九事招致败坏。”巴利 注疏 2
‘Ārāmasīlā ca uyyānaṃ, nadī ñāti parakulaṃ; Ādāsadussamaṇḍanamanuyuttā, yā citthī majjapāyinī. ‘Yā ca nillokanasīlā, yā ca sadvāraṭhāyinī; Navahetehi ṭhānehi, padosamāharanti itthiyo’’’ti.
“朋友布那目卡，女人确实以四十种方式逾矩诱惑男子。她舒展肢体、弯腰作态、卖弄风情、故作羞怯，以指甲刮磨指甲，以脚踩踏对方的脚，以木棍在地上刻划，跨过小孩，或教人跨过，自为嬉戏，或引人嬉戏，亲吻，或令人亲吻，进食，或令人进食，布施，或乞求，模仿他人的举止，高声说话，低声私语，模糊其辞，直白明说，以舞蹈、歌唱、奏乐、哭泣、卖弄姿态、妆饰打扮而嬉笑，注视，扭动腰肢，摇颤私处，显露大腿，遮掩大腿，展露乳房，显露腋窝，袒露肚脐，眨眼示意，扬眉传情，舔舐嘴唇，吐出舌头，松解衣饰，系紧衣饰，披散头发，束绾头发——朋友布那目卡，女人确实以这四十种方式逾矩诱惑男子。”巴利
‘‘Cattālīsāya khalu, samma puṇṇamukha, ṭhānehi itthī purisaṃ accācarati . Vijambhati, vinamati, vilasati, vilajjati, nakhena nakhaṃ ghaṭṭeti, pādena pādaṃ akkamati, kaṭṭhena pathaviṃ vilikhati , dārakaṃ ullaṅghati ullaṅghāpeti , kīḷati kīḷāpeti, cumbati cumbāpeti, bhuñjati bhuñjāpeti, dadāti, yācati, katamanukaroti, uccaṃ bhāsati, nīcaṃ bhāsati, aviccaṃ bhāsati, viviccaṃ bhāsati, naccena gītena vāditena rodanena vilasitena vibhūsitena jagghati, pekkhati, kaṭiṃ cāleti, guyhabhaṇḍakaṃ sañcāleti, ūruṃ vivarati, ūruṃ pidahati, thanaṃ dasseti, kacchaṃ dasseti, nābhiṃ dasseti, akkhiṃ nikhanati, bhamukaṃ ukkhipati, oṭṭhaṃ upalikhati , jivhaṃ nillāleti, dussaṃ muñcati, dussaṃ paṭibandhati, sirasaṃ muñcati, sirasaṃ bandhati – imehi khalu, samma puṇṇamukha, cattālīsāya ṭhānehi itthī purisaṃ accācarati.
“朋友布那目卡，的确，应以这二十五种情形来知晓一个心怀恶意的女人：她称赞丈夫离家在外，对远行的丈夫心里也不想念；看见丈夫回来，她并不欢喜；她说他的不是，不说他的好；她做对他不利的事，不做对他有利的事；她做不应做的事，不做应做的事；她穿戴整齐就寝，却背对着他躺卧；她辗转反侧，涂抹香粉；她长吁短叹，感到痛苦；她频繁如厕，行为反常；听到其他男子的声音，她便倾耳细听；她耗尽财物，亲近邻人；她脚步向外，游荡于巷陌之间，逾越规矩；她对丈夫常不恭敬，心怀恶意；她常在门口站立，显露腋窝、肢体乃至双乳；她到处观看——朋友布那目卡，的确，以这二十五种情形，应知这女人心怀恶意。此外，对此还有进一步的说明——巴利
‘‘Pañcavīsāya khalu, samma puṇṇamukha, ṭhānehi itthī paduṭṭhā veditabbā bhavati. Sāmikassa pavāsaṃ vaṇṇeti, pavuṭṭhaṃ na sarati, āgataṃ nābhinandati, avaṇṇaṃ tassa bhaṇati, vaṇṇaṃ tassa na bhaṇati, anatthaṃ tassa carati, atthaṃ tassa na carati, akiccaṃ tassa karoti, kiccaṃ tassa na karoti, paridahitvā sayati, parammukhī nipajjati, parivattakajātā kho pana hoti kuṅkumiyajātā, dīghaṃ assasati, dukkhaṃ vedayati, uccārapassāvaṃ abhiṇhaṃ gacchati, vilomamācarati, parapurisasaddaṃ sutvā kaṇṇasotaṃ vivaramodahati , nihatabhogā kho pana hoti, paṭivissakehi santhavaṃ karoti, nikkhantapādā kho pana hoti, visikhānucārinī aticārinī kho pana hoti, niccaṃ sāmike agāravā paduṭṭhamanasaṅkappā, abhiṇhaṃ dvāre tiṭṭhati, kacchāni aṅgāni thanāni dasseti, disodisaṃ gantvā pekkhati – imehi khalu, samma puṇṇamukha, pañcavīsāya ṭhānehi itthī paduṭṭhā veditabbā bhavati. Bhavati ca panuttarettha vākyaṃ –
301 她称赞他的远行，对他离去不生忧愁；
见到丈夫归来，她也不生欢喜；
她从不赞美丈夫，这些便是恶女人的特征。注疏 2
302 她没有自制，于他唯行无益，损害了利益，尽作不应作之事；
佯作内焚焦灼，背身而卧——斯即恶妇之相；注疏 2
303 辗转反侧，身如藏红，长声太息，苦楚交煎。
频频大小便利，此乃恶人之征相。注疏 2
304 “ 她行为乖逆，行不该做之事；倾听他人言谈之声；
她耗尽财富，却又与人结交，这些便是（恶妻的）特征。注疏 2
305 辛苦得来、艰难积聚的财物，她令其耗散；
她与邻里亲近往来，这些便是恶妻的特征。注疏 2
306 她常爱往外走，游荡于街巷，对丈夫始终心怀恶意。
行为放逸，不知敬重，这些便是走向堕落的征兆。注疏 2
307 她屡屡站在门口，袒露胸乳与腋窝；
心神恍惚、四处张望，此为堕落的征相。注疏 2
308 一切河流皆蜿蜒曲折，一切森林皆由树木堆成；
一切女人，若得隐秘之处，便会造作恶业。注疏 2
309 若能觅得时机或独处，若能寻得那样的隐蔽之处，
岂诸女人尽作恶耶？彼求他男不得，竟与跛足者私通。注疏 2
310 “ 于悦媚男子、心多不定、复不调御之诸女中，
纵使她处处令人欢喜，也不可信任；女子如同浅滩，变幻难测。”注疏 2
311 一旦见到那些康荼里紧那罗，所有女子便不再乐于家中。
她抛下那样的丈夫，另看上一个跛足的男人；注疏 2
312 纵欲至极的婆迦王与婆跋利迦王，其王妃亦复如是。
她竟与那匍匐脚下的卑贱之人私通；试问又有哪个女人，会不背弃他以外的旁人呢？注疏 2
313 宾耆耶尼，便是一切世间之主梵授王所宠爱的王后。
她与那位贴地而行的人私通，可那个贪染爱欲的女人，却再也寻不着他。注疏 2
314 对贪婪、心念轻浮、不知感恩、惯于背叛的人，
即使具有天人之姿的男子，也不应信任女人。注疏 2
315 “ 她们不知何为已作、何为应作，亦不识母亲、父亲或兄弟。”
那些卑劣无德、背弃法者，唯是随心而行。注疏 2
316 就算丈夫长久相伴、亲爱可意、心怀悲悯、如同自己的性命一般，
一旦遇到紧要之事，她们却会将他抛弃；因此，我对女人无法信任。注疏 2
317 女人的心，确实如猴心一般跳跃不定，又如树影一般摇曳飘忽。
女人的心摇摆不定，犹如车轮的轮辋转动不息。注疏 2
318 当她们仔细观察，看见那个男子身上有值得贪取的财物时，
她们便以柔和的语言将他引近，犹如甘博阇人用水草牵引马匹。注疏 2
319 当她们仔细观察，却看不到这个男人有值得拿取的财富时，
人们从四面八方完全避开他，就像已经渡过河、到达彼岸的人舍弃了筏子一样。注疏 2
320 犹如胶粘般[诱人]，如烈焰吞噬一切，似狡诈的巧计，如江河般疾流；
她们亲近可爱与不可爱，如同船只往来于此岸与彼岸。注疏 2
321 她们不是属于一个人，也不是属于两个人，就像敞开的店铺一样。
若有人以为“那些女人属于我”，他便如同试图用网去捕捉风。注疏 2
322 恰如河流、道路、酒馆、会堂与供水处，
世间女子亦复如是，她们毫无分寸可言。注疏 2
323 她们犹如烈火，亦如黑蛇；
如母牛处丰草之中，一再择啮最上之草；注疏 2
324 火、大象、黑蛇、灌顶之王与一切女子，亦复如是，皆
须明察而后相亲，其本性实难测知；注疏 2
325 ‘ 过分娇艳者、众所爱慕者、精明过人者，此三女皆不可近。
他人之妻，及为财而（亲近）之女——此五种女子皆不应亲近。’巴利 注疏 2
‘Pavāsaṃ tassa vaṇṇeti, gataṃ tassa na socati ; Disvāna patimāgataṃ nābhinandati; Bhattāravaṇṇaṃ na kadāci bhāsati, ete paduṭṭhāya bhavanti lakkhaṇā. ‘Anatthaṃ tassa carati asaññatā, atthañca hāpeti akiccakārinī; Paridahitvā sayati parammukhī, ete paduṭṭhāya bhavanti lakkhaṇā. ‘Parivattajātā ca bhavati kuṅkumī, dīghañca assasati dukkhavedinī; Uccārapassāvamabhiṇhaṃ gacchati, ete paduṭṭhāya bhavanti lakkhaṇā. ‘‘Vilomamācarati akiccakārinī, saddaṃ nisāmeti parassa bhāsato; Nihatabhogā ca karoti santhavaṃ, ete paduṭṭhāya bhavanti lakkhaṇā. ‘Kicchena laddhaṃ kasirābhataṃ dhanaṃ, vittaṃ vināseti dukkhena sambhataṃ; Paṭivissakehi ca karoti santhavaṃ, ete paduṭṭhāya bhavanti lakkhaṇā. ‘Nikkhantapādā visikhānucārinī, niccañca sāmimhi paduṭṭhamānasā; Aticārinī hoti apetagāravā , ete paduṭṭhāya bhavanti lakkhaṇā. ‘Abhikkhaṇaṃ tiṭṭhati dvāramūle, thanāni kacchāni ca dassayantī; Disodisaṃ pekkhati bhantacittā, ete paduṭṭhāya bhavanti lakkhaṇā. ‘Sabbā nadī vaṅkagatī , sabbe kaṭṭhamayā vanā; Sabbitthiyo kare pāpaṃ, labhamāne nivātake. ‘Sace labhetha khaṇaṃ vā raho vā, nivātakaṃ vāpi labhetha tādisaṃ; Sabbāva itthī kayiruṃ nu pāpaṃ, aññaṃ alattha pīṭhasappināpi saddhiṃ. ‘‘Narānamārāmakarāsu nārisu, anekacittāsu aniggahāsu ca; Sabbattha nāpītikarāpi ce siyā , na vissase titthasamā hi nāriyo’’ti. ‘Yaṃ ve disvā kaṇḍarīkinnarānaṃ , sabbitthiyo na ramanti agāre; Taṃ tādisaṃ maccaṃ cajitvā bhariyā, aññaṃ disvā purisaṃ pīṭhasappiṃ. ‘Bakassa ca bāvarikassa rañño, accantakāmānugatassa bhariyā; Avācarī paṭṭhavasānugassa , kaṃ vāpi itthī nāticare tadaññaṃ. ‘Piṅgiyānī sabbalokissarassa, rañño piyā brahmadattassa bhariyā; Avācarī paṭṭhavasānugassa, taṃ vāpi sā nājjhagā kāmakāminī. ‘Luddhānaṃ lahucittānaṃ, akataññūna dubbhinaṃ; Nādevasatto puriso, thīnaṃ saddhātumarahati. ‘Na tā pajānanti kataṃ na kiccaṃ, na mātaraṃ pitaraṃ bhātaraṃ vā; Anariyā samatikkantadhammā, sasseva cittassa vasaṃ vajanti. ‘Cirānuvuṭṭhampi piyaṃ manāpaṃ, anukampakaṃ pāṇasamampi bhattuṃ ; Āvāsu kiccesu ca naṃ jahanti, tasmāhamitthīnaṃ na vissasāmi. ‘Thīnañhi cittaṃ yathā vānarassa, kannappakannaṃ yathā rukkhachāyā; Calācalaṃ hadayamitthiyānaṃ, cakkassa nemi viya parivattati. ‘Yadā tā passanti samekkhamānā, ādeyyarūpaṃ purisassa vittaṃ; Saṇhāhi vācāhi nayanti menaṃ, kambojakā jalajeneva assaṃ. ‘Yadā na passanti samekkhamānā, ādeyyarūpaṃ purisassa vittaṃ; Samantato naṃ parivajjayanti, tiṇṇo nadīpāragatova kullaṃ. ‘Silesūpamāṃ sikhiriva sabbabhakkhā, tikkhamāyā nadīriva sīghasotā; Sevanti hetā piyamappiyañca, nāvā yathā orakūlaṃ parañca. ‘Na tā ekassa na dvinnaṃ, āpaṇova pasārito; Yo tā mayhanti maññeyya, vātaṃ jālena bādhaye . ‘Yathā nadī ca pantho ca, pānāgāraṃ sabhā papā; Evaṃ lokitthiyo nāma, velā tāsaṃ na vijjati . ‘Ghatāsanasamā etā, kaṇhasappasirūpamā; Gāvo bahitiṇasseva, omasanti varaṃ varaṃ. ‘Ghatāsanaṃ kuñjaraṃ kaṇhasappaṃ, muddhābhisittaṃ pamadā ca sabbā; Ete naro niccayato bhajetha, tesaṃ have dubbidu sabbabhāvo . ‘Naccantavaṇṇā na bahūnaṃ kantā, na dakkhiṇā pamadā sevitabbā; Na parassa bhariyā na dhanassa hetu, etitthiyo pañca na sevitabbā’’’.
那时，诸位，鹫王阿难完整地了知了俱那罗鸟从头至尾的全部讲述，便在那时诵出这些偈颂：巴利
Atha khalu, bho, ānando gijjharājā kuṇālassa sakuṇassa ādimajjhakathāpariyosānaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imā gāthāyo abhāsi –
326 “ 即使有人以财富遍满这大地，献予他所中意的女子，
即便得到了机会，她也会轻视那个人，绝不该受那些不贞洁女人的摆布。注疏 2
327 “ 即便结发丈夫勤勉不懈、行止端方、可爱称心，
一旦遭遇困难，她们便会将他抛弃。所以，我不相信女人。注疏 2
328 “ 人不可以轻信“她喜爱我”这样的念头，也不可轻信她在我面前垂泪。
这些女子无论可爱或不可爱都去亲近，犹如船只往返于此岸与彼岸。注疏 2
329 莫信枯枝老叶搭成的棚舍，莫信相交多年的盗贼；
莫信你引为挚友的国王，莫信纵有十子的女人。注疏 2
330 莫信悦意之女，纵令戒行至极，亦不自制；
莫信痴情者之妻，女人如渡口，终不可信。注疏 2
331 “ 她们会打杀、砍伤，也会指使人去砍杀，乃至割断喉咙而饮血。
对于贪求低劣欲乐、不知自制、如同恒河渡口般的女人，切莫对她们生起情意。注疏 2
332 于她们，虚妄犹如真实，真实犹如虚妄；
如母牛身处丰草之中，挑而又挑，只择最上之草。注疏 2
333 “ 她们以步态、顾盼与微笑诱惑他人，
还以不端庄的衣着，和柔媚的言词。注疏 2
334 此等女贼心硬如铁，口舌却甜如蜜糖；
世间一切欺诈之术，她们无不通晓。注疏 2
335 世间所谓女人，皆是卑劣不贞，于她们并无节制；
耽着而恣肆无惭，犹如吞噬一切之烈火。注疏 2
336 “ 对于女人来说，并没有所谓的“可爱者”，也不存在“不可爱者”。
她们不论喜爱或不喜爱，都会近前侍奉，如同船儿靠拢此岸，也靠拢彼岸。注疏 2
337 “ 对于女人来说，并没有所谓的“可爱者”，也不存在“不可爱者”。
她们因财富而缠附，犹如藤蔓缠绕着树木。注疏 2
338 象夫马仆牧牛郎，低贱艺者皆同列；
焚尸弃花诸役辈，女子贪财竞追随。注疏 2
339 “ 她们抛弃身无分文的良家子，如同丢弃死尸；
“ 她们追随、依附，正是为了财富。”巴利 注疏 2
‘‘Puṇṇampi cemaṃ pathaviṃ dhanena, dajjitthiyā puriso sammatāya; Laddhā khaṇaṃ atimaññeyya tampi, tāsaṃ vasaṃ asatīnaṃ na gacche. ‘‘Uṭṭhāhakaṃ cepi alīnavuttiṃ, komārabhattāraṃ piyaṃ manāpaṃ; Āvāsu kiccesu ca naṃ jahanti, tasmāhamitthīnaṃ na vissasāmi. ‘‘Na vissase icchati manti poso, na vissase rodati me sakāse; Sevanti hetā piyamappiyañca, nāvā yathā orakūlaṃ parañca. ‘‘Na vissase sākhapurāṇasanthataṃ, na vissase mittapurāṇacoraṃ; Na vissase rājānaṃ sakhā mamanti, na vissase itthi dasanna mātaraṃ. ‘‘Na vissase rāmakarāsu nārisu, accantasīlāsu asaññatāsu; Accantapemānugatassa bhariyā, na vissase titthasamā hi nāriyo. ‘‘Haneyyuṃ chindeyyuṃ chedāpeyyumpi , kaṇṭhepi chetvā rudhiraṃ piveyyuṃ; Mā dīnakāmāsu asaññatāsu, bhāvaṃ kare gaṅgatitthūpamāsu. ‘‘Musā tāsaṃ yathā saccaṃ, saccaṃ tāsaṃ yathā musā; Gāvo bahitiṇasseva, omasanti varaṃ varaṃ. ‘‘Gatenetā palobhenti, pekkhitena mhitena ca; Athopi dunnivatthena, mañjunā bhaṇitena ca. ‘‘Coriyo kathinā hetā, vāḷā ca lapasakkharā; Na tā kiñci na jānanti, yaṃ manussesu vañcanaṃ. ‘‘Asā lokitthiyo nāma, velā tāsaṃ na vijjati; Sārattā ca pagabbhā ca, sikhī sabbaghaso yathā. ‘‘Natthitthīnaṃ piyo nāma, appiyopi na vijjati; Sevanti hetā piyamappiyañca, nāvā yathā orakūlaṃ parañca. ‘‘Natthitthīnaṃ piyo nāma, appiyopi na vijjati; Dhanattā paṭivallanti, latāva dumanissitā. ‘‘Hatthibandhaṃ assabandhaṃ, gopurisañca maṇḍalaṃ ; Chavaḍāhakaṃ pupphachaḍḍakaṃ, sadhanamanupatanti nāriyo. ‘‘Kulaputtampi jahanti akiñcanaṃ, chavakasamasadisampi ; Anugacchanti anupatanti, dhanahetu hi nāriyo’’ti .
那时，诸贤，天婆罗门那罗陀已了知鹫王阿难所说之始末，即于其时诵出这些偈颂：巴利
Atha khalu, bho, nārado devabrāhmaṇo ānandassa gijjharājassa ādimajjhakathāpariyosānaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imā gāthāyo abhāsi –
340 “ 这四者永无满足，你们且听我说：
大海、婆罗门、国王与女人，鸟王啊。注疏 2
341 “ 大地之上，凡诸河流，无不流向大海；”
它们却不能把大海填满，因大海匮乏，故永不盈满。注疏 2
342 “ 婆罗门学习吠陀经典，连同第五部广释，
他依然欲求更多所闻，以不足故，则永无满足。注疏 2
343 “ 国王征服整片大地，及诸海洋与高山，
征服后便安住于此，此处积聚了无量妙宝；
心慕沧溟彼岸遥，匮乏故终难盈满；注疏 2
344 纵令一一女子，各各有八丈夫。
他们勇猛有力，能带来一切欲乐之味；
她仍会对第九个生起欲求，正因不满足，便永不圆满。注疏 3
345 “ 一切妇人如同火焰，吞噬一切；一切妇人如同河流，冲走一切；
一切妇人犹如荆棘的枝条，一切妇人为求财利而往。注疏 2
346 “ 犹如以网捕风，又想用一只手舀干大海。
若有人将整个生命都倾注在女人身上，便如同想用一只手拍出响声。注疏 2
347 “ 那些多智巧诈的女贼当中，真实极为难得。
女人的本性甚难了知，恰如鱼在水中游走的踪迹。注疏 2
348 “ 她们不知满足，言语柔和，却难以填满，如同河流一般。
了知那会令人沉陷，便应远远避开。注疏 2
349 “ 她们是诱惑人的大幻术，是清净梵行的破坏者。
了知它会令人沉沦，便应远远避离。注疏 2
350 “ 此辈女子所亲近者，或为情欲、或为财帛；
犹如烈火焚其栖处，须臾烧尽不留余。”巴利 注疏 2
‘‘Cattārome na pūrenti, te me suṇātha bhāsato; Samuddo brāhmaṇo rājā, itthī cāpi dijampati. ‘‘Saritā sāgaraṃ yanti, yā kāci pathavissitā; Tā samuddaṃ na pūrenti, ūnattā hi na pūrati. ‘‘Brāhmaṇo ca adhīyāna, vedamakkhānapañcamaṃ; Bhiyyopi sutamiccheyya, ūnattā hi na pūrati. ‘‘Rājā ca pathaviṃ sabbaṃ, sasamuddaṃ sapabbataṃ; Ajjhāvasaṃ vijinitvā, anantaratanocitaṃ; Pāraṃ samuddaṃ pattheti, ūnattā hi na pūrati. ‘‘Ekamekāya itthiyā, aṭṭhaṭṭha patino siyā; Sūrā ca balavanto ca, sabbakāmarasāharā; Kareyya navame chandaṃ, ūnattā hi na pūrati. ‘‘Sabbitthiyo sikhiriva sabbabhakkhā, sabbitthiyo nadīriva sabbavāhī; Sabbitthiyo kaṇṭakānaṃva sākhā, sabbitthiyo dhanahetu vajanti. ‘‘Vātañca jālena naro parāmase, osiñcaye sāgaramekapāṇinā; Sakena hatthena kareyya ghosaṃ , yo sabbabhāvaṃ pamadāsu osaje. ‘‘Corīnaṃ bahubuddhīnaṃ, yāsu saccaṃ sudullabhaṃ; Thīnaṃ bhāvo durājāno, macchassevodake gataṃ. ‘‘Analā mudusambhāsā, duppūrā tā nadīsamā; Sīdanti naṃ viditvāna, ārakā parivajjaye. ‘‘Āvaṭṭanī mahāmāyā, brahmacariyavikopanā; Sīdanti naṃ viditvāna, ārakā parivajjaye. ‘‘Yaṃ etā upasevanti, chandasā vā dhanena vā; Jātavedova saṇṭhānaṃ, khippaṃ anudahanti na’’nti.
那时，诸位，拘那罗鸟领会了那罗陀天人婆罗门所说法义的全部始末，便于此时说出这些偈颂：巴利
Atha khalu, bho, kuṇālo sakuṇo nāradassa devabrāhmaṇassa ādimajjhakathāpariyosānaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imā gāthāyo abhāsi –
351 “ 智者可与手持利剑者交谈，亦可与有毗舍阇鬼过患者交谈。
甚至可靠近那威势炽盛的毒蛇，却绝不可独自与一女人说话。注疏 2
352 “ 女人确能扰动世间人的心，以舞蹈、歌唱、言语和微笑为利刃；
她们会侵害那失去正念的人，犹如海岛上成群的罗刹残害商人。注疏 2
353 “ 她们既无调伏，亦无自制，沉迷酒肉，放逸无束；
她们把男人的钱财吞掉，就像大海里的鲸吞掉摩竭鱼一样。注疏 2
354 “ 她们行于五欲乐境，骄慢、不定、无所约束；
女人们涌向放逸之人，犹如江河涌入咸海。注疏 2
355 “ 若有女子以欲乐、欢爱相诱，或以财物相奉；
纵使其炽如劫火，亦被贪与嗔的火舌吞没。注疏 2
356 “ 她们知道某位男子富有、拥有巨财，便带着财物与自身前去亲近。
她们紧紧缠绕那颗被染着的心，犹如林中娑罗树上的藤蔓。注疏 2
357 “ 她们以种种意愿前来亲近，面容如彩画般姣美，装饰华丽。
女子们含笑、大笑，犹如精通种种幻术的商波罗魔。注疏 2
358 “ 那些以黄金、宝珠、珍珠为饰，在夫家倍受尊敬的女子，
虽被守护，她们仍会背叛丈夫，犹如栖居心中的魔罗。注疏 2
359 “ 纵使是一个具足光辉、明察事理、受众人恭敬礼敬的人，
一旦被女人所制伏，他便黯然失色，犹如被罗睺吞食的月亮。注疏 2
360 嗔怒怨敌以恶心加害落入其手之仇雠，其祸犹浅；
沉溺女色、心怀贪爱者所遭灾殃，更甚于此。注疏 2
361 “ 女子纵被剪去头发、剪去指甲、遭受恐吓，并被拳打脚踢、棍棒相加；
女子趋附卑劣，耽乐其中，如蝇附尸。注疏 2
362 “ 她们或在族中，或在街巷之间，又或在王城与市镇之中；
具眼欲求安乐者，当远避魔罗所掷之网罟；注疏 2
363 若人弃舍善法与苦行功德，切勿行彼非圣之行。
他以天界换来了地狱，犹如商人因劣质宝石而招致毁灭。注疏 2
364 “ 他在此世受人责骂，在他世亦遭谴责，那愚者被自己的业所摧残；
他漂泊不定，流转沉浮，犹如劣驴所拉的车行于歧路。注疏 2
365 “ 他走向灼热的地狱，以及铁制的矛剑木棉林；
他住于畜生趣之后，仍不得脱离饿鬼王之境。注疏 2
366 “ 欢喜园中天界嬉戏之乐，人间转轮王之行，
女人使放逸者败亡，并令其堕入恶趣。注疏 2
367 “ 天上的嬉戏欢娱并不难获得，人间的转轮王果报也不难获得；
金色楼阁所居天女，志在断除女色而修道者——注疏 2
368 超越欲界乃是归趣，得生色界非为难得。
那些为断除放逸而修行的人，往生离贪之境。注疏 2
369 “ 超越一切苦的寂静，究竟不动之无为；
对于那些志在断除放逸的修行者来说，清净寂灭者所证得的境界并不难得。”注疏 2
370 “ 那时我为拘那罗鸟，优陀夷为花杜鹃鸟，”
“ 阿难为鹫王，舍利弗为那罗陀；”
“ 此会众即是佛陀的会众，你们应当如此忆持这本生。”巴利 注疏 2
‘‘Sallape nisitakhaggapāṇinā, paṇḍito api pisācadosinā; Uggatejamuragampi āside, eko ekāya pamadāya nālape . ‘‘Lokacittamathanā hi nāriyo, naccagītabhaṇitamhitāvudhā; Bādhayanti anupaṭṭhitassatiṃ , dīpe rakkhasigaṇova vāṇije. ‘‘Natthi tāsaṃ vinayo na saṃvaro, majjamaṃsaniratā asaññatā; Tā gilanti purisassa pābhataṃ, sāgareva makaraṃ timiṅgalo . ‘‘Pañcakāmaguṇasātagocarā, uddhatā aniyatā asaññatā; Osaranti pamadā pamādinaṃ, loṇatoyavatiyaṃva āpakā. ‘‘Yaṃ naraṃ upalapenti nāriyo, chandasā va ratiyā dhanena vā; Jātavedasadisampi tādisaṃ, rāgadosavadhiyo dahanti naṃ. ‘‘Aḍḍhaṃ ñatvā purisaṃ mahaddhanaṃ, osaranti sadhanā sahattanā; Rattacittamativeṭhayanti naṃ, sāla māluvalatāva kānane. ‘‘Tā upenti vividhena chandasā, citrabimbamukhiyo alaṅkatā; Uhasanti pahasanti nāriyo, sambarova satamāyakovidā. ‘‘Jātarūpamaṇimuttabhūsitā, sakkatā patikulesu nāriyo; Rakkhitā aticaranti sāmikaṃ, dānavaṃva hadayantarassitā . ‘‘Tejavāpi hi naro vicakkhaṇo, sakkato bahujanassa pūjito; Nārinaṃ vasagato na bhāsati, rāhunā upahatova candimā. ‘‘Yaṃ kareyya kupito diso disaṃ, duṭṭhacitto vasamāgataṃ ariṃ ; Tena bhiyyo byasanaṃ nigacchati, nārinaṃ vasagato apekkhavā. ‘‘Kesalūnanakhachinnatajjitā, pādapāṇikasadaṇḍatāḷitā; Hīnamevupagatā hi nāriyo, tā ramanti kuṇapeva makkhikā. ‘‘Tā kulesu visikhantaresu vā, rājadhāninigamesu vā puna ; Oḍḍitaṃ namucipāsavākaraṃ , cakkhumā parivajje sukhatthiko. ‘‘Ossajitva kusalaṃ tapoguṇaṃ, yo anariyacaritāni mācari; Devatāhi nirayaṃ nimissati, chedagāmimaṇiyaṃva vāṇijo. ‘‘So idha garahito parattha ca, dummatī upahato sakammunā; Gacchatī aniyato gaḷāgaḷaṃ, duṭṭhagadrabharathova uppathe. ‘‘So upeti nirayaṃ patāpanaṃ, sattisimbalivanañca āyasaṃ; Āvasitvā tiracchānayoniyaṃ, petarājavisayaṃ na muñcati . ‘‘Dibyakhiḍḍaratiyoṃ ca nandane, cakkavatticaritañca mānuse; Nāsayanti pamadā pamādinaṃ, duggatiñca paṭipādayanti naṃ. ‘‘Dibyakhiḍḍaratiyo na dullabhā, cakkavatticaritañca mānuse; Soṇṇabyamhanilayā ca accharā, ye caranti pamadāhanatthikā. ‘‘Kāmadhātusamatikkamā gati, rūpadhātuyā bhāvo na dullabho; Vītarāgavisayūpapattiyā, ye caranti pamadāhanatthikā. ‘‘Sabbadukkhasamatikkamaṃ sivaṃ, accantamacalitaṃ asaṅkhataṃ; Nibbutehi sucihī na dullabhaṃ, ye caranti pamadāhanatthikā’’ti. ‘‘Kuṇālohaṃ tadā āsiṃ, udāyī phussakokilo; Ānando gijjharājāsi, sāriputto ca nārado; Parisā buddhaparisā, evaṃ dhāretha jātaka’’nti.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19
