22. 大集·《小林释》
本生经(二) · 438 段
1976“大婆罗门啊,那座岩石山便是香醉山,
在那里,须大拏王与子女们一同安住。
1977“他保持着婆罗门的相貌,带着皮垫与尘垢,结着发髻;
1978“那些结着种种果实的树木,显现出一片深绿;
巍然耸立,犹如云峰,又如青黛色的宝山。
1979达婆树、马耳树、葛利罗、沙罗树,颤动树与蔓藤;
风来齐战栗,恰似少年初尝酒力。
1980林杪之上,歌鸣宛如合唱相闻;
朱哈鸟偕杜鹃群侣,自一树翩然飞向一树。
1981“枝叶摇曳,仿佛在呼唤那离去的人;”
“它们能让来者心生喜悦,令住者感到安乐。”
在那里,须大拏王与子女们一同安住。
1982“他保持着婆罗门的相貌,沾染尘垢,挽起发髻;”
“身披皮衣,卧于地上,礼敬火神。”
1983“芒果树、木苹果树、波罗蜜树、娑罗树、阎浮树、毗醯勒树;
诃梨勒、庵摩罗果、毕钵罗树与枣子,
1984“这里有悦目的柿树,还有榕树与迦毗他树;
蜜果树滴着蜜,低处成熟的无花果垂挂。
1985“彼处有一种浆果,又有葡萄与蜜枣;
那里有纯净的蜜,各人自取而受用。
1986“此中芒果树有的花满枝头,有的则结着未熟的果实;
或青或熟,二者俱呈蛙色。
1987“此地之下有一人,正摘取熟透的芒果;
无论生果熟果,其色泽、香气与味道,都极为殊妙。
1988“于我而言,这实在稀奇——那‘hīṅ’的嘶鸣声在心中浮现。
犹如天神的居所那般庄严,如同欢喜园一般明媚。
1989“在那片大森林中,有壳薄易裂的椰子,椰枣树蔚然成林。
编结的花环垂挂如悬,犹如旗杆顶端飘展的旗帜一般显现。
种种色彩的花朵盛放,犹如布满星辰的苍穹。
1990库塔吉、木香、多伽罗与巴吒厘,竞吐芳华;
富那伽、山富那伽及拘毗罗,亦尽敷荣。
1991“乌陀罗迦树、索玛树,以及众多沉香树,结满果实;
普塔吉瓦树、库库达树与阿萨那树,在此也正绽放花朵。
1992“库塔伽树、萨拉拉树、尼波树、拘赏巴树、面包树与陀婆树,
那里的婆罗树花正盛开,宛如成堆的稻草。
1993“离那儿不远,有一方莲池,坐落于令人愉悦之处,
覆满红莲与青莲,犹如天界的欢喜园。
1994“这时,饱饮花蜜的杜鹃鸟,音声甜美悦耳,
在应季盛开的树木间放声啼唱,令整座树林回荡着歌声。
1995“在朵朵莲花上,花蜜从花蕊中滴落。
此处南风与西风,徐徐吹拂。
莲须花粉,纷纷撒满净修林;
1996此地菱角肥硕,甘甜醉人,清美适口。
鱼和龟交错混杂,还有众多的乌帕雅那鸟,
蜜从莲茎中流溢,乳、酥油与莲藕的汁液一同流淌。
1997香风轻拂彼林间,种种芬芳共和合;
繁花满枝尽薰染,彼林处处皆馨香。
花香引来蜜蜂,四处嗡鸣,喧响不绝。
1998“此处有鸟,种种羽色、形形色色的诸鸟;
它们与各自的雌鸟一同欢喜,彼此唱和相鸣。
1999“南迪卡鸟与命子鸟,这些命子鸟是我们心爱的;
可爱的儿子鸟、可爱的难陀鸟,以及那以莲花池为家的鸟儿;
2000“仿佛巧妙编成的花环伫立着,宛如幢幡的顶端赫然显现;
那是以种种颜色的鲜花,由能工巧匠精心编成的——
在那里,须大拏王与子女们一同安住。
2001“他现婆罗门形貌,持皮垫,身有尘垢,顶束发髻;
身穿皮衣,卧于地上,向火神恭敬礼敬。”
2002“这是我的炒面,调以蜂蜜的炒面,
还有这些精心捏制的蜜丸,连同炒面,我皆布施与你。”
2003“这些资粮你自留着吧,我无需资粮。
婆罗门啊,请从这里取去吧,然后安然上路。
2004“这条小路笔直地通往那处修行林,
那里住着一位不为所动的仙人,牙齿沾泥,头顶蒙尘。
他现婆罗门相,手持三叉杖与摩沙果念珠,头绾发髻。
“身披兽皮,卧于地上,礼敬火神;
你前往问他,他便会为你指明道路。”
2006那位婆罗门听了这话,右绕他致敬之后,
满心欢喜,便朝不动仙人的所在出发。
‘‘Esa selo mahābrahme, pabbato gandhamādano; Yattha vessantaro rājā, saha puttehi sammati. ‘‘Dhārento brāhmaṇavaṇṇaṃ, āsadañca masaṃ jaṭaṃ; Cammavāsī chamā seti, jātavedaṃ namassati. ‘‘Ete nīlā padissanti, nānāphaladharā dumā; Uggatā abbhakūṭāva, nīlā añjanapabbatā. ‘‘Dhavassakaṇṇā khadirā, sālā phandanamāluvā; Sampavedhanti vātena, sakiṃ pītāva māṇavā. ‘‘Upari dumapariyāyesu, saṅgītiyova suyyare; Najjuhā kokilasaṅghā , sampatanti dumā dumaṃ. ‘‘Avhayanteva gacchantaṃ, sākhāpattasamīritā; Ramayanteva āgantaṃ, modayanti nivāsinaṃ; Yattha vessantaro rājā, saha puttehi sammati. ‘‘Dhārento brāhmaṇavaṇṇaṃ, āsadañca masaṃ jaṭaṃ; Cammavāsī chamā seti, jātavedaṃ namassati. ‘‘Ambā kapitthā panasā, sālā jambū vibhītakā; Harītakī āmalakā, assatthā badarāni ca. ‘‘Cārutimbarukkhā cettha, nigrodhā ca kapitthanā; Madhumadhukā thevanti, nīce pakkā cudumbarā. ‘‘Pārevatā bhaveyyā ca, muddikā ca madhutthikā; Madhuṃ anelakaṃ tattha, sakamādāya bhuñjare. ‘‘Aññettha pupphitā ambā, aññe tiṭṭhanti dovilā; Aññe āmā ca pakkā ca, bhekavaṇṇā tadūbhayaṃ. ‘‘Athettha heṭṭhā puriso, ambapakkāni gaṇhati; Āmāni ceva pakkāni, vaṇṇagandharasuttame. ‘‘Ateva me acchariyaṃ, hiṅkāro paṭibhāti maṃ; Devānamiva āvāso, sobhati nandanūpamo. ‘‘Vibhedikā nāḷikerā, khajjurīnaṃ brahāvane; Mālāva ganthitā ṭhanti, dhajaggāneva dissare; Nānāvaṇṇehi puppheti, nabhaṃ tārācitāmiva. ‘‘Kuṭajī kuṭṭhatagarā, pāṭaliyo ca pupphitā; Punnāgā giripunnāgā, koviḷārā ca pupphitā. ‘‘Uddālakā somarukkhā, agaruphalliyā bahū; Puttajīvā ca kakudhā, asanā cettha pupphitā. ‘‘Kuṭajā salaḷā nīpā , kosambā labujā dhavā; Sālā ca pupphitā tattha, palālakhalasannibhā. ‘‘Tassāvidūre pokkharaṇī, bhūmibhāge manorame; Padumuppalasañchannā, devānamiva nandane. ‘‘Athettha puppharasamattā, kokilā mañjubhāṇikā; Abhinādenti pavanaṃ, utusampupphite dume. ‘‘Bhassanti makarandehi, pokkhare pokkhare madhū; Athettha vātā vāyanti, dakkhiṇā atha pacchimā; Padumakiñjakkhareṇūhi, okiṇṇo hoti assamo. ‘‘Thūlā siṅghāṭakā cettha, saṃsādiyā pasādiyā ; Macchakacchapabyāviddhā, bahū cettha mupayānakā; Madhuṃ bhisehi savati, khirasappimuḷālibhi. ‘‘Surabhī taṃ vanaṃ vāti, nānāgandhasamoditaṃ ; Sammaddateva gandhena, pupphasākhāhi taṃ vanaṃ; Bhamarā pupphagandhena, samantā mabhināditā. ‘‘Athettha sakuṇā santi, nānāvaṇṇā bahū dijā; Modanti saha bhariyāhi, aññamaññaṃ pakūjino. ‘‘Nandikā jīvaputtā ca, jīvaputtā piyā ca no; Piyā puttā piyā nandā, dijā pokkharaṇīgharā. ‘‘Mālāva ganthitā ṭhanti, dhajaggāneva dissare; Nānāvaṇṇehi pupphehi, kusaleheva suganthitā ; Yattha vessantaro rājā, saha puttehi sammati. ‘‘Dhārento brāhmaṇavaṇṇaṃ, āsadañca masaṃ jaṭaṃ; Cammavāsī chamā seti, jātavedaṃ namassati’’. ‘‘Idañca me sattubhattaṃ, madhunā paṭisaṃyutaṃ; Madhupiṇḍikā ca sukatāyo, sattubhattaṃ dadāmi te’’. ‘‘Tuyheva sambalaṃ hotu, nāhaṃ icchāmi sambalaṃ; Itopi brahme gaṇhāhi, gaccha brahme yathāsukhaṃ. ‘‘Ayaṃ ekapadī eti, ujuṃ gacchati assamaṃ; Isīpi accuto tattha, paṅkadanto rajassiro; Dhārento brāhmaṇavaṇṇaṃ, āsadañca masaṃ jaṭaṃ. ‘‘Cammavāsī chamā seti, jātavedaṃ namassati; Taṃ tvaṃ gantvāna pucchassu, so te maggaṃ pavakkhati’’. Idaṃ sutvā brahmabandhu, cetaṃ katvā padakkhiṇaṃ; Udaggacitto pakkāmi, yenāsi accuto isi.
2007婆罗堕若行路时,望见不动仙人。
见后,婆罗堕婆阇便与仙人互相问讯。
2008“尊者,您一切安好吗?身体无恙吗?
您以乞食维生,根果可还充足?
2009“虻蝇、蚊虫与爬虫可少吗?
在那猛兽出没的密林之中,您不曾受到伤害吧?”
2010“婆罗门,我既安好,婆罗门,也无病痛;
我以捡拾维生,且根果丰足。
2011“还有虻虫、蚊蚋,以及爬虫,确实稀少;
在这野兽遍地的密林之中,从未有伤害临于我身。
2012“我在林间的住所中,度过了漫长的岁月,
我未曾记得有生起任何不悦意的病。
2013“欢迎您,大婆罗门,您来得真好。
请进来,贤者,洗一洗您的双足。
2014“这里有丁杜迦果、毗耶罗果、蜜果与迦苏摩利果;
还有种种细小的野果,婆罗门啊,请随意享用这些上妙的果实吧。
2015“石窟取来清凉水,此亦在焉;
大梵天神啊,若您希求,便请从那里饮。”
2016所施既受,皆已尽敬献之礼。
“珊阇耶之子,遭尸毗人放逐流离,”
“我正是为见他而来,你若知晓,便请告知。”
2017“贤者,您来见尸毗王,并非为了积福之事,”
“我以为,您所求的乃是国王那位忠贞的王后,”
“我想,您还想要女奴迦诃耆那和男奴阇利。”
2018“或者说,您到这森林里来,是为了带走那母子三人。”
婆罗门,他没有财富,也无钱财和谷物。
2019“尊者,我并非满怀怒气而来,也并非为乞求而至。
得见圣者实为殊胜,恒常共处常得安隐。
2020“这位尸毗王我往昔从未得见,他已被其族人放逐。
我正是为见他一面而来,你若知晓,请告诉我吧。”
2021“大婆罗门啊,这就是那座香醉山;
在那里,须大拏王与子女们一同安住。
2022“保持婆罗门的外相,持着手杖、兽皮与发髻;
他身披兽皮,卧于地上,礼拜火神。
2023“这些树木青翠茂盛,挂满各种果实,跃入眼帘;
高耸如云峰,青黑似眼药山。
2024“陀婆树、马耳树、佉陀罗树、娑罗树、颤动树与蔓藤;
它们为风所动,一同战栗,犹如刚饮过酒的年轻人。
2025“树丛上方,传来似集会唱诵般的声响。
画眉群并杜鹃群,树树之间纷飞逐。
2026枝叶随风相摇曳,宛如唤那远行人。
来者于此尽欢悦,居人亦悉生欣喜;
须大拏王住其间,与诸子俱共安居。
2027徒具婆罗门之相,执杖衣皮绾发髻;
身披兽皮卧于地,向火神稽首顶礼。
2028卡勒里树丛交覆铺展,在悦意可爱的大地上;
青青芳草覆满地面,尘土于此不得飞扬。
2029“草色如孔雀颈羽,触感似绒絮般柔软。
那里的草不超过四指,四周仅四指许。
2030“芒果、阎浮果与木苹果,低处成熟的优昙婆罗果。
可受用的树木,令那林苑喜悦倍增。
2031“水色如琉璃,鱼群栖游其中。
清净芬芳的水,于中流淌。
2032“离它不远处有一莲池,位于一处悦意之地。
覆满红莲与青莲,犹如天界的欢喜园。
2033“婆罗门,在那片湖中,有三种莲花盛开,
色彩缤纷,有青蓝色,有白色,也有红色。
2034“那里有宛如细布的莲花,还有白色的香莲;
那湖名叫穆迦林达,被卡拉跋迦草所覆盖。
2035“那里莲花盛开,一望无际,
盛夏寒冬花常绽,及膝舒展覆原野;
2036香风阵阵吹送远,杂彩繁花缀成茵。
花香弥漫,蜜蜂在四周嗡嗡作响。
2037“婆罗门,就在这水岸边上,成片的树木伫立着;
迦昙婆树繁花盛开,波吒厘树花团锦簇,拘毗罗树也开满花朵。
2038“阿耨罗树、迦质迦罗树与波利质多树,繁花盛开;
婆罗那树、婆耶那树,罗列在目支邻陀湖两岸。
2039“尸利沙、白帕里沙与帕德摩迦树,芬芳和雅,香风遍吹。
尼君底与吉祥尼君底、阿萨那树,于此地竞相吐芳;
2040帕古拉树繁茂于山石之间,索班佳那亦花满枝头。
林投、翅果麻与夹竹桃,一时齐放;
2041阿朱那、阿朱甘纳并摩诃那摩,亦皆敷荣。
繁花满枝,耸立如同燃烧的紫矿树般灿烂。
2042“白叶树、七叶树,芭蕉树与红花树,
弹弓花树繁花缀身,尸沙婆树亦以花饰;
2043枝有眼节、身带棘刺之树,与萨拉基树尽皆开花。
白格鲁、多伽罗,曼西库塔、库拉瓦拉。
2044“幼树与老树,挺直者在此绽放花朵;
树耸精舍两侧,周布火屋四围;
2045又于水岸之畔,繁生芬芳罗勒。
那里有许多绿豆草、卡拉提草,还有成片的苔藓头。
2046“溢出的水被搅得浑浊,苍蝇嗡嗡成群。
这里有达西马甘加藤,还有许多低矮的灌木。
2047“婆罗门啊,那些树木为埃兰普拉卡藤所覆盖,挺立在那里。
即使被佩戴了七天,它们的香气也不会消散。
2048“目支邻陀湖的两岸,繁花盛开着,绚美动人。
那座森林铺满青莲花,显得格外美丽。
2049“那些花虽被佩戴半月,芬芳却从不消散;
蓝花树、白花藤正盛开,山耳花也已绽放;
那座森林覆满了迦勒树与圣罗勒。
2050“那座森林弥漫着花枝的芳香。
蜜蜂因花香而四面嗡鸣。
2051婆罗门,此湖中生有瓠瓜三枚:
一枚大如陶罐,那两枚则大如鼓。
2052此处芥菜繁茂,芦苇青翠丛生;
剑树棕榈并立,可采青莲无数。
2053阿波塔藤、日藤,迦利耶与蜜香藤;
无忧、欢喜花发,瓦利婆及小花藤。
2054科兰达迦花、阿诺迦花,娜迦茉莉盛开;
紫矿藤蔓花开,攀上树梢亭亭而立。
2055迦帝鲁哈花与春素馨、蜜香茉莉,青莲、悦意花、般提花;
莲华上佛辉耀其间。
2056“巴吒利花与海锦花正值花期,迦尼迦罗花也盛开了。
望去犹如金色网罗,又似美丽火焰之尖。
2057“那些花朵,无论是陆地所生,还是水中所长,
一切皆在此处显现。这大海,如此令人怡悦。
2058“而在这池塘之中,有众多依水而行的生灵:
罗希陀鱼、那拉毗鱼、辛古鱼,以及鳄鱼、摩竭鱼与苏苏鱼。
2059“蜜、蜜杖、多罗叶与毕严古。
骨节草、跋陀木瓜、白花与洛卢巴。
2060芬芳诸树多伽罗,高干之木亦繁多;
帕德玛树与那罗陀,苦蒭、焦皮、哈雷努迦。
2061“姜黄、香石、希利吠罗与古古脂,
维贝提迦、寇罗迦、苦什草、樟脑,以及羯陵伽。
2062“此外,那里还有狮子、老虎、人面鸟,以及大象;
母羚羊、斑鹿、赤鹿,以及娑罗跋鹿。
2063“杂种狗与家犬,以及身形如芦苇竿的獚犬。
牦牛、摇尾兽、善跳者,还有狒狒、长尾猴与猿猴。
2064蟹、龟、伊迦鸟成群,牛头蝮蛇亦无数;
犀牛、野猪与獴属,此地黑野猫亦多。
2065“水牛、狗、豺,与遍布各处的庞帕卡兽。
蜥蜴、象额鹿,还有花斑鹿及豹。
2066“鹈鹕和食腐者,狮子,还有捕食牛群的野兽;
蜘蛛、孔雀、光泽之鸟和雉。
2067鹧鸪雄鸡与象群,彼此啼鸣相呼应;
苍鹭白鹤纳久哈,丁提婆鸟丛中唱。
2068“虎鼻兽、红背兽、帕玛卡兽,以及命命鸟;
还有迦平迦罗鸟、鹧鸪、库里雅鸟与帕提库塔迦鸟。
2069“曼达罗迦鸟、车罗盖度鸟,以及般度提提罗鸟;
车罗瓦迦鸟、品格罗鸟、郭达迦鸟、安伽黑度迦鸟。
2070“卡拉维雅鸟、萨迦鸟、乌浑迦罗鸟和库库诃鸟;
种种鸟群聚集于此,发出种种不同的鸣叫声。
2071“这里还有这样的鸟:尼罗迦鸟,鸣声悦耳动听;
鸟儿们与伴侣一同欢喜,彼此应和而鸣。
2072此地亦有群鸟,卵生,其鸣和雅,其羽洁白;
白眼眶,吉祥之眸,尾羽斑斓。
2073“此处也有鸟儿,那是音声悦耳的再生鸟,栖息于此;
冠羽之鸟与蓝颈之鸟,交相应和而鸣。
2074“库库塔卡鸟、库利拉卡鸟、科特哈鸟,及那莲池中悠然安适的鸟。
黑鹂、力鸟、团花鸟、鹦鹩,
2075“还有姜黄鸟、红鸟、白鸟,此处芦苇众多;
婆罗那鸟、蜂王鸟、迦昙婆鸟、鹦鹉与杜鹃。
2076鱼鹰、鹗鸟与天鹅,阿吒之鸟鸣声相和;
黑天鹅、阿提巴拉鸟,那久哈鸟与命命鸟。
2077“鸽子、鸣天鹅、鸳鸯与河畔水鸟。
可爱的大象吼声回荡,晨昏两时皆传来鸟鸣。
2078“那里还有众多形色各异的鸟;
它们与伴侣一同欢乐,彼此交相啼鸣。
2079“那里还有众多形色各异的鸟;
目支邻陀湖两岸,群鸟悦耳和鸣。
2080“亦有种种鸟栖止其间,名为迦罗毗伽的诸鸟;
它们与伴侣一同欢悦,相互唱和。
2081“亦有种种鸟栖止其间,是名为迦罗毗伽的诸鸟;
它们于目支邻陀湖两岸,甜美地啼鸣。
2082羚羊群集,象群优游,为诸藤蔓密密覆蔽之林;
芭蕉香鹿,栖止其中。
2083“此处芥菜繁多,野生稻与稗子亦多;
那边稻谷不耕自熟,甘蔗亦是不计其数。
2084“此道为独行之路,笔直通往隐修处;
到了那里,他便没有饥渴,也没有不乐。
在那里,须大拏王与子女们一同安住。
2085‘他保持着婆罗门的形相,手拄木杖,背负兽皮坐垫,结着发髻;
身披兽皮卧地上,向火神虔诚作礼;’
2086空有族姓婆罗门,闻此右绕仙人为敬。
心意高昂地出发,前往须大拏所在之处。”
Gacchanto so bhāradvājo, addassa accutaṃ isiṃ; Disvāna taṃ bhāradvājo, sammodi isinā saha. ‘‘Kacci nu bhoto kusalaṃ, kacci bhoto anāmayaṃ; Kacci uñchena yāpesi, kacci mūlaphalā bahū. ‘‘Kacci ḍaṃsā makasā ca, appameva sarīsapā; Vane vāḷamigākiṇṇe, kacci hiṃsā na vijjati’’. ‘‘Kusalañceva me brahme, atho brahme anāmayaṃ; Atho uñchena yāpemi, atho mūlaphalā bahū. ‘‘Atho ḍaṃsā makasā ca, appameva sarīsapā; Vane vāḷamigākiṇṇe, hiṃsā mayhaṃ na vijjati. ‘‘Bahūni vassapūgāni, assame vasato mama; Nābhijānāmi uppannaṃ, ābādhaṃ amanoramaṃ. ‘‘Svāgataṃ te mahābrahme, atho te adurāgataṃ; Anto pavisa bhaddante, pāde pakkhālayassu te. ‘‘Tindukāni piyālāni, madhuke kāsumāriyo; Phalāni khuddakappāni, bhuñja brahme varaṃ varaṃ. ‘‘Idampi pānīyaṃ sītaṃ, ābhataṃ girigabbharā; Tato piva mahābrahme, sace tvaṃ abhikaṅkhasi’’. ‘‘Paṭiggahitaṃ yaṃ dinnaṃ, sabbassa agghiyaṃ kataṃ; Sañjayassa sakaṃ puttaṃ, sivīhi vippavāsitaṃ; Tamahaṃ dassanamāgato, yadi jānāsi saṃsa me’’. ‘‘Na bhavaṃ eti puññatthaṃ, sivirājassa dassanaṃ; Maññe bhavaṃ patthayati, rañño bhariyaṃ patibbataṃ; Maññe kaṇhājinaṃ dāsiṃ, jāliṃ dāsañca icchasi. ‘‘Atha vā tayo mātāputte, araññā netumāgato; Na tassa bhogā vijjanti, dhanaṃ dhaññañca brāhmaṇa’’. ‘‘Akuddharūpohaṃ bhoto , nāhaṃ yācitumāgato; Sādhu dassanamariyānaṃ, sannivāso sadā sukho. ‘‘Adiṭṭhapubbo sivirājā, sivīhi vippavāsito; Tamahaṃ dassanamāgato, yadi jānāsi saṃsa me’’. ‘‘Esa selo mahābrahme, pabbato gandhamādano; Yattha vessantaro rājā, saha puttehi sammati. ‘‘Dhārento brāhmaṇavaṇṇaṃ, āsadañca masaṃ jaṭaṃ; Cammavāsī chamā seti, jātavedaṃ namassati. ‘‘Ete nīlā padissanti, nānāphaladharā dumā; Uggatā abbhakūṭāva nīlā añjanapabbatā. ‘‘Dhavassakaṇṇā khadirā, sālā phandanamāluvā; Sampavedhanti vātena, sakiṃ pītāva māṇavā. ‘‘Upari dumapariyāyesu, saṅgītiyova suyyare; Najjuhā kokilasaṅghā, sampatanti dumā dumaṃ. ‘‘Avhayanteva gacchantaṃ, sākhāpattasamīritā; Ramayanteva āgantaṃ, modayanti nivāsinaṃ; Yattha vessantaro rājā, saha puttehi sammati. ‘‘Dhārento brāhmaṇavaṇṇaṃ, āsadañca masaṃ jaṭaṃ; Cammavāsī chamā seti, jātavedaṃ namassati. ‘‘Karerimālā vitatā, bhūmibhāge manorame; Saddalāharitā bhūmi, na tatthuddhaṃsate rajo. ‘‘Mayūragīvasaṅkāsā, tūlaphassasamūpamā; Tiṇāni nātivattanti, samantā caturaṅgulā. ‘‘Ambā jambū kapitthā ca, nīce pakkā cudumbarā; Paribhogehi rukkhehi, vanaṃ taṃ rativaḍḍhanaṃ. ‘‘Veḷuriyavaṇṇasannibhaṃ , macchagumbanisevitaṃ; Suciṃ sugandhaṃ salilaṃ, āpo tatthapi sandati. ‘‘Tassāvidūre pokkharaṇī, bhūmibhāge manorame; Padumuppalasañchannā, devānamiva nandane. ‘‘Tīṇi uppalajātāni, tasmiṃ sarasi brāhmaṇa; Vicittaṃ nīlānekāni, setā lohitakāni ca. ‘‘Khomāva tattha padumā, setasogandhikehi ca; Kalambakehi sañchanno, mucalindo nāma so saro. ‘‘Athettha padumā phullā, apariyantāva dissare; Gimhā hemantikā phullā, jaṇṇutagghā upattharā. ‘‘Surabhī sampavāyanti, vicittapupphasanthatā; Bhamarā pupphagandhena, samantā mabhināditā. ‘‘Athettha udakantasmiṃ, rukkhā tiṭṭhanti brāhmaṇa; Kadambā pāṭalī phullā, koviḷārā ca pupphitā. ‘‘Aṅkolā kacchikārā ca, pārijaññā ca pupphitā; Vāraṇā vayanā rukkhā, mucalindamubhato saraṃ. ‘‘Sirīsā setapārisā , sādhu vāyanti padmakā; Nigguṇḍī sirīnigguṇḍī , asanā cettha pupphitā. ‘‘Paṅgurā bahulā selā, sobhañjanā ca pupphitā; Ketakā kaṇikārā ca, kanaverā ca pupphitā. ‘‘Ajjunā ajjukaṇṇā ca, mahānāmā ca pupphitā; Supupphitaggā tiṭṭhanti, pajjalanteva kiṃsukā. ‘‘Setapaṇṇī sattapaṇṇā, kadaliyo kusumbharā; Dhanutakkārī pupphehi, sīsapāvaraṇāni ca. ‘‘Acchivā sallavā rukkhā, sallakiyo ca pupphitā; Setageru ca tagarā, maṃsikuṭṭhā kulāvarā. ‘‘Daharā rukkhā ca vuddhā ca, akuṭilā cettha pupphitā; Assamaṃ ubhato ṭhanti, agyāgāraṃ samantato. ‘‘Athettha udakantasmiṃ, bahujāto phaṇijjako; Muggatiyo karatiyo, sevālasīsakā bahū. ‘‘Uddāpavattaṃ ulluḷitaṃ, makkhikā hiṅgujālikā; Dāsimakañjako cettha, bahū nīcekaḷambakā. ‘‘Elamphurakasañchannā , rukkhā tiṭṭhanti brāhmaṇa; Sattāhaṃ dhāriyamānānaṃ, gandho tesaṃ na chijjati. ‘‘Ubhato saraṃ mucalindaṃ, pupphā tiṭṭhanti sobhanā; Indīvarehi sañchannaṃ, vanaṃ taṃ upasobhati. ‘‘Aḍḍhamāsaṃ dhāriyamānānaṃ, gandho tesaṃ na chijjati; Nīlapupphī setavārī, pupphitā girikaṇṇikā; Kalerukkhehi sañchannaṃ, vanaṃ taṃ tulasīhi ca. ‘‘Sammaddateva gandhena, pupphasākhāhi taṃ vanaṃ; Bhamarā pupphagandhena, samantā mabhināditā. ‘‘Tīṇi kakkārujātāni, tasmiṃ sarasi brāhmaṇa; Kumbhamattāni cekāni, murajamattāni tā ubho. ‘‘Athettha sāsapo bahuko, nādiyo haritāyuto; Asī tālāva tiṭṭhanti, chejjā indīvarā bahū. ‘‘Apphoṭā suriyavallī ca, kāḷīyā madhugandhiyā; Asokā mudayantī ca, vallibho khuddapupphiyo. ‘‘Koraṇḍakā anojā ca, pupphitā nāgamallikā ; Rukkhamāruyha tiṭṭhanti, phullā kiṃsukavalliyo. ‘‘Kaṭeruhā ca vāsantī, yūthikā madhugandhiyā; Niliyā sumanā bhaṇḍī, sobhati padumuttaro. ‘‘Pāṭalī samuddakappāsī, kaṇikārā ca pupphitā; Hemajālāva dissanti, ruciraggi sikhūpamā. ‘‘Yāni tāni ca pupphāni, thalajānudakāni ca; Sabbāni tattha dissanti, evaṃ rammo mahodadhi. ‘‘Athassā pokkharaṇiyā, bahukā vārigocarā; Rohitā naḷapī siṅgū, kumbhilā makarā susū. ‘‘Madhu ca madhulaṭṭhi ca, tālisā ca piyaṅgukā; Kuṭandajā bhaddamuttā , setapupphā ca lolupā. ‘‘Surabhī ca rukkhā tagarā, bahukā tuṅgavaṇṭakā ; Padmakā naradā kuṭṭhā, jhāmakā ca hareṇukā. ‘‘Haliddakā gandhasilā, hiriverā ca guggulā; Vibhedikā corakā kuṭṭhā, kappurā ca kaliṅgukā. ‘‘Athettha sīhabyagghā ca, purisālū ca hatthiyo; Eṇeyyā pasadā ceva, rohiccā sarabhā migā. ‘‘Koṭṭhasuṇā suṇopi ca, tuliyā naḷasannibhā; Cāmarī calanī laṅghī, jhāpitā makkaṭā picu. ‘‘Kakkaṭā kaṭamāyā ca, ikkā goṇasirā bahū; Khaggā varāhā nakulā, kāḷakettha bahūtaso. ‘‘Mahiṃsā soṇasiṅgālā, pampakā ca samantato; Ākucchā pacalākā ca, citrakā cāpi dīpiyo. ‘‘Pelakā ca vighāsādā, sīhā gogaṇisādakā; Aṭṭhapādā ca morā ca, bhassarā ca kukutthakā. ‘‘Caṅkorā kukkuṭā nāgā, aññamaññaṃ pakūjino; Bakā balākā najjuhā, dindibhā kuñjavājitā . ‘‘Byagghinasā lohapiṭṭhā, pammakā jīvajīvakā; Kapiñjarā tittirāyo, kulā ca paṭikutthakā. ‘‘Mandālakā celakeṭu, bhaṇḍutittiranāmakā; Celāvakā piṅgalāyo , goṭakā aṅgahetukā. ‘‘Karaviyā ca saggā ca, uhuṅkārā ca kukkuhā; Nānādijagaṇākiṇṇaṃ, nānāsaranikūjitaṃ. ‘‘Athettha sakuṇā santi, nīlakā mañjubhāṇikā; Modanti saha bhariyāhi, aññamaññaṃ pakūjino. ‘‘Athettha sakuṇā santi, dijā mañjussarā sitā; Setacchikuṭā bhadrakkhā, aṇḍajā citrapekhuṇā. ‘‘Athettha sakuṇā santi, dijā mañjussarā sitā; Sikhaṇḍī nīlagīvāhi, aññamaññaṃ pakūjino. ‘‘Kukutthakā kuḷīrakā, koṭṭhā pokkharasātakā; Kālāmeyyā baliyakkhā, kadambā suvasāḷikā. ‘‘Haliddā lohitā setā, athettha nalakā bahū; Vāraṇā bhiṅgarājā ca, kadambā suvakokilā. ‘‘Ukkusā kurarā haṃsā, āṭā parivadentikā; Pākahaṃsā atibalā, najjuhā jīvajīvakā. ‘‘Pārevatā ravihaṃsā, cakkavākā nadīcarā; Vāraṇābhirudā rammā, ubho kālūpakūjino. ‘‘Athettha sakuṇā santi, nānāvaṇṇā bahū dijā; Modanti saha bhariyāhi, aññamaññaṃ pakūjino. ‘‘Athettha sakuṇā santi, nānāvaṇṇā bahū dijā; Sabbe mañjū nikūjanti, mucalindamubhatosaraṃ. ‘‘Athettha sakuṇā santi, karaviyā nāma te dijā ; Modanti saha bhariyāhi, aññamaññaṃ pakūjino. ‘‘Athettha sakuṇā santi, karaviyā nāma te dijā; Sabbe mañjū nikūjanti, mucalindamubhatosaraṃ. ‘‘Eṇeyyapasadākiṇṇaṃ, nāgasaṃsevitaṃ vanaṃ; Nānālatāhi sañchannaṃ, kadalīmigasevitaṃ. ‘‘Athettha sāsapo bahuko , nīvāro varako bahu; Sāli akaṭṭhapāko ca, ucchu tattha anappako. ‘‘Ayaṃ ekapadī eti, ujuṃ gacchati assamaṃ; Khudaṃ pipāsaṃ aratiṃ, tattha patto na vindati; Yattha vessantaro rājā, saha puttehi sammati. ‘‘Dhārento brāhmaṇavaṇṇaṃ, āsadañca masaṃ jaṭaṃ; Cammavāsī chamā seti, jātavedaṃ namassati’’. Idaṃ sutvā brahmabandhu, isiṃ katvā padakkhiṇaṃ; Udaggacitto pakkāmi, yattha vessantaro ahu’’.
2087“耶利且起,立稳身形——来客宛如旧识;
我望他如婆罗门,莫教欢喜散去。”
2088“父亲啊,我也看见了,那位犹如梵天神般显现者;
他如远行之人而来,将成为我们的客人。”
2089“尊者,您是否安乐?您身体可无恙?
靠捡拾维生还顺利吗?树根、野果还充足吗?
2090“牛虻、蚊虫,以及爬虫之类,可还稀少?
在这野兽出没的林间,可没有受到伤害吧。”
2091婆罗门啊,我等安好无病,身心康泰;
我等拾穗度日,树根野果丰足。
2092“还有牛虻、蚊虫,以及爬虫也确实稀少;
在这猛兽遍布的林间,我们却未曾受到侵害。”
2093“我们在这林间住了七个月,满怀忧伤地度日;
我们最先见到的,是一位貌如天神的婆罗门;
他手持竹杖,带着祭祀的圣火与水壶。
2094“大梵天神,善来!您的到来,正是时候。”
请进来,尊者,请洗洗您的脚。
2095“这里有丁度迦果、毕耶罗果、摩度迦果与迦苏摩利果,
种种鲜美的小果实,婆罗门啊,请尽情享用这上佳之品。
2096“这清凉的饮水,是从山窟中取来的,
大梵天神啊,若您希求,便请从那里饮。
2097“那么,你是凭怎样的理由,又出于什么缘由呢?
你已到达这片大森林,既然我已问你,就请你为我解说。”
2098“就像一条满水的河流,任何时候都不会枯竭;
因汝相求我而来,索子之言我即允;”
2099既已施与无动摇,汝自为主牵将去,婆罗门。
公主清晨出门,傍晚将从采拾中归来。
2100“请在此留宿一夜,明早再起程吧,婆罗门。
她为这二位行者沐浴、涂香,复为他们系上了花环。
2101“婆罗门,于此住过一夜,天明时你便该离去了;”
以种种鲜花铺覆,以种种香芬严饰。
此间遍布种种根果,婆罗门,请去享用吧。
2102我不喜驻足停留,唯乐一路前行;
纵有障难现前,车王啊,我亦行而不辍。
2103彼女非堪哀乞求,唯作障难之因缘;
女人善知谋略计,颠倒歪曲取一切。
2104以净信而施者,莫令其见母亲;
纵有障碍,她亦可能为,故当去,车乘之王。
2105“你当招呼你的儿子们,莫让他们见到母亲。
以信心行布施之人,福德便如此增长。
2106“你当招呼你的儿子们,莫让他们见到母亲。
将财物施予如我这般的人,王啊,你将投生天界。”
2107你若不欲见我忠贞之妻,
也请让祖父见见阇利与黑皮这双儿女。
2108“见到这些可爱、言语悦人的孩童,
他欢喜、满意、喜悦,将赐予你许多财富。”
2109“我畏遭劫夺,王子请听我言;
或将付王法,或鬻或见杀。
(那婆罗门)将因此丧失财富与奴仆,应受谴责。”
2110“见到这两位温雅可爱、言语悦耳的童子;
这位大王安住于法,是尸毗国的繁荣增进者;
‘获得喜悦与满足之后,他将布施给你丰厚的财富。’
2111“你所教诫于我的,我也不去照做;
我会亲率孩童,作为侍仆服侍婆罗门女。”
2112“于是诸童子闻那凶者之言,惊惶不安;
阇利与黑皮公主二人,便各自向四下奔逃。”
2113来吧,亲爱的孩儿们,我的爱子,愿你们圆满我的波罗蜜。
愿你们浇灌我的心,听从我的话语。
2114“愿你们成为我的车乘和船筏,在这生死大海中坚固不动摇;
我将渡越这生死彼岸,也令包含诸天神在内的世间同得度脱。”
2115“来吧,乖女儿,来助我圆满波罗蜜吧;
愿你们浇灌我的心,听从我的话语。
2116“愿你们成为我的车乘和船筏,在这生死大海中坚固不动摇;
我将渡越这生死彼岸,救拔尽含诸天神在内的世间。”
2117于是携王子阇梨并公主罽拏西那,
施与彼婆罗门——此尸毗国赖以增盛之王。
2118于是领来阇梨王子与罽拏西王女,
满心欢喜,以这一双儿女为无上布施,奉施与那位婆罗门。
2119“那时景象恐怖至极,那时令人毛发竖立;
就在童子被布施之时,大地猛烈震动。
2120“其情可怖复可惊,令人毛发尽竖立;
国王合掌致恭敬,向彼安乐娇养诸王子。
这位令尸毗国昌盛的国王,将布施赠予了那位婆罗门。”
2121“接着,那凶残的婆罗门用牙咬断了一根藤蔓;
以藤缚其手,复以藤条鞭;
2122“婆罗门于是,执绳并执杖。
尸毗王前亲目睹,鞭挞驱将王子去;”
2123王子付与婆罗门,交毕乃从此别去。
他双眼满含着泪水,仰望着父亲。
2124“他如同阿萨特陀树叶般颤抖着,匍匐于父亲足下顶礼;
于父亲足下顶礼之后,他说了这样的话:
2125“母亲外出了,父亲,你又要将我们给人;”
父亲,且等我们也见到母亲,那时再将我们给人吧。
2126“母亲外出了,父亲,你又要将我们给人;
父亲,请勿将我们送出,待母亲也来到我们这里。
到那时,这位婆罗门便可随心所欲,将我们卖掉或杀掉。
2127“他曲腿跛足,指爪乌黑,小腿肚松垂。
上唇长垂,举止轻躁,面色晦暗,鼻梁塌陷。
2128“腹大如鼓,脊背弯曲,双目歪斜不齐;
铜须绿发,面容布满皱纹与瘢痕。
2129“他肤色黄褐,背脊弯曲,相貌狰狞,身躯巨大而粗犷;
身裹兽皮,是一个令人怖畏的非人怪物;
2130“这究竟是人,还是那啖肉饮血的夜叉?
从村落来到森林后,孩子,他正是前来向你索求那财富。
2131夜叉牵曳将行时,亲爱汝何犹凝望?
汝心应是铁所成,坚牢紧缚难摧坏。
2132你竟不知我等已为那求财的婆罗门所缚;
2133黑女且自留此处,于一切悉无所知;
犹如沉醉乳汁之母鹿,失群而哀鸣。
2134“这于我还不算是苦,因为这是人所能承受的;
然而,见不到母亲,那比此更令我痛苦。
2135“这于我还不算是苦,因为这是人所能承受的;
我见不到你,这才比那更让我痛苦。
2136“那位可怜的母亲,定会长久地悲伤,
见不到罽拏西那,那容颜美丽的少女。
2137“那位可怜的父亲,定会长久地悲伤;
望不见黑皮公主,那位美丽动人的少女。
2138“那位可怜的母亲,想必会在阿兰若中长久哀伤;
见不到罽拏西那,那容颜美丽的少女。
2139“那位可怜的父亲,定在阿兰若中长久哀伤;
不见黑皮公主,那容貌美丽的少女。
2140“那位可怜的母亲,必定长久地哭泣;
她如河川般,在午夜或深夜里枯槁憔悴。
2141“这可怜的父亲,定然在长夜中痛苦煎熬;
他(父亲)犹如河流在午夜抑或深夜里干涸。
2142“这些是你的阎浮树、维地萨的辛杜瓦拉卡树;
种种树木,今日我们悉皆舍离。
2143毕钵罗树波罗蜜,榕树与彼迦毗他;
种种果实诸品类,我等今日尽舍离。
2144“这些园林依旧在,这条清凉的河水也还在;
我们从前常在那里戏乐,而今一并舍离。
2145“这座山的顶上,开满种种鲜花;
凡从前我们常佩戴的,今日皆当舍离。
2146“在这座山顶上,有各种各样的果实。
我们昔日所享用的种种,今日全都放下。
2147“这些是我们的象与马,这些也是我们的牛;
我们昔日嬉戏的那些,今日悉皆舍弃。”
2148“那些童子被带走时,对父亲这样说:
请向母亲转达问候,愿她安康;父亲,愿您也安乐。
2149“这些象与马,是我们的;这些牛,也是我们的;
“请将它们带给母亲吧,以此遣除她的忧愁。”
2150“这些是我们的象、我们的马,这些是我们的牛;
“母亲正期盼着它们,见到这些,她的忧愁便会消散。”
2151“那时,须大拏王,这位刹帝利,行布施已;
走进叶屋,悲切地哀泣。”
2152“今天又饿又渴的孩子们,在向谁哭求呢?
到了傍晚歇息的时候,谁会给他们食物呢?
2153“今天又饿又渴的孩子们,在向谁哭求呢?
到了傍晚歇卧时分,母亲,我们饿坏了,给我们些吃的吧。
2154“那些赤足的徒步者,又如何能踏上行途呢?
双脚肿痛如此,又有谁会伸手牵引他们呢?
2155他当面打我,岂能不羞愧?
殴打无过之子,这婆罗门真是无耻啊。
2156“即便是我的仆役奴婢,或是其他听候差遣的人,
他已是如此卑下之人,知惭愧者谁会去击打他?
2157如水中鱼,困缚鱼笼之口,我身尚在;
不见爱子,任他呵骂,任他捶打。
2158“或者,拿起弓,把剑系在左边;
我会把自己的儿子们带回来,因为杀害儿子实在痛苦。
2159“童子何堪受此折磨,斯事断无可能,实极惨痛;
既已了知善人之法,布施者岂会心生悔恨?”
2160“确实,在这世间,有些人曾这样说过:
没有亲生母亲的人,就如同他自己也不存在一般。
2161“‘来吧,黑妹啊,我们就此赴死吧,活着于我们已无意义;
我们已被人主布施给那求财的婆罗门。
那个急迫而凶狠的人,将我们如同鞭打牛一般鞭打。
2162“这些是你的阎浮树、维地萨的辛杜瓦拉卡树;
种种树木各殊异,迦黎啊,
2163我等悉舍不复取——毕钵罗、波罗蜜,榕树及迦毗他树。
种种果实,迦黎啊,我们皆已舍弃。
2164“这些园林就在眼前,这条清凉的河水流淌;
我们从前嬉戏的地方,黑者,我们也悉数舍弃。
2165“这座山顶上,开着种种鲜花。
往昔我等所荷负者,黑天啊,今日尽舍;
2166“在这座山顶上,有各种各样的果实。
往昔我等所享用者,黑天啊,今日尽舍。
2167“这些是我们的象与马,这些是我们的牛;
往昔我们所游戏的那些,黑妹啊,我们全都舍弃了。”
2168“那些小王子在被带走时,从婆罗门手中挣脱开来;
阇梨与黑羚儿两人,便各自向四下奔逃。”
2169“于是,那位婆罗门拿起绳索,又拿起棍杖;
他边打边带走他们,尸毗王就这样看着。”
2170罽那延对父亲说:“父亲,这位婆罗门……
他用棍棒打我,就像打自家生养的女奴一般。
2171“父亲!此人并非婆罗门,如法的婆罗门才是(真正的婆罗门);
父亲,那是个夜叉,化作婆罗门的模样,要把我们带走吃掉啊。
我们正被这毗舍遮强行拖走,父亲,您为何还只是旁观?”
2172“我们的脚疼痛,路途漫长而又难行。
日已低垂,婆罗门却将我等扣留。
2173我们向众生、群山与林野哀告;
以首顶礼湖泊及良滩之水,
2174复礼草与藤蔓、诸药、群山及林。
请向母亲转告一声“愿你安康”,这位婆罗门正领着我们离去。
2175“愿诸位贤者传话给我们的母亲曼坻:
你若有意随行,那就赶快跟上我们吧。
2176“此道为独行小径,径直通向那隐修处;
你紧随这条小径走便是,说不定很快就能看见我们。
2177“唉,结髻女,你这在林间采撷根果的女子,实在可怜!
见到空寂的茅舍,你将感到何等悲伤。
2178“母亲,去了这么久,您拾得的食物该不少吧?
你难道不知,我们被那贪求财物的婆罗门捆绑起来了吗?
“那个急迫又残忍的人,如同鞭打牛群一般抽打我们。
今日愿我们得见母亲,黄昏拾穗归来;
2180愿母亲将掺蜜的果子,施与那婆罗门。
那时他吃饱心满意足,就不会把我们抓得太紧了。
2181“唉,我们的双脚都已肿胀,这婆罗门却仍紧紧拽着我们;
那些贪恋母亲的孩子,便这样在那里悲泣。”
‘‘Uṭṭhehi jāli patiṭṭha, porāṇaṃ viya dissati; Brāhmaṇaṃ viya passāmi, nandiyo mābhikīrare’’. ‘‘Ahampi tāta passāmi, yo so brahmāva dissati; Addhiko viya āyāti, atithī no bhavissati’’. ‘‘Kacci nu bhoto kusalaṃ, kacci bhoto anāmayaṃ; Kacci uñchena yāpetha, kacci mūlaphalā bahū. ‘‘Kacci ḍaṃsā makasā ca, appameva sarīsapā; Vane vāḷamigākiṇṇe, kacci hiṃsā na vijjati’’. ‘‘Kusalañceva no brahme, atho brahme anāmayaṃ; Atho uñchena yāpema, atho mūlaphalā bahū. ‘‘Atho ḍaṃsā makasā ca, appameva sarīsapā; Vane vāḷamigākiṇṇe, hiṃsā amhaṃ na vijjati’’. ‘‘Satta no māse vasataṃ, araññe jīvasokinaṃ ; Idampi paṭhamaṃ passāma, brāhmaṇaṃ devavaṇṇinaṃ; Ādāya veḷuvaṃ daṇḍaṃ, aggihuttaṃ kamaṇḍaluṃ. ‘‘Svāgataṃ te mahābrahme, atho te adurāgataṃ; Anto pavisa bhaddante, pāde pakkhālayassu te. ‘‘Tindukāni piyālāni, madhuke kāsumāriyo; Phalāni khuddakappāni, bhuñja brahme varaṃ varaṃ. ‘‘Idampi pānīyaṃ sītaṃ, ābhataṃ girigabbharā; Tato piva mahābrahme, sace tvaṃ abhikaṅkhasi. ‘‘Atha tvaṃ kena vaṇṇena, kena vā pana hetunā; Anuppatto brahāraññaṃ, taṃ me akkhāhi pucchito’’. ‘‘Yathā vārivaho pūro, sabbakālaṃ na khīyati; Evaṃ taṃ yācitāgacchiṃ, putte me dehi yācito’’. ‘‘Dadāmi na vikampāmi, issaro naya brāhmaṇa; Pāto gatā rājaputtī, sāyaṃ uñchāto ehiti. ‘‘Ekarattiṃ vasitvāna, pāto gacchasi brāhmaṇa; Tassā nhāte upaghāte, atha ne māladhārine. ‘‘Ekarattiṃ vasitvāna, pāto gacchasi brāhmaṇa; Nānāpupphehi sañchanne, nānāgandhehi bhūsite; Nānāmūlaphalākiṇṇe, gaccha svādāya brāhmaṇa’’. ‘‘Na vāsamabhirocāmi, gamanaṃ mayha ruccati; Antarāyopi me assa, gacchaññeva rathesabha. ‘‘Na hetā yācayogī naṃ, antarāyassa kāriyā; Itthiyo mantaṃ jānanti, sabbaṃ gaṇhanti vāmato. ‘‘Saddhāya dānaṃ dadato, māsaṃ adakkhi mātaraṃ; Antarāyampi sā kayirā, gacchaññeva rathesabha. ‘‘Āmantayassu te putte, mā te mātaramaddasuṃ; Saddhāya dānaṃ dadato, evaṃ puññaṃ pavaḍḍhati. ‘‘Āmantayassu te putte, mā te mātaramaddasuṃ; Mādisassa dhanaṃ datvā, rāja saggaṃ gamissasi’’. ‘‘Sace tvaṃ nicchase daṭṭhuṃ, mama bhariyaṃ patibbataṃ; Ayyakassapi dassehi, jāliṃ kaṇhājinaṃ cubho. ‘‘Ime kumāre disvāna, mañjuke piyabhāṇine; Patīto sumano vitto, bahuṃ dassati te dhanaṃ’’. ‘‘Acchedanassa bhāyāmi, rājaputta suṇohi me; Rājadaṇḍāya maṃ dajjā, vikkiṇeyya haneyya vā; Jino dhanañca dāse ca, gārayhassa brahmabandhuyā’’. ‘‘Ime kumāre disvāna, mañjuke piyabhāṇine; Dhamme ṭhito mahārājā, sivīnaṃ raṭṭhavaḍḍhano; Laddhā pītisomanassaṃ, bahuṃ dassati te dhanaṃ’’. ‘‘Nāhaṃ tampi karissāmi, yaṃ maṃ tvaṃ anusāsasi; Dārakeva ahaṃ nessaṃ, brāhmaṇyā paricārake’’. ‘‘Tato kumārā byathitā , sutvā luddassa bhāsitaṃ; Tena tena padhāviṃsu, jālī kaṇhājinā cubho’’. ‘‘Ehi tāta piyaputta, pūretha mama pāramiṃ; Hadayaṃ mebhisiñcetha, karotha vacanaṃ mama. ‘‘Yānā nāvā ca me hotha, acalā bhavasāgare; Jātipāraṃ tarissāmi, santāressaṃ sadevakaṃ’’. ‘‘Ehi amma piyadhīti, pūretha mama pāramiṃ ; Hadayaṃ mebhisiñcetha, karotha vacanaṃ mama. ‘‘Yānā nāvā ca me hotha, acalā bhavasāgare; Jātipāraṃ tarissāmi, uddharissaṃ sadevakaṃ’’. ‘‘Tato kumāre ādāya, jāliṃ kaṇhājinaṃ cubho; Brāhmaṇassa adā dānaṃ, sivīnaṃ raṭṭhavaḍḍhano. ‘‘Tato kumāre ādāya, jāliṃ kaṇhājinaṃ cubho; Brāhmaṇassa adā vitto, puttake dānamuttamaṃ. ‘‘Tadāsi yaṃ bhiṃsanakaṃ, tadāsi lomahaṃsanaṃ; Yaṃ kumāre padinnamhi, medanī sampakampatha. ‘‘Tadāsi yaṃ bhiṃsanakaṃ, tadāsi lomahaṃsanaṃ; Yaṃ pañjalikato rājā, kumāre sukhavacchite; Brāhmaṇassa adā dānaṃ, sivīnaṃ raṭṭhavaḍḍhano’’. ‘‘Tato so brāhmaṇo luddo, lataṃ dantehi chindiya; Latāya hatthe bandhitvā, latāya anumajjatha . ‘‘Tato so rajjumādāya, daṇḍañcādāya brāhmaṇo; Ākoṭayanto te neti, sivirājassa pekkhato’’. ‘‘Tato kumārā pakkāmuṃ, brāhmaṇassa pamuñciya; Assupuṇṇehi nettehi, pitaraṃ so udikkhati. ‘‘Vedhamassatthapattaṃva, pitu pādāni vandati; Pitu pādāni vanditvā, idaṃ vacanamabravi. ‘‘Ammā ca tāta nikkhantā, tvañca no tāta dassasi; Yāva ammampi passemu, atha no tāta dassasi. ‘‘Ammā ca tāta nikkhantā, tvañca no tāta dassasi; Mā no tvaṃ tāta adadā, yāva ammāpi etu no; Tadāyaṃ brāhmaṇo kāmaṃ, vikkiṇātu hanātu vā. ‘‘Balaṅkapādo andhanakho , atho ovaddhapiṇḍiko ; Dīghuttaroṭṭho capalo, kaḷāro bhagganāsako. ‘‘Kumbhodaro bhaggapiṭṭhi, atho visamacakkhuko; Lohamassu haritakeso, valīnaṃ tilakāhato. ‘‘Piṅgalo ca vinato ca, vikaṭo ca brahā kharo; Ajināni ca sannaddho, amanusso bhayānako. ‘‘Manusso udāhu yakkho, maṃsalohitabhojano; Gāmā araññamāgamma, dhanaṃ taṃ tāta yācati. ‘‘Nīyamāne pisācena, kiṃ nu tāta udikkhasi; Asmā nūna te hadayaṃ, āyasaṃ daḷhabandhanaṃ. ‘‘Yo no baddhe na jānāsi, brāhmaṇena dhanesinā; Accāyikena luddena, yo no gāvova sumbhati. ‘‘Idheva acchataṃ kaṇhā, na sā jānāti kismiñci; Migīva khīrasammattā, yūthā hīnā pakandati. ‘‘Na me idaṃ tathā dukkhaṃ, labbhā hi pumunā idaṃ; Yañca ammaṃ na passāmi, taṃ me dukkhataraṃ ito. ‘‘Na me idaṃ tathā dukkhaṃ, labbhā hi pumunā idaṃ; Yañca tātaṃ na passāmi, taṃ me dukkhataraṃ ito. ‘‘Sā nūna kapaṇā ammā, cirarattāya rucchati ; Kaṇhājinaṃ apassantī, kumāriṃ cārudassaniṃ. ‘‘So nūna kapaṇo tāto, cirarattāya rucchati; Kaṇhājinaṃ apassanto, kumāriṃ cārudassaniṃ. ‘‘Sā nūna kapaṇā ammā, ciraṃ rucchati assame; Kaṇhājinaṃ apassantī, kumāriṃ cārudassaniṃ. ‘‘So nūna kapaṇo tāto, ciraṃ rucchati assame; Kaṇhājinaṃ apassanto, kumāriṃ cārudassaniṃ. ‘‘Sā nūna kapaṇā ammā, cirarattāya rucchati; Aḍḍharatte va ratte vā, nadīva avasucchati. ‘‘So nūna kapaṇo tāto, cirarattāya rucchati; Aḍḍharatte va ratte vā, nadīva avasucchati. ‘‘Ime te jambukā rukkhā, vedisā sinduvārakā ; Vividhāni rukkhajātāni, tāni ajja jahāmase. ‘‘Assatthā panasā ceme, nigrodhā ca kapitthanā; Vividhāni phalajātāni, tāni ajja jahāmase. ‘‘Ime tiṭṭhanti ārāmā, ayaṃ sītūdakā nadī; Yatthassu pubbe kīḷāma, tāni ajja jahāmase. ‘‘Vividhāni pupphajātāni, asmiṃ uparipabbate; Yānassu pubbe dhārema, tāni ajja jahāmase. ‘‘Vividhāni phalajātāni, asmiṃ uparipabbate; Yānassu pubbe bhuñjāma, tāni ajja jahāmase. ‘‘Ime no hatthikā assā, balibaddā ca no ime; Yehissu pubbe kīḷāma, tāni ajja jahāmase’’. ‘‘Nīyamānā kumārā te, pitaraṃ etadabravuṃ; Ammaṃ ārogyaṃ vajjāsi, tvañca tāta sukhī bhava. ‘‘Ime no hatthikā assā, balibaddā ca no ime; Tāni ammāya dajjesi, sokaṃ tehi vinessati. ‘‘Ime no hatthikā assā, balibaddā ca no ime; Tāni ammā udikkhantī, sokaṃ paṭivinessati. ‘‘Tato vessantaro rājā, dānaṃ datvāna khattiyo; Paṇṇasālaṃ pavisitvā, kalunaṃ paridevayi’’. ‘‘Kaṃ nvajja chātā tasitā, uparucchanti dārakā; Sāyaṃ saṃvesanākāle, ko ne dassati bhojanaṃ. ‘‘Kaṃ nvajja chātā tasitā, uparucchanti dārakā; Sāyaṃ saṃvesanākāle, ammā chātamha detha no. ‘‘Kathaṃ nu pathaṃ gacchanti, pattikā anupāhanā; Santā sūnehi pādehi, ko ne hatthe gahessati. ‘‘Kathaṃ nu so na lajjeyya, sammukhā paharaṃ mama; Adūsakānaṃ puttānaṃ, alajjī vata brāhmaṇo. ‘‘Yopi me dāsidāsassa, añño vā pana pesiyo; Tassāpi suvihīnassa, ko lajjī paharissati. ‘‘Vārijasseva me sato, baddhassa kumināmukhe; Akkosati paharati, piye putte apassato. ‘‘Adu cāpaṃ gahetvāna, khaggaṃ bandhiya vāmato; Ānessāmi sake putte, puttānañhi vadho dukho. ‘‘Aṭṭhānametaṃ dukkharūpaṃ, yaṃ kumārā vihaññare; Satañca dhammamaññāya, ko datvā anutappati’’. ‘‘Saccaṃ kirevamāhaṃsu, narā ekacciyā idha; Yassa natthi sakā mātā, yathā natthi tatheva so. ‘‘Ehi kaṇhe marissāma, natthattho jīvitena no; Dinnamhāti janindena, brāhmaṇassa dhanesino; Accāyikassa luddassa, yo no gāvova sumbhati. ‘‘Ime te jambukā rukkhā, vedisā sinduvārakā; Vividhāni rukkhajātāni, tāni kaṇhe jahāmase. ‘‘Assatthā panasā ceme, nigrodhā ca kapitthanā; Vividhāni phalajātāni, tāni kaṇhe jahāmase. ‘‘Ime tiṭṭhanti ārāmā, ayaṃ sītūdakā nadī; Yatthassu pubbe kīḷāma, tāni kaṇhe jahāmase. ‘‘Vividhāni pupphajātāni, asmiṃ uparipabbate; Yānassu pubbe dhārema, tāni kaṇhe jahāmase. ‘‘Vividhāni phalajātāni, asmiṃ uparipabbate; Yānassu pubbe bhuñjāma, tāni kaṇhe jahāmase. ‘‘Ime no hatthikā assā, balibaddā ca no ime; Yehissu pubbe kīḷāma, tāni kaṇhe jahāmase’’. ‘‘Nīyamānā kumārā te, brāhmaṇassa pamuñciya; Tena tena padhāviṃsu, jālī kaṇhājinā cubho’’. ‘‘Tato so rajjumādāya, daṇḍañcādāya brāhmaṇo; Ākoṭayanto te neti, sivirājassa pekkhato’’. ‘‘Taṃ taṃ kaṇhājināvoca, ayaṃ maṃ tāta brāhmaṇo; Laṭṭhiyā paṭikoṭeti, ghare jātaṃva dāsiyaṃ. ‘‘Na cāyaṃ brāhmaṇo tāta, dhammikā honti brāhmaṇā; Yakkho brāhmaṇavaṇṇena, khādituṃ tāta neti no; Nīyamāne pisācena, kiṃ nu tāta udikkhasi’’. ‘‘Ime no pādakā dukkhā, dīgho caddhā suduggamo; Nīce colambate sūriyo, brāhmaṇo ca dhāreti no. ‘‘Okandāmase bhūtāni, pabbatāni vanāni ca; Sarassa sirasā vandāma, supatitthe ca āpake . ‘‘Tiṇalatāni osadhyo, pabbatāni vanāni ca; Ammaṃ ārogyaṃ vajjātha, ayaṃ no neti brāhmaṇo. ‘‘Vajjantu bhonto ammañca, maddiṃ asmāka mātaraṃ; Sace anupatitukāmāsi, khippaṃ anupatiyāsi no. ‘‘Ayaṃ ekapadī eti, ujuṃ gacchati assamaṃ; Tamevānupateyyāsi, api passesi ne lahuṃ. ‘‘Aho vata re jaṭinī, vanamūlaphalahārike ; Suññaṃ disvāna assamaṃ, taṃ te dukkhaṃ bhavissati. ‘‘Ativelaṃ nu ammāya, uñchā laddho anappako ; Yā no baddhe na jānāsi, brāhmaṇena dhanesinā. ‘‘Accāyikena luddena, yo no gāvova sumbhati; Apajja ammaṃ passemu, sāyaṃ uñchāto āgataṃ. ‘‘Dajjā ammā brāhmaṇassa, phalaṃ khuddena missitaṃ; Tadāyaṃ asito dhāto, na bāḷhaṃ dhārayeyya no. ‘‘Sūnā ca vata no pādā, bāḷhaṃ dhāreti brāhmaṇo; Iti tattha vilapiṃsu, kumārā mātugiddhino’’.
此章名为《儿童章》。
Dārakapabbaṃ nāma.