7. 弥伽阇罗品
7. Migajālavaggo
1. 六处相应复注 · 23 段
《第一米嘎迦拉经第一》的注释
1. Paṭhamamigajālasuttavaṇṇanā
6363. 眼识有看的功用,所以用所说的眼识应当看,因此说“成为可意所缘”。“可意”,就是应当被欲追求。“令心增长”,就是“悦意”,所以说“令心增长者”。具有令人喜爱的本质,就是“令人欢喜”。与欲相应,就是与欲相连。而这里所谓相应,正是执取所缘的意思,所以说“取为所缘”等。称为渴爱的喜,是渴爱之喜,并不像“喜行”等经文中那样只是满足的喜悦。“村边”,就是村落附近。说了“非近行处”之后,再用“在那里……”等来具体指出它。
63. Cakkhuviññāṇaṃ dassanakiccanti vuttacakkhuviññāṇena passitabbanti āha ‘‘iṭṭhārammaṇabhūtā’’ti. Kamanīyāti kāmetabbā. Manaṃ appāyantīti manāpāti āha ‘‘manavaḍḍhanakā’’ti. Piyāyitabbasabhāvā piyarūpā. Kāmūpasaṃhitāti kāmapaṭisaṃyuttā. Ālambitabbatā eva cettha upasaṃhitatāti ‘‘ārammaṇaṃ katvā’’tiādimāha. Taṇhāsaṅkhātā nandī taṇhānandī, na tuṭṭhinandīyeva ‘‘nandiṃ caratī’’tiādīsu viya. Gāmantanti gāmasamīpaṃ. ‘‘Anupacāraṭṭhāna’’nti vatvā taṃ dasseti ‘‘yatthā’’tiādinā.
这里说的“在此处”,是针对前面引来的那段经文。之所以说“撇开这一种说法”,是因为那个意思已经被“远的”这个词包含进去了。在“微声、微音”当中,“微”这个词表示不存在、没有。
Etthāti yathānīhate pāṭhe. ‘‘Imaṃ ekaṃ pariyāyaṃ ṭhapetvā’’ti vuttaṃ tassa ‘‘pantānī’’tipadena saṅgahitattā. Appasaddāni appanigghosānīti ettha appa-saddo abhāvattho.
6. 萨米提世间问经的注释
6. Samiddhilokapañhāsuttavaṇṇanā
68从《请求经》开始,指的是在米嘎迦拉品中,从第二部经开始。而第一部经则讲述了以渴爱为伴侣而住等内容。
68.Āyācanasuttato paṭṭhāyāti migajālavagge dutiyasuttato paṭṭhāya. Paṭhamasutte pana dutiyakavihārādibhāvo vuttoti.
7. 伍巴塞那毒蛇经的注释
7. Upasenaāsīvisasuttavaṇṇanā
69握取:因为要松开披覆的衣服,为了仔细观察而解开。山洞之影:指前方山洞的阴影处。跌落:从山洞顶盖滑落下来。所触之毒:四种毒蛇当中,那个是触毒者。因此说“所以”等话。正在被遍取:就是正在耗尽、正在消灭的意思。依于界限:依照各自毒性的界限程度。异离:舍弃生长等本有状态。自性离去:就是消亡、坏灭。
69.Gahetvāti pārupanassa sithilakaraṇena vīmaṃsato mocetvā. Leṇacchāyāyāti purimadisāya leṇacchāyāyaṃ. Patitvāti leṇacchadanato bhassitvā. Phuṭṭhavisoti catūsu āsīvisesu so phuṭṭhaviso. Tenāha ‘‘tasmā’’tiādi. Pariyādiyamānamevāti khepentameva, vināsentamevāti attho. Yathāparicchedenāti attano visaparicchedānurūpaṃ. Aññathābhāvanti vaḍḍhabhāvādipakatijahanaṃ. Sabhāvavigamoti vināso.
8. 《优波婆那现见经》的注释
8. Upavāṇasandiṭṭhikasuttavaṇṇanā
70以色为所缘而清楚地识别,这是依通达遍知来说的。“色贪”,是指对青等各类色法生起的贪。“清楚地识别”,就是知道“我这份贪还没有断除”。这里说的是有学圣者的省察。因此说“伍巴瓦那,法就是这样现见的”等等。清楚地识别色贪,就是清楚地知道“我内心对诸色没有贪”。这是无学圣者的省察。
70.Rūpaṃ paṭisaṃviditaṃ karoti ñātapariññāvasena. Rūparāganti nīlādibhede rūpadhamme rāgaṃ. Paṭisaṃviditaṃ karoti ‘‘ayaṃ me rāgo appahīno’’ti. Etena sekkhānaṃ paccavekkhaṇā kathitā. Tena vuttaṃ ‘‘evampi kho, upavāṇa, sandiṭṭhiko dhammo hotī’’tiādi. Rūparāgaṃ paṭisaṃviditaṃ karoti ‘‘natthi me ajjhattaṃ rūpesu rāgo’’ti pajānāti. Asekkhānaṃ hāyaṃ paccavekkhaṇā.
《第一六触处经》的注释
9. Paṭhamachaphassāyatanasuttavaṇṇanā
7171. “触的来源”:指六种触的来源、生起之处,也就是眼等诸处。有人说“所谓‘我已消亡’”,意思是:谁能如实了知六触处的集起等,谁就是已住完成者;另一种人则是未住完成者,而我就是那样的人。“此即是”:就是在眼等处,通过“这不是我的”等方式,三种执取不存在。
71.Phassākarānanti channaṃ phassānaṃ ākarānaṃ uppattiṭṭhānānaṃ, cakkhādīnanti attho. Naṭṭho nāma ahanti vadati, yo channaṃ phassāyatanānaṃ samudayādiṃ yathābhūtaṃ pajānāti, so vusitavā, itaro avusitavā ahañca tādisoti. Ayamevāti ayaṃ cakkhusmiṃ ‘‘netaṃ mamā’’tiādinā tiṇṇaṃ gāhānaṃ abhāvo eva.
《第二触处经》的注释
10. Dutiyachaphassāyatanasuttavaṇṇanā
72“不再有来生”就是指不再受生。
72.Apunabbhavoti punabbhavābhāvo.
第11章 对《触处经》的注释
11. Tatiyachaphassāyatanasuttavaṇṇanā
73这里说“彻底消失”,意思是它确实已经彻底消失了,也就是从根本上就不存在了。
73.Panassasanti ekaṃsena naṭṭhoti ayamettha atthoti āha ‘‘atinaṭṭho’’ti, dhurato eva naṭṭhoti attho.