14. 天臂品巴利 14. Devadahavaggo
1. 六处相应 · 45 段
1. 天臂经巴利
1. Devadahasuttaṃ
134 如是我闻:一时,世尊住于释迦族中,名为天臂城的释迦族聚落。于其处,世尊告诸比丘曰:“诸比丘,我并非说,一切比丘于六触处皆应依不放逸而修习;诸比丘,我亦非说,一切比丘于六触处皆不须依不放逸而修习。诸比丘,若比丘是阿拉汉,已尽诸漏,梵行已立,所作已办,已卸重担,达真实义,永尽有结缚,依正智究竟解脱——诸比丘,如这些比丘,我宣说:于六触处,不须依不放逸而修习。何以故?他们已依不放逸成就所应作,更无放逸之可能故。然而,诸比丘,若比丘为有学,未得心解脱,正希求无上安稳而安住——诸比丘,如这些比丘,我宣说:于六触处,应依不放逸而修习。何以故?诸比丘,眼所能了别之色,有悦意者,有不悦意者。彼接触这些色已,心不因此全然被钳制而停滞。心既不被钳制,精进即生起而不懈怠,正念即安住而不忘失,身即得轻安而不躁动,心即得入定而专注。诸比丘,正因见此不放逸之果,我乃对那些比丘如是说:于六触处,应依不放逸而修习。……诸比丘,意所能了别之法,有悦意者,有不悦意者。彼接触这些法已,心不因此全然被钳制而停滞。心既不被钳制,精进即生起而不懈怠,正念即安住而不忘失,身即得轻安而不躁动,心即得入定而专注。诸比丘,正因见此不放逸之果,我乃对那些比丘如是说:于六触处,应依不放逸而修习。”此为第一段。巴利 注疏 2
Ekaṃ samayaṃ bhagavā sakkesu viharati devadahaṃ nāma sakyānaṃ nigamo. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘nāhaṃ, bhikkhave, sabbesaṃyeva bhikkhūnaṃ chasu phassāyatanesu appamādena karaṇīyanti vadāmi, na ca panāhaṃ, bhikkhave, sabbesaṃyeva bhikkhūnaṃ chasu phassāyatanesu nāppamādena karaṇīyanti vadāmi. Ye te, bhikkhave, bhikkhū arahanto khīṇāsavā vusitavanto katakaraṇīyā ohitabhārā anuppattasadatthā parikkhīṇabhavasaṃyojanā sammadaññā vimuttā, tesāhaṃ, bhikkhave, bhikkhūnaṃ chasu phassāyatanesu nāppamādena karaṇīyanti vadāmi. Taṃ kissa hetu? Kataṃ tesaṃ appamādena, abhabbā te pamajjituṃ. Ye ca kho te, bhikkhave, bhikkhū sekkhā appattamānasā anuttaraṃ yogakkhemaṃ patthayamānā viharanti, tesāhaṃ, bhikkhave, bhikkhūnaṃ chasu phassāyatanesu appamādena karaṇīyanti vadāmi. Taṃ kissa hetu? Santi, bhikkhave, cakkhuviññeyyā rūpā manoramāpi, amanoramāpi. Tyāssa phussa phussa cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhanti. Cetaso apariyādānā āraddhaṃ hoti vīriyaṃ asallīnaṃ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā , passaddho kāyo asāraddho, samāhitaṃ cittaṃ ekaggaṃ. Imaṃ khvāhaṃ, bhikkhave, appamādaphalaṃ sampassamāno tesaṃ bhikkhūnaṃ chasu phassāyatanesu appamādena karaṇīyanti vadāmi…pe… santi, bhikkhave, manoviññeyyā dhammā manoramāpi amanoramāpi. Tyāssa phussa phussa cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhanti. Cetaso apariyādānā āraddhaṃ hoti vīriyaṃ asallīnaṃ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā, passaddho kāyo asāraddho, samāhitaṃ cittaṃ ekaggaṃ. Imaṃ khvāhaṃ, bhikkhave, appamādaphalaṃ sampassamāno tesaṃ bhikkhūnaṃ chasu phassāyatanesu appamādena karaṇīyanti vadāmī’’ti. Paṭhamaṃ.
135 “诸比丘,这是你们的利益!诸比丘,这是你们的大利益!你们获得了修习梵行的时机。诸比丘,我曾见过称为‘六触处’的地狱。在那里,凡以眼所见之色,唯见不可爱之色,不见可爱之色;唯见不可喜之色,不见可喜之色;唯见不可意之色,不见可意之色。凡以耳所闻之声……凡以鼻所嗅之香……凡以舌所尝之味……凡以身所触之触……凡以意所知之法,唯知不可爱者,不知可爱者;唯知不可喜者,不知可喜者;唯知不可意者,不知可意者。诸比丘,这是你们的利益!诸比丘,这是你们的大利益!你们获得了修习梵行的时机。诸比丘,我曾见过称为‘六触处’的天界。在那里,凡以眼所见之色,唯见可爱之色,不见不可爱之色;唯见可喜之色,不见不可喜之色;唯见可意之色,不见不可意之色……凡以舌所尝之味……凡以意所知之法,唯知可爱者,不知不可爱者;唯知可喜者,不知不可喜者;唯知可意者,不知不可意者。诸比丘,这是你们的利益!诸比丘,这是你们的大利益!你们获得了修习梵行的时机。这是第二段。”巴利 注疏 2
‘‘Lābhā vo, bhikkhave, suladdhaṃ vo, bhikkhave, khaṇo vo paṭiladdho brahmacariyavāsāya. Diṭṭhā mayā, bhikkhave, chaphassāyatanikā nāma nirayā. Tattha yaṃ kiñci cakkhunā rūpaṃ passati aniṭṭharūpaṃyeva passati, no iṭṭharūpaṃ; akantarūpaṃyeva passati, no kantarūpaṃ; amanāparūpaṃyeva passati, no manāparūpaṃ. Yaṃ kiñci sotena saddaṃ suṇāti…pe… yaṃ kiñci ghānena gandhaṃ ghāyati…pe… yaṃ kiñci jivhāya rasaṃ sāyati…pe… yaṃ kiñci kāyena phoṭṭhabbaṃ phusati…pe… yaṃ kiñci manasā dhammaṃ vijānāti aniṭṭharūpaṃyeva vijānāti, no iṭṭharūpaṃ; akantarūpaṃyeva vijānāti, no kantarūpaṃ; amanāparūpaṃyeva vijānāti, no manāparūpaṃ. Lābhā vo, bhikkhave, suladdhaṃ vo, bhikkhave, khaṇo vo paṭiladdho brahmacariyavāsāya. Diṭṭhā mayā, bhikkhave, chaphassāyatanikā nāma saggā. Tattha yaṃ kiñci cakkhunā rūpaṃ passati iṭṭharūpaṃyeva passati, no aniṭṭharūpaṃ; kantarūpaṃyeva passati, no akantarūpaṃ; manāparūpaṃyeva passati, no amanāparūpaṃ…pe… yaṃ kiñci jivhāya rasaṃ sāyati…pe… yaṃ kiñci manasā dhammaṃ vijānāti iṭṭharūpaṃyeva vijānāti, no aniṭṭharūpaṃ; kantarūpaṃyeva vijānāti, no akantarūpaṃ; manāparūpaṃyeva vijānāti, no amanāparūpaṃ. Lābhā vo, bhikkhave, suladdhaṃ vo, bhikkhave, khaṇo vo paṭiladdho brahmacariyavāsāyā’’ti. Dutiyaṃ.
3. 第一色喜乐经巴利
3. Paṭhamarūpārāmasuttaṃ
136 “诸比丘,天与人耽乐于色,爱着色,因色而心生喜悦。当色变易、褪去、灭尽时,诸比丘,天与人便住于痛苦之中。诸比丘,天与人耽乐于声,爱着声,因声而心生喜悦。当声变易、褪去、灭尽时,诸比丘,天与人便住于痛苦之中。耽乐于香……耽乐于味……耽乐于触……诸比丘,天与人耽乐于法,爱着法,因法而心生喜悦。当法变易、褪去、灭尽时,诸比丘,天与人便住于痛苦之中。然而,诸比丘,如来、阿拉汉、正自觉者,如实了知色的集起、灭没、味、患与出离之后,不耽乐于色,不爱着色,不因色而心生喜悦。当色变易、褪去、灭尽时,诸比丘,如来安住于安乐之中。如实了知声的……香的……味的……触的……法的集起、灭没、味、患与出离之后,不耽乐于法,不爱着法,不因法而心生喜悦。当法变易、褪去、灭尽时,诸比丘,如来安住于安乐之中。世尊说了这番话。善逝如此说后,导师又进一步说道:巴利 注疏 2
‘‘Rūpārāmā, bhikkhave, devamanussā rūparatā rūpasammuditā. Rūpavipariṇāmavirāganirodhā dukkhā, bhikkhave, devamanussā viharanti. Saddārāmā, bhikkhave , devamanussā saddaratā saddasammuditā. Saddavipariṇāmavirāganirodhā dukkhā, bhikkhave, devamanussā viharanti. Gandhārāmā… rasārāmā… phoṭṭhabbārāmā… dhammārāmā, bhikkhave, devamanussā dhammaratā dhammasammuditā. Dhammavipariṇāmavirāganirodhā dukkhā, bhikkhave, devamanussā viharanti. Tathāgato ca kho, bhikkhave, arahaṃ sammāsambuddho rūpānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavaṃ ca nissaraṇañca yathābhūtaṃ viditvā na rūpārāmo na rūparato na rūpasammudito. Rūpavipariṇāmavirāganirodhā sukho, bhikkhave, tathāgato viharati. Saddānaṃ… gandhānaṃ… rasānaṃ… phoṭṭhabbānaṃ… dhammānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ viditvā na dhammārāmo, na dhammarato, na dhammasammudito. Dhammavipariṇāmavirāganirodhā sukho, bhikkhave, tathāgato viharati’’. Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –
“ 色、声、香、味、触与诸法,所有这一切——
可爱、可喜、合意的,只要存在,就称为存在。
“ 对包括天人在内的世间来说,这些就被当作是你们的乐;
而这些乐事息灭之处,他们便视之为苦。
“ 圣者们所见的乐,是有身的息灭;
这在一切世人看来,全然相违。
“ 世人所称的乐,圣者说为苦;
普通人说它是苦的,圣者们却了知它为乐。
“ 且看此法,实为难解,愚者于此困惑迷惘。
对覆蔽者,但有黑暗;对不见者,唯有暗冥。
“ 而对于善者,它是敞开的;犹如明眼人所见的光明。
虽近在眼前,不善巧者却不识法之道。
“ 陷溺于有爱、随逐有爱流转者,
陷于魔域者,于此法实难明了。
“ 除圣者外,谁能彻悟此境界?
正确了知此境界后,无漏者们即证般涅槃。第三经终。巴利
‘‘Rūpā saddā rasā gandhā, phassā dhammā ca kevalā; Iṭṭhā kantā manāpā ca, yāvatatthīti vuccati. ‘‘Sadevakassa lokassa, ete vo sukhasammatā; Yattha cete nirujjhanti, taṃ tesaṃ dukkhasammataṃ. ‘‘Sukhaṃ diṭṭhamariyebhi, sakkāyassa nirodhanaṃ; Paccanīkamidaṃ hoti, sabbalokena passataṃ. ‘‘Yaṃ pare sukhato āhu, tadariyā āhu dukkhato; Yaṃ pare dukkhato āhu, tadariyā sukhato vidū. ‘‘Passa dhammaṃ durājānaṃ, sammūḷhettha aviddasu; Nivutānaṃ tamo hoti, andhakāro apassataṃ. ‘‘Satañca vivaṭaṃ hoti, āloko passatāmi; Santike na vijānanti, maggā dhammassa akovidā. ‘‘Bhavarāgaparetebhi , bhavarāgānusārībhi ; Māradheyyānupannehi, nāyaṃ dhammo susambudho. ‘‘Ko nu aññatra mariyebhi, padaṃ sambuddhumarahati; Yaṃ padaṃ sammadaññāya, parinibbanti anāsavā’’ti. tatiyaṃ;
4. 第二喜色经巴利
4. Dutiyarūpārāmasuttaṃ
137 “比丘们,天与人以喜好于色、欢喜于色、沉浸于色而住。当色变异、褪去、灭尽时,诸天神与人便住于苦。以声……以香……以味……以触……比丘们,天与人以喜好于法、欢喜于法、沉浸于法而住。当法变异、褪去、灭尽时,诸天神与人便住于苦。
然而,比丘们,如来、阿拉汉、正自觉者如实了知色的集起、灭去、乐味、过患与出离后,不喜好于色,不欢喜于色,不沉浸于色。当色变异、褪去、灭尽时,如来住于乐。如实了知声……香……味……触……法的集起、灭去、乐味、过患与出离后,不喜好于法,不欢喜于法,不沉浸于法。当法变异、褪去、灭尽时,如来住于乐。”
第四经终。巴利 注疏 2
‘‘Rūpārāmā, bhikkhave, devamanussā rūparatā rūpasammuditā. Rūpavipariṇāmavirāganirodhā dukkhā, bhikkhave, devamanussā viharanti. Saddārāmā… gandhārāmā… rasārāmā … phoṭṭhabbārāmā… dhammārāmā, bhikkhave, devamanussā dhammaratā dhammasammuditā. Dhammavipariṇāmavirāganirodhā dukkhā, bhikkhave, devamanussā viharanti. Tathāgato ca, bhikkhave, arahaṃ sammāsambuddho rūpānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ viditvā na rūpārāmo na rūparato na rūpasammudito. Rūpavipariṇāmavirāganirodhā sukho, bhikkhave, tathāgato viharati. Saddānaṃ… gandhānaṃ… rasānaṃ… phoṭṭhabbānaṃ… dhammānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ viditvā na dhammārāmo na dhammarato na dhammasammudito. Dhammavipariṇāmavirāganirodhā sukho, bhikkhave, tathāgato viharatī’’ti. Catutthaṃ.
5. 第一非你们的经巴利
5. Paṭhamanatumhākaṃsuttaṃ
138 “诸比丘,但凡不属于你们的,便应当舍离。舍离它将为你们带来利益与安乐。什么是不属于你们的呢?诸比丘,眼不属于你们,应当舍离它。舍离眼将为你们带来利益与安乐。……舌不属于你们,应当舍离它。舍离舌将为你们带来利益与安乐。……意不属于你们,应当舍离它。舍离意将为你们带来利益与安乐。诸比丘,譬如这祇树林中的草、木、枝、叶,有人来拿去、焚烧或随意处置。这时,你们会这样想吗:‘我们被人拿去、焚烧、随意处置了’?”“不会的,尊者。”“为什么呢?”“因为那些并非我们的‘我’或‘我所’。”“同样地,诸比丘,眼不属于你们,应当舍离它。舍离眼将为你们带来利益与安乐。……舌不属于你们,应当舍离它。舍离舌将为你们带来利益与安乐。……意不属于你们,应当舍离它。舍离意将为你们带来利益与安乐。”第五经终。巴利 注疏 2
‘‘Yaṃ, bhikkhave, na tumhākaṃ taṃ pajahatha. Taṃ vo pahīnaṃ hitāya sukhāya bhavissati. Kiñca, bhikkhave, na tumhākaṃ? Cakkhu, bhikkhave, na tumhākaṃ; taṃ pajahatha. Taṃ vo pahīnaṃ hitāya sukhāya bhavissati…pe… jivhā na tumhākaṃ ; taṃ pajahatha. Sā vo pahīnā hitāya sukhāya bhavissati…pe… mano na tumhākaṃ; taṃ pajahatha. So vo pahīno hitāya sukhāya bhavissati. Seyyathāpi, bhikkhave, yaṃ imasmiṃ jetavane tiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṃ taṃ jano hareyya vā ḍaheyya vā yathāpaccayaṃ vā kareyya, api nu tumhākaṃ evamassa – ‘amhe jano harati vā ḍahati vā yathāpaccayaṃ vā karotī’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Taṃ kissa hetu’’? ‘‘Na hi no etaṃ, bhante, attā vā attaniyaṃ vā’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, cakkhu na tumhākaṃ; taṃ pajahatha. Taṃ vo pahīnaṃ hitāya sukhāya bhavissati…pe… jivhā na tumhākaṃ; taṃ pajahatha. Sā vo pahīnā hitāya sukhāya bhavissati…pe… mano na tumhākaṃ ; taṃ pajahatha. So vo pahīno hitāya sukhāya bhavissatī’’ti. Pañcamaṃ.
6. 第二非你们的经巴利
6. Dutiyanatumhākaṃsuttaṃ
139 “诸比丘,但凡不属于你们的,便应当舍离。舍离它将为你们带来利益与安乐。什么是不属于你们的呢?诸比丘,色处不属于你们,应当舍离它们。舍离它们将为你们带来利益与安乐。声处……香处……味处……触处……法处不属于你们,应当舍离它们。舍离它们将为你们带来利益与安乐。譬如这祇树林中的草、木、枝、叶,有人来拿去、焚烧或随意处置。这时,你们会这样想吗:‘我们被人拿去、焚烧、随意处置了’?”“不会的,尊者。”“为什么呢?”“因为那些并非我们的‘我’或‘我所’。”“同样地,诸比丘,色处不属于你们,应当舍离它们。舍离它们将为你们带来利益与安乐。声处……香处……味处……触处……法处不属于你们,应当舍离它们。舍离它们将为你们带来利益与安乐。”第六经终。巴利 注疏 2
‘‘Yaṃ, bhikkhave, na tumhākaṃ, taṃ pajahatha. Taṃ vo pahīnaṃ hitāya sukhāya bhavissati . Kiñca, bhikkhave, na tumhākaṃ? Rūpā, bhikkhave, na tumhākaṃ; te pajahatha. Te vo pahīnā hitāya sukhāya bhavissanti. Saddā… gandhā… rasā… phoṭṭhabbā… dhammā na tumhākaṃ; te pajahatha. Te vo pahīnā hitāya sukhāya bhavissanti. Seyyathāpi, bhikkhave, yaṃ imasmiṃ jetavane…pe… evameva kho, bhikkhave, rūpā na tumhākaṃ; te pajahatha. Te vo pahīnā hitāya sukhāya bhavissantī’’ti. Chaṭṭhaṃ.
7. 内无常因经巴利
7. Ajjhattāniccahetusuttaṃ
140 “诸比丘,眼是无常的。令眼生起之因与缘,也是无常的。诸比丘,由无常所生之眼,怎会是常呢?……舌是无常的。令舌生起之因与缘,也是无常的。诸比丘,由无常所生之舌,怎会是常呢?……意是无常的。令意生起之因与缘,也是无常的。诸比丘,由无常所生之意,怎会是常呢?诸比丘,多闻圣弟子如此观察时,于眼生厌离,于舌生厌离,于意生厌离。因厌离而离贪,因离贪而解脱。于解脱时,生起‘已解脱’之智。他了知:‘生已尽,梵行已立,应作已作,不受后有。’” 第七经终。巴利 注疏 2
‘‘Cakkhuṃ, bhikkhave, aniccaṃ. Yopi hetu, yopi paccayo cakkhussa uppādāya, sopi anicco. Aniccasambhūtaṃ, bhikkhave, cakkhu kuto niccaṃ bhavissati…pe… jivhā aniccā. Yopi hetu, yopi paccayo jivhāya uppādāya sopi anicco. Aniccasambhūtā, bhikkhave, jivhā kuto niccā bhavissati…pe… mano anicco. Yopi, bhikkhave, hetu yopi paccayo manassa uppādāya, sopi anicco. Aniccasambhūto, bhikkhave, mano kuto nicco bhavissati! Evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako cakkhusmimpi nibbindati…pe… jivhāyapi nibbindati…pe… nibbindaṃ virajjati; virāgā vimuccati; vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānātī’’ti. Sattamaṃ.
8. 内苦因经巴利
8. Ajjhattadukkhahetusuttaṃ
141 “诸比丘,眼是苦;眼生起之因、眼生起之缘,亦是苦。诸比丘,眼由苦所生,怎么会是乐呢?……舌是苦;舌生起之因、舌生起之缘,亦是苦。诸比丘,舌由苦所生,怎么会是乐呢?……意是苦;意生起之因、意生起之缘,亦是苦。诸比丘,意由苦所生,怎么会是乐呢?作如是观时……于眼生厌离……厌离故离贪,离贪故解脱;于解脱时,则生‘已解脱’之智。他了知:‘生已尽,梵行已立,所作已作,不受后有。’”第八经。巴利 注疏 2
‘‘Cakkhuṃ, bhikkhave, dukkhaṃ. Yopi hetu yopi paccayo cakkhussa uppādāya, sopi dukkho. Dukkhasambhūtaṃ, bhikkhave, cakkhu kuto sukhaṃ bhavissati…pe… jivhā dukkhā. Yopi hetu, yopi paccayo jivhāya uppādāya, sopi dukkho. Dukkhasambhūtā, bhikkhave, jivhā kuto sukhā bhavissati…pe… mano dukkho. Yopi hetu yopi paccayo manassa uppādāya, sopi dukkho. Dukkhasambhūto, bhikkhave, mano kuto sukho bhavissati! Evaṃ passaṃ…pe… ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānātī’’ti. Aṭṭhamaṃ.
9. 内无我因经巴利
9. Ajjhattānattahetusuttaṃ
142 “诸比丘,眼是无我的。使眼生起的因与缘,也是无我的。由无我所生的眼,怎会有我?……舌是无我的。使舌生起的因与缘,也是无我的。由无我所生的舌,怎会有我?……意是无我的。使意生起的因与缘,也是无我的。由无我所生的意,怎会有我!如此看见……他了知:‘生已尽,梵行已立,应作已作,不受后有。’”第九经。巴利 注疏 2
‘‘Cakkhuṃ , bhikkhave, anattā. Yopi hetu, yopi paccayo cakkhussa uppādāya, sopi anattā. Anattasambhūtaṃ, bhikkhave, cakkhu kuto attā bhavissati…pe… jivhā anattā. Yopi hetu yopi paccayo jivhāya uppādāya, sopi anattā. Anattasambhūtā, bhikkhave, jivhā kuto attā bhavissati…pe… mano anattā. Yopi hetu yopi paccayo manassa uppādāya , sopi anattā. Anattasambhūto, bhikkhave, mano kuto attā bhavissati! Evaṃ passaṃ…pe… ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānātī’’ti. Navamaṃ.
10. 外无常因经巴利
10. Bāhirāniccahetusuttaṃ
143 “诸比丘,色是无常的。那令色生起的因、缘,也是无常的。诸比丘,由无常所生的色,怎么会是常呢?声……香……味……触……法,也是无常的。那令法生起的因、缘,也是无常的。由无常所生的法,怎么会是常呢?如此观察……他如实了知:‘生已尽,梵行已立,应作已作,不受后有。’”第十经。巴利 注疏 2
‘‘Rūpā, bhikkhave, aniccā. Yopi hetu, yopi paccayo rūpānaṃ uppādāya, sopi anicco. Aniccasambhūtā, bhikkhave, rūpā kuto niccā bhavissanti! Saddā… gandhā… rasā… phoṭṭhabbā… dhammā aniccā. Yopi hetu, yopi paccayo dhammānaṃ uppādāya, sopi anicco. Aniccasambhūtā, bhikkhave, dhammā kuto niccā bhavissanti! Evaṃ passaṃ…pe… ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānātī’’ti. Dasamaṃ.
11. 外苦因经巴利
11. Bāhiradukkhahetusuttaṃ
144 “诸比丘,色是苦。令色生起的因与缘,也是苦。诸比丘,既从苦所生,色又怎能是乐?声……香……味……触……法是苦。令法生起的因与缘,也是苦。诸比丘,既从苦所生,法又怎能是乐?如此观察……他了知:‘生已尽,梵行已立,应作已作,不受后有。’”第十一。巴利 注疏 2
‘‘Rūpā, bhikkhave, dukkhā. Yopi hetu, yopi paccayo rūpānaṃ uppādāya, sopi dukkho. Dukkhasambhūtā, bhikkhave, rūpā kuto sukhā bhavissanti! Saddā… gandhā… rasā… phoṭṭhabbā… dhammā dukkhā. Yopi hetu, yopi paccayo dhammānaṃ uppādāya, sopi dukkho. Dukkhasambhūtā, bhikkhave, dhammā kuto sukhā bhavissanti! Evaṃ passaṃ…pe… ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānātī’’ti. Ekādasamaṃ.
12. 外无我因经巴利
12. Bāhirānattahetusuttaṃ
145 “诸比丘,色是无我。令色生起的因与缘,也是无我。诸比丘,既从无我所生,色又怎能是我?声……香……味……触……法是无我。令法生起的因与缘,也是无我。诸比丘,既从无我所生,法又怎能是我?诸比丘,多闻圣弟子如此观察,便厌离于色,厌离于声……香……味……触……法。厌离者离贪,离贪则解脱;解脱时,生起‘此是解脱’之智。他了知:‘生已尽,梵行已立,应作已作,不受后有。’”第十二。巴利 注疏 2
‘‘Rūpā , bhikkhave, anattā. Yopi hetu, yopi paccayo rūpānaṃ uppādāya, sopi anattā. Anattasambhūtā, bhikkhave, rūpā kuto attā bhavissanti! Saddā… gandhā… rasā… phoṭṭhabbā… dhammā anattā. Yopi hetu, yopi paccayo dhammānaṃ uppādāya, sopi anattā. Anattasambhūtā, bhikkhave, dhammā kuto attā bhavissanti! Evaṃ passaṃ , bhikkhave, sutavā ariyasāvako rūpesupi nibbindati, saddesupi… gandhesupi… rasesupi… phoṭṭhabbesupi… dhammesupi nibbindati. Nibbindaṃ virajjati; virāgā vimuccati; vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānātī’’ti. Dvādasamaṃ.
天臂、刹那、色,及二种非你们所有。
依于因缘也说有三组,以及内外二种。巴利
Devadaho khaṇo rūpā, dve natumhākameva ca; Hetunāpi tayo vuttā, duve ajjhattabāhirāti.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19