伍波萨他等问答
Uposathādipucchāvissajjanā
附随品连结 · 11 段
332332. 在回答中,应当这样理解其含义,这是句义连接。“身和合”等是名称,这是句义连接。“说示作用”就是言说的作用。“带来欲和自恣”就是带来欲与自恣。“自恣语”就是“尊者,我向僧团自恣”等自恣的话。在呵责甘马等当中,所谓“事是什么?人是什么?”因此说“事”等。其中,“以何事”就是以争吵者等事作为工具因,或者作为原因。“以谁”就是以谁作为作者,“所作”,应当这样连接。“那那甘马语”这个词和“结语”这个词之间是整体与部分的关系。“一切处”就是在一切回答中。
332. Vissajjane evamattho veditabboti yojanā. Kāyasāmaggī ādi nāmāti yojanā. Osāraṇakiriyāti kathanakiriyā. Chandapavāraṇaṃāharitvāti chandañca pavāraṇañca āharitvā. Pavāraṇākathāti ‘‘saṅghaṃ bhante pavāremī’’tiādikā (mahāva. 210) pavāraṇākathā. Tajjanīyakammādīsu vatthu nāma kiṃ? Puggalo nāma koti āha ‘‘vatthu nāmā’’tiādi. Tattha yena vatthunāti bhaṇḍanakārakādinā yena vatthunā karaṇabhūtena, hetubhūtena vā . Yenāti puggalena kattubhūtena, katanti sambandho. ‘‘Tassā tassā kammavācāyā’’ti padaṃ ‘‘avasānavacana’’nti pade avayavisambandho. Sabbatthāti sabbesu vissajjanesu.
义利章的注释
Atthavasapakaraṇavaṇṇanā
334在“义利章”这个说法里,是整体作为所依;在“十义利”等说法里,则是部分作为所依。“凡”是一个语词。“上上句”是指“为僧团之安稳”等依次往后说的句子。“下下句”是指“为僧团之善安住”等依次往前说的句子。
334.Atthavasapakaraṇeti avayaviādhāro. Dasa atthavasetiādīsūti avayavādhāro. Yanti vacanaṃ. Uparimaṃ uparimaṃ padanti ‘‘saṅghaphāsutāyā’’tiādikaṃ uttaruttari vuttaṃ padaṃ. Heṭṭhimassa heṭṭhimassa padassāti ‘‘saṅghasuṭṭhutāyā’’tiādikassa adho adho vuttassa padassa.
“这所说的百句”——应当这样连接。其中,在那百句当中,这是限定用的处格。“百义”,指一百种所表达的意义。“百法”,指一百种能表达的语词,也就是百句的文句。为了说明“百义、百法”这些词还有另一种意思,所以说“或者”等。“其中,依十种义利而施设,即彼十种义利”——应当这样连接。先前已解释的那十种义利,即彼十种义利——应当这样连接。这是在第一巴拉基格注释中已解释过的,此处是关联。“其中”,指“为僧团的善安住”等文句。“善哉,天人”——善哉,大王。因为凭权势之力、财富之力、自在之力而光耀,所以称为天人。“凡”指在家者或出家者,“同意”是关联。“因此”,指因为能带来利益和安乐,所以如此。“显示利益之后,我将施设”——应当这样连接。“压制后不施设”——应当这样连接。“在此”,指在义利章中。“显示彼义者”——彼义就是那个意思,显示那个意思的,就是显示彼义者,是它们的。“如今应当了知”是关联。“显示义者”指显示意义的,也就是语词。通过这些语词施设,把意义取出或确定下来,所以称为“义”,这是词源的解释。
Yadetaṃ padasataṃ vuttanti yojanā. Tatthāti tasmiṃ padasate, niddhāraṇe bhummaṃ, atthasatanti abhidheyyasataṃ. Dhammasatantiabhidhānasataṃ, pāḷisatanti attho. ‘‘Atthasataṃ dhammasata’’nti padānaṃ atthantaravikappaṃ dassento āha ‘‘atha vā’’tiādi. Tattha ye dasa atthavase paṭicca paññattaṃ, tesaṃ dasaatthavasānanti yojanā, ye dasa atthavase pubbe vaṇṇitā, tesaṃ dasaatthavasānanti yojanā. Paṭhamapārājikavaṇṇanāyaṃ (pārā. aṭṭha. 1.39) vaṇṇitāti sambandho. Tatthāti ‘‘saṅghasuṭṭhutāyā’’tiādipāṭhe. Suṭṭhu devāti suṭṭhu mahārāja. Hi yasmā āṇābalabhogabalaissariyabalehi dibbati, tasmā devoti vuccati. Yo cāti gahaṭṭho vā pabbajito vā, sampaṭicchatīti sambandho. Tasmāti yasmā hitāya sukhāya hoti, tasmā. Ānisaṃsaṃ dassetvā paññapessāmīti sambandho. Abhibhavitvā na paññapessāmīti yojanā. Idhāti atthavasapakaraṇe. Tadatthajotakānanti soyeva attho tadattho, tassa jotakā tadatthajotakā, tesaṃ. Idāni veditabbānīti sambandho. Atthaṃ jotentīti atthajotakā, saddā. Nīharitvā, niyametvā vā attho vuccate imāhi saddapaññattīhīti niruttiyo.
在“百义”这个偈颂里,应该这样连接:在讲“义利”的篇章中,应当知道有一百个义。这里的“如是”就是“如此”的意思。“hi”这个字表示“eva”的意思。“此”指的是“百义”等这些说法,“所说”是连接关系。“彼”连接的是“依着如上所说的义”。
Atthasatanti gāthāyaṃ atthavase pakaraṇe atthasataṃ veditabbantiādinā yojanā kātabbā. Iti hīti iti eva. Hisaddo hi evasaddattho. Idanti ‘‘atthasata’’ntiādivacanaṃ, vuttanti sambandho. Etanti yathāvuttaṃ atthaṃ paṭiccāti sambandho.
《大品》的注释中
Mahāvaggavaṇṇanāya